੧੩. ਲੋਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਹੀਨਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਾਤੋਵ ਵਿਸਾਖਾਯ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਵਿਸਾਖਾਯ ਗੇਹੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧੁਵਯਾਗੁ ਨਿਚ੍ਚਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਵਿਸਾਖਾਯ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਅਯ੍ਯਿਕਾਯ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਦਹਰਸ੍ਸ ਉਦਕਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਨ੍ਤੀ ਚਾਟਿਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਸਿ, ਦਹਰੋਪਿ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਹਸਿ. ਸਾ ਤਂ ਹਸਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਸੀਸੋ ਹਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਦਹਰੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਛਿਨ੍ਨਸੀਸਾ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਪਿ ਤੇ ਛਿਨ੍ਨਸੀਸਾ’’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿ. ਸਾ ਰੋਦਮਾਨਾ ਮਹਾਨਸੇ ਅਯ੍ਯਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਾ ਦਹਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾ ਕੁਜ੍ਝਿ, ਨ ਏਤਂ ਛਿਨ੍ਨਕੇਸਨਖਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਛਿਨ੍ਨਕਪਾਲਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਗਰੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਦਹਰੋ ਆਮ, ਉਪਾਸਿਕੇ, ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਛਿਨ੍ਨਕੇਸਾਦਿਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸਿ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਮਂ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਸੀਸੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਨੇਵ ਦਹਰਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਖਿ, ਨਪਿ ਦਾਰਿਕਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਥੇਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਮਿਦਂ ਉਪਾਸਿਕੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦਹਰਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਅਪੇਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਨਾਯਂ ਛਿਨ੍ਨਕੇਸਨਖਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਛਿਨ੍ਨਕਪਾਲਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕ੍ਕੋਸੋ, ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਹੀ’’ਤਿ. ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਂ ਅਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਤਜ੍ਜੇਥ, ਮਂ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਸੀਸੋ’’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਦਹਰਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਇਮਂ ਦਹਰਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਖਂ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਵਿਸਾਖੇ ਤਵ ਦਾਰਿਕਾਯ ਛਿਨ੍ਨਕੇਸਾਦਿਮਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਛਿਨ੍ਨਸੀਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ਦਹਰੋ ਤਾਵਦੇਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਵ ਸੁਟ੍ਠੁ ਜਾਨਾਥ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਚ ਉਪਾਸਿਕਾ ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਦਹਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਕੁਲਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਮਗੁਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਹਸਨਭਾਵੋ ਨਾਮ ਹੀਨੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਹੀਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਂ ਸੇਵਿਤੁਂ ਪਮਾਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੬੭. ‘‘ਹੀਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯ, ਪਮਾਦੇਨ ਨ ਸਂਵਸੇ;

ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਿਯਾ ਲੋਕਵਡ੍ਢਨੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਹੀਨਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਸੋ ਹਿ ਹੀਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਓਟ੍ਠਗੋਣਾਦੀਹਿਪਿ ਪਟਿਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ. ਹੀਨੇਸੁ ਚ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪੇਤੀਤਿ ਹੀਨੋ ਨਾਮ, ਤਂ ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯ. ਪਮਾਦੇਨਾਤਿ ਸਤਿਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਮਾਦੇਨਾਪਿ ਨ ਸਂਵਸੇ. ਨ ਸੇਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਮ੍ਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਲੋਕਵਡ੍ਢਨੋਤਿ ਯੋ ਹਿ ਏਵਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਲੋਕਵਡ੍ਢਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਅਕਰਣੇਨ ਨ ਸਿਯਾ ਲੋਕਵਡ੍ਢਨੋਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਦਹਰੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.

੨. ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਵਤ੍ਥੁ

ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਿਤਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਠਮਗਮਨੇਨ ਕਪਿਲਪੁਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਞਾਤੀਹਿ ਕਤਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਞਾਤੀਨਂ ਮਾਨਭਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ ਆਕਾਸੇ ਰਤਨਚਙ੍ਕਮਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਞਾਤੀ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਾਨਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਪੋਕ੍ਖਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਿ. ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਮਹਾਜਨੇਨ ਕਥਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਾਯ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਪੋਕ੍ਖਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੬੫੫ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸਿ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇਸੁ ਞਾਤੀਸੁ ਏਕੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਮ ਗੇਹਂ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਗੇਹੇ ਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਯਾਗੁਆਦੀਨਿ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਤੀਤਬੁਦ੍ਧਾ ਪਿਤੁ ਨਗਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਉਜੁਕਮੇਵ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ, ਉਦਾਹੁ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਂਸੂ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਚਰਿਂਸੂ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਠਮਗੇਹਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਪਾਯਾਸਿ. ਰਾਹੁਲਮਾਤਾ ਪਾਸਾਦਤਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਾਟਕਂ ਸਣ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵੇਗੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਪੁਤ੍ਤ, ਕਸ੍ਮਾ ਮਂ ਨਾਸੇਸਿ, ਅਤਿਵਿਯ ਤੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੇਨ ਲਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾ, ਯੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਵੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਸੁਵਣ੍ਣਸਿਵਿਕਾਦੀਹਿ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤੁਂ, ਕਿਂ ਮਂ ਲਜ੍ਜਾਪੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਲਜ੍ਜਾਪੇਮਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਕੁਲਵਂਸਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਤਾਤ, ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨਵਂਸੋ ਮਮ ਵਂਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨੇਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਵ ਵਂਸੋ, ਮਮ ਪਨੇਸੋ ਵਂਸੋ. ਅਨੇਕਾਨਿ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾਵ ਜੀਵਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੧੬੮. ‘‘ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇ;

ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚ.

੧੬੯. ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਚਰੇ ਸੁਚਰਿਤਂ, ਨ ਨਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰੇ;

ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇਤਿ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਪਿਣ੍ਡੇ. ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕਵਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤਭੋਜਨਾਨਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ, ਸਪਦਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਪਨ ਨ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਨੇਸਨਂ ਪਹਾਯ ਸਪਦਾਨਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇ. ਸੁਖਂ ਸੇਤੀਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਏਵਂ ਪਨੇਤਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ ਇਧ ਲੋਕੇ ਚਤੂਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਨਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਸਿਯਾਦਿਭੇਦੇ ਅਗੋਚਰੇ ਚਰਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਅਚਰਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਚਰੇ ਸੁਚਰਿਤਂ, ਨ ਨਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰੇ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਰਾਜਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਪਞ੍ਚਸਤਵਿਪਸ੍ਸਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤੇ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਘਟੇਨ੍ਤਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਵਿਸੇਸਾ ‘‘ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਮਰੀਚਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤਾਵ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਮੁਖੇਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਧਾਰਾਵੇਗੇਨ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਪੁਬ੍ਬਲ਼ਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਨਤ੍ਥੇਨ ਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਸਦਿਸੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੦. ‘‘ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਂ ਪਸ੍ਸੇ, ਯਥਾ ਪਸ੍ਸੇ ਮਰੀਚਿਕਂ;

ਏਵਂ ਲੋਕਂ ਅਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਂ, ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਾ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮਰੀਚਿਕਨ੍ਤਿ ਮਯੂਖਂ. ਤੇ ਹਿ ਦੂਰਤੋਵ ਗੇਹਸਣ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਪਿ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਅਗਯ੍ਹੂਪਗਾ ਰਿਤ੍ਤਕਾ ਤੁਚ੍ਛਕਾਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਨਤ੍ਥੇਨ ਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਂ ਰਿਤ੍ਤਤੁਚ੍ਛਾਦਿਭਾਵੇਨੇਵ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਲੋਕਂ ਅਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਾ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਪਞ੍ਚਸਤਵਿਪਸ੍ਸਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਅਭਯਰਾਜਕੁਮਾਰਵਤ੍ਥੁ

ਏਥ ਪਸ੍ਸਥਿਮਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਭਯਰਾਜਕੁਮਾਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਨਚ੍ਚਗੀਤਕੁਸਲਂ ਨਾਟਕਿਤ੍ਥਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਰਜ੍ਜਮਦਾਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਗੇਹਾ ਬਹਿ ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਵ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਮੇ ਦਿਵਸੇ ਨਦੀਤਿਤ੍ਥਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਨਚ੍ਚਗੀਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਾਪਿ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਟਕਿਤ੍ਥੀ ਵਿਯ ਸਤ੍ਥਕਵਾਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸੋਕੋ ‘‘ਨ ਮੇ ਇਮਂ ਸੋਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਞ੍ਞੋ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋਕਂ ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਯਾ ਹਿ, ਕੁਮਾਰ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਏਵਮੇਵ ਮਤਕਾਲੇ ਰੋਦਨ੍ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸੂਨਂ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਪਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਸੋਕਸ੍ਸ ਤਨੁਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕੁਮਾਰ, ਮਾ ਸੋਚਿ, ਬਾਲਜਨਾਨਂ ਸਂਸੀਦਨਟ੍ਠਾਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੧. ‘‘ਏਥ ਪਸ੍ਸਥਿਮਂ ਲੋਕਂ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਾਜਰਥੂਪਮਂ;

ਯਤ੍ਥ ਬਾਲਾ ਵਿਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਙ੍ਗੋ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਪਸ੍ਸਥਾਤਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਇਮਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਖਨ੍ਧਲੋਕਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਰਤਨਾਦਿਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਰਾਜਰਥਂ ਵਿਯ ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਾਦਿਚਿਤ੍ਤਿਤਂ. ਯਤ੍ਥ ਬਾਲਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਬਾਲਾ ਏਵਂ ਵਿਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਜਾਨਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਏਤ੍ਥ ਰਾਗਸਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਏਕੋਪਿ ਸਙ੍ਗੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਅਭਯਰਾਜਕੁਮਾਰਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਪਾਤੋ ਵਾ ਸਾਯਂ ਵਾਤਿ ਵੇਲਂ ਪਮਾਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋਵ ਵਿਚਰਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਹਾਕੁਸੀਤੋ ਜਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ‘‘ਓਵਾਦਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਹਾਵੁਸੋਤਿ. ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ? ਗਚ੍ਛ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਏਹੀਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਵਿਚਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਾਤੋ ਏਵ ਪਨ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਂ ਸਜ੍ਝਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਖਯਵਯਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹੇ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਅਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਨਾਮ ਓਕਾਸੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਂ ਉਕ੍ਲਾਪਂ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਤ੍ਥੇਰ, ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਂ ਉਕ੍ਲਾਪਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਪਮਾਦਕਾਲੇ ਏਵਂ ਕਤਂ, ਇਦਾਨਾਮ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਮਾਦਕਾਲੇ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਮਗ੍ਗਫਲਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਨ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੨. ‘‘ਯੋ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਸੋ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ;

ਸੋਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਕਰਣੇਨ ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਾਦੀਹਿ ਵਾ ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਮਗ੍ਗਫਲਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਅਬ੍ਭਾਦੀਹਿ ਮੁਤ੍ਤੋ ਚਨ੍ਦੋਵ ਓਕਾਸਲੋਕਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਇਮਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ, ਏਕਾਲੋਕਂ ਕਰੋਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯਸ੍ਸ ਪਾਪਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਸੇਨੇਵ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੪੭ ਆਦਯੋ) ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਥੇਰੋ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਰਹੋਗਤੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ. ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –

‘‘ਯੋ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਸੋ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ;

ਸੋਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ’’ਤਿ. –

ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਥੇਰੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ? ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਕਥਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤ੍ਤਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਕਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਾਪਮਕਾਸਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਪਨ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਤਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕੁਸਲੇਨ ਪਿਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੩. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਾਪਂ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਕੁਸਲੇਨ ਪਿਧੀਯਤਿ;

ਸੋਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲੇਨਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਪੇਸਕਾਰਧੀਤਾਵਤ੍ਥੁ

ਅਨ੍ਧਭੂਤੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪੇਸਕਾਰਧੀਤਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਦਿਵਸਞ੍ਹਿ ਆਲ਼ਵਿਵਾਸਿਨੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਆਲ਼ਵਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਅਦਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਦ੍ਧੁਵਂ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ, ਧੁਵਂ ਮੇ ਮਰਣਂ, ਅਵਸ੍ਸਂ ਮਯਾ ਮਰਿਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਮਰਣਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ, ਜੀਵਿਤਮੇਵ ਅਨਿਯਤਂ, ਮਰਣਂ ਨਿਯਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਂ ਭਾਵੇਥ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ ਅਭਾਵਿਤਾ, ਤੇ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਕਾਲੇ ਆਸੀਵਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੀਤਅਦਣ੍ਡਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਸਨ੍ਤਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਭੇਰਵਰਵਂ ਰਵਨ੍ਤਾ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ ਭਾਵਿਤਾ, ਤੇ ਦੂਰਤੋਵ ਆਸੀਵਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਕੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਕਾਲੇ ਨ ਸਨ੍ਤਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਜਨਾ ਸਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਸੁਤਾਵ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕਾ ਪਨ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਾ ਪੇਸਕਾਰਧੀਤਾ ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਥਾ ਨਾਮ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ, ਮਯਾ ਪਨ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਂ ਭਾਵੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਮੇਵ ਭਾਵੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਂ ਭਾਵੇਸਿਯੇਵ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਲੋਕਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕੁਮਾਰਿਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਜਾਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਪਵਿਟ੍ਠਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਾਯ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਮਮ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸੁਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ ਭਾਵਿਤਾ, ਇਦਾਨਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਕੁਮਾਰਿਕਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿਯਾ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਾ ਗਾਥਾਵਸਾਨੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਜੇਤਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਆਲ਼ਵਿਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਤਦਾ ਸਾਪਿ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਗਮਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਤੋ ਕਿਰ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ, ਸਾਮਿ, ਆਚਰਿਯੋ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਮੁਖੋ ਮਹਾਗੋਤਮਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ ‘‘ਇਤੋ ਮੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਸਤ੍ਥਾ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਸਰੀਰਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਮਧੁਰੋਜਞ੍ਚ ਵਰਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਪਿਤਾ ਪਨਸ੍ਸਾ ਸਾਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਪਰਸਨ੍ਤਕੋ ਮੇ ਸਾਟਕੋ ਆਰੋਪਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਦਤ੍ਥਿਮਤ੍ਤਂ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਤਂ ਅਜ੍ਜ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੀਘਂ ਮੇ ਤਸਰਂ ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਆਹਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮਾ, ਪਿਤਾ ਚ ਮਂ ਏਵਂ ਆਹ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਮਿ, ਉਦਾਹੁ ਪਿਤੁ ਤਸਰਂ ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਹਰਾਮੀ’’ਤਿ? ਅਥਸ੍ਸਾ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਪਿਤਾ ਮਂ ਤਸਰੇ ਅਨਾਹਰਿਯਮਾਨੇ ਪੋਥੇਯ੍ਯਪਿ ਪਹਰੇਯ੍ਯਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸਰਂ ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੀਠਕੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸਰਂ ਵਟ੍ਟੇਸਿ.

ਆਲ਼ਵਿਵਾਸਿਨੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਤ੍ਥਾਯ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਯਮਹਂ ਕੁਲਧੀਤਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਂਸਯੋਜਨਮਗ੍ਗਂ ਆਗਤੋ, ਸਾ ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਤਾਯ ਓਕਾਸੇ ਲਦ੍ਧੇ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਕੋਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਤਿ. ਸਾਪਿ ਖੋ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਤਸਰਂ ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਗੀਵਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸਾ ਓਲੋਕਿਤਾਕਾਰੇਨੇਵ ਅਞ੍ਞਾਸਿ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਰੂਪਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਵ ਮਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਮਮਾਗਮਨਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਨਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਤਸਰਪਚ੍ਛਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਓਲੋਕੇਸੀਤਿ? ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਏਸਾ ਏਤ੍ਤੋਵ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਿਯਤਗਤਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਯਤਗਤਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਵਿਮਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਮਰਣਤੋ ਮੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਾ ਓਲੋਕਿਤਸਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਕੁਮਾਰਿਕੇ, ਕੁਤੋ ਆਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਉਜ੍ਝਾਯਿ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਪਸ੍ਸਥ, ਅਯਂ ਪੇਸਕਾਰਧੀਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਂ ਕਥੇਸਿ, ਨਨੁ ਨਾਮ ਇਮਾਯ ‘ਕੁਤੋ ਆਗਚ੍ਛਸੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਪੇਸਕਾਰਗੇਹਤੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਸੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਪੇਸਕਾਰਸਾਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਾਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕੁਮਾਰਿਕੇ, ਤ੍ਵਂ ਕੁਤੋ ਆਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਮ ਪੇਸਕਾਰਗੇਹਤੋ ਆਗਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਥ, ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਪਨ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਥ. ਅਹਂ ਪਨ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ‘‘ਕੁਤੋ ਚ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਕੁਮਾਰਿਕੇ, ਮਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹੋਵ ਤਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ ਪਠਮਂ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠਾ ਕਸ੍ਮਾ ‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਂ ਤਸਰਪਚ੍ਛਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੇਸਕਾਰਸਾਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਥ, ‘‘ਇਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਥ. ਅਹਞ੍ਚ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹੋਯੇਵ ਤਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘ਨ ਜਾਨਾਸੀ’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਰਣਭਾਵਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵਦੇਮੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹੋਯੇਵ ਤਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ ਤਤਿਯਂ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘ਜਾਨਾਸੀ’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ. ਮਮ ਮਰਣਭਾਵਮੇਵ ਅਹਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘‘ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਾਦੀਸੁ ਪਨ ਅਸੁਕਕਾਲੇ ਨਾਮ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵਦੇਮੀਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹੋਯੇਵ ਤਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਾਯ ਕਥਿਤਂ ਨ ਜਾਨਾਥ, ਕੇਵਲਂ ਉਜ੍ਝਾਯਥੇਵ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਅਨ੍ਧਾ ਏਵ. ਯੇਸਂ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਏਵ ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੪. ‘‘ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਤਨੁਕੇਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ;

ਸਕੁਣੋ ਜਾਲਮੁਤ੍ਤੋਵ, ਅਪ੍ਪੋ ਸਗ੍ਗਾਯ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਅਯਂ ਲੋਕੋਤਿ ਅਯਂ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨੋ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨੋ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ. ਤਨੁਕੇਤ੍ਥਾਤਿ ਤਨੁਕੋ ਏਤ੍ਥ, ਨ ਬਹੁ ਜਨੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਜਾਲਮੁਤ੍ਤੋਵਾਤਿ ਯਥਾ ਛੇਕੇਨ ਸਾਕੁਣਿਕੇਨ ਜਾਲੇਨ ਓਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇਸੁ ਵਟ੍ਟਕੇਸੁ ਕੋਚਿਦੇਵ ਜਾਲਤੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੇਸਾ ਅਨ੍ਤੋਜਾਲਮੇਵ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਮਰਣਜਾਲੇਨ ਓਤ੍ਥਟੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਬਹੂ ਅਪਾਯਗਾਮਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪੋ ਕੋਚਿਦੇਵ ਸਤ੍ਤੋ ਸਗ੍ਗਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੁਗਤਿਂ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਾ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸਾਪਿ ਤਸਰਪਚ੍ਛਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਸੋਪਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋਵ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਵ ਤਸਰਪਚ੍ਛਿਂ ਉਪਨਾਮੇਨ੍ਤਿਯਾ ਤਸਰਪਚ੍ਛਿ ਵੇਮਕੋਟਿਯਂ ਪਟਿਹਞ੍ਞਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਪਤਿ. ਸੋ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵੇਮਕੋਟਿਂ ਆਕਡ੍ਢਿ. ਵੇਮਕੋਟਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕੁਮਾਰਿਕਂ ਉਰੇ ਪਹਰਿ, ਸਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਭਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਪਿਤਾ ਤਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਕਲਸਰੀਰੇਨ ਲੋਹਿਤਮਕ੍ਖਿਤੇਨ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਤਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਹਾਸੋਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ‘‘ਨ ਮਮ ਸੋਕਂ ਅਞ੍ਞੋ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਰੋਦਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋਕਂ ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਸੋਚਿ, ਉਪਾਸਕ. ਅਨਮਤਗ੍ਗਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਂਸਾਰੇ ਤਵ ਏਵਮੇਵ ਧੀਤੁ ਮਰਣਕਾਲੇ ਪਗ੍ਘਰਿਤਅਸ੍ਸੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਾਨਂ ਉਦਕਤੋ ਅਤਿਰੇਕਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਤਨੁਭੂਤਸੋਕੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ.

ਪੇਸਕਾਰਧੀਤਾਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਤਿਂਸਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਹਂਸਾਦਿਚ੍ਚਪਥੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਿਂਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਦਿਵਸੇ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਦਿਸਾਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਵਤ੍ਤਕਰਣਵੇਲਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਇਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇ ਕਤੇ ਵਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਅਗਮਿਂਸੁ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਤੇਸੁ ਚਿਰਾਯਨ੍ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਗਤਾ, ਤੇ ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਗਤਾ, ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਰੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਆਕਾਸੇਨਾਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖੀਣਾਸਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮਾਨਨ੍ਦ, ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਖਣੇ ਆਕਾਸੇਨ ਹਂਸਾ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ, ਸੋ ਹਂਸਾ ਵਿਯ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੫. ‘‘ਹਂਸਾਦਿਚ੍ਚਪਥੇ ਯਨ੍ਤਿ, ਆਕਾਸੇ ਯਨ੍ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਯਾ;

ਨੀਯਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾ ਲੋਕਮ੍ਹਾ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਸਵਾਹਿਨਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਇਮੇ ਹਂਸਾ ਆਦਿਚ੍ਚਪਥੇ ਆਕਾਸੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯੇਸਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ, ਤੇਪਿ ਆਕਾਸੇ ਯਨ੍ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਯਾ. ਧੀਰਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸਵਾਹਿਨਿਂ ਮਾਰਂ ਜੇਤ੍ਵਾ ਇਮਮ੍ਹਾ ਵਟ੍ਟਲੋਕਾ ਨੀਯਨ੍ਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਤਿਂਸਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾਵਤ੍ਥੁ

ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਪਠਮਬੋਧਿਯਞ੍ਹਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪੁਥੁਭੂਤੇਸੁ ਸਾਵਕੇਸੁ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਸੁ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਪਤ੍ਥਟੇ ਗੁਣਸਮੁਦਯੇ ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨੇ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਸਦਿਸਾ ਅਹੇਸੁਂ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ. ਤੇ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋਵ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਕਿਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਮੇਵ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਦੇਥ ਸਕ੍ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਾਪਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਰਹੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਉਪਾਯੇਨ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਵਣ੍ਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਨਾਸੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ.

ਤਦਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾ ਨਾਮੇਕਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਉਤ੍ਤਮਰੂਪਧਰਾ ਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਦੇਵਚ੍ਛਰਾ ਵਿਯ. ਅਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਤੋ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਨਿਚ੍ਛਰਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਖਰਮਨ੍ਤੀ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਨਾਸੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਕੋ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਅਥ ਸਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਕਥੇਸੁਂ. ਸਾ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ‘‘ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯ੍ਯਾ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਦੋਸੋ, ਕਿਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਭਗਿਨਿ, ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਅਮ੍ਹੇ ਵਿਹੇਠਯਨ੍ਤਂ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਯ੍ਯਾ, ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਮਯਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ, ਭਗਿਨਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੁਖਮਿਚ੍ਛਸਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਨਾਸੇਹੀ’’ਤਿ.

ਸਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਅਯ੍ਯਾ, ਮਯ੍ਹਂਵੇਸੋ ਭਾਰੋ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਮਾਯਾਸੁ ਕੁਸਲਤਾਯ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨਸਮਯੇ ਇਨ੍ਦਗੋਪਕਵਣ੍ਣਂ ਪਟਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨਾਭਿਮੁਖੀ ਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਇਮਾਯ ਵੇਲਾਯ ਕੁਹਿਂ ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਮ ਗਮਨਟ੍ਠਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਸਮੀਪੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ‘‘ਅਗ੍ਗਵਨ੍ਦਨਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਕਜਨੇ ਜੇਤਵਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਵੁਟ੍ਠਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਤਿ. ‘‘ਕੁਹਿਂ ਵੁਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਮ ਵੁਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਾਸਦ੍ਧਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨਾ ਜੇਤਵਨੇ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਮ੍ਹੀਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤਂ, ਨੋ’’ਤਿ ਕਙ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤੇਮਾਸਚਤੁਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪਿਲੋਤਿਕਾਹਿ ਉਦਰਂ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਿਨਿਵਣ੍ਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਰਤ੍ਤਪਟਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਗਬ੍ਭੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਅਨ੍ਧਬਾਲੇ ਸਦ੍ਦਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਨਵਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਉਦਰੇ ਦਾਰੁਮਣ੍ਡਲਿਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਟਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਯੋ ਗੋਹਨੁਕੇਨ ਕੋਟ੍ਟਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਦੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਿਲਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਤਥਾਗਤੇ ਅਲਙ੍ਕਤਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ, ‘‘ਮਹਾਸਮਣ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਤਾਵ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਮਧੁਰੋ ਤੇ ਸਦ੍ਦੋ, ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਂ ਦਨ੍ਤਾਵਰਣਂ. ਅਹਂ ਪਨ ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਗਬ੍ਭਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਗਬ੍ਭਾ ਜਾਤਾ, ਨੇਵ ਮੇ ਸੂਤਿਘਰਂ ਜਾਨਾਸਿ, ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾਦੀਨਿ ਸਯਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕੋਸਲਰਾਜਾਨਂ ਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਵਾ ਵਿਸਾਖਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਵਾ ‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾਯ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਕਰੋਹੀ’ਤਿ ਨ ਵਦੇਸਿ, ਅਭਿਰਮਿਤੁਂਯੇਵ ਜਾਨਾਸਿ, ਗਬ੍ਭਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਗੂਥਪਿਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਦੂਸੇਤੁਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਤਥਾਗਤਂ ਅਕ੍ਕੋਸਿ. ਤਥਾਗਤੋ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹੋ ਵਿਯ ਅਭਿਨਦਨ੍ਤੋ, ‘‘ਭਗਿਨਿ, ਤਯਾ ਕਥਿਤਸ੍ਸ ਤਥਭਾਵਂ ਵਾ ਵਿਤਥਭਾਵਂ ਵਾ ਅਹਮੇਵ ਚ ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਸਮਣ, ਤਯਾ ਚ ਮਯਾ ਚ ਞਾਤਭਾਵੇਨੇਤਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਆਸਨਂ ਉਣ੍ਹਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸੋ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ‘‘ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾ ਤਥਾਗਤਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਕ੍ਕੋਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਸੋਧੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਤੂਹਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਮੂਸਿਕਪੋਤਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਮਣ੍ਡਲਿਕਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਰਜ੍ਜੁਕੇ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ, ਪਾਰੁਤਪਟਂ ਵਾਤੋ ਉਕ੍ਖਿਪਿ, ਦਾਰੁਮਣ੍ਡਲਿਕਂ ਪਤਮਾਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਪਤਿ, ਉਭੋ ਅਗ੍ਗਪਾਦਾ ਛਿਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਧੀ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਕ੍ਕੋਸੀ’’ਤਿ ਸੀਸੇ ਖੇਲ਼ਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦਿਹਤ੍ਤਾ ਜੇਤਵਨਾ ਨੀਹਰਿਂਸੁ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਪਥਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਾਲੇ ਮਹਾਪਥਵੀ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਰਮਦਾਸਿ, ਅਵੀਚਿਤੋ ਅਗ੍ਗਿਜਾਲਾ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਸਾ ਕੁਲਦਤ੍ਤਿਯਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਪਾਰੁਪਮਾਨਾ ਵਿਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਵਡ੍ਢਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾ ਏਵਂ ਉਲ਼ਾਰਗੁਣਂ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਏਸਾ ਮਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤਾਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ –

‘‘ਨਾਦਟ੍ਠਾ ਪਰਤੋ ਦੋਸਂ, ਅਣੁਂ ਥੂਲਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸੋ;

ਇਸ੍ਸਰੋ ਪਣਯੇ ਦਣ੍ਡਂ, ਸਾਮਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਕ੍ਖਿਯਾ’’ਤਿ. –

ਇਮਂ ਦ੍ਵਾਦਸਨਿਪਾਤੇ ਮਹਾਪਦੁਮਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੧੨.੧੦੬) ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ –

ਤਦਾ ਕਿਰੇਸਾ ਮਹਾਪਦੁਮਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁ ਸਪਤ੍ਤੀ ਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਨਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਿਲਾਨਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਵ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿਂ ਇਮਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਕੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਚੋਰਪਪਾਤੇ ਖਿਪਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਬ੍ਬਤਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਾਗਰਾਜਸ੍ਸ ਫਣਗਬ੍ਭੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਨਾਗਰਾਜਾ ਤਂ ਨਾਗਭਵਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਰਜ੍ਜੇਨ ਸਮ੍ਮਾਨੇਸਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕੋ ਵਨਚਰਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਰਜ੍ਜੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਰਜ੍ਜੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਦਸ ਰਾਜਧਮ੍ਮੇ ਅਕੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗਤਿਗਮਨਂ ਪਹਾਯ ਧਮ੍ਮੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਓਵਦਿਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਹਂ ਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਵਂ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਯੋਗਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਉਦ੍ਧਂਪਾਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰਪਪਾਤੇ ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਤਦਾ ਮਹਾਪਦੁਮਕੁਮਾਰੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ, ਮਾਤੁ ਸਪਤ੍ਤੀ ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ ਪਹਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪਰਲੋਕਾਨਂ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੬. ‘‘ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਤੀਤਸ੍ਸ, ਮੁਸਾਵਾਦਿਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ;

ਵਿਤਿਣ੍ਣਪਰਲੋਕਸ੍ਸ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਂ ਅਕਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਂ. ਮੁਸਾਵਾਦਿਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਦਸਸੁ ਵਚਨੇਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਸਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦਿਨੋ. ਵਿਤਿਣ੍ਣਪਰਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪਰਲੋਕਸ੍ਸ. ਏਵਰੂਪੋ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਵਸਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਇਦਂ ਨਾਮ ਪਾਪਂ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾਵਤ੍ਥੁ ਨਵਮਂ.

੧੦. ਅਸਦਿਸਦਾਨਵਤ੍ਥੁ

ਨ ਵੇ ਕਦਰਿਯਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਸਦਿਸਦਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਜੇਤਵਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਰਾਜਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਆਗਨ੍ਤੁਕਦਾਨਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਾਨਂ ਮੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਨਾਗਰੇ ਪਕ੍ਕੋਸਿ. ਨਾਗਰਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਦਾਨਂ, ਦੇਵੋ, ਪਸ੍ਸਤੂ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਹਿਣਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਦਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਮਮ ਦਾਨਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਕਤਂ, ਪੁਨ ਦਾਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇਪਿ ਦਾਨਂ ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਨਾਗਰਾਪਿ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਜ੍ਜਯਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਨੇਵ ਰਾਜਾ ਨਾਗਰੇ ਪਰਾਜੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨ ਨਾਗਰਾ ਰਾਜਾਨਂ. ਅਥ ਛਟ੍ਠੇ ਵਾਰੇ ਨਾਗਰਾ ਸਤਗੁਣਂ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਇਮੇਸਂ ਦਾਨੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਏਵਂ ਦਾਨਂ ਸਜ੍ਜਯਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਚਾਹਂ ਇਮੇਸਂ ਦਾਨਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਿਂ ਮੇ ਜੀਵਿਤੇਨਾ’’ਤਿ ਉਪਾਯਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਵਂ ਨਿਪਨ੍ਨੋਸਿ, ਕੇਨ ਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਕਿਲਨ੍ਤਾਨਿ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਰਾਜਾ ਆਹ – ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵਿ, ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ.

ਅਥ ਨਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਆਹ – ‘‘ਦੇਵ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਕਹਂ ਤਯਾ ਪਥਵਿਸ੍ਸਰੋ ਰਾਜਾ ਨਾਗਰੇਹਿ ਪਰਾਜਿਯਮਾਨੋ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ ਵਾ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬੋ ਵਾ, ਅਹਂ ਤੇ ਦਾਨਂ ਸਂਵਿਦਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਇਤਿਸ੍ਸ ਅਸਦਿਸਦਾਨਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਲਕਲ੍ਯਾਣਿਪਦਰੇਹਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਆਵਟ੍ਟੇ ਨਿਸੀਦਨਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਹਿ, ਸੇਸਾ ਬਹਿਆਵਟ੍ਟੇ ਨਿਸੀਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਸਤਾਨਿ ਕਾਰੇਹਿ, ਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਹਤ੍ਥੀ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਧਾਰਯਮਾਨਾ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਨਾਵਾਯੋ ਕਾਰੇਹਿ, ਤਾ ਮਣ੍ਡਪਮਜ੍ਝੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੇਕਾ ਖਤ੍ਤਿਯਧੀਤਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧੇ ਪਿਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਕੇਕਾ ਖਤ੍ਤਿਯਧੀਤਾ ਬੀਜਨਂ ਆਦਾਯ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬੀਜਮਾਨਾ ਠਸ੍ਸਤਿ, ਸੇਸਾ ਖਤ੍ਤਿਯਧੀਤਰੋ ਪਿਸੇ ਪਿਸੇ ਗਨ੍ਧੇ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਨਾਵਾਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਾਸੁ ਏਕਚ੍ਚਾ ਖਤ੍ਤਿਯਧੀਤਰੋ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਕਲਾਪੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਨਾਵਾਸੁ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਗਨ੍ਧੇ ਆਲੋਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਗਾਹਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਨਾਗਰਾਨਞ੍ਹਿਨੇਵ ਖਤ੍ਤਿਯਧੀਤਰੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਚ. ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਗਰਾ ਪਰਾਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਹਿ, ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਿ, ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਤੇ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਕਥਿਤਨਿਯਾਮੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਕੋ ਹਤ੍ਥਿ ਨਪ੍ਪਹੋਸਿ. ਅਥ ਰਾਜਾ ਮਲ੍ਲਿਕਂ ਆਹ – ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਕੋ ਹਤ੍ਥਿ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਦੇਵ, ਪਞ੍ਚ ਹਤ੍ਥਿਸਤਾਨਿ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਦੇਵਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਦੁਟ੍ਠਹਤ੍ਥਿਨੋ, ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਵੇਰਮ੍ਭਵਾਤਾ ਵਿਯ ਚਣ੍ਡਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦੇਵ, ਅਹਂ ਏਕਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠਹਤ੍ਥਿਪੋਤਕਸ੍ਸ ਛਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨਂ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਕਾਰੇਸਿ. ਹਤ੍ਥਿਪੋਤਕੋ ਵਾਲਧਿਂ ਅਨ੍ਤਰਸਤ੍ਥਿਮ੍ਹਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਭੋ ਕਣ੍ਣੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਮਿਲੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ‘‘ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਾਮ ਚਣ੍ਡਹਤ੍ਥਿਨੋ ਅਯਮਾਕਾਰੋ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਮੇਵ ਓਲੋਕੇਸਿ.

ਰਾਜਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦਾਨਗ੍ਗੇ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਮੇਵ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦਾਨੇ ਏਕਦਿਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਚੁਦ੍ਦਸਕੋਟਿਧਨਂ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਪਨ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ ਆਧਾਰਕੋ ਪਾਦਪੀਠਿਕਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਨਗ੍ਘਾਨੇਵ. ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਦਾਨਂ ਨਾਮ ਦਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਹੋਸਿ, ਤੇਨੇਵ ਤਂ ‘‘ਅਸਦਿਸਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਤਂ ਕਿਰ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਕਵਾਰਂ ਹੋਤਿਯੇਵ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਨ ਇਤ੍ਥੀਯੇਵ ਸਂਵਿਦਹਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਪਨ ਕਾਲ਼ੋ ਚ ਜੁਣ੍ਹੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਅਮਚ੍ਚਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਕਾਲ਼ੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਰਾਜਕੁਲਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਿ, ਏਕਦਿਵਸੇਨੇਵ ਚੁਦ੍ਦਸਕੋਟਿਧਨਂ ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਮੇ ਇਮਂ ਦਾਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਹੋ ਨਟ੍ਠਂ ਰਾਜਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਜੁਣ੍ਹੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਰਞ੍ਞੋ ਦਾਨਂ ਸੁਦਿਨ੍ਨਂ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਰਾਜਭਾਵੇ ਅਟ੍ਠਿਤੇਨ ਏਵਰੂਪਂ ਦਾਨਂ ਦਾਤੁਂ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਪਨਿਦਂ ਦਾਨਂ ਅਨੁਮੋਦਾਮੀ’’ਤਿ.

ਸਤ੍ਥੁ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਰਾਜਾ ਅਨੁਮੋਦਨਤ੍ਥਾਯ ਪਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਰਞ੍ਞਾ ਮਹੋਘਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਸਕ੍ਖਿ ਨੁ ਖੋ ਮਹਾਜਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤੁਂ, ਉਦਾਹੁ ਨੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਰਞ੍ਞੋ ਦਾਨਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਾਲ਼ਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਲਿਸ੍ਸਤਿ, ਜੁਣ੍ਹੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਕਾਲ਼ੇ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਵਰੂਪਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਂ ਗਾਥਮੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਨ ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੁਟ੍ਠਹਤ੍ਥਿਂ ਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਾਯੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਭਾਯਿਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਭਾਯਤਿ. ਖੀਣਾਸਵਉਸਭਾਨਞ੍ਹਿ ਅਨ੍ਤਰੇ ਜੇਟ੍ਠਕਉਸਭਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਭਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਗ੍ਗੇ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਉਸਭਂ ਪਵਰਂ ਵੀਰਂ, ਮਹੇਸਿਂ ਵਿਜਿਤਾਵਿਨਂ;

ਅਨੇਜਂ ਨ੍ਹਾਤਕਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੪੨੨; ਸੁ. ਨਿ. ੬੫੧);

ਰਾਜਾਪਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਰੂਪਾਯ ਨਾਮ ਪਰਿਸਾਯ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਾਥਮੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਗਤੋ. ਮਯਾ ਸਤ੍ਥੁ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਦਾਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਮੇ ਕੁਪਿਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਸਦਿਸਦਾਨਂ ਨਾਮ, ਦਾਨਾਨੁਰੂਪਂ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਦਾਨਂ ਨ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਉਦਾਹੁ ਦਾਨਾਨੁਰੂਪਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਮੇਵ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਾਨਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਅਨੁਮੋਦਨਾ ਕਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਵ ਤੇ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਅਸਦਿਸਦਾਨਂ ਨਾਮ, ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਦਾਤੁਂ, ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਦਾਨਂ ਦੁਦ੍ਦਦ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮੇ ਦਾਨਾਨੁਰੂਪਂ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਨ ਕਰਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਰਿਸਾਯ ਅਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਸਾਯ ਦੋਸੋ’’ਤਿ? ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲ਼ੇ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਨੁਮੋਦਨਾਯ ਅਕਤਭਾਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ, ਕਾਲ਼, ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਵ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਯਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਦੇਨ੍ਤੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਕਾ ਪੀਲ਼ਾ. ਗਚ੍ਛ, ਭੋ, ਯਂ ਤੇ ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤੁ, ਰਟ੍ਠਤੋ ਪਨ ਮੇ ਨਿਕ੍ਖਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਰਟ੍ਠਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜੁਣ੍ਹਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਸਾਧੁ, ਮਾਤੁਲ, ਪਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਪਰਿਜਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਦਾਨਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਰਜ੍ਜਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਾਲਸ੍ਸ ਕਰਣਂ, ਮਯਾ ਏਵਂ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨੇ ਪਹਾਰਮਦਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਾਲਾ ਨਾਮ ਪਰਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਪਰਾਯਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਧੀਰਾ ਪਨ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਦਾਨਂ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਣਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੭. ‘‘ਨ ਵੇ ਕਦਰਿਯਾ ਦੇਵਲੋਕਂ ਵਜਨ੍ਤਿ, ਬਾਲਾ ਹਵੇ ਨਪ੍ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਦਾਨਂ;

ਧੀਰੋ ਚ ਦਾਨਂ ਅਨੁਮੋਦਮਾਨੋ, ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਹੋਤਿ ਸੁਖੀ ਪਰਤ੍ਥਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਦਰਿਯਾਤਿ ਥਦ੍ਧਮਚ੍ਛਰਿਨੋ. ਬਾਲਾਤਿ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਂ ਅਜਾਨਨਕਾ. ਧੀਰੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਸੁਖੀ ਪਰਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਦਾਨਾਨੁਮੋਦਨਪੁਞ੍ਞੇਨ ਪਰਲੋਕੇ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੋ ਸੁਖੀ ਹੋਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਜੁਣ੍ਹੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸਿ, ਜੁਣ੍ਹੋਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਰਞ੍ਞਾ ਦਿਨ੍ਨਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸੀਤਿ.

ਅਸਦਿਸਦਾਨਵਤ੍ਥੁ ਦਸਮਂ.

੧੧. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਕਾਲਵਤ੍ਥੁ

ਪਥਬ੍ਯਾ ਏਕਰਜ੍ਜੇਨਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਨਾਮ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨੇਵ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਨ ਗੇਹਂ ਆਗਤਕਾਲੇ ਦਟ੍ਠੁਂ, ਨ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਂ, ਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਪਿਤਰਾ ‘‘ਮਾ ਏਵਂ, ਤਾਤ, ਕਰੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨ ਸੁਣਾਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਅਵੀਚਿਪਰਾਯਣੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ, ਯਂ ਮਯਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਲੋਕੇ ਧਨਦਾਨੇਨ ਅਭਿਜ੍ਜਨਕਸਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਧਨੇਨ ਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਉਪੋਸਥਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਹਿ, ਕਹਾਪਣਸਤਂ ਤੇ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਥ, ਤਾਤਾਤਿ. ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਪੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਸੋ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਥਾਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਉਪੋਸਥਿਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੀਘਮਸ੍ਸ ਯਾਗੁਆਦੀਨਿ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦਾਪੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਕਹਾਪਣੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹਟਾਹਟਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਪੀਲ਼ਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ਕਹਾਪਣਭਣ੍ਡਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.

ਅਥ ਨਂ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸੇਟ੍ਠਿ, ‘‘ਤਾਤ, ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਂ ਤੇ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾਵ ਏਕਮੇਵ ਪਦਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਾਕਾਰਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਦਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਪਦਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਠਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੋਸਿਯੇਵ. ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸੁਣਨ੍ਤੋਵ ਕਿਰ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸੁਣਾਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਿਰ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਾਦਯੋ ਦੇਤਿ. ਸੋਪਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸੁਣਾਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਪਿਸ੍ਸ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਾਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੋ ‘‘ਉਪਰਿਪਦਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਠਤ੍ਵਾ ਸੁਣਨ੍ਤੋਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ.

ਸੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਕਾਰੋ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤਸ੍ਸਪਿ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਪਿਤਾ ਅਜ੍ਜ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਹਾਪਣੇ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਕਹਾਪਣਕਾਰਣਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪੋਸਥਿਕਭਾਵਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨਸ੍ਸ ਹਿਯ੍ਯੋਵ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਉਪੋਸਥਿਕਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਯਾਗੁਂ ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਦਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋਵ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿ, ਖਾਦਨੀਯਂ ਖਾਦਿ, ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿ. ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਸਤ੍ਥੁ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਂ ਠਪਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਮਯਾ ਤੇ ‘ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਂ ਸਮਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਹਿਤੋ. ਇਦਂ ਤੇ ਸਹਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਕਹਾਪਣੇ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਲਂ ਮੇ ਕਹਾਪਣੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਗਣ੍ਹ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਕਾਰੋ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਮਹਾਸੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਯਾ ਏਸ ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ‘ਕਹਾਪਣਸਤਂ ਤੇ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪੇਸਿਤੋ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਕਹਾਪਣੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ, ਅਜ੍ਜ ਪਨ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨੇਪਿ ਕਹਾਪਣੇ ਨ ਇਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਅਜ੍ਜ ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋਪਿ ਦੇਵਲੋਕਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਮੇਵ ਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭੮. ‘‘ਪਥਬ੍ਯਾ ਏਕਰਜ੍ਜੇਨ, ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਗਮਨੇਨ ਵਾ;

ਸਬ੍ਬਲੋਕਾਧਿਪਚ੍ਚੇਨ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਵਰ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਥਬ੍ਯਾ ਏਕਰਜ੍ਜੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜੇਨ. ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਗਮਨੇਨ ਵਾਤਿ ਛਬ੍ਬੀਸਤਿਵਿਧਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਨੇਨ. ਸਬ੍ਬਲੋਕਾਧਿਪਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਏਤ੍ਤਕੇ ਲੋਕੇ ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਵੇਮਾਨਿਕਪੇਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਆਧਿਪਚ੍ਚੇਨ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਵਰਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾਪਿ ਨਿਰਯਾਦੀਹਿ ਅਮੁਤ੍ਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਪਨ ਪਿਹਿਤਾਪਾਯਦ੍ਵਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲੋਪਿ ਅਟ੍ਠਮੇ ਭਵੇ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਮੇਵ ਵਰਂ ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਕਾਲਵਤ੍ਥੁ ਏਕਾਦਸਮਂ.

ਲੋਕਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਤੇਰਸਮੋ ਵਗ੍ਗੋ.