੨੫. ਭਿਕ੍ਖੁਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਞ੍ਚਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਂਵਰੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤੇਸੁ ਕਿਰ ਏਕੇਕੋ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਏਕੇਕਮੇਵ ਰਕ੍ਖਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਦੁਰਕ੍ਖਂ ਰਕ੍ਖਾਮਿ, ਅਹਂ ਦੁਰਕ੍ਖਂ ਰਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਵਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਨਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਕ੍ਖਨਦ੍ਵਾਰਮੇਵ ਦੁਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਾਮ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਦੁਰਕ੍ਖਂ ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਪਿ ਅਨੋਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪੇਤਾਨਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਨੇਵ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਸਂਵੁਤਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਸਂਵੁਤਾ, ਅਸਂਵੁਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਓਵਾਦੇ ਅਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਦਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤੇ ਤਕ੍ਕਸਿਲਜਾਤਕਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਸੀਨਂ ਵਸੇਨ ਰਾਜਕੁਲੇ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਾਭਿਸੇਕੇਨ ਮਹਾਸਤ੍ਤੇਨ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਰਾਜਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੀਰਿਯਂ ਨਾਮੇਤਂ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਉਦਾਨਿਤਂ –

‘‘ਕੁਸਲੂਪਦੇਸੇ ਧਿਤਿਯਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਚ,

ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾਭਯਭੀਰੁਤਾਯ ਚ;

ਨ ਰਕ੍ਖਸੀਨਂ ਵਸਮਾਗਮਿਮ੍ਹਸੇ,

ਸ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਮਹਤਾ ਭਯੇਨ ਮੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੩੨) –

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਦਾਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇਵ ਪਞ੍ਚ ਜਨਾ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਰਜ੍ਜਗਹਣਤ੍ਥਾਯ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਆਵੁਧਹਤ੍ਥਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਰਕ੍ਖਸੀਹਿ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪਨੀਤੇਸੁ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੁ ਅਸਂਵੁਤਾ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇ ਅਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਲੀਯਨ੍ਤਾ ਰਕ੍ਖਸੀਹਿ ਖਾਦਿਤਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਥ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸੁਸਂਵੁਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿਂ ਦੇਵਵਣ੍ਣਿਂ ਯਕ੍ਖਿਨਿਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਤਕ੍ਕਸਿਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਅਹਮੇਵਾ’’ਤਿ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਸਂਵਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਤਾਨਿ ਹਿ ਸਂਵਰਨ੍ਤੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੬੦. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ ਸੋਤੇਨ ਸਂਵਰੋ;

ਘਾਨੇਨ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਸਂਵਰੋ.

੩੬੧. ‘‘ਕਾਯੇਨ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵਰੋ;

ਮਨਸਾ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਂਵਰੋ;

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਂਵੁਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਯਦਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਦਾ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਰਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨੇਨ ਮੋਹਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਸਂਵਰੋ ਥਕਨਂ ਪਿਦਹਨਂ ਗੁਤ੍ਤਿ ਕਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੁ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁਪਿ. ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁਯੇਵ ਪਨ ਸਂਵਰੋ ਵਾ ਅਸਂਵਰੋ ਵਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਰਤੋ ਪਨ ਜਵਨਵੀਥਿਯਂ ਏਸ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਅਸਂਵਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਮੁਟ੍ਠਸਚ੍ਚਂ ਅਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਵੀਥਿਯਂ ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਂਵਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਖਨ੍ਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਸਤਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਵੀਥਿਯਂ ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਲਬ੍ਭਤਿ.

ਕਾਯੇਨ ਸਂਵਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪਸਾਦਕਾਯੋਪਿ ਚੋਪਨਕਾਯੋਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਪਨੇਤਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਪਸਾਦਦ੍ਵਾਰੇ ਸਂਵਰਾਸਂਵਰੋ ਕਥਿਤੋਵ. ਚੋਪਨਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਤਂਵਤ੍ਥੁਕਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ. ਤੇਹਿ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਕੁਸਲਵੀਥਿਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਹੋਤਿ, ਕੁਸਲਵੀਥਿਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਆਦੀਹਿ ਸਂਵੁਤਂ. ਸਾਧੁ ਵਾਚਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਚੋਪਨਵਾਚਾਪਿ ਵਾਚਾ. ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਹਿ ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਾਵੇਰਮਣਿਆਦੀਹਿ ਸਂਵੁਤਂ. ਮਨਸਾ ਸਂਵਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਜਵਨਮਨਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਹਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹਿ ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹਿ ਸਂਵੁਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾਧੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੁ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠ ਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਚ ਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਕਲਵਟ੍ਟਮੂਲਕਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਨ ਠਿਤੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾਪਿ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਂਵੁਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਪਞ੍ਚਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.

੨. ਹਂਸਘਾਤਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਹਤ੍ਥਸਂਯਤੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਹਂਸਘਾਤਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਸਹਾਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਏਕਤੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਚਿਰਵਤਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਆਤਪੇ ਤਪ੍ਪਮਾਨਾ ਸਾਰਣੀਯਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਦ੍ਵੇ ਹਂਸਾ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਸਕ੍ਖਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਸ੍ਸ ਹਂਸਪੋਤਕਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਿਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਇਤਰੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਸ੍ਸੇ ਅਕ੍ਖਿ, ਪਰਪਸ੍ਸੇ ਅਕ੍ਖਿਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿਯੇਵਾਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਉਪਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਸਕ੍ਖਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹਂਸਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਭਾਗੇ ਖਿਪਿ, ਹਂਸੋ ਸਕ੍ਖਰਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਇਤਰਂ ਵਟ੍ਟਸਕ੍ਖਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਪਸ੍ਸੇ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਰਿਮਕ੍ਖਿਨਾ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਸਿ. ਹਂਸੋ ਵਿਰਵਨ੍ਤੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਾਦਮੂਲੇਯੇਵ ਪਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਵੋ ਕਤਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਕਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪੇ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਕਾਸਿ, ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਮਾਨਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਏਵਰੂਪੇ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਕੁਰੁਰਟ੍ਠੇ ਇਨ੍ਦਪਤ੍ਤਨਗਰੇ ਧਨਞ੍ਚਯੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਾ ਉਪਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਵਾ ਦਸ ਰਾਜਧਮ੍ਮੇ ਅਕੋਪੇਨ੍ਤੋ ਕੁਰੁਧਮ੍ਮੇ ਵਤ੍ਤਿਤ੍ਥ. ਕੁਰੁਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਸੀਲਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਿ. ਯਥਾ ਚ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਉਪਰਾਜਾ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਰਜ੍ਜੁਗਾਹਕੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਸਾਰਥਿ ਸੇਟ੍ਠਿ ਦੋਣਮਾਪਕੋ ਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਨਗਰਸੋਭਿਨੀ ਵਣ੍ਣਦਾਸੀਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸੁ ਏਕਾਦਸਸੁ ਜਨੇਸੁ ਕੁਰੁਧਮ੍ਮਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਸੁ ਕਲਿਙ੍ਗਰਟ੍ਠੇ ਦਨ੍ਤਪੁਰਨਗਰੇ ਕਲਿਙ੍ਗੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਟ੍ਠੇ ਦੇਵੋ ਨ ਵਸ੍ਸਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਞ੍ਜਨਸਨ੍ਨਿਭੋ ਨਾਮ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥੀ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਨੀਤੇ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਆਨਯਨਤ੍ਥਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪਹਿਣਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਯਾਚਨਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਹ –

‘‘ਤਵ ਸਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸੀਲਞ੍ਚ, ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ ਜਨਾਧਿਪ;

ਵਣ੍ਣਂ ਅਞ੍ਜਨਵਣ੍ਣੇਨ, ਕਲਿਙ੍ਗਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਮ੍ਹਸੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੩.੭੬) –

ਇਮਂ ਤਿਕਨਿਪਾਤੇ ਜਾਤਕਂ ਕਥੇਸਿ. ਹਤ੍ਥਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਆਨੀਤੇਪਿ ਦੇਵੇ ਅਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ‘‘ਸੋ ਰਾਜਾ ਕੁਰੁਧਮ੍ਮਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਰਟ੍ਠੇ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ‘‘ਯਂ ਸੋ ਕੁਰੁਧਮ੍ਮਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟੇ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਥਾ’’ਤਿ ਪੁਨ ਕਾਲਿਙ੍ਗੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਚ ਅਮਚ੍ਚੇ ਚ ਪੇਸੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਚਨ੍ਤੇਸੁ ਰਾਜਾਨਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਮਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਨੋ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਨ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸੀਲਭੇਦੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਤੇਹਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਨਿ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਕਾਲਿਙ੍ਗੋ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟੇ ਲਿਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਭਤਂ ਕੁਰੁਧਮ੍ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਸਮਾਦਾਯ ਸਾਧੁਕਂ ਪੂਰੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਰਟ੍ਠੇ ਦੇਵੋ ਪਾਵਸ੍ਸਿ, ਰਟ੍ਠਂ ਖੇਮਂ ਸੁਭਿਕ੍ਖਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਗਣਿਕਾ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾ, ਪੁਣ੍ਣੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਤਦਾ;

ਰਜ੍ਜੁਗਾਹੋ ਚ ਕਚ੍ਚਾਨੋ, ਦੋਣਮਾਪਕੋ ਚ ਕੋਲਿਤੋ.

‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤਦਾ ਸੇਟ੍ਠੀ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਚ ਸਾਰਥੀ;

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਥੇਰੋ, ਉਪਰਾਜਾਨਨ੍ਦਪਣ੍ਡਿਤੋ.

‘‘ਮਹੇਸੀ ਰਾਹੁਲਮਾਤਾ, ਮਾਯਾਦੇਵੀ ਜਨੇਤ੍ਤਿਕਾ;

ਕੁਰੁਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਧਾਰੇਥ ਜਾਤਕ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਪਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਭੇਦੇ ਆਸਙ੍ਕਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਤਿਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਾਸਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਵਾਚਾਯ ਚ ਸਂਯਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੬੨. ‘‘ਹਤ੍ਥਸਂਯਤੋ ਪਾਦਸਂਯਤੋ,

ਵਾਚਾਸਂਯਤੋ ਸਂਯਤੁਤ੍ਤਮੋ;

ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰਤੋ ਸਮਾਹਿਤੋ,

ਏਕੋ ਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋ ਤਮਾਹੁ ਭਿਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਸਂਯਤੋਤਿ ਹਤ੍ਥਕੀਲ਼ਾਪਨਾਦੀਨਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਰੇਸਂ ਪਹਰਣਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਭਾਵੇਨ ਹਤ੍ਥਸਂਯਤੋ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਾਚਾਯ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਨਂ ਅਕਰਣਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਯਤੋ. ਸਂਯਤੁਤ੍ਤਮੋਤਿ ਸਂਯਤਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਕਾਯਚਲਨਸੀਸੁਕ੍ਖਿਪਨਭਮੁਕਵਿਕਾਰਾਦੀਨਂ ਅਕਾਰਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰਤੋਤਿ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਯ ਰਤੋ. ਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪਿਤੋ. ਏਕੋ ਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋਤਿ ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਤੁਸਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਗਮੇਨ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਞ੍ਹਿ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸੇਖਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਗਮੇਨ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤੁਸਿਤਾ, ਅਰਹਾ ਪਨ ਏਕਨ੍ਤਸਨ੍ਤੁਸਿਤੋਵ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਹਂਸਘਾਤਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਕੋਕਾਲਿਕਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਮੁਖਸਂਯਤੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੋਕਾਲਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਕੋਕਾਲਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੧; ਸੁ. ਨਿ. ਕੋਕਾਲਿਕਸੁਤ੍ਤ; ਅ. ਨਿ. ੧੦.੮੯) ਆਗਤਮੇਵ. ਅਤ੍ਥੋਪਿਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕੋਕਾਲਿਕੇ ਪਨ ਪਦੁਮਨਿਰਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਅਹੋ ਕੋਕਾਲਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਪਥਵੀ ਵਿਵਰਂ ਅਦਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਕੋਕਾਲਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੋਤੁਕਾਮੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਰੇ ਕਚ੍ਛਪੋ ਵਸਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਹਂਸਪੋਤਕਾ ਗੋਚਰਾਯ ਚਰਨ੍ਤਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਚ੍ਛਪਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕੂਟਪਬ੍ਬਤਤਲੇ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਾਯ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਰਮਣਿਯੋ ਪਦੇਸੋ, ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਸਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਅਹਂ ਕਥਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਯਂ ਤਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਚੇ ਮੁਖਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਦਣ੍ਡਕਂ ਕਚ੍ਛਪੇਨ ਡਂਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਸ੍ਸ ਉਭੋ ਕੋਟਿਯੋ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਤਂ ਤਥਾ ਹਂਸੇਹਿ ਨੀਯਮਾਨਂ ਗਾਮਦਾਰਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਹਂਸਾ ਕਚ੍ਛਪਂ ਦਣ੍ਡੇਨ ਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਕਚ੍ਛਪੋ ‘‘ਯਦਿ ਮਂ ਸਹਾਯਕਾ ਨੇਨ੍ਤਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਹੋਤਿ ਦੁਟ੍ਠਚੇਟਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹਂਸਾਨਂ ਸੀਘਵੇਗਤਾਯ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰੇ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿਭਾਗਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਦਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਦਣ੍ਡਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਙ੍ਗਣੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਅਵਧੀ ਵਤ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਕਚ੍ਛਪੋ ਬ੍ਯਾਹਰਂ ਗਿਰਂ;

ਸੁਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਮਿਂ ਕਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂ, ਵਾਚਾਯ ਸਕਿਯਾਵਧੀ.

‘‘ਏਤਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਰਵੀਰਿਯਸੇਟ੍ਠ,

ਵਾਚਂ ਪਮੁਞ੍ਚੇ ਕੁਸਲਂ ਨਾਤਿਵੇਲਂ;

ਪਸ੍ਸਸਿ ਬਹੁਭਾਣੇਨ, ਕਚ੍ਛਪਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੧੨੯-੧੩੦);

ਇਮਂ ਦੁਕਨਿਪਾਤੇ ਬਹੁਭਾਣਿਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਮੁਖਸਂਯਤੇਨ ਸਮਚਾਰਿਨਾ ਅਨੁਦ੍ਧਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੬੩. ‘‘ਯੋ ਮੁਖਸਂਯਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਨ੍ਤਭਾਣੀ ਅਨੁਦ੍ਧਤੋ;

ਅਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤਿ, ਮਧੁਰਂ ਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮੁਖਸਂਯਤੋਤਿ ਦਾਸਚਣ੍ਡਾਲਾਦਯੋਪਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਦੁਜ੍ਜਾਤੋ, ਤ੍ਵਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਅਵਚਨਤਾਯ ਮੁਖੇਨ ਸਂਯਤੋ. ਮਨ੍ਤਭਾਣੀਤਿ ਮਨ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਾਯ ਭਣਨਸੀਲੋ. ਅਨੁਦ੍ਧਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਅਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਭਾਸਿਤਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਥੇਤਿ. ਮਧੁਰਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭਾਸਿਤਂ ਮਧੁਰਂ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਮੇਵ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਨ ਪਾਲ਼ਿਂ, ਪਾਲ਼ਿਂਯੇਵ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਥਂ, ਉਭਯਂ ਵਾ ਪਨ ਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ ਮਧੁਰਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਕੋਕਾਲਿਕਵਤ੍ਥੁ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਧਮ੍ਮਾਰਾਮਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਧਮ੍ਮਾਰਾਮੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਾਰਾਮਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਿਰ ‘‘ਇਤੋ ਮੇ ਚਤੁਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਰੋਚਿਤੇ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਗ੍ਗਬਨ੍ਧਨੇਨ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮਾਰਾਮੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ‘‘ਕਿਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਪਟਿਵਚਨਮ੍ਪਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਚਤੁਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਅਵੀਤਰਾਗੋ, ਸਤ੍ਥਰਿ ਧਰਮਾਨੇਯੇਵ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਕੋਵ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾਰਾਮਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਸਿਨੇਹਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ‘ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’’ਤਿ? ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਰ ਚਤੁਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਥ, ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਅਵੀਤਰਾਗੋ, ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਧਰਨ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦੇਸਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਵਜ੍ਜਾਮਿ ਚਿਨ੍ਤੇਮਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਾਮੀਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞੇਨਾਪਿ ਮਯਿ ਸਿਨੇਹਵਨ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਾਰਾਮਸਦਿਸੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਮਮ ਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਯੇਵ ਪਨ ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੬੪. ‘‘ਧਮ੍ਮਾਰਾਮੋ ਧਮ੍ਮਰਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਵਿਚਿਨ੍ਤਯਂ;

ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੋ ਆਰਾਮੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਧਮ੍ਮਾਰਾਮੋ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਰਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਰਤੋ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਨਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਵਿਚਿਨ੍ਤਯਂ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਵਰੂਪੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਭੇਦਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ ਨਵਵਿਧਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਚ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਧਮ੍ਮਾਰਾਮਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਵਿਪਕ੍ਖਸੇਵਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਸਲਾਭਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਿਪਕ੍ਖਸੇਵਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਸ੍ਸ ਕਿਰੇਕੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਹਾਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਹਿਂ ਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਲਦ੍ਧੋ ਤੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. ‘‘ਇਧ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ, ਕਤਿਪਾਹਂ ਇਧੇਵ ਹੋਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਕਤਿਪਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਿਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਏਵਮਕਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਤਤ੍ਥ ਏਕਂ ਦਹਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਤਿਪਾਹਂ ਵਸਿਂ, ਨ ਚ ਪਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਂ ਰੋਚੇਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨ ਰੋਚੇਸਿ, ਦਿਟ੍ਠਦਿਟ੍ਠਕਾਨਂਯੇਵ ਪਨ ਲਦ੍ਧਿਂ ਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਿਚਰਸਿ. ਨ ਤ੍ਵਂ ਇਦਾਨੇਵ ਏਵਂ ਕਰੋਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਏਵਰੂਪੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਤਾਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਾਮਂ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨੇਸ ਕੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਿਚਰਿ, ਆਚਿਕ੍ਖਥ ਨੋ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਪੁਰਾਣਚੋਰਾਨ ਵਚੋ ਨਿਸਮ੍ਮ,

ਮਹਿਲ਼ਾਮੁਖੋ ਪੋਥਯਮਨ੍ਵਚਾਰੀ;

ਸੁਸਞ੍ਞਤਾਨਞ੍ਹਿ ਵਚੋ ਨਿਸਮ੍ਮ,

ਗਜੁਤ੍ਤਮੋ ਸਬ੍ਬਗੁਣੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੨੬) –

ਇਮਂ ਮਹਿਲ਼ਾਮੁਖਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਸਕਲਾਭੇਨੇਵ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਰਲਾਭਂ ਪਤ੍ਥੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਰਲਾਭਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਏਕਧਮ੍ਮੋਪਿ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਕਲਾਭਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੬੫. ‘‘ਸਲਾਭਂ ਨਾਤਿਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ ਪਿਹਯਂ ਚਰੇ;

ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਿਹਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਮਾਧਿਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ.

੩੬੬. ‘‘ਅਪ੍ਪਲਾਭੋਪਿ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਲਾਭਂ ਨਾਤਿਮਞ੍ਞਤਿ;

ਤਂ ਵੇ ਦੇਵਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਿਂ ਅਤਨ੍ਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਲਾਭਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਲਾਭਂ. ਸਪਦਾਨਚਾਰਞ੍ਹਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਨੇਸਨਾਯ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਸਲਾਭਂ ਅਤਿਮਞ੍ਞਤਿ ਹੀਲ਼ੇਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਕਰਣੇਨ ਸਲਾਭਂ ਨਾਤਿਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਲਾਭਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਨ ਚਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਾਧਿਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਹਿ ਲਾਭਂ ਪਿਹਯਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਚੀਵਰਾਦਿਕਰਣੇ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਂ ਵਾ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਂ ਵਾ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਲਾਭਂ ਨਾਤਿਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਲਾਭੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਉਚ੍ਚਨੀਚਕੁਲੇ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਪਦਾਨਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਲਾਭਂ ਨਾਤਿਮਞ੍ਞਤਿ ਨਾਮ. ਤਂ ਵੇਤਿ ਤਂ ਏਵਰੂਪਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਾਰਜੀਵਿਤਤਾਯ ਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਿਂ ਜਙ੍ਘਬਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਤਕਪ੍ਪਨੇਨ ਅਕੁਸੀਤਤਾਯ ਅਤਨ੍ਦਿਤਂ ਦੇਵਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਥੋਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਵਿਪਕ੍ਖਸੇਵਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ

ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਸਸ੍ਸੇ ਖੇਤ੍ਤੇ ਠਿਤਕਾਲੇਯੇਵ ਖੇਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤਿ, ਖਲਕਾਲੇ ਖਲਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤਿ, ਖਲਭਣ੍ਡਕਾਲੇ ਖਲਭਣ੍ਡਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤਿ, ਉਕ੍ਖਲਿਕਕਾਲੇ ਕੁਮ੍ਭਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤਿ, ਪਾਤਿਯਂ ਵਡ੍ਢਿਤਕਾਲੇ ਪਾਤਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਦੇਤੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਦਾਨਾਨਿ ਦੇਤਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਦਤ੍ਵਾ ਨਾਮ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕੋਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਚਸ੍ਸ ਤਿਣ੍ਣਂ ਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭੋਜਨਵੇਲਾਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਦ੍ਵਾਰਪਮੁਖੇ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਾਭਿਮੁਖੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਨ ਤਂ ਪਰਿਵਿਸਮਾਨਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਗ੍ਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਚ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ. ਸਚੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਤ੍ਤਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਨਪਾਹਂ ਪਚਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਏਵਂ ਅਯਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਤੋ ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੀ ਓਨਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਂ ਪਾਣਿਨਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਥਾ ਠਿਤਾ ਏਵ ਚ ਪਨ ‘‘ਗਤੋ ਨੁ ਖੋ ਨੋ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਡ੍ਢਕ੍ਖਿਕੇਨ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਨ ਸਵਨਭਯੇਨ ‘‘ਅਤਿਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਨ ਵਦੇਤਿ, ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਣਿਕਮੇਵ ‘‘ਅਤਿਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੀਸਂ ਚਾਲੇਸਿ. ਲੋਕਗਰੁਨਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ‘‘ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੀਸੇ ਚਾਲਿਤੇ ਸਾ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਹਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾ ਗੇਹਾਭਿਮੁਖਂ ਓਭਾਸਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਹਸਿਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਞ੍ਚ ਰਸ੍ਮੀਨਂ ਓਭਾਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਭੋਤਿ ਨਾਸਿਤੋਮ੍ਹਿ ਤਯਾ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਭਾਰਿਯਂ ਤੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਭੁਤ੍ਤਂ ਭੋਜਨਪਾਤਿਂ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਹਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਗ੍ਗਂ ਦਤ੍ਵਾਵ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ, ਇਤੋ ਚ ਮੇ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕੋਵ ਭਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਭੁਤ੍ਤੋ, ਏਕੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਅਵਸਿਟ੍ਠੋ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਸਿ ਮੇ ਇਦਂ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਮੇ ਤਵ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਭੁਤ੍ਤਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਚਰਿਮਕਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡੋਪਿ ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ. ਮਯਞ੍ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਦਤ੍ਤੂਪਜੀਵਿਪੇਤਸਦਿਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਯਦਗ੍ਗਤੋ ਮਜ੍ਝਤੋ ਸੇਸਤੋ ਵਾ,

ਪਿਣ੍ਡਂ ਲਭੇਥ ਪਰਦਤ੍ਤੂਪਜੀਵੀ;

ਨਾਲਂ ਥੁਤੁਂ ਨੋਪਿ ਨਿਪਚ੍ਚਵਾਦੀ,

ਤਂ ਵਾਪਿ ਧੀਰਾ ਮੁਨਿ ਵੇਦਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੨੧੯);

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਦੀਪਸਾਮਿਕੋ ਨਾਮ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਨ ਮੇ ਤਵ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਕੋਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭੋ ਗੋਤਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵਦਥ, ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਥਂਰੂਪਾ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਸਪ੍ਪਾਯਾ’’ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਨਾ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ‘ਨਾਮਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਕਥਂ ਸੁਣਿਂਸੁ, ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਨੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨਾਮੇ ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਅਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਸੋਚਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੬੭. ‘‘ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਮਿਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਮਮਾਯਿਤਂ;

ਅਸਤਾ ਚ ਨ ਸੋਚਤਿ, ਸ ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇ ਨਾਮਰੂਪੇ. ਮਮਾਯਿਤਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਗਾਹੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਸਤਾ ਚ ਨ ਸੋਚਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਨਾਮਰੂਪੇ ਖਯਵਯਂ ਪਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਮ ਰੂਪਂ ਖੀਣਂ…ਪੇ… ਮਮ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਖੀਣ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਸੋਚਤਿ ਨ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ‘‘ਖਯਵਯਧਮ੍ਮਂ ਮੇ ਖੀਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸ ਵੇਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਨਾਮਰੂਪੇ ਮਮਾਯਿਤਰਹਿਤੋਪਿ ਅਸਤਾਪਿ ਤੇਨ ਅਸੋਚਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਉਭੋਪਿ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਦਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸਮ੍ਬਹੁਲਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੇ ਅਵਨ੍ਤਿਜਨਪਦੇ ਕੁਰਰਘਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਪਬ੍ਬਤੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਸੋਣੋ ਨਾਮ ਕੋਟਿਕਣ੍ਣੋ ਉਪਾਸਕੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮੋ ਥੇਰੇਨ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਖੋ, ਸੋਣ, ਯਾਵਜੀਵਂ ਏਕਭਤ੍ਤਂ ਏਕਸੇਯ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਪਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਅਤਿਵਿਯ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਥੇਰਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਭਿਕ੍ਖੁਕਤ੍ਤਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਸਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂਯੇਵ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਸੇਨਾਸਨੋ ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਵੀਥਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋ ਸੋਲ਼ਸ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਿਕਾਨਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੭੨ ਆਦਯੋ) ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਸਰਭਞ੍ਞੇਨ ਅਭਣਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਸਰਭਞ੍ਞਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਬ੍ਭਾਨੁਮੋਦੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਸਾਧੁਕਾਰਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭੂਮਟ੍ਠਕਦੇਵਾ ਨਾਗਾ ਸੁਪਣ੍ਣਾਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਏਕਸਾਧੁਕਾਰਮੇਵ ਅਹੋਸਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਜੇਤਵਨਤੋ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਮਤ੍ਥਕੇ ਕੁਰਰਘਰਨਗਰੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਾਤੁ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾਯ ਗੇਹੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾਪਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਾਧੁਕਾਰਮਦਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾ ਆਹ – ‘‘ਕੋ ਏਸ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ? ਅਹਂ, ਭਗਿਨੀਤਿ. ਕੋਸਿ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ? ਤਵ ਗੇਹੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ, ਦੇਵਤਾਤਿ. ਤ੍ਵਂ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜ ਕਸ੍ਮਾ ਦੇਸੀਤਿ? ਨਾਹਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਮ੍ਮੀਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਸ ਤੇ ਸਾਧੁਕਾਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋਤਿ? ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੋਟਿਕਣ੍ਣਸ੍ਸ ਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ. ਕਿਂ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ? ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਅਜ੍ਜ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਾਧੁਕਾਰਮਦਾਸਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਮਯਾਪਿ ਸਾਧੁਕਾਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਟ੍ਠਕਦੇਵੇ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਏਕਸਾਧੁਕਾਰਮੇਵ ਜਾਤਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ, ਸਾਮਿ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮੋ ਕਥਿਤੋ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਥਿਤੋਤਿ? ਤਵ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਕਥਿਤੋਤਿ. ਏਵਂ ਦੇਵਤਾਯ ਕਥੇਨ੍ਤਿਯਾਵ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾ ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਫਰਿ.

ਅਥਸ੍ਸਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵ. ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਗਤਕਾਲੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਖੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਾਧੁਕਾਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਦਿਨ੍ਨਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਕਾਲੋ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਵਿਨਯਧਰਪਞ੍ਚਮੇਨ ਗਣੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ (ਮਹਾਵ. ੨੫੯) ਪਞ੍ਚ ਵਰੇ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇਯੇਵ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਥੇਰੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਂ ਆਦਾਯ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਮਾਤੁ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਉਪਾਸਿਕੇ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਕੇਨ ਇਦਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤਾਤ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ‘ਕੋ ਏਸੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਅਹ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਵਞ੍ਚ ਏਵਞ੍ਚ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਸਿ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਆਹ – ‘ਤਾਤ, ਯਤੋ ਤਯਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਧਮ੍ਮੋ ਕਥਿਤੋ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਏਵ. ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਵ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਾਤਾ’’’ਤਿ. ਸੋ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਮੇਵ ਦਾਸਿਂ ਗੇਹਰਕ੍ਖਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਜਨਂ ਆਦਾਯ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਕਾਰਿਤੇ ਮਣ੍ਡਪੇ ਅਲਙ੍ਕਤਧਮ੍ਮਾਸਨਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੋਤੁਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਾਲੇ ਨਵਸਤਾ ਚੋਰਾ ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਗੇਹੇ ਓਤਾਰਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਗੇਹਂ ਸਤ੍ਤਹਿ ਪਾਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਣ੍ਡਸੁਨਖੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਠਪਯਿਂਸੁ. ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਛਦਨਸ੍ਸ ਉਦਕਪਾਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਪਰਿਖਂ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਤਿਪੁਨਾ ਪੂਰਯਿਂਸੁ. ਤਂ ਦਿਵਾ ਆਤਪੇਨ ਵਿਲੀਨਂ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਂ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਕਠਿਨਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਾ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਅਯਸਙ੍ਘਾਟਕਾਨਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਭੂਮਿਯਂ ਓਦਹਿਂਸੁ. ਇਤਿ ਇਮਞ੍ਚਾਰਕ੍ਖਂ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਚ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਠਿਤਭਾਵਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇ ਚੋਰਾ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤਾ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਸਾ ਗਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਉਮਙ੍ਗਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਿਪੁਪਰਿਖਾਯ ਚ ਅਯਸਙ੍ਘਾਟਕਾਨਞ੍ਚ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੇਨੇਵ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਣਿਂਸੁ ‘‘ਸਚੇ ਸਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਧ ਪਵਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਾਭਿਮੁਖੀ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਸਿਨਾ ਨਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਚੋਰਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਦੀਪਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਕਹਾਪਣਗਬ੍ਭਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਂਸੁ. ਸਾ ਦਾਸੀ ਚੋਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਬਹੂ ਚੋਰਾ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਹਾਪਣਗਬ੍ਭਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਂਸੂ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸਿ. ‘‘ਚੋਰਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਕਹਾਪਣੇ ਹਰਨ੍ਤੁ, ਅਹਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਾਮਿ, ਮਾ ਮੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰਿ, ਗੇਹਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਤਂ ਪਹਿਣਿ. ਚੋਰਾਪਿ ਕਹਾਪਣਗਬ੍ਭਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਜਤਗਬ੍ਭਂ ਵਿਵਰਿਂਸੁ. ਸਾ ਪੁਨਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਉਪਾਸਿਕਾਪਿ ‘‘ਚੋਰਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਹਰਨ੍ਤੁ, ਮਾ ਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੀ’’ਤਿ ਪੁਨ ਤਂ ਪਹਿਣਿ. ਚੋਰਾ ਰਜਤਗਬ੍ਭਮ੍ਪਿ ਤੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਗਬ੍ਭਂ ਵਿਵਰਿਂਸੁ. ਸਾ ਪੁਨਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭੋਤਿ ਜੇ ਤ੍ਵਂ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤਾ, ‘ਚੋਰਾ ਯਥਾਰੁਚਿਤਂ ਹਰਨ੍ਤੁ, ਅਹਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਾਮਿ, ਮਾ ਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੀ’ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਮਮ ਕਥਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਗਚ੍ਛਸਿਯੇਵ. ਸਚੇ ਇਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਸਿ, ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਗੇਹਮੇਵ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਪਹਿਣਿ.

ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹਰਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸਨਿ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਥਕਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚੋਰਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਘਂ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਕਹਾਪਣੇਹਿ ਕਹਾਪਣਗਬ੍ਭਂ, ਰਜਤਸੁਵਣ੍ਣੇਹਿ ਰਜਤਸੁਵਣ੍ਣਗਬ੍ਭੇ ਪੁਨ ਪੂਰਯਿਂਸੁ. ਧਮ੍ਮਤਾ ਕਿਰੇਸਾ, ਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਨਂ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ –

‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਵੇ ਰਕ੍ਖਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਂ,

ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਚਿਣ੍ਣੋ ਸੁਖਮਾਵਹਾਤਿ;

ਏਸਾਨਿਸਂਸੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਚਿਣ੍ਣੇ,

ਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੩੦੩; ਜਾ. ੧.੧੦.੧੦੨);

ਚੋਰਾਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਥੇਰੋਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਆਸਨਾ ਓਤਰਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਾਹਿ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਞ੍ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਆਘਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤੇ, ਤਾਤ, ਖਮਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਚੋਰਾਪਿ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤਾ, ਖਮਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਸਚੇ ਨੋ ਖਮਥ, ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਦਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਇਮੇ ਚੋਰਾ ਮਮ ਗੁਣੇਸੁ ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਪਸਨ੍ਨਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਨੇ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਨਿਵਤ੍ਥਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦਸਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਬਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਰਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਚ ਨੇਸਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਦਾਸਿ. ਤੇ ਨਵਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਨਵਸਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਛਾਯਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਂਸੁ.

ਸਤ੍ਥਾ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਮਤ੍ਥਕੇ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਚਰਿਯਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੬੮. ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੀ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਸਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;

ਅਧਿਗਚ੍ਛੇ ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ ਸੁਖਂ.

੩੬੯. ‘‘ਸਿਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਂ ਨਾਵਂ, ਸਿਤ੍ਤਾ ਤੇ ਲਹੁਮੇਸ੍ਸਤਿ;

ਛੇਤ੍ਵਾ ਰਾਗਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ, ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਹਿਸਿ.

੩੭੦. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਛਿਨ੍ਦੇ ਪਞ੍ਚ ਜਹੇ, ਪਞ੍ਚ ਚੁਤ੍ਤਰਿ ਭਾਵਯੇ;

ਪਞ੍ਚਸਙ੍ਗਾਤਿਗੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਓਘਤਿਣ੍ਣੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੩੭੧. ‘‘ਝਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਾ ਪਮਾਦੋ,

ਮਾ ਤੇ ਕਾਮਗੁਣੇ ਰਮੇਸ੍ਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ;

ਮਾ ਲੋਹਗੁਲ਼ਂ ਗਿਲੀ ਪਮਤ੍ਤੋ,

ਮਾ ਕਨ੍ਦੀ ਦੁਕ੍ਖਮਿਦਨ੍ਤਿ ਦਯ੍ਹਮਾਨੋ.

੩੭੨. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਝਾਨਂ ਅਪਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ ਅਝਾਯਤੋ;

ਯਮ੍ਹਿ ਝਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਚ, ਸ ਵੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਨ੍ਤਿਕੇ.

੩੭੩. ‘‘ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;

ਅਮਾਨੁਸੀ ਰਤੀ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ.

੩੭੪. ‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;

ਲਭਤੀ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨਤਂ.

੩੭੫. ‘‘ਤਤ੍ਰਾਯਮਾਦਿ ਭਵਤਿ, ਇਧ ਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਤ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਚ ਸਂਵਰੋ.

੩੭੬. ‘‘ਮਿਤ੍ਤੇ ਭਜਸ੍ਸੁ ਕਲ੍ਯਾਣੇ, ਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੇ ਅਤਨ੍ਦਿਤੇ;

ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਯਸ੍ਸ, ਆਚਾਰਕੁਸਲੋ ਸਿਯਾ;

ਤਤੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਵਸੇਨ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੀਯੇਵ ਨਾਮ. ਪਸਨ੍ਨੋਤਿ ਯੋ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਪਸਾਦਂ ਰੋਚੇਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਏਵਰੂਪੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਨ੍ਤਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਪਸਨ੍ਤਤਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ, ਪਰਮਸੁਖਤਾਯ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਿਨ੍ਦਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਿਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਂ ਨਾਵਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਾਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕੋਦਕਂ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੋ ਸਿਞ੍ਚ. ਸਿਤ੍ਤਾ ਤੇ ਲਹੁਮੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਥਾ ਹਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਸ੍ਸੇਵ ਭਰਿਤਾ ਨਾਵਾ ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਸਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਿਤ੍ਤਾ ਸਲ੍ਲਹੁਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਅਨੋਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੁਪਟ੍ਟਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਂ ਤਵਾਪਿ ਅਯਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕੋਦਕਭਰਿਤਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਨਾਵਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦਿਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਸਂਵਰੇਨ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕੋਦਕਸ੍ਸ ਸਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਿਤ੍ਤਾ ਸਲ੍ਲਹੁਕਾ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਅਨੋਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਛੇਤ੍ਵਾਤਿ ਰਾਗਦੋਸਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦ. ਏਤਾਨਿ ਹਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਏਹਿਸਿ, ਗਮਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਞ੍ਚ ਛਿਨ੍ਦੇਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਅਪਾਯਸਮ੍ਪਾਪਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਾਦੇ ਬਦ੍ਧਰਜ੍ਜੁਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਿਯ ਹੇਟ੍ਠਾਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇਨ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਪਞ੍ਚ ਜਹੇਤਿ ਉਪਰਿਦੇਵਲੋਕਸਮ੍ਪਾਪਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪੁਰਿਸੋ ਗੀਵਾਯ ਬਦ੍ਧਰਜ੍ਜੁਕਂ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਜਹੇਯ੍ਯ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਚ ਚੁਤ੍ਤਰਿ ਭਾਵਯੇਤਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਹਾਨਤ੍ਥਾਯ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਭਾਵੇਯ੍ਯ. ਪਞ੍ਚਸਙ੍ਗਾਤਿਗੋਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਗਾਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨੇਨ ਪਞ੍ਚਸਙ੍ਗਾਤਿਗੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਓਘਤਿਣ੍ਣੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਓਘੇ ਤਿਣ੍ਣੋਯੇਵਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਝਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਝਾਯ ਚੇਵ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਚ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਵਿਹਾਰਿਤਾਯ ਮਾ ਪਮਜ੍ਜਿ. ਰਮੇਸ੍ਸੂਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇ ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਾ ਰਮੇਸ੍ਸੁ. ਮਾ ਲੋਹਗੁਲ਼ਨ੍ਤਿ ਸਤਿਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੇਨ ਹਿ ਪਮਾਦੇਨ ਪਮਤ੍ਤਾ ਨਿਰਯੇ ਤਤ੍ਤਂ ਲੋਹਗੁਲ਼ਂ ਗਿਲਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਤਂ ਵਦਾਮਿ ‘‘ਮਾ ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਲੋਹਗੁਲ਼ਂ ਗਿਲਿ, ਮਾ ਨਿਰਯੇ ਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ‘ਦੁਕ੍ਖਮਿਦ’ਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਦੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨਤ੍ਥਿ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਝਾਨੁਪ੍ਪਾਦਿਕਾਯ ਵਾਯਾਮਪਞ੍ਞਾਯ ਅਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਝਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਸਮਾਹਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਮ੍ਹਿ ਝਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਚਾਤਿ ਯਮ੍ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਇਦਂ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋਕਾਸੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਹੇਤੁਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਮਾਨੁਸੀ ਰਤਿ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਦਿਬ੍ਬਾਪਿ ਰਤਿ ਹੋਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਯੇਨਾਕਾਰੇਨ, ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਵਾ ਕਾਲੇਸੁ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਭਿਰੁਚਿਤੇ ਕਾਲੇ, ਅਭਿਰੁਚਿਤੇ ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਉਦਯਂ, ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ ਏਵ ਚ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਵਯਂ. ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਪੀਤਿਂ ਧਮ੍ਮਪਾਮੋਜ੍ਜਞ੍ਚ ਲਭਤਿ. ਅਮਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਨਾਮਰੂਪੇ ਪਾਕਟੇ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਅਮਤਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਾਪਕਤ੍ਤਾ ਵਿਜਾਨਤਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਅਮਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਤ੍ਰਾਯਮਾਦਿ ਭਵਤੀਤਿ ਤਤ੍ਰ ਅਯਂ ਆਦਿ, ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਧ ਪਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਪਣ੍ਡਿਤਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਤਂ ਆਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਤ੍ਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਤ੍ਤੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ. ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੀਤਿ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਤੇਨ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਕਥਿਤਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤੇ ਜੇਟ੍ਠਕਸੀਲੇ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾ ਕਥਿਤਾ.

ਮਿਤ੍ਤੇ ਭਜਸ੍ਸੁ ਕਲ੍ਯਾਣੇਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਅਪਤਿਰੂਪਸਹਾਯੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁਜੀਵਿਤਾਯ ਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੇ ਜਙ੍ਘਬਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਕਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਕੁਸੀਤੇ ਅਤਨ੍ਦਿਤੇ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਭਜਸ੍ਸੁ, ਸੇਵਸ੍ਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਆਮਿਸਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸ, ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਸ੍ਸ ਕਾਰਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਚਾਰਕੁਸਲੋਤਿ ਸੀਲਮ੍ਪਿ ਆਚਾਰੋ, ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਆਚਾਰੋ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲੋ ਸਿਯਾ, ਛੇਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋਤਿ ਤਤੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਤਿਤੋ ਚ ਆਚਾਰਕੋਸਲ੍ਲਤੋ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਧਮ੍ਮਪਾਮੋਜ੍ਜੇਨ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਕਲਸ੍ਸਾਪਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਿਤਾਸੁ ਇਮਾਸੁ ਗਾਥਾਸੁ ਏਕਮੇਕਿਸ੍ਸਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਏਕਮੇਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਨਿਸਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਕਾਸੇਨੇਵ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਸਰੀਰਂ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਾ ਥੋਮੇਨ੍ਤਾ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਂਸੂਤਿ.

ਸਮ੍ਬਹੁਲਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਪਞ੍ਚਸਤਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਵਸ੍ਸਿਕਾ ਵਿਯ ਪੁਪ੍ਫਾਨੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤੇ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਪਾਤੋਵ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾਨਿ ਵਸ੍ਸਿਕਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਸਾਯਂ ਵਣ੍ਟਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਵਣ੍ਟੇਹਿ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਮਯਂ ਪਠਮਤਰਂ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਾਯਮਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਵਣ੍ਟਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨਪੁਪ੍ਫੇਨ ਵਿਯ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਵਾਯਮਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਆਲੋਕਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੭੭. ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਾ ਵਿਯ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ, ਮਦ੍ਦਵਾਨਿ ਪਮੁਞ੍ਚਤਿ;

ਏਵਂ ਰਾਗਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ, ਵਿਪ੍ਪਮੁਞ੍ਚੇਥ ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਵਸ੍ਸਿਕਾਤਿ ਸੁਮਨਾ. ਮਦ੍ਦਵਾਨੀਤਿ ਮਿਲਾਤਾਨਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਵਸ੍ਸਿਕਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਪੁਪ੍ਫਿਤਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਪੁਰਾਣਭੂਤਾਨਿ ਮੁਞ੍ਚਤਿ, ਵਣ੍ਟਤੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਏਵਂ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਰਾਗਾਦਯੋ ਦੋਸੇ ਵਿਪ੍ਪਮੁਞ੍ਚੇਥਾਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ.

ਪਞ੍ਚਸਤਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਸਨ੍ਤਕਾਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਸਨ੍ਤਕਾਯੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਨ੍ਤਕਾਯਤ੍ਥੇਰਂ ਨਾਮ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਹਤ੍ਥਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ, ਕਾਯਵਿਜਮ੍ਭਨਰਹਿਤੋ ਸਨ੍ਤਅਤ੍ਤਭਾਵੋਵ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਸੀਹਯੋਨਿਤੋ ਆਗਤੋ ਥੇਰੋ. ਸੀਹਾ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਗੋਚਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਜਤਸੁਵਣ੍ਣਮਣਿਪਵਾਲ਼ਗੁਹਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਨੋਸਿਲਾਤਲੇ ਹਰਿਤਾਲਚੁਣ੍ਣੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨਿਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਕਣ੍ਣਾਨਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਨਂ ਵਾ ਚਲਿਤਤ੍ਤਾ ਮਨੋਸਿਲਾਹਰਿਤਾਲਚੁਣ੍ਣਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ‘‘ਨ ਤੇ ਇਦਂ ਜਾਤਿਯਾ ਵਾ ਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਚੁਣ੍ਣਾਨਂ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਭਾਵੇ ਅਸਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਤੇ ਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਾਯ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪਾਯ ਸੀਹਯੋਨਿਯਾ ਆਗਤੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਨ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਨ੍ਤਕਾਯਤ੍ਥੇਰਸਦਿਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਹਤ੍ਥਚਲਨਂ ਵਾ ਪਾਦਚਲਨਂ ਵਾ ਕਾਯਵਿਜਮ੍ਭਿਤਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਸਨ੍ਤਕਾਯਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵਿਯ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਉਪਸਨ੍ਤੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –