੮. ਪਞ੍ਚਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਵਨਂ ਛਿਨ੍ਦਥਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਮਹਲ੍ਲਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤੇ ਕਿਰ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਾ ਮਹਦ੍ਧਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਹਾਯਕਾ ਏਕਤੋ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਮਹਲ੍ਲਕਾ, ਕਿਂ ਨੋ ਘਰਾਵਾਸੇਨਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ, ਮਹਲ੍ਲਕਭਾਵੇਨ ਪਨ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਵਿਹਾਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋਵ ਵਸਿਂਸੁ. ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਾਪਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸੇਵ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਮਧੁਰਪਾਚਿਕਾ ਨਾਮ, ਸਾ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਉਪਕਾਰਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਦ੍ਧਾਹਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਗੇਹੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ? ਸਾਪਿ ਨੇਸਂ ਯਥਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਂ ਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਦੇਤਿ. ਸਾ ਅਞ੍ਞਤਰਾਬਾਧੇਨ ਫੁਟ੍ਠਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਅਥ ਤੇ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਾ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਗੀਵਾਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਧੁਰਪਾਚਿਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਕਾਲਕਤਾ’’ਤਿ ਵਿਲਪਨ੍ਤਾ ਰੋਦਿਂਸੁ. ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਉਪਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਨੋ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਕਾਲਕਤਾ, ਸਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤਿਵਿਯ ਉਪਕਾਰਿਕਾ. ਇਦਾਨਿ ਕੁਤੋ ਤਥਾਰੂਪਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਰੋਦਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਕਾਕਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰੇ ਚਰਮਾਨਾ ਸਮੁਦ੍ਦਊਮਿਯਾ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰਿਤਾਯ ਕਾਕਿਯਾ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨੀਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਹਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਾ ਕਿਲਮਿਂਸੂ’’ਤਿ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ –

‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਹਨੁਕਾ ਸਨ੍ਤਾ, ਮੁਖਞ੍ਚ ਪਰਿਸੁਸ੍ਸਤਿ;

ਓਰਮਾਮ ਨ ਪਾਰੇਮ, ਪੂਰਤੇਵ ਮਹੋਦਧੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੪੬);

ਇਮਂ ਕਾਕਜਾਤਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਵਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੨੮੩. ‘‘ਵਨਂ ਛਿਨ੍ਦਥ ਮਾ ਰੁਕ੍ਖਂ, ਵਨਤੋ ਜਾਯਤੇ ਭਯਂ;

ਛੇਤ੍ਵਾ ਵਨਞ੍ਚ ਵਨਥਞ੍ਚ, ਨਿਬ੍ਬਨਾ ਹੋਥ ਭਿਕ੍ਖਵੋ.

੨੮੪. ‘‘ਯਾਵ ਹਿ ਵਨਥੋ ਨ ਛਿਜ੍ਜਤਿ,

ਅਣੁਮਤ੍ਤੋਪਿ ਨਰਸ੍ਸ ਨਾਰਿਸੁ;

ਪਟਿਬਦ੍ਧਮਨੋਵ ਤਾਵ ਸੋ,

ਵਚ੍ਛੋ ਖੀਰਪਕੋਵ ਮਾਤਰੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮਾ ਰੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਹਿ ‘‘ਵਨਂ ਛਿਨ੍ਦਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇਸਂ ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਅਮ੍ਹੇ ਵਾਸਿਆਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਨਂ ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਕਾਮਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਨੇ ‘‘ਮਯਾ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਵਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਰੁਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਰੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਵਨਤੋਤਿ ਯਥਾ ਪਾਕਤਿਕਵਨਤੋ ਸੀਹਾਦਿਭਯਂ ਜਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਜਾਤਿਆਦਿਭਯਮ੍ਪਿ ਕਿਲੇਸਵਨਤੋ ਜਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਨਞ੍ਚ ਵਨਥਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਹਨ੍ਤਾ ਰੁਕ੍ਖਾ ਵਨਂ ਨਾਮ, ਖੁਦ੍ਦਕਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵਨਥਾ ਨਾਮ. ਪੁਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਰੁਕ੍ਖਾ ਵਾ ਵਨਂ ਨਾਮ, ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵਨਥਾ ਨਾਮ. ਏਵਮੇਵ ਮਹਨ੍ਤਮਹਨ੍ਤਾ ਭਵਾਕਡ੍ਢਨਕਾ ਕਿਲੇਸਾ ਵਨਂ ਨਾਮ, ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਪਾਕਦਾਯਕਾ ਵਨਥਾ ਨਾਮ. ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵਨਂ ਨਾਮ, ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵਨਥਾ ਨਾਮ. ਤਂ ਉਭਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਛੇਤ੍ਵਾ ਵਨਞ੍ਚ ਵਨਥਞ੍ਚ, ਨਿਬ੍ਬਨਾ ਹੋਥ ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਨਾ ਹੋਥਾਤਿ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਹੋਥ. ਯਾਵ ਹਿ ਵਨਥੋਤਿ ਯਾਵ ਏਸ ਅਣੁਮਤ੍ਤੋਪਿ ਕਿਲੇਸਵਨਥੋ ਨਰਸ੍ਸ ਨਾਰੀਸੁ ਨ ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਸੋ ਖੀਰਪਕੋ ਵਚ੍ਛੋ ਮਾਤਰਿ ਵਿਯ ਪਟਿਬਦ੍ਧਮਨੋ ਲਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਪਿ ਤੇ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਪਞ੍ਚਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.