੧੧. ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਤਥਾਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਰੀਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਾਹਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਤਥਾਗਤਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਦਸਬਲਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ, ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਸਜ੍ਝਾਯਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰਾਦੀਨਿ ਪਹਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਵ ਵਿਚਰਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਞਾਣਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਇਮਿਨਾ ਪੂਤਿਕਾਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ, ਯੋ ਖੋ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੭) ਵਤ੍ਵਾ ਓਵਦਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਓਵਦਿਤੋਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਹਾਯ ਨੇਵ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਂਵੇਗਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਬੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸੇ ‘‘ਅਪੇਹਿ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਅਪੇਹਿ, ਵਕ੍ਕਲੀ’’ਤਿ ਪਣਾਮੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਨ ਮਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਲਪਤੀ’’ਤਿ ਤੇਮਾਸਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤੇਨ, ਪਬ੍ਬਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਤੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਂ ਅਭਿਰੁਹਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਕਿਲਮਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਾਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਓਭਾਸਂ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਾਵਮਹਨ੍ਤੋਪਿ ਸੋਕੋ ਪਹੀਯਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਸੁਕ੍ਖਤਲ਼ਾਕਂ ਓਘੇਨ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਥੇਰਸ੍ਸ ਬਲਵਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੮੧. ‘‘ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਸਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;

ਅਧਿਗਚ੍ਛੇ ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪਕਤਿਯਾਪਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਸਾਦਂ ਰੋਚੇਤਿ, ਸੋ ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਸਨ੍ਤਂ ਪਦਂ ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਇਮਞ੍ਚ ਪਨ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ –

‘‘ਏਹਿ ਵਕ੍ਕਲਿ ਮਾ ਭਾਯਿ, ਓਲੋਕੇਹਿ ਤਥਾਗਤਂ;

ਅਹਂ ਤਂ ਉਦ੍ਧਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਙ੍ਕੇ ਸਨ੍ਨਂਵ ਕੁਞ੍ਜਰਂ.

‘‘ਏਹਿ ਵਕ੍ਕਲਿ ਮਾ ਭਾਯਿ, ਓਲੋਕੇਹਿ ਤਥਾਗਤਂ;

ਅਹਂ ਤਂ ਮੋਚਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਰਾਹੁਗ੍ਗਹਂਵ ਸੂਰਿਯਂ.

‘‘ਏਹਿ ਵਕ੍ਕਲਿ ਮਾ ਭਾਯਿ, ਓਲੋਕੇਹਿ ਤਥਾਗਤਂ;

ਅਹਂ ਤਂ ਮੋਚਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਰਾਹੁਗ੍ਗਹਂਵ ਚਨ੍ਦਿਮ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਸੋ ‘‘ਦਸਬਲੋ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਏਹੀਤਿ ਚ ਅਵ੍ਹਾਨਮ੍ਪਿ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਬਲਵਪੀਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਨੁ ਖੋ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਗਮਨਮਗ੍ਗਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਪਾਦੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਠਿਤੇਯੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਗਾਥਾ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੇਯੇਵ ਪੀਤਿਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਵਨ੍ਦਮਾਨੋਵ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸੀਤਿ.

ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਏਕਾਦਸਮਂ.