੭. ਪੋਟ੍ਠਿਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯੋਗਾ ਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੋਟ੍ਠਿਲਂ ਨਾਮ ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ ਤੇਪਿਟਕੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਸਂਵੇਜੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਥੇਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਕਾਲੇ ‘‘ਏਹਿ, ਤੁਚ੍ਛਪੋਟ੍ਠਿਲ, ਵਨ੍ਦ, ਤੁਚ੍ਛਪੋਟ੍ਠਿਲ, ਨਿਸੀਦ, ਤੁਚ੍ਛਪੋਟ੍ਠਿਲ, ਯਾਹਿ, ਤੁਚ੍ਛਪੋਟ੍ਠਿਲਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਤਕਾਲੇਪਿ ‘‘ਤੁਚ੍ਛਪੋਟ੍ਠਿਲੋ ਗਤੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਸਾਟ੍ਠਕਥਾਨਿ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਧਾਰੇਮਿ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਮਹਾਗਣੇ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਮਿ, ਅਥ ਪਨ ਮਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ, ‘ਤੁਚ੍ਛਪੋਟ੍ਠਿਲਾ’ਤਿ ਵਦੇਤਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਮਂ ਸਤ੍ਥਾ ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਏਵਂ ਵਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗੋ ‘‘ਦਾਨਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਾ ਧਮ੍ਮਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਪਰਿਵੇਣੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਨਂ ‘‘ਆਚਰਿਯੋ’’ਤਿ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸੁਂ. ਸੋ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਰਞ੍ਞਾਵਾਸੇ ਤਿਂਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਮੇ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਵੁਸੋ, ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਨਾਮ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵਦੇਸੀਤਿ? ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਕਰੋਥ, ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਮੇ ਹੋਥਾਤਿ. ਤੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇ ਖੀਣਾਸਵਾਵ. ਅਥ ਨਂ ਮਹਾਥੇਰੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਅਨੁਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਣਿ. ਸੋਪਿ ਨਂ ਤਥੇਵਾਹ. ਇਮਿਨਾ ਨੀਹਾਰੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਂ ਪੇਸੇਨ੍ਤਾ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਨਵਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਣਿਂਸੁ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਮਾਨਂ ਨੀਹਰਿਂਸੁ.

ਸੋ ਨਿਹਤਮਾਨੋ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਮੇ ਹੋਹਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਹੋ, ਆਚਰਿਯ, ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਂ ਕਥੇਥ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਹਲ੍ਲਕਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ, ਹੋਹਿਯੇਵ ਮੇ ਅਵਸ੍ਸਯੋਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚੇਪਿ ਓਵਾਦਕ੍ਖਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਥ, ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵੋ ਅਵਸ੍ਸਯੋਤਿ. ਹੋਮਿ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ, ਅਹਂ ‘‘ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਵਿਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਵਿਸਾਮਿਯੇਵਾਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕਂ ਸਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯਥਾਨਿਵਤ੍ਥਪਾਰੁਤੋਵ ਇਮਂ ਸਰਂ ਪਵਿਸਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਹਿਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘਾਨਂ ਦੁਪਟ੍ਟਚੀਵਰਾਨਂ ਨਿਵਤ੍ਥਪਾਰੁਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਓਵਾਦਕ੍ਖਮੋ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਥੇਰੋਪਿ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਉਦਕਂ ਓਤਰਿ. ਅਥ ਨਂ ਚੀਵਰਕਣ੍ਣਾਨਂ ਤੇਮਿਤਕਾਲੇ ‘‘ਏਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਮ੍ਮਿਕੇ ਛ ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਏਕੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਗੋਧਾ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਾ, ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਕਾਮੋ ਇਤਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਥਕੇਤ੍ਵਾ ਛਟ੍ਠਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਟ੍ਠਛਿਦ੍ਦੇਨੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਵਂ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸੇਸਾਨਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਪਿਧਾਯ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟ੍ਠਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਪਦੀਪੁਜ੍ਜਲਨਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਹੋਤੁ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਕਰਜਕਾਯੇ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਆਰਭਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਮਤ੍ਥਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥੇਵਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞੋ, ਏਵਮੇਵਂ ਅਨੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੨੮੨. ‘‘ਯੋਗਾ ਵੇ ਜਾਯਤੀ ਭੂਰਿ, ਅਯੋਗਾ ਭੂਰਿਸਙ੍ਖਯੋ;

ਏਤਂ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਭਵਾਯ ਵਿਭਵਾਯ ਚ;

ਤਥਾਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਵੇਸੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਭੂਰਿ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੋਗਾਤਿ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ. ਭੂਰੀਤਿ ਪਥਵੀਸਮਾਯ ਵਿਤ੍ਥਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਸਙ੍ਖਯੋਤਿ ਵਿਨਾਸੋ. ਏਤਂ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਯੋਗਞ੍ਚ ਅਯੋਗਞ੍ਚ. ਭਵਾਯ ਵਿਭਵਾਯ ਚਾਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਚ ਅਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਚ. ਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਅਯਂ ਭੂਰਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਵਡ੍ਢਤਿ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਵੇਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪੋਟ੍ਠਿਲਤ੍ਥੇਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹੀਤਿ.

ਪੋਟ੍ਠਿਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਮਂ.