੧੦. ਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹਵਤ੍ਥੁ

ਸਬ੍ਬਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਂ ਦੇਵਰਾਜਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਤਾਵਤਿਂਸਦੇਵਲੋਕੇ ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਕਤਰਂ ਦਾਨਂ ਨੁ ਖੋ ਦਾਨੇਸੁ, ਕਤਰੋ ਰਸੋ ਰਸੇਸੁ, ਕਤਰਾ ਰਤਿ ਰਤੀਸੁ ਜੇਟ੍ਠਕਾ, ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋਵ ਕਸ੍ਮਾ ਜੇਟ੍ਠਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ? ਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਏਕਾ ਦੇਵਤਾਪਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਏਕੋ ਪਨ ਦੇਵੋ ਏਕਂ ਦੇਵਂ, ਸੋਪਿ ਅਪਰਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਦਸਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸੇਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਵਿਚਰਿਂਸੁ. ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਪਿ ਕਾਲੇਨ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰਾਜਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਤਾਤਾ, ਮਹਾਦੇਵਤਾਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਞ੍ਹਂ ਨਾਮੇਤਂ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਦਾਨਰਸਰਤੀਸੁ ਕਤਮਾ ਦਾਨਰਸਰਤੀ ਨੁ ਖੋ ਸੇਟ੍ਠਾ, ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋਵ ਕਸ੍ਮਾ ਸੇਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਹੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਆਗਤਮ੍ਹਾਤਿ. ਤਾਤਾ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਇਮੇਸਂ ਅਤ੍ਥੇ ਨ ਜਾਨਾਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਰਾਜਾ ਜਨਸਹਸ੍ਸੇਨ ਚਿਨ੍ਤਿਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣੇਨੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਚ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ, ਏਥ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਤਮੇਵ ਦੇਵਗਣਂ ਆਦਾਯ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਦੇਵਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਨਾਪਿ ‘‘ਕਿਂ, ਤਾਤਾ, ਮਹਨ੍ਤੋ ਦੇਵਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਤਾਤਾ, ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯਾ ਹੇਤੇ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨੇਤਰਹਿ ਕਹਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਜੇਤਵਨੇ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਥ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦੇਵਗਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਸਕਲਂ ਜੇਤਵਨਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ‘‘ਕਿਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਾ ਦੇਵਸਙ੍ਘੇਨ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਗਣੇਨ ਇਮੇ ਨਾਮ ਪਞ੍ਹਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਾ, ਅਞ੍ਞੋ ਇਮੇਸਂ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਮੇਸਂ ਨੋ ਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਯਾ ਹਿ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਕਙ੍ਖਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਮੇਵ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ, ਤਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹੇਸੁ ਹਿ ਸਬ੍ਬਦਾਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਸਬ੍ਬਰਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਰਸੋ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਸਬ੍ਬਰਤੀਨਂ ਧਮ੍ਮਰਤਿ ਸੇਟ੍ਠਾ, ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਪਕਤ੍ਤਾ ਸੇਟ੍ਠੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੫੪. ‘‘ਸਬ੍ਬਦਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਜਿਨਾਤਿ,

ਸਬ੍ਬਰਸਂ ਧਮ੍ਮਰਸੋ ਜਿਨਾਤਿ;

ਸਬ੍ਬਰਤਿਂ ਧਮ੍ਮਰਤਿ ਜਿਨਾਤਿ,

ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਜਿਨਾਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਦਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਨ੍ਤਿ ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭੇ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਕਦਲਿਗਬ੍ਭਸਦਿਸਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਗਮੇ ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਾਯ ਗਾਥਾਯ ਕਤਾਨੁਮੋਦਨਾਵ ਸੇਟ੍ਠਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਦਾਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਸੋਲ਼ਸਿਂ ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਤਿ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਪਿ ਵਾਚਨਮ੍ਪਿ ਸਵਨਮ੍ਪਿ ਮਹਨ੍ਤਂ. ਯੇਨ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਬਹੂਨਂ ਤਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਕਾਰਿਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਨਿਸਂਸੋ ਮਹਾ. ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਏਵ ਪਰਿਸਾਯ ਪਣੀਤਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਤੋਪਿ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾਦੀਨਂ ਪਤ੍ਤੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਭੇਸਜ੍ਜਦਾਨਤੋਪਿ ਮਹਾਵਿਹਾਰਸਦਿਸਾਨਂ ਵਿਹਾਰਾਨਞ੍ਚ ਲੋਹਪਾਸਾਦਸਦਿਸਾਨਞ੍ਚ ਪਾਸਾਦਾਨਂ ਅਨੇਕਾਨਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਸੇਨਾਸਨਦਾਨਤੋਪਿ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਾਦੀਹਿ ਵਿਹਾਰੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋਪਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਨੁਮੋਦਨਾਵਸੇਨਾਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਮੇਵ ਵਰਂ ਸੇਟ੍ਠਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਹਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਅਸੁਤ੍ਵਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਸੁਣੇਯ੍ਯੁਂ, ਉਲ਼ੁਙ੍ਕਮਤ੍ਤਂ ਯਾਗੁਮ੍ਪਿ ਕਟਚ੍ਛੁਮਤ੍ਤਂ ਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯੁਂ. ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਸਬ੍ਬਦਾਨੇਹਿ ਧਮ੍ਮਦਾਨਮੇਵ ਸੇਟ੍ਠਂ. ਅਪਿਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੇ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇ ਚ ਸਕਲਕਪ੍ਪਂ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੂਨਿ ਗਣੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾਦਯੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਅਸ੍ਸਜਿਤ੍ਥੇਰਾਦੀਹਿ ਕਥਿਤਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਂਸੁ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਧਮ੍ਮਦਾਨਮੇਵ ਸੇਟ੍ਠਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸਬ੍ਬਦਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਜਿਨਾਤੀ’’ਤਿ.

ਸਬ੍ਬੇ ਪਨ ਗਨ੍ਧਰਸਾਦਯੋਪਿ ਰਸਾ ਉਕ੍ਕਂਸਤੋ ਦੇਵਤਾਨਂ ਸੁਧਾਭੋਜਨਰਸੋਪਿ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਭਵਨਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯੋ ਪਨੇਸ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੋ ਚ ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਰਸੋ, ਅਯਮੇਵ ਸਬ੍ਬਰਸਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸਬ੍ਬਰਸਂ ਧਮ੍ਮਰਸੋ ਜਿਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਯਾਪੇਸਾ ਪੁਤ੍ਤਰਤਿਧੀਤੁਰਤਿਧਨਰਤਿਇਤ੍ਥਿਰਤਿਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਾਦਿਰਤਿਪਭੇਦਾ ਚ ਅਨੇਕਪ੍ਪਭੇਦਾ ਰਤੀ, ਸਾਪਿ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਭਵਨਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਾ ਪਨੇਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਪੀਤਿ ਉਦਗ੍ਗਭਾਵਂ ਜਨੇਤਿ, ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਲੋਮਹਂਸਂ ਜਨੇਤਿ, ਸਾਯਂ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਰਤੀਨਂ ਏਵਰੂਪਾ ਧਮ੍ਮਰਤਿਯੇਵ ਸੇਟ੍ਠਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸਬ੍ਬਰਤਿਂ ਧਮ੍ਮਰਤਿ ਜਿਨਾਤੀ’’ਤਿ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਯ ਖਯਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਕਲਸ੍ਸਪਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਭਿਭਵਨਤੋ ਸਬ੍ਬਸੇਟ੍ਠਮੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਜਿਨਾਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਸਤ੍ਥਰਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਯੇਵ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਕ੍ਕੋਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂਜੇਟ੍ਠਕੇ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਦਾਨੇ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਦਾਪੇਥ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਾਪੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜ੍ਜਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਵਾ ਪਾਕਤਿਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਵਾ ਉਪਨਿਸਿਨ੍ਨਕਥਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਨੁਮੋਦਨਮ੍ਪਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹਵਤ੍ਥੁ ਦਸਮਂ.