੨੪. ਤਣ੍ਹਾਵਗ੍ਗੋ

੧. ਕਪਿਲਮਚ੍ਛਵਤ੍ਥੁ

ਮਨੁਜਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਪਿਲਮਚ੍ਛਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਭਗਵਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਕਾਲੇ ਦ੍ਵੇ ਕੁਲਭਾਤਰੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠੋ ਸਾਗਤੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ, ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਕਪਿਲੋ ਨਾਮ. ਮਾਤਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਸਾਧਿਨੀ ਨਾਮ, ਕਨਿਟ੍ਠਭਗਿਨੀ ਤਾਪਨਾ ਨਾਮ. ਤਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਸੁ ਉਭੋ ਭਾਤਰੋ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾ ਏਕਦਿਵਸਂ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਕਤਿ ਧੁਰਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਧੁਰਾਨੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਜੇਟ੍ਠੋ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਕਨਿਟ੍ਠੋ ‘‘ਅਹਂ ਤਾਵ ਤਰੁਣੋ, ਵੁਡ੍ਢਕਾਲੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ, ਪਰਿਵਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਾਭੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਸੋ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਮਦੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਲਾਭਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਭੂਤੋ ਅਤਿਪਣ੍ਡਿਤਮਾਨਿਤਾਯ ਪਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਪ੍ਪਿਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਤਿ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਤਿ, ਸਾਵਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਨਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ‘‘ਸਾਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪੇਸਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ‘‘ਮਾ, ਆਵੁਸੋ ਕਪਿਲ, ਏਵਂ ਅਵਚਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਓਵਦਿਯਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਂ ਜਾਨਾਥ, ਰਿਤ੍ਤਮੁਟ੍ਠਿਸਦਿਸਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਖੁਂਸੇਨ੍ਤੋ ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਚਰਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਾਤੁ ਸਾਗਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸੋਪਿ ਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਵੁਸੋ ਕਪਿਲ, ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਆਯੁ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਹਾਯ ਕਪ੍ਪਿਯਾਦੀਨਿ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋ ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚਾ’’ਤਿ ਓਵਦਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਪਿ ਵਚਨਂ ਨਾਦਿਯਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਥੇਰੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਚਨਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਸਿ ਸਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਂ ਅਞ੍ਞੇ ਪੇਸਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਛਡ੍ਡਯਿਂਸੁ.

ਸੋ ਦੁਰਾਚਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਰਾਚਾਰਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਪੋਸਥਗ੍ਗੇ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬੀਜਨਿਂ ਆਦਾਯ ਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਤ੍ਤਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਇਮਸ੍ਸ ਪਟਿਵਚਨੇਨ ਦਿਨ੍ਨੇਨਾ’’ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਵਿਨਯੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਅਸੁਤੇਨ ਵਾ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ ਓਸਕ੍ਕਾਪੇਸਿ. ਸਾਗਤਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਤਦਹੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਕਪਿਲੋ ਆਯੁਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਾਪਿਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਚ ਭਗਿਨੀ ਚ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਾਲੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਪੁਰਿਸਾ ਗਾਮਘਾਤਕਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਚੋਰਿਕਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤਾ ਜਨਪਦਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਅਨੁਬਦ੍ਧਾ ਪਲਾਯਮਾਨਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਟਿਸਰਣਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਿਸਰਣਂ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸੀਲਸਦਿਸਂ ਪਟਿਸਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਚਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਥੇਰੋ ਓਵਦਿ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾ, ਜੀਵਿਤਹੇਤੁਪਿ ਵੋ ਨੇਵ ਸੀਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਜਨਪਦਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨਾ ਤੇ ਚੋਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸੁਂ. ਤੇ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ, ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਜੇਟ੍ਠਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ.

ਤੇ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਵਸੇਨ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦੇਵਲੋਕੇ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚਸਤਕੁਲਿਕੇ ਕੇਵਟ੍ਟਗਾਮੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਜੇਟ੍ਠਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਕੇਵਟ੍ਟਜੇਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਇਤਰੇ ਇਤਰੇਸੁ. ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਏਕਦਿਵਸੇਯੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗਹਣਞ੍ਚ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਞ੍ਚ ਅਹੋਸਿ. ਕੇਵਟ੍ਟਜੇਟ੍ਠਕੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਦਾਰਕਾ ਅਜ੍ਜ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਜਾਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪੋਸਾਵਨਿਕਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਹਪਂਸੁਕੀਲ਼ਕਾ ਸਹਾਯਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸਂ ਕੇਵਟ੍ਟਜੇਟ੍ਠਕਪੁਤ੍ਤੋਵ ਯਸਤੋ ਚ ਤੇਜਤੋ ਚ ਅਗ੍ਗਪੁਰਿਸੋ ਅਹੋਸਿ.

ਕਪਿਲੋਪਿ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਮੁਖੋ ਮਚ੍ਛੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤੇ ਸਹਾਯਕਾ ‘‘ਮਚ੍ਛੇ ਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਜਾਲਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਦਿਯਾ ਖਿਪਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋਜਾਲਂ ਸੋ ਮਚ੍ਛੋ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਕੇਵਟ੍ਟਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਕਂਸੁ – ‘‘ਪੁਤ੍ਤਾ ਨੋ ਪਠਮਂ ਮਚ੍ਛੇ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਸੁਵਣ੍ਣਮਚ੍ਛਂ ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ, ਇਦਾਨਿ ਨੋ ਰਾਜਾ ਬਹੁਧਨਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਪਿ ਖੋ ਸਹਾਯਕਾ ਮਚ੍ਛਂ ਨਾਵਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਾਵਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਰਞ੍ਞਾਪਿ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ‘‘ਕਿਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਚ੍ਛੋ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਮਚ੍ਛਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਏਤਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਕਾਰਣਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਚ੍ਛਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਚ੍ਛੇਨ ਮੁਖੇ ਵਿਵਟਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਕਲਜੇਤਵਨਂ ਅਤਿਵਿਯ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਚ੍ਛੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਜਾਤੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਚਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਵਾਯਤੀ’’ਤਿ?

ਅਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਸ੍ਸਪਭਗਵਤੋ ਪਾਵਚਨੇ ਕਪਿਲੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ ਲਾਭਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਭੂਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਂ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ ਅਕ੍ਕੋਸਕਪਰਿਭਾਸਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਂ ਓਸਕ੍ਕਾਪੇਸਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਇਦਾਨਿ ਮਚ੍ਛੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਾਤੋ. ਯਂ ਪਨ ਸੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਵਾਚੇਸਿ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚ ਗੁਣਂ ਕਥੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਇਮਂ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਪਟਿਲਭਿ. ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਕ੍ਕੋਸਕਪਰਿਭਾਸਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਵਾਯਤਿ. ‘‘ਕਥਾਪੇਮਿ ਨਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਥਾਪੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਤ੍ਵਂਸਿ ਕਪਿਲੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਕਪਿਲੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਤੇ ਸਾਗਤੋ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਮਾਤਾ ਪਨ ਤੇ ਸਾਧਿਨੀ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਨਿਟ੍ਠਭਗਿਨੀ ਚ ਤੇ ਤਾਪਨਾ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਕਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯਮੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਭਿਭੂਤੋ ਨਾਵਂ ਸੀਸੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ ਅਹੋਸਿ ਲੋਮਹਟ੍ਠਜਾਤੋ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਏਤਦਾਹੁ ਵਸੁਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੇ (ਸੁ. ਨਿ. ੨੭੬) ਕਪਿਲਸੁਤ੍ਤਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੩੪. ‘‘ਮਨੁਜਸ੍ਸ ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਨੋ, ਤਣ੍ਹਾ ਵਡ੍ਢਤਿ ਮਾਲੁਵਾ ਵਿਯ;

ਸੋ ਪ੍ਲਵਤੀ ਹੁਰਾ ਹੁਰਂ, ਫਲਮਿਚ੍ਛਂਵ ਵਨਸ੍ਮਿ ਵਾਨਰੋ.

੩੩੫. ‘‘ਯਂ ਏਸਾ ਸਹਤੇ ਜਮ੍ਮੀ, ਤਣ੍ਹਾ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾ;

ਸੋਕਾ ਤਸ੍ਸ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਵਟ੍ਠਂਵ ਬੀਰਣਂ.

੩੩੬. ‘‘ਯੋ ਚੇਤਂ ਸਹਤੇ ਜਮ੍ਮਿਂ, ਤਣ੍ਹਂ ਲੋਕੇ ਦੁਰਚ੍ਚਯਂ;

ਸੋਕਾ ਤਮ੍ਹਾ ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਉਦਬਿਨ੍ਦੁਵ ਪੋਕ੍ਖਰਾ.

੩੩੭. ‘‘ਤਂ ਵੋ ਵਦਾਮਿ ਭਦ੍ਦਂ ਵੋ, ਯਾਵਨ੍ਤੇਤ੍ਥ ਸਮਾਗਤਾ;

ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ ਖਣਥ, ਉਸੀਰਤ੍ਥੋਵ ਬੀਰਣਂ;

ਮਾ ਵੋ ਨਲ਼ਂਵ ਸੋਤੋਵ, ਮਾਰੋ ਭਞ੍ਜਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਨੋਤਿ ਸਤਿਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਮਾਦੇਨ ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨੇਵ ਝਾਨਂ ਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਨ੍ਤੀ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਾਯ ਮਾਲੁਵਾਲਤਾ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਛ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਤਣ੍ਹਾ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪ੍ਲਵਤੀ ਹੁਰਾ ਹੁਰਨ੍ਤਿ ਸੋ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਭਵੇ ਭਵੇ ਉਪ੍ਲਵਤਿ ਧਾਵਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ ਵਿਯਾਤਿ? ਫਲਮਿਚ੍ਛਂਵ ਵਨਸ੍ਮਿ ਵਾਨਰੋ, ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖਫਲਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਾਨਰੋ ਵਨਸ੍ਮਿਂ ਧਾਵਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਾਖਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ‘‘ਸਾਖਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੁਰਾ ਹੁਰਂ ਧਾਵਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਪਵਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ.

ਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਏਸਾ ਲਾਮਕਭਾਵੇਨ ਜਮ੍ਮੀ ਵਿਸਾਹਾਰਤਾਯ ਵਿਸਪੁਪ੍ਫਤਾਯ ਵਿਸਫਲਤਾਯ ਵਿਸਪਰਿਭੋਗਤਾਯ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਿਸਤ੍ਤਤਾਯ ਆਸਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਾ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਤਣ੍ਹਾ ਅਭਿਭਵਤਿ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਵਸ੍ਸਾਨੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ ਅਭਿਵਟ੍ਠਂ ਬੀਰਣਤਿਣਂ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਾ ਸੋਕਾ ਅਭਿਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੁਰਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਪਜਹਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤਾਯ ਦੁਰਚ੍ਚਯਂ ਤਣ੍ਹਂ ਸਹਤਿ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਤਮ੍ਹਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਾ ਸੋਕਾ ਪਪਤਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਪੋਕ੍ਖਰੇ ਪਦੁਮਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਤਂ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਂ ਵੋ ਵਦਾਮੀਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਦਾਮਿ. ਭਦ੍ਦਂ ਵੋਤਿ ਭਦ੍ਦਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਹੋਤੁ, ਮਾ ਅਹਂ ਕਪਿਲੋ ਵਿਯ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਤਣ੍ਹਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਮੂਲਂ ਖਣਥ. ਕਿਂ ਵਿਯਾਤਿ? ਉਸੀਰਤ੍ਥੋਵ ਬੀਰਣਂ, ਯਥਾ ਉਸੀਰੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਕੁਦਾਲੇਨ ਬੀਰਣਂ ਖਣਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸਾ ਮੂਲਂ ਖਣਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾ ਵੋ ਨਲ਼ਂਵ ਸੋਤੋਵ, ਮਾਰੋ ਭਞ੍ਜਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਦੀਸੋਤੇ ਜਾਤਂ ਨਲ਼ਂ ਮਹਾਵੇਗੇਨ ਆਗਤੋ ਨਦੀਸੋਤੋ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸਮਾਰੋ ਮਰਣਮਾਰੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੋ ਚ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਞ੍ਜਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਕੇਵਟ੍ਟਪੁਤ੍ਤਾ ਸਂਵੇਗਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਨੇਞ੍ਜਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਪਰਿਭੋਗੇਨ ਏਕਪਰਿਭੋਗਾ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ.

ਕਪਿਲਮਚ੍ਛਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.

੨. ਸੂਕਰਪੋਤਿਕਾਵਤ੍ਥੁ

ਯਥਾਪਿ ਮੂਲੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਗੂਥਸੂਕਰਪੋਤਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਸੂਕਰਪੋਤਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਵਿਵਰਨਿਗ੍ਗਤਂ ਦਨ੍ਤੋਭਾਸਮਣ੍ਡਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਤੁ ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਕਮ੍ਮਾਯਾ’’ਤਿ ਸਿਤਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸਸੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੂਕਰਪੋਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਏਸਾ ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਏਕਾਯ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟੀ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਏਕਸ੍ਸ ਯੋਗਾਵਚਰਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਘੋਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਉਬ੍ਬਰੀ ਨਾਮ ਰਾਜਧੀਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਰੀਰਵਲਞ੍ਜਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਪੁਲ਼ਵਕਰਾਸਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪੁਲ਼ਵਕਸਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਪਟਿਲਭਿ. ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਤਿਵਸੇਨ ਆਲੁਲਮਾਨਾ ਇਦਾਨਿ ਸੂਕਰਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਯਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤੁਕਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਪ੍ਪਮੁਖਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਸਂਵੇਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾਯ ਆਦੀਨਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਿਤਕੋਵ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੩੮. ‘‘ਯਥਾਪਿ ਮੂਲੇ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵੇ ਦਲ਼੍ਹੇ,

ਛਿਨ੍ਨੋਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਪੁਨਰੇਵ ਰੂਹਤਿ;

ਏਵਮ੍ਪਿ ਤਣ੍ਹਾਨੁਸਯੇ ਅਨੂਹਤੇ,

ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ ਦੁਕ੍ਖਮਿਦਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ.

੩੩੯. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਛਤ੍ਤਿਂਸਤਿ ਸੋਤਾ, ਮਨਾਪਸਵਨਾ ਭੁਸਾ;

ਮਹਾਵਹਨ੍ਤਿ ਦੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠਿਂ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਾ.

੩੪੦. ‘‘ਸਵਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸੋਤਾ, ਲਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜ ਤਿਟ੍ਠਤਿ;

ਤਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲਤਂ ਜਾਤਂ, ਮੂਲਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਛਿਨ੍ਦਥ.

੩੪੧. ‘‘ਸਰਿਤਾਨਿ ਸਿਨੇਹਿਤਾਨਿ ਚ,

ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤੁਨੋ;

ਤੇ ਸਾਤਸਿਤਾ ਸੁਖੇਸਿਨੋ,

ਤੇ ਵੇ ਜਾਤਿਜਰੂਪਗਾ ਨਰਾ.

੩੪੨. ‘‘ਤਸਿਣਾਯ ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ ਪਜਾ,

ਪਰਿਸਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਸੋਵ ਬਨ੍ਧਿਤੋ;

ਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਗਸਤ੍ਤਕਾ,

ਦੁਕ੍ਖਮੁਪੇਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਚਿਰਾਯ.

੩੪੩. ‘‘ਤਸਿਣਾਯ ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ ਪਜਾ,

ਪਰਿਸਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਸੋਵ ਬਨ੍ਧਿਤੋ;

ਤਸ੍ਮਾ ਤਸਿਣਂ ਵਿਨੋਦਯੇ,

ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤ ਵਿਰਾਗਮਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮੂਲੇਤਿ ਯਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਚਤੁਧਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਉਜੁਕਮੇਵ ਗਤੇ ਪਞ੍ਚਵਿਧਮੂਲੇ ਛੇਦਨਫਾਲਨਪਾਚਨਵਿਜ੍ਝਨਾਦੀਨਂ ਕੇਨਚਿ ਉਪਦ੍ਦਵੇਨ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵੇ ਥਿਰਪਤ੍ਤਤਾਯ ਦਲ਼੍ਹੇ ਸੋ ਰੁਕ੍ਖੋ ਉਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਪਿ ਸਾਖਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪੁਨਦੇਵ ਰੂਹਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨੁਸਯੇ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਨੁਹਤੇ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਜਾਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ‘‘ਇਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸੂਪਾਦਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸੂਪਾਦਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਛਤ੍ਤਿਂਸਤਿਯਾ ਸੋਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮਨਾਪੇਸੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਸਵਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਮਨਾਪਸਵਨਾ ਤਣ੍ਹਾ ਭੁਸਾ ਬਲਵਤੀ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਿਪਨ੍ਨਞਾਣਤਾਯ ਦੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਮਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਵਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਵਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸੋਤਾਤਿ ਇਮੇ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸਵਨਤੋ, ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਤਣ੍ਹਾਤਿ ਸਬ੍ਬਭਵੇਸੁ ਵਾ ਸਵਨਤੋ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਵਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਲਤਾਤਿ ਪਲਿਵੇਠਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਲਤਾ ਵਿਯਾਤਿ ਲਤਾ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਛਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਲਤਂ ‘‘ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਜਾਤਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਨੇ ਜਾਤਂ ਲਤਂ ਵਿਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਮੂਲੇ ਛਿਨ੍ਦਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਰਿਤਾਨੀਤਿ ਅਨੁਸਟਾਨਿ ਪਯਾਤਾਨਿ. ਸਿਨੇਹਿਤਾਨੀਤਿ ਚੀਵਰਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਸਿਨੇਹਵਸੇਨ ਸਿਨੇਹਿਤਾਨਿ ਚ, ਤਣ੍ਹਾਸਿਨੇਹਮਕ੍ਖਿਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਸਾਤਸਿਤਾਤਿ ਤੇ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਾਤਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਸੁਖਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਸਿਨੋ ਸੁਖਪਰਿਯੇਸਿਨੋ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਵੇਤਿ ਯੇ ਏਵਰੂਪਾ ਨਰਾ, ਤੇ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਾਨਿ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਜਾਤਿਜਰੂਪਗਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਜਾਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਤਾਸਕਰਣੇਨ ਤਸਿਣਾਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ.

ਬਨ੍ਧਿਤੋਤਿ ਲੁਦ੍ਦੇਨ ਅਰਞ੍ਞੇ ਬਦ੍ਧੋ ਸਸੋ ਵਿਯ ਪਰਿਸਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਭਾਯਨ੍ਤਿ. ਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਗਸਤ੍ਤਕਾਤਿ ਦਸਵਿਧੇਨ ਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਗੇਨ ਚੇਵ ਸਤ੍ਤਵਿਧੇਨ ਰਾਗਸਙ੍ਗਾਦਿਨਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾ ਬਦ੍ਧਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਲਗ੍ਗਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਚਿਰਾਯਾਤਿ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਜਾਤਿਆਦਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਸਿਣਾਯ ਪੁਰਕ੍ਖਤਾ ਪਲਿਵੇਠਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਰਾਗਂ ਰਾਗਾਦਿਵਿਗਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਆਕਙ੍ਕਮਾਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨੇਤਂ ਤਸਿਣਂ ਵਿਨੋਦਯੇ ਪਨੁਦਿਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ.

ਸਾਪਿ ਖੋ ਸੂਕਰਪੋਤਿਕਾ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਭੂਮਿਯਂ ਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨੇ ਅਸ੍ਸਵਾਣਿਜਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਕਾਵੀਰਪਟ੍ਟਨੇ ਨਾਵਿਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰੇ ਇਸ੍ਸਰਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾਯ ਭੋਕ੍ਕਨ੍ਤਗਾਮੇ ਸੁਮਨਸ੍ਸ ਨਾਮ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਨਾਮੇਨ ਸੁਮਨਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਛਡ੍ਡਿਤੇ ਦੀਘਵਾਪਿਰਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨਿਗਾਮੇ ਨਾਮ ਵਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਂ ਦੁਟ੍ਠਗਾਮਣਿਰਞ੍ਞੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਲਕੁਣ੍ਡਕਅਤਿਮ੍ਬਰੋ ਨਾਮ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਗਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਮਙ੍ਗਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਮਹਾਪੁਣ੍ਣਗਾਮਂ ਗਤੋ. ਅਥ ਨਂ ਕੋਟਿਪਬ੍ਬਤਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀ ਮਹਾਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਸਿ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸੂਕਰਪੋਤਿਕਾ ਨਾਮ ਲਕੁਣ੍ਡਕਅਤਿਮ੍ਬਰਮਹਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਭਵੇ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਸ੍ਸਰਞਾਣਂ ਪਟਿਲਭਿ. ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗਾ ਸਾਮਿਕਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਇਸ੍ਸਰਿਯੇਨ ਪਞ੍ਚਬਲਕਤ੍ਥੇਰੀਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਿਸ੍ਸਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਪਚ੍ਛਾ ਦਮਿਲ਼ਮਦ੍ਦਨੇ ਕਤੇ ਞਾਤੀਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਭੋਕ੍ਕਨ੍ਤਗਾਮਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੀ ਕਲ੍ਲਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਆਸੀਵਿਸੋਪਮਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ.

ਸਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਇਮਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਮਣ੍ਡਲਾਰਾਮਵਾਸਿਨਾ ਧਮ੍ਮਪਦਭਾਣਕਮਹਾਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਨੁਸ੍ਸਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸੇਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਂ ਪਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸੂਕਰਯੋਨਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਸੁਵਣ੍ਣਭੂਮਿਂ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨਂ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਕਾਵੀਰਪਟ੍ਟਨਂ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਂ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਭੋਕ੍ਕਨ੍ਤਗਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮਵਿਸਮੇ ਤੇਰਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਰਿਸਾ ਸਂਵੇਜੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ.

ਸੂਕਰਪੋਤਿਕਾਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਨਿਬ੍ਬਨਥੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕੋ ਕਿਰ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਤੁਲਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਵਿਸਭਾਗਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਬ੍ਭਮਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਲਸਭਾਵੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਗੇਹਾ ਨੀਹਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਚੋਰਕਮ੍ਮੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਕਸਾਹਿ ਤਾਲ਼ੇਨ੍ਤਾ ਆਘਾਤਨਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤੁਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨੀਹਰਿਯਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨਂ ਸਿਥਿਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਯਾ ਪਰਿਚਿਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਨ ਆਵਜ੍ਜੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤੇਨ ਓਵਾਦੇਨ ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਆਘਾਤਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਘਾਤੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸੂਲੇ ਉਤ੍ਤਾਸੇਸੁਂ. ਸੋ ਨ ਭਾਯਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਸਾਭਾਗੇ ਠਿਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਸਿਸਤ੍ਤਿਤੋਮਰਾਦੀਨਿ ਆਵੁਧਾਨਿ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਪਿ ਤਂ ਅਸਨ੍ਤਸਨ੍ਤਮੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭੋ, ਇਮਂ ਪੁਰਿਸਂ, ਅਨੇਕਸਤਾਨਞ੍ਹਿ ਆਵੁਧਹਤ੍ਥਾਨਂ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਨੇਵ ਛਮ੍ਭਤਿ ਨ ਵੇਧਤਿ, ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਜਾਤਾ ਮਹਾਨਾਦਂ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੪੪. ‘‘ਯੋ ਨਿਬ੍ਬਨਥੋ ਵਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ,

ਵਨਮੁਤ੍ਤੋ ਵਨਮੇਵ ਧਾਵਤਿ;

ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਮੇਥ ਪਸ੍ਸਥ,

ਮੁਤ੍ਤੋ ਬਨ੍ਧਨਮੇਵ ਧਾਵਤੀ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਆਲਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਨਥਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਨਥੋ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਤਪੋਵਨੇ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਘਰਾਵਾਸਬਨ੍ਧਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਤਣ੍ਹਾਵਨਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਘਰਾਵਾਸਬਨ੍ਧਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਣ੍ਹਾਵਨਮੇਵ ਧਾਵਤਿ, ਏਥ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਸ੍ਸਥ, ਏਸੋ ਘਰਾਵਾਸਬਨ੍ਧਨਤੋ ਮੁਤ੍ਤੋ ਘਰਾਵਾਸਬਨ੍ਧਨਮੇਵ ਧਾਵਤੀਤਿ.

ਇਮਂ ਪਨ ਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਸੂਲਗ੍ਗੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਵੇਹਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨੇਵ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਰਾਜਿਕਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ.

ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਵਤ੍ਥੁ

ਨ ਤਂ ਦਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਕਾਲੇ ਬਹੂ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਕਪਨ੍ਥਘਾਤਕਮਨੁਸ੍ਸਘਾਤਕੇ ਚੋਰੇ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸਯਿਂਸੁ. ਤੇ ਰਾਜਾ ਅਨ੍ਦੁਬਨ੍ਧਨਰਜ੍ਜੁਬਨ੍ਧਨਸਙ੍ਖਲਿਕਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਨ੍ਧਾਪੇਸਿ. ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾਪਿ ਖੋ ਜਾਨਪਦਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਚੋਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਤਥਾਗਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੇਹਿ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਬਹੂ ਚੋਰਾ ਅਨ੍ਦੁਬਨ੍ਧਨਾਦੀਹਿ ਬਦ੍ਧਾ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਾ, ਤੇ ਤਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਹਿ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਥਿਰਤਰਂ ਅਞ੍ਞਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਿਂ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਨਾਮੇਤਾਨਿ, ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਧਨਧਞ੍ਞਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦੀਸੁ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨਂ, ਏਤਂ ਏਤੇਹਿ ਸਤਗੁਣੇਨ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨ ਥਿਰਤਰਂ, ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਨੇਤਂ ਦੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਿਯਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦੁਗ੍ਗਤਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਭਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਪੋਸੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਸ੍ਸੇਵ ਏਕਂ ਕੁਲਧੀਤਰਂ ਗੇਹੇ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਭਰਿਯਾਯਪਿਸ੍ਸ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਸੋ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋਵ, ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਤ੍ਵਂ ਭਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵ, ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਨਨੁ ਗਬ੍ਭੋ ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਮਯਿ ਵਿਜਾਤਾਯ ਦਾਰਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਜਾਤਕਾਲੇ, ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਤ੍ਵਂ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਵਿਜਾਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਵ ਥਨਪਾਨਤੋ ਅਪਗਮਨਕਾਲਂ ਆਗਮੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਨਾਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਵ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨਾਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਵ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਲਾਯਿ. ਅਥ ਨਂ ਨਗਰਗੁਤ੍ਤਿਕਾ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਸੋ ‘‘ਅਹਂ, ਸਾਮਿ, ਮਾਤੁਪੋਸਕੋ ਨਾਮ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਥ ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਝਾਨਕੀਲ਼ਾਯ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਸਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੋਯੇਵ ‘‘ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਮੇ ਦੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਿਯਂ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਬਨ੍ਧਨਂ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨਂ ਛਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਉਦਾਨਿਤਂ ਉਦਾਨਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੪੫. ‘‘ਨ ਤਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਮਾਹੁ ਧੀਰਾ,

ਯਦਾਯਸਂ ਦਾਰੁਜਪਬ੍ਬਜਞ੍ਚ;

ਸਾਰਤ੍ਤਰਤ੍ਤਾ ਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲੇਸੁ,

ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਾਰੇਸੁ ਚ ਯਾ ਅਪੇਕ੍ਖਾ.

੩੪੬. ‘‘ਏਤਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਮਾਹੁ ਧੀਰਾ,

ਓਹਾਰਿਨਂ ਸਿਥਿਲਂ ਦੁਪ੍ਪਮੁਞ੍ਚਂ;

ਏਤਮ੍ਪਿ ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਪਰਿਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ,

ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ ਕਾਮਸੁਖਂ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਧੀਰਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸਾ ਯਂ ਸਙ੍ਖਲਿਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਯਸਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਆਯਸਂ, ਅਨ੍ਦੁਬਨ੍ਧਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦਾਰੁਜਂ, ਯਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਜਤਿਣੇਹਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਵਾ ਵਾਕਾਦੀਹਿ ਰਜ੍ਜੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਰਜ੍ਜੁਬਨ੍ਧਨਂ, ਤਂ ਅਸਿਆਦੀਹਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਥਿਰਨ੍ਤਿ ਨ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਰਤ੍ਤਰਤ੍ਤਾਤਿ ਸਾਰਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਾ, ਬਹਲਤਰਰਾਗਰਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲੇਸੂਤਿ ਮਣੀਸੁ ਚੇਵ ਕੁਣ੍ਡਲੇਸੁ ਚ, ਮਣਿਵਿਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਕੁਣ੍ਡਲੇਸੁ. ਏਤਂ ਦਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲੇਸੁ ਸਾਰਤ੍ਤਰਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਸੋ ਰਾਗੋ ਚ ਯਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਏਤਂ ਕਿਲੇਸਮਯਂ ਬਨ੍ਧਨਞ੍ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸਾ ਦਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਓਹਾਰਿਨਨ੍ਤਿ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਪਾਤਨਤੋ ਅਵਹਰਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਹਰਤੀਤਿ ਓਹਾਰਿਨਂ. ਸਿਥਿਲਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠਾਨੇ ਛਵਿਚਮ੍ਮਮਂਸਾਨਿ ਨ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਲੋਹਿਤਂ ਨ ਨੀਹਰਤਿ, ਬਨ੍ਧਨਭਾਵਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਥਲਪਥਜਲਪਥਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਾਤੁਂ ਦੇਤੀਤਿ ਸਿਥਿਲਂ. ਦੁਪ੍ਪਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਲੋਭਵਸੇਨ ਹਿ ਏਕਵਾਰਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨਂ ਦਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਕਚ੍ਛਪੋ ਵਿਯ ਦੁਮ੍ਮੋਚਿਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦੁਪ੍ਪਮੁਞ੍ਚਂ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਛੇਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਏਤਂ ਦਲ਼੍ਹਮ੍ਪਿ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨਂ ਞਾਣਖਗ੍ਗੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਮਸੁਖਂ ਪਹਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਖੇਮਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ

ਯੇ ਰਾਗਰਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਖੇਮਂ ਨਾਮ ਰਞ੍ਞੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਪਾਦਮੂਲੇ ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਨਾ ਅਤਿਵਿਯ ਅਭਿਰੂਪਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਰੂਪਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸਾ ਰੂਪਮਦਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਵਣ੍ਣਨਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਗੀਤਾਨਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਟਾਦੀਨਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਤੇਸਂ ਤਾਨਿ ਗਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਯ ਅਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਯ ਚ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ‘‘ਕਤਰਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਗਾਯਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਵੀ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨੁਯ੍ਯਾਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਆਗਮਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਵ ਤਾਲਵਣ੍ਟਂ ਆਦਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਬੀਜਮਾਨਂ ਅਭਿਰੂਪਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿ. ਖੇਮਾ, ਦੇਵੀਪਿ ਪਵਿਸਮਾਨਾਵ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਰੂਪਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਕਥੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਤ੍ਥੀ ਬੀਜਯਮਾਨਾ ਠਿਤਾ, ਨਾਹਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕਲਭਾਗਮ੍ਪਿ ਉਪੇਮਿ, ਨ ਮਯਾ ਈਦਿਸਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਥਾਸਦ੍ਦਮ੍ਪਿ ਅਨਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਇਤ੍ਥਿਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਹੁਮਾਨਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਂ ਰੂਪਂ ਪਠਮਵਯਾਦਿਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਵਸਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਖੇਮਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨਾਮੇਤਂ ਰੂਪਂ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਖਯਵਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਸਾਰੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਖੇਮੇ, ਤ੍ਵਂ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਸਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ, ਪਸ੍ਸ ਦਾਨਿਸ੍ਸ ਅਸਾਰਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਆਤੁਰਂ ਅਸੁਚਿਂ ਪੂਤਿਂ, ਪਸ੍ਸ ਖੇਮੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯਂ;

ਉਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ, ਬਾਲਾਨਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੨.੩੫੪);

ਸਾ ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਖੇਮੇ, ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਰਾਗਰਤ੍ਤਾ ਦੋਸਪਦੁਟ੍ਠਾ ਮੋਹਮੂਲ਼੍ਹਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੪੭. ‘‘ਯੇ ਰਾਗਰਤ੍ਤਾਨੁਪਤਨ੍ਤਿ ਸੋਤਂ,

ਸਯਂ ਕਤਂ ਮਕ੍ਕਟਕੋਵ ਜਾਲਂ;

ਏਤਮ੍ਪਿ ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਵਜਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾ,

ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮਕ੍ਕਟਕੋਵ ਜਾਲਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਕ੍ਕਟਕੋ ਸੁਤ੍ਤਜਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਠਾਨੇ ਨਾਭਿਮਣ੍ਡਲੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਪਤਿਤਂ ਪਟਙ੍ਗਂ ਵਾ ਮਕ੍ਖਿਕਂ ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਰਸਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯੇ ਸਤ੍ਤਾ ਰਾਗਰਤ੍ਤਾ ਦੋਸਪਦੁਟ੍ਠਾ ਮੋਹਮੂਲ਼੍ਹਾ ਸਯਂਕਤਂ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਅਨੁਪਤਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਦੁਰਤਿਕ੍ਕਮਂ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਵਜਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਏਤਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨੋ ਨਿਰਾਲਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ ਪਹਾਯ ਵਜਨ੍ਤਿ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਖੇਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਾਨਂ ਆਹ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਖੇਮਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤੁਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਨਂ, ਅਲਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨਾਤਿ. ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਿਕਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਖੇਮਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਉਗ੍ਗਸੇਨਵਤ੍ਥੁ

ਮੁਞ੍ਚ ਪੁਰੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਗ੍ਗਸੇਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਕਿਰ ਨਟਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਵਾ ਛਮਾਸੇ ਵਾ ਪਤ੍ਤੇ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸਮਜ੍ਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇ ਉਕ੍ਖੇਪਦਾਯਾਨਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਮਞ੍ਚਾਤਿਮਞ੍ਚਾਦੀਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਸਮਜ੍ਜਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਅਥੇਕਾ ਲਙ੍ਘਿਕਧੀਤਾ ਵਂਸਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਆਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਮਾਨਾ ਨਚ੍ਚਤਿ ਚੇਵ ਗਾਯਤਿ ਚ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਉਗ੍ਗਸੇਨੋ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਹਾਯਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਞ੍ਚਾਤਿਮਞ੍ਚੇ ਠਿਤੋ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਵਿਕ੍ਖੇਪਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਿਨੇਹੋ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਂ ਲਭਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਇਧੇਵ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਾਰੂਪਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ, ‘‘ਤਾਤ, ਕਿਂ ਤੇ ਰੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋਪਿ ‘‘ਤਂ ਮੇ ਨਟਧੀਤਰਂ ਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਇਧੇਵ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਤੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲਸ੍ਸ ਚ ਭੋਗਾਨਞ੍ਚ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕੁਮਾਰਿਕਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਬਹੁਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾਪਿ ਤਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਹਾਯਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਕਹਾਪਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧੀਤਰਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਤੂ’’ਤਿ ਪਹਿਣਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਕਹਾਪਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੇਮਿ, ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਇਮਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਵਿਚਰਤੁ, ਦਸ੍ਸਾਮਿਸ੍ਸ ਧੀਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸੋ ‘‘ਅਹਂ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯਾਚਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਨਾਟਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਧੀਤਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ.

ਸਾਪਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਮਨ੍ਵਾਯ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਾਪਯਮਾਨਾ ‘‘ਸਕਟਗੋਪਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤ, ਭਣ੍ਡਹਾਰਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਜਾਨਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋਪਿ ਨੇਸਂ ਸਕਟਪਰਿਵਤ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਗੋਣਾਨਂ ਤਿਣਂ ਆਹਰਤਿ, ਸਿਪ੍ਪਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਲਦ੍ਧਭਣ੍ਡਕਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਹਰਤਿ. ਤਦੇਵ ਕਿਰ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਾਪਯਮਾਨਾ ਤਥਾ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਸ੍ਸਾ ਗਾਯਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਹਂ ਪਲਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਮਯ੍ਹਂ ਤਯਾ ਪਲਾਯਿਤੇਨ ਵਾ ਆਗਤੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਦੇਵ ਗੀਤਂ ਗਾਯਤਿ. ਸਾ ਕਿਰ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚੇਵ ਧਨਲਾਭਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਂ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਯਂ ਮਾਨੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਿਪ੍ਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੋਤੁ, ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਸੁਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਨਕਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮਨਿਗਮਾਦੀਸੁ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਉਗ੍ਗਸੇਨੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨਗਰਵਾਸੀਨਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ.

ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਮਞ੍ਚਾਤਿਮਞ੍ਚਾਦਯੋ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਸੋਪਿ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਂ ਵਂਸਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਜਾਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਂਸਮਤ੍ਥਕੇ ਠਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਮਹਾਜਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਅਹਂ ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਂ ਗਾਥਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਉਗ੍ਗਸੇਨੋਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਕਾਲਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਉਗ੍ਗਸੇਨੋਪਿ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰਂ ਅਪਵਿਟ੍ਠੇਯੇਵ ਉਨ੍ਨਾਦਨਤ੍ਥਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਸਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਂਸਮਤ੍ਥਕੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਆਕਾਸੇਯੇਵ ਸਤ੍ਤ ਵਾਰੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਵਂਸਮਤ੍ਥਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਤਂ ਪਰਿਸਾ ਨ ਓਲੋਕੇਤਿ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਓਲੋਕਾਪੇਸਿ. ਉਗ੍ਗਸੇਨੋ ਪਰਿਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਮਂ ਪਰਿਸਾ ਓਲੋਕੇਤੀ’’ਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਮਯਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਪ੍ਪਂ, ਸਤ੍ਥਰਿ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇ ਪਰਿਸਾ ਮਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਮੇਵ ਓਲੋਕੇਤਿ, ਮੋਘਂ ਵਤ ਮੇ ਸਿਪ੍ਪਦਸ੍ਸਨਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਂ ਵਦੇਹਿ ‘ਸਿਪ੍ਪਂ ਕਿਰ ਦਸ੍ਸੇਤੂ’’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਂਸਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਠਿਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਇਙ੍ਘ ਪਸ੍ਸ ਨਟਪੁਤ੍ਤ, ਉਗ੍ਗਸੇਨ ਮਹਬ੍ਬਲ;

ਕਰੋਹਿ ਰਙ੍ਗਂ ਪਰਿਸਾਯ, ਹਾਸਯਸ੍ਸੁ ਮਹਾਜਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮਞ੍ਞੇ ਮਮ ਸਿਪ੍ਪਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਵਂਸਮਤ੍ਥਕੇ ਠਿਤਕੋਵ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਇਙ੍ਘ ਪਸ੍ਸ ਮਹਾਪਞ੍ਞ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕ;

ਕਰੋਮਿ ਰਙ੍ਗਂ ਪਰਿਸਾਯ, ਹਾਸਯਾਮਿ ਮਹਾਜਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਵਂਸਮਤ੍ਥਕਤੋ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਵ ਚੁਦ੍ਦਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਵਂਸਮਤ੍ਥਕੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਉਗ੍ਗਸੇਨ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਨਾਮ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਆਲਯਂ ਪਹਾਯ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੪੮. ‘‘ਮੁਞ੍ਚ ਪੁਰੇ ਮੁਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ,

ਮਜ੍ਝੇ ਮੁਞ੍ਚ ਭਵਸ੍ਸ ਪਾਰਗੂ;

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਾਨਸੋ,

ਨ ਪੁਨਂ ਜਾਤਿਜਰਂ ਉਪੇਹਿਸੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮੁਞ੍ਚ ਪੁਰੇਤਿ ਅਤੀਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਆਲਯਂ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਅਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਗਾਹਂ ਪਰਾਮਾਸਂ ਤਣ੍ਹਂ ਮੁਞ੍ਚ. ਪਚ੍ਛਤੋਤਿ ਅਨਾਗਤੇਸੁਪਿ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਆਲਯਾਦੀਨਿ ਮੁਞ੍ਚ. ਮਜ੍ਝੇਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁਪਿ ਤਾਨਿ ਮੁਞ੍ਚ. ਭਵਸ੍ਸ ਪਾਰਗੂਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸਾਪਿ ਭਵਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਭਾਵਨਾਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਵਸੇਨ ਪਾਰਗੂ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਦਿਭੇਦੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਾਨਸੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਾਨਿ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਵਂਸਮਤ੍ਥਕੇ ਠਿਤਕੋਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵਂਸਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਾਵਦੇਵ ਅਟ੍ਠਪਰਿਕ੍ਖਾਰਧਰੋ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ, ‘‘ਆਵੁਸੋ ਉਗ੍ਗਸੇਨ, ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤੇ ਵਂਸਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਤੋ ਓਤਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਯਂ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਉਗ੍ਗਸੇਨੋ ‘ਨ ਭਾਯਾਮੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਅਭੂਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਉਗ੍ਗਸੇਨੇਨ ਸਦਿਸਾ ਛਿਨ੍ਨਸਂਯੋਜਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਗ੍ਗੇ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਂ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਯੋ ਵੇ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ;

ਸਙ੍ਗਾਤਿਗਂ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੯੭; ਸੁ. ਨਿ. ੬੨੬);

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਪੁਨੇਕਦਿਵਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਟਧੀਤਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਟੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਚਰਣਕਾਰਣਂ, ਕਿਂ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਇਮਿਨਾ ਏਵ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਚੇਤਿਯੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸਿਨੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਬਹੁਂ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਯਾਨਕੇਸੁ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਏਕਂ ਥੇਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ. ਅਥੇਕਾ ਕੁਲਧੀਤਾ ਥੇਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਂ ਆਹ – ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਯ੍ਯੋ, ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤਿ, ਯਾਨਕੇ ਚ ਨੋ ਬਹੁਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ, ਪਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਆਹਰ, ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਸ੍ਸ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਭੋਪਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਰਿਂਸੁ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਭਾਗਿਨੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਥੇਰੋ ਖੀਣਾਸਵੋਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਸਾਮਿਕਂ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਅਯ੍ਯੋ, ਸਿਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਕੋ ਨਟਕਾਰਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਾਮਿਕੋਪਿਸ੍ਸਾ ‘‘ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਇਦਂ ਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਨਟਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਸੇਟ੍ਠਿਗੇਹੇ. ਸੋ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਵਚਨਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨਟੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਚਰਿ. ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸਾਪਿ ਨਟਧੀਤਾ ‘‘ਯਾ ਮੇ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਗਤਿ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਸਾ ਏਵ ਗਤੀ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹੀਤਿ.

ਉਗ੍ਗਸੇਨਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤਵਤ੍ਥੁ

ਵਿਤਕ੍ਕਮਥਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕੋ ਕਿਰ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਸਲਾਕਗ੍ਗੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਸਲਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਲਾਕਯਾਗੁਂ ਆਦਾਯ ਆਸਨਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਵਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਦਕਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਤ੍ਥਾਯ ਏਕਂ ਘਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਏਕਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਿਨੇਹਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਨ ਪਾਨੀਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਇਧੇਵ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਦਾ ਪਾਨੀਯਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਦਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਾਪਿਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਯਾਗੁਮ੍ਪਿ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਨੇਕਦਿਵਸਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਚਸ੍ਸ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ ਨਾਮ, ਕੇਵਲਂ ਮਯਂ ਵਿਚਰਣਕਮਨੁਸ੍ਸਮੇਵ ਨ ਲਭਾਮਾ’’ਤਿ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਕਥਿਪਾਹੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸਾ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਕਿਸੋ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੁਪਣ੍ਡੁਕਜਾਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਮ੍ਹਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਤੇਪਿ ਨਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਸਕਦਾਗਾਮੀ’ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’ਤਿ ਵਦਾਪੇਸਿ, ਭਾਰਿਯਂ ਤੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਾ ਮਂ ਇਤ੍ਥੀ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ ਏਤਂ ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰਿਯਂ. ਸਾ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਅਗ੍ਗਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤਂ ਪਹਾਯ ਤਂਮੁਹੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਕੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਿਨੇਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਚਿਤੋ –

ਅਤੀਤੇ ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਤੁਟ੍ਠੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਧੀਤਰਂ ਆਦਾਯ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਟਵਿਮੁਖੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਕਣ੍ਡੇਹਿ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਚੋਰੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਡੇਸੁ ਖੀਣੇਸੁ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਅਸਿਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਾਯ ਤਙ੍ਖਣਂ ਦਿਟ੍ਠਚੋਰੇ ਸਿਨੇਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚੋਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਅਸਿਥਰੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰੇਨ ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਮਾਰਿਤਭਾਵਂ ਆਵਿਕਤ੍ਵਾ ਚੋਰੇਨ ਚ ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਮਮ੍ਪਿ ਏਸਾ ਅਞ੍ਞਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਂ ਵਿਯ ਮਾਰਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਮੇ ਇਮਾਯਾ’’ਤਿ ਏਕਂ ਨਦਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਓਰਿਮਤੀਰੇ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਭਣ੍ਡਕਂ ਆਦਾਯ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਧੇਵ ਹੋਹਿ, ਯਾਵਾਹਂ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਉਤ੍ਤਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਂ ਪਹਾਯ ਗਮਨਭਾਵਞ੍ਚ ਆਵਿਕਤ੍ਵਾ –

‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਭਣ੍ਡਂ ਸਮਾਦਾਯ, ਪਾਰਂ ਤਿਣ੍ਣੋਸਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ;

ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛ ਲਹੁਂ ਖਿਪ੍ਪਂ, ਮਮ੍ਪਿ ਤਾਰੇਹਿ ਦਾਨਿਤੋ.

‘‘ਅਸਨ੍ਥੁਤਂ ਮਂ ਚਿਰਸਨ੍ਥੁਤੇਨ,

ਨਿਮੀਨਿ ਭੋਤੀ ਅਦ੍ਧੁਵਂ ਧੁਵੇਨ;

ਮਯਾਪਿ ਭੋਤੀ ਨਿਮਿਨੇਯ੍ਯ ਅਞ੍ਞਂ,

ਇਤੋ ਅਹਂ ਦੂਰਤਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਂ.

‘‘ਕਾਯਂ ਏਲ਼ਗਲਾਗੁਮ੍ਬੇ, ਕਰੋਤਿ ਅਹੁਹਾਸਿਯਂ;

ਨਯੀਧ ਨਚ੍ਚਂ ਵਾ ਗੀਤਂ ਵਾ, ਤਾਲ਼ਂ ਵਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ;

ਅਨਮ੍ਹਿਕਾਲੇ ਸੁਸੋਣਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਜਗ੍ਘਸਿ ਸੋਭਨੇ.

‘‘ਸਿਙ੍ਗਾਲ ਬਾਲ ਦੁਮ੍ਮੇਧ, ਅਪ੍ਪਪਞ੍ਞੋਸਿ ਜਮ੍ਬੁਕ;

ਜੀਨੋ ਮਚ੍ਛਞ੍ਚ ਪੇਸਿਞ੍ਚ, ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਸਿ.

‘‘ਸੁਦਸ੍ਸਂ ਵਜ੍ਜਮਞ੍ਞੇਸਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਦੁਦ੍ਦਸਂ;

ਜੀਨਾ ਪਤਿਞ੍ਚ ਜਾਰਞ੍ਚ, ਮਞ੍ਞੇ ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਝਾਯਸਿ.

‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਮਿਗਰਾਜ, ਯਥਾ ਭਾਸਸਿ ਜਮ੍ਬੁਕ;

ਸਾ ਨੂਨਾਹਂ ਇਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਭਤ੍ਤੁ ਹੇਸ੍ਸਂ ਵਸਾਨੁਗਾ.

‘‘ਯੋ ਹਰੇ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਥਾਲਂ, ਕਂਸਥਾਲਮ੍ਪਿ ਸੋ ਹਰੇ;

ਕਤਞ੍ਚੇਵ ਤਯਾ ਪਾਪਂ, ਪੁਨਪੇਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੫.੧੨੮-੧੩੪) –

ਇਮਂ ਪਞ੍ਚਕਨਿਪਾਤੇ ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਦਾ ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤੋ ਤ੍ਵਂ ਅਹੋਸਿ, ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਏਤਰਹਿ ਅਯਂ ਕੁਮਾਰਿਕਾ, ਸਿਙ੍ਗਾਲਰੂਪੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਗ੍ਗਹਕਾਰਕੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਅਹਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤਂਮੁਹੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਕੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਿਨੇਹੇਨ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਅਗ੍ਗਪਣ੍ਡਿਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ, ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਵ ਤਣ੍ਹਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਾਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਤਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੪੯. ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਮਥਿਤਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ,

ਤਿਬ੍ਬਰਾਗਸ੍ਸ ਸੁਭਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ;

ਭਿਯ੍ਯੋ ਤਣ੍ਹਾ ਪਵਡ੍ਢਤਿ,

ਏਸ ਖੋ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਰੋਤਿ ਬਨ੍ਧਨਂ.

੩੫੦. ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕੂਪਸਮੇ ਚ ਯੋ ਰਤੋ,

ਅਸੁਭਂ ਭਾਵਯਤੇ ਸਦਾ ਸਤੋ;

ਏਸ ਖੋ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਹਿਤਿ,

ਏਸ ਛੇਚ੍ਛਤਿ ਮਾਰਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਮਥਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਨਿਮ੍ਮਥਿਤਸ੍ਸ. ਤਿਬ੍ਬਰਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਬਹਲਰਾਗਸ੍ਸ. ਸੁਭਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਗਾਹਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਮਾਨਸਤਾਯ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਾ ਤਣ੍ਹਾਯੇਵ ਭਿਯ੍ਯੋ ਵਡ੍ਢਤਿ. ਏਸ ਖੋਤਿ ਏਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਣ੍ਹਾਬਨ੍ਧਨਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਸੁਥਿਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕੂਪਸਮੇਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵੂਪਸਮਸਙ੍ਖਾਤੇ ਦਸਸੁ ਅਸੁਭੇਸੁ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ. ਸਦਾ ਸਤੋਤਿ ਯੋ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਰਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸਤਿਤਾਯ ਸਤੋ ਤਂ ਅਸੁਭਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਹਿਤੀਤਿ ਏਸ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ ਤਣ੍ਹਂ ਵਿਗਤਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਏਸੋ ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.