੨. ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਵਤ੍ਥੁ
ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਿਤਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਠਮਗਮਨੇਨ ਕਪਿਲਪੁਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਞਾਤੀਹਿ ਕਤਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਞਾਤੀਨਂ ਮਾਨਭਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ ਆਕਾਸੇ ਰਤਨਚਙ੍ਕਮਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਞਾਤੀ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਾਨਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਪੋਕ੍ਖਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਿ. ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਮਹਾਜਨੇਨ ਕਥਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਾਯ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਪੋਕ੍ਖਰਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੬੫੫ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸਿ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇਸੁ ਞਾਤੀਸੁ ਏਕੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਮ ਗੇਹਂ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਗੇਹੇ ਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਯਾਗੁਆਦੀਨਿ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਤੀਤਬੁਦ੍ਧਾ ਪਿਤੁ ਨਗਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਉਜੁਕਮੇਵ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ, ਉਦਾਹੁ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਂਸੂ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਚਰਿਂਸੂ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਠਮਗੇਹਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਪਾਯਾਸਿ. ਰਾਹੁਲਮਾਤਾ ਪਾਸਾਦਤਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਾਟਕਂ ਸਣ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵੇਗੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਪੁਤ੍ਤ, ਕਸ੍ਮਾ ਮਂ ਨਾਸੇਸਿ, ਅਤਿਵਿਯ ਤੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੇਨ ਲਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾ, ਯੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਵੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਸੁਵਣ੍ਣਸਿਵਿਕਾਦੀਹਿ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤੁਂ, ਕਿਂ ਮਂ ਲਜ੍ਜਾਪੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਲਜ੍ਜਾਪੇਮਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਕੁਲਵਂਸਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਤਾਤ, ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨਵਂਸੋ ਮਮ ਵਂਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨੇਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਵ ਵਂਸੋ, ਮਮ ਪਨੇਸੋ ਵਂਸੋ. ਅਨੇਕਾਨਿ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾਵ ਜੀਵਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੬੮. ‘‘ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇ;
ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚ.
੧੬੯. ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਚਰੇ ਸੁਚਰਿਤਂ, ਨ ਨਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰੇ;
ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇਤਿ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਪਿਣ੍ਡੇ. ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕਵਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤਭੋਜਨਾਨਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ, ਸਪਦਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਪਨ ਨ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠੇ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਨੇਸਨਂ ਪਹਾਯ ਸਪਦਾਨਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇ. ਸੁਖਂ ਸੇਤੀਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਏਵਂ ਪਨੇਤਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ ਇਧ ਲੋਕੇ ਚਤੂਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਨਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਸਿਯਾਦਿਭੇਦੇ ਅਗੋਚਰੇ ਚਰਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਅਚਰਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਚਰੇ ਸੁਚਰਿਤਂ, ਨ ਨਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰੇ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਰਾਜਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.