੮. ਧਮ੍ਮਦੇਵਪੁਤ੍ਤਚਰਿਯਾਵਣ੍ਣਨਾ
੬੬. ਅਟ੍ਠਮੇ ਮਹਾਪਕ੍ਖੋਤਿ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ. ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਦੇਵਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਯਕ੍ਖੋਤਿ ਨਾਮੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਕੋਤਿ ਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਸਬ੍ਬਲੋਕਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕੋ.
ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਹਿ ਤਦਾ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸੋ ਦਿਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਦਿਬ੍ਬਰਥਮਭਿਰੁਯ੍ਹ ਅਚ੍ਛਰਾਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਾਯਮਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸੁਖਕਥਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਪੁਣ੍ਣਮੁਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਦਸਹਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇਹਿ ਵਿਰਮਿਤ੍ਵਾ ਤਿਵਿਧਸੁਚਰਿਤਧਮ੍ਮਂ ਪੂਰੇਥ, ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ ਭਵਥ, ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਯਸਂ ਅਨੁਭਵਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੋ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਰੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
੬੭. ‘‘ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇ, ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨਂ;
ਚਰਾਮਿ ਗਾਮਨਿਗਮਂ, ਸਮਿਤ੍ਤੋ ਸਪਰਿਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਮਿਤ੍ਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮਵਾਦੀਹਿ ਸਹਾਯੇਹਿ ਸਸਹਾਯੋ.
ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਅਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮੇਕੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ‘‘ਸੋ ਪਾਣਂ ਹਨਥ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੋ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਵਾਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
੬੮. ‘‘ਪਾਪੋ ਕਦਰਿਯੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਦਸ ਪਾਪਕੇ;
ਸੋਪੇਤ੍ਥ ਮਹਿਯਾ ਚਰਤਿ, ਸਮਿਤ੍ਤੋ ਸਪਰਿਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਾਪੋਤਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਕਦਰਿਯੋਤਿ ਥਦ੍ਧਮਚ੍ਛਰੀ. ਯਕ੍ਖੋਤਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ. ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਦਸ ਪਾਪਕੇਤਿ ਸਬ੍ਬਲੋਕੇ ਗੋਚਰਂ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਾਯ ਜਾਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਪੀਣੇਤਬ੍ਬੋ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕੇ ਦਸ ਲਾਮਕਧਮ੍ਮੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ. ਸੋਪੇਤ੍ਥਾਤਿ ਸੋਪਿ ਅਧਮ੍ਮੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ. ਮਹਿਯਾਤਿ ਭੂਮਿਯਾ ਆਸਨ੍ਨੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨੂਪਚਾਰੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੬੯. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸਾਧੁਕਮ੍ਮਿਕਾ ਧਮ੍ਮਗਰੁਨੋ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਤਥਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਯਾਵ ਚਕ੍ਖੁਪਥਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਾ ਤਾਵ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾ ਪਾਪਸਮਾਚਾਰਾ ਕੁਰੂਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ, ਤੇ ਅਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨ੍ਤਿ, ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਾਪਾਨਿ ਸਮਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਤਦਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਵਾਦਾ ਚੇਵ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਕਿਰਿਯਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਲੋਕੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਅਧਮ੍ਮੋ ਚ, ਉਭੋ ਪਚ੍ਚਨਿਕਾ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਂ ਪਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤੇਸਂ ਰਥਾ ਆਕਾਸੇ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਪਰਿਸਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਸ੍ਸ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਮਯਂ ਅਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਜਾਤਾ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਰਥਾ ਅਭਿਮੁਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਈਸਾਯ ਈਸਂ ਆਹਚ੍ਚ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ‘‘ਤਵ ਰਥਂ ਓਕ੍ਕਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਹਿ, ਤਵ ਰਥਂ ਓਕ੍ਕਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮਗ੍ਗਦਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵਿਵਾਦਂ ਅਕਂਸੁ. ਪਰਿਸਾ ਚ ਨੇਸਂ ਆਵੁਧਾਨਿ ਅਭਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਸਜ੍ਜਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਧੁਰੇ ਧੁਰਂ ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤਾ, ਸਮਿਮ੍ਹਾ ਪਟਿਪਥੇ ਉਭੋ’’.
੭੦. ‘‘ਕਲਹੋ ਵਤ੍ਤਤੀ ਭੇਸ੍ਮਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਸ੍ਸ ਚ;
ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮਨਤ੍ਥਾਯ, ਮਹਾਯੁਦ੍ਧੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਧੁਰੇ ਧੁਰਨ੍ਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਰਥੀਸਾਯ ਇਤਰਸ੍ਸ ਰਥੀਸਂ ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤਾ. ਸਮਿਮ੍ਹਾਤਿ ਸਮਾਗਤਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ. ਪੁਨ ਉਭੋਤਿ ਵਚਨਂ ਉਭੋਪਿ ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਲੋਕੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਟਿਮੁਖਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਮਗ੍ਗਤੋ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਾਸੁ ਸਹ ਰਥੇਨ ਮਯਂ ਉਭੋ ਏਵ ਸਮਾਗਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭੇਸ੍ਮਾਤਿ ਭਯਜਨਕੋ. ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਸ੍ਸ ਚ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਚ. ਮਹਾਯੁਦ੍ਧੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਮਹਾਸਙ੍ਗਾਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਆਸਿ.
ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਿ ਪਰਿਸਾਯ ਚ ਯੁਜ੍ਝਿਤੁਕਾਮਤਾ ਜਾਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਅਧਮ੍ਮਂ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਤ੍ਵਂ ਅਧਮ੍ਮੋ, ਅਹਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ, ਤਵ ਰਥਂ ਓਕ੍ਕਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਇਤਰੋ ‘‘ਅਹਂ ਦਲ਼੍ਹਯਾਨੋ ਬਲਵਾ ਅਸਨ੍ਤਾਸੀ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਂ ਨ ਦੇਮਿ, ਯੁਦ੍ਧਂ ਪਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਜਿਨਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨੇਵਾਹ –
‘‘ਯਸੋਕਰੋ ਪੁਞ੍ਞਕਰੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਸਦਾਤ੍ਥੁਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ;
ਮਗ੍ਗਾਰਹੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਪੂਜਿਤੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਅਹਂ ਦੇਹਿ ਅਧਮ੍ਮ ਮਗ੍ਗਂ.
‘‘ਅਧਮ੍ਮਯਾਨਂ ਦਲ਼੍ਹਮਾਰੁਹਿਤ੍ਵਾ, ਅਸਨ੍ਤਸਨ੍ਤੋ ਬਲਵਾਹਮਸ੍ਮਿ;
ਸ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਤਵਜ੍ਜ ਦਜ੍ਜਂ, ਮਗ੍ਗਂ ਅਹਂ ਧਮ੍ਮ ਅਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ.
‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਵੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਅਧਮ੍ਮੋ ਉਦਪਾਦਿ ਲੋਕੇ;
ਜੇਟ੍ਠੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਸਨਨ੍ਤਨੋ ਚ, ਉਯ੍ਯਾਹਿ ਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠ ਮਗ੍ਗਾ.
‘‘ਨ ਯਾਚਨਾਯ ਨਪਿ ਪਾਤਿਰੂਪਾ, ਨ ਅਰਹਤਾ ਤੇਹਂ ਦਦੇਯ੍ਯ ਮਗ੍ਗਂ;
ਯੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਨੋ ਹੋਤੁ ਉਭਿਨ੍ਨਮਜ੍ਜ, ਯੁਦ੍ਧਮ੍ਹਿ ਯੋ ਜੇਸ੍ਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ.
‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਸਟੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਮਹਬ੍ਬਲੋ ਅਮਿਤਯਸੋ ਅਤੁਲ੍ਯੋ;
ਗੁਣੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਉਪੇਤਰੂਪੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਅਧਮ੍ਮ ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਵਿਜੇਸ੍ਸਸਿ.
‘‘ਲੋਹੇਨ ਵੇ ਹਞ੍ਞਤਿ ਜਾਤਰੂਪਂ, ਨ ਜਾਤਰੂਪੇਨ ਹਨਨ੍ਤਿ ਲੋਹਂ;
ਸਚੇ ਅਧਮ੍ਮੋ ਹਞ੍ਛਤਿ ਧਮ੍ਮਮਜ੍ਜ, ਅਯੋ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸਨੇਯ੍ਯਂ.
‘‘ਸਚੇ ਤੁਵਂ ਯੁਦ੍ਧਬਲੋ ਅਧਮ੍ਮ, ਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵੁਡ੍ਢਾ ਚ ਗਰੂ ਚ ਅਤ੍ਥਿ;
ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਤੇ ਦਮ੍ਮਿ ਪਿਯਾਪ੍ਪਿਯੇਨ, ਵਾਚਾ ਦੁਰੁਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਤੇ ਖਮਾਮੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੧.੨੬-੩੨);
ਇਮਾ ਹਿ ਤੇਸਂ ਵਚਨਪਟਿਵਚਨਕਥਾ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸੋਕਰੋਤਿ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਯੋਜਨਵਸੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਯਸਦਾਯਕੋ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਦਾਤ੍ਥੁਤੋਤਿ ਸਦਾ ਥੁਤੋ ਨਿਚ੍ਚਪ੍ਪਸਤ੍ਥੋ. ਸ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਤਵਜ੍ਜ ਦਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਸੋਮ੍ਹਿ ਅਹਂ ਅਧਮ੍ਮੋ ਅਧਮ੍ਮਯਾਨਰਥਂ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹੋ ਅਭੀਤੋ ਬਲਵਾ, ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਅਜ੍ਜ, ਭੋ ਧਮ੍ਮ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ ਮਗ੍ਗਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦਮ੍ਮਿ. ਪਾਤੁਰਹੋਸੀਤਿ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕਕਾਲੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਅਧਮ੍ਮੋ. ਜੇਟ੍ਠੋ ਚਾਤਿ ਪੁਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਅਹਂ ਜੇਟ੍ਠੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਪੋਰਾਣਕੋ ਚ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਕਨਿਟ੍ਠੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਗ੍ਗਾ ਉਯ੍ਯਾਹੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ.
ਨਪਿ ਪਾਤਿਰੂਪਾਤਿ ਅਹਞ੍ਹਿ ਭੋਤੋ ਨੇਵ ਯਾਚਨਾਯ ਨ ਪਟਿਰੂਪਵਚਨੇਨ ਨ ਮਗ੍ਗਾਰਹਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਦਦੇਯ੍ਯਂ. ਅਨੁਵਿਸਟੋਤਿ ਅਹਂ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਿਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਨੁਦਿਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇਨ ਪਤ੍ਥਟੋ ਪਞ੍ਞਾਤੋ. ਲੋਹੇਨਾਤਿ ਅਯੋਮੁਟ੍ਠਿਕੇਨ. ਹਞ੍ਛਤੀਤਿ ਹਨਿਸ੍ਸਤਿ. ਯੁਦ੍ਧਬਲੋ ਅਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਚੇ ਤੁਵਂ ਯੁਦ੍ਧਬਲੋ ਅਸਿ ਅਧਮ੍ਮ. ਵੁਡ੍ਢਾ ਚ ਗਰੂ ਚਾਤਿ ਯਦਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਇਮੇ ਵੁਡ੍ਢਾ ਇਮੇ ਗਰੂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਤਿ ਏਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਿਯਾਪ੍ਪਿਯੇਨਾਤਿ ਪਿਯੇਨ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਿਯੇਨ, ਅਪ੍ਪਿਯੇਨਪਿ ਦਦਨ੍ਤੋ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪.੧੧.੩੨) ਪਿਯੇਨ ਵਿਯ ਤੇ ਮਗ੍ਗਂ ਦਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੭੧. ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਹਿ ਤਦਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਇਮਂ ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ ਅਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਏਵਂ ਮਯਾ ਵਿਲੋਮਗ੍ਗਾਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਅਚ੍ਛਰਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘ਅਨਾਚਾਰ ਮਾ ਇਧ ਤਿਟ੍ਠ, ਸੀਘਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮ ਵਿਨਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯਂ, ਸੋ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਮਮ ਧਮ੍ਮਤੇਜੇਨ ਭੁਸਮੁਟ੍ਠਿ ਵਿਯ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਖੋ ਪਨ ਮੇਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ ‘ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਅਯਂ ਖੋ ਪਨ ਪਾਪੋ ਆਯਤਿਂ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਭਾਗੀ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਮਯਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਮੇ ਸੀਲਂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਖਣ੍ਡਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਚੇ ਤੁਵਂ ਯੁਦ੍ਧਬਲੋ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਮਗ੍ਗਤੋ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਏਵ ਅਧਮ੍ਮੋ ਰਥੇ ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਵਂਸਿਰੋ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਾ ਵਿਵਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਏਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਦਿਹਂ ਤਸ੍ਸ ਕੁਪ੍ਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਦਿਹਂ ਤਸ੍ਸ ਕੁਪ੍ਪੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਯਦਿ ਅਹਂ ਕੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯਂ. ਯਦਿ ਭਿਨ੍ਦੇ ਤਪੋਗੁਣਨ੍ਤਿ ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਨੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਤਪੋਗੁਣਂ ਸੀਲਸਂਵਰਂ ਯਦਿ ਵਿਨਾਸੇਯ੍ਯਂ. ਸਹਪਰਿਜਨਂ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਪਰਿਜਨਂ ਤਂ ਅਧਮ੍ਮਂ. ਰਜਭੂਤਨ੍ਤਿ ਰਜਮਿਵ ਭੂਤਂ, ਰਜਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਹਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ.
੭੨. ਅਪਿਚਾਹਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਹਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਸੀਲਰਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਸੀਲਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਮ੍ਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਕੋਧਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨੇਵ ਦੋਸਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਨੇਨ ਮਾਨਸਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ. ਸਹ ਜਨੇਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਿਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਅਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਹਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਦਾਸਿਂ.
੭੩. ਸਹ ਪਥਤੋ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਗ੍ਗਂ ਤੇ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਮਗ੍ਗਤੋ ਸਹ ਓਕ੍ਕਮਨੇਨ. ਪਾਪਯਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਾਵਦੇਤਿ ਤਙ੍ਖਣਂ ਏਵ ਮਹਾਪਥਵੀ ਵਿਵਰਮਦਾਸਿ. ਜਾਤਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਤੇ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਕਥਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਤੇ ਚਤੁਨਹੁਤਾਧਿਕਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸਤਸਹਸ੍ਸਬਹਲਾ ਸਕਲਂ ਵਰਾਵਰਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਪਿ ਮਹਾਪਥਵੀ ‘‘ਨਾਹਮਿਮਂ ਪਾਪਪੁਰਿਸਂ ਧਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਤੇਨ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਰਥਧੁਰੇ ਯਥਾਠਿਤੋਵ ਸਪਰਿਜਨੋ ਮਹਤਾ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵੇਨ ਗਮਨਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਖਨ੍ਤੀਬਲੋ ਯੁਦ੍ਧਬਲਂ ਵਿਜੇਤ੍ਵਾ, ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਧਮ੍ਮਂ ਨਿਹਨਿਤ੍ਵ ਭੂਮ੍ਯਾ;
ਪਾਯਾਸਿ ਵਿਤ੍ਤੋ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਸਨ੍ਦਨਂ, ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਅਤਿਬਲੋ ਸਚ੍ਚਨਿਕ੍ਕਮੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੧.੩੪);
ਤਦਾ ਅਧਮ੍ਮੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਰਿਸਾ, ਧਮ੍ਮੋ ਲੋਕਨਾਥੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ ਬੁਦ੍ਧਪਰਿਸਾ.
ਇਧਾਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸੇਸਪਾਰਮਿਯੋ ਯਥਾਰਹਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਇਧਾਪਿ ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਆਯੁਵਣ੍ਣਯਸਸੁਖਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯੇਹਿ ਦਿਬ੍ਬੇਹੇਵ ਉਲ਼ਾਰੇਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਸ੍ਸ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾਹਿ ਅਚ੍ਛਰਾਹਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਪਰਿਚਾਰਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਮਹਤਿ ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਤੋ ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਪਮਾਦਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਪੁਣ੍ਣਮਿਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਸਪਰਿਜਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥੇ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਅਧਮ੍ਮਤੋ ਵਿਵੇਚੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਯੋਜਨਂ, ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਾਗਤੋਪਿ ਤੇਨ ਕਤਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਕੋਪੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਮੇਵ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਖਣ੍ਡਂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਾਨੁਭਾਵਾ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਤਿ.
ਧਮ੍ਮਦੇਵਪੁਤ੍ਤਚਰਿਯਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.