੧. ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਹੀਨਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਾਤੋਵ ਵਿਸਾਖਾਯ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਵਿਸਾਖਾਯ ਗੇਹੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧੁਵਯਾਗੁ ਨਿਚ੍ਚਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਵਿਸਾਖਾਯ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਅਯ੍ਯਿਕਾਯ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਦਹਰਸ੍ਸ ਉਦਕਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਨ੍ਤੀ ਚਾਟਿਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਸਿ, ਦਹਰੋਪਿ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਹਸਿ. ਸਾ ਤਂ ਹਸਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਸੀਸੋ ਹਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਦਹਰੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਛਿਨ੍ਨਸੀਸਾ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਪਿ ਤੇ ਛਿਨ੍ਨਸੀਸਾ’’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿ. ਸਾ ਰੋਦਮਾਨਾ ਮਹਾਨਸੇ ਅਯ੍ਯਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਾ ਦਹਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾ ਕੁਜ੍ਝਿ, ਨ ਏਤਂ ਛਿਨ੍ਨਕੇਸਨਖਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਛਿਨ੍ਨਕਪਾਲਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਗਰੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਦਹਰੋ ਆਮ, ਉਪਾਸਿਕੇ, ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਛਿਨ੍ਨਕੇਸਾਦਿਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸਿ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਮਂ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਸੀਸੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਨੇਵ ਦਹਰਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਖਿ, ਨਪਿ ਦਾਰਿਕਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਥੇਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਮਿਦਂ ਉਪਾਸਿਕੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦਹਰਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਅਪੇਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਨਾਯਂ ਛਿਨ੍ਨਕੇਸਨਖਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਛਿਨ੍ਨਕਪਾਲਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕ੍ਕੋਸੋ, ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਹੀ’’ਤਿ. ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਂ ਅਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਤਜ੍ਜੇਥ, ਮਂ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਸੀਸੋ’’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਦਹਰਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਇਮਂ ਦਹਰਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਖਂ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਵਿਸਾਖੇ ਤਵ ਦਾਰਿਕਾਯ ਛਿਨ੍ਨਕੇਸਾਦਿਮਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਛਿਨ੍ਨਸੀਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ਦਹਰੋ ਤਾਵਦੇਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਵ ਸੁਟ੍ਠੁ ਜਾਨਾਥ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਚ ਉਪਾਸਿਕਾ ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਦਹਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਕੁਲਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਮਗੁਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਹਸਨਭਾਵੋ ਨਾਮ ਹੀਨੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਹੀਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਂ ਸੇਵਿਤੁਂ ਪਮਾਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੬੭. ‘‘ਹੀਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯ, ਪਮਾਦੇਨ ਨ ਸਂਵਸੇ;

ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਿਯਾ ਲੋਕਵਡ੍ਢਨੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਹੀਨਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਸੋ ਹਿ ਹੀਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਓਟ੍ਠਗੋਣਾਦੀਹਿਪਿ ਪਟਿਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ. ਹੀਨੇਸੁ ਚ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪੇਤੀਤਿ ਹੀਨੋ ਨਾਮ, ਤਂ ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯ. ਪਮਾਦੇਨਾਤਿ ਸਤਿਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਮਾਦੇਨਾਪਿ ਨ ਸਂਵਸੇ. ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਮ੍ਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਲੋਕਵਡ੍ਢਨੋਤਿ ਯੋ ਹਿ ਏਵਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਲੋਕਵਡ੍ਢਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਕਰਣੇਨ ਨ ਸਿਯਾ ਲੋਕਵਡ੍ਢਨੋਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਦਹਰੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.