੭. ਮਾਤਙ੍ਗਚਰਿਯਾਵਣ੍ਣਨਾ

੬੦. ਸਤ੍ਤਮੇ ਜਟਿਲੋਤਿ ਜਟਾਵਨ੍ਤੋ, ਜਟਾਬਨ੍ਧਕੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਗ੍ਗਤਾਪਨੋਤਿ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਤਾਪਨਤੋ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਤਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਉਗ੍ਗਤਾਪਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਗ੍ਗਤਾਪਨੋ, ਘੋਰਤਪੋ ਪਰਮਧਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਭੇਦੇ ਅਨਤ੍ਥੇ ਉਗ੍ਗਿਰਣਤੋ ਬਹਿ ਛਡ੍ਡਾਪਨਤੋ ਘੋਰਭੀਮਭਯਾਨਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ‘‘ਉਗ੍ਗਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇ ਕਿਲੇਸੇ ਵੀਰਿਯਾਤਪੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪਨਤੋ ਉਗ੍ਗੇ ਤਾਪੇਤੀਤਿ ਉਗ੍ਗਤਾਪਨੋ. ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨਾਤਿ ਨਾਮੇਨ ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਨਾਮ. ਮਾਤਙ੍ਗਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਿਯਾ ਆਗਤਂ ਹਿਸ੍ਸ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਸੀਲਵਾਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ. ਸੁਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧੀਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤੋ, ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਦਾ ਹਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚਣ੍ਡਾਲਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪੇਨ ਦੁਦ੍ਦਸਿਕੋ ਬਹਿਨਗਰੇ ਚਣ੍ਡਾਲਗਾਮੇ ਵਸਤਿ. ‘‘ਮਾਤਙ੍ਗਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿ ਪਕਾਸਨਾਮੋ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ਘੋਸਿਤੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਨਾਗਰਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕਞ੍ਞਾ ਸੋਲ਼ਸਪਨ੍ਨਰਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਾ ਦੇਵਕਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਰੂਪੇਨ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਭਵਾਨੁਰੂਪਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਹੂਤਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਦੀਨਿ ਸਕਟੇਸੁ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੇਤਂ ਵਲ਼ਵਾਰਥਮਾਰੁਯ੍ਹ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਨਾਮੇਸਾ, ਸਾ ਕਿਰ ਦੁਸ੍ਸਣ੍ਠਿਤਂ ਰੂਪਂ ‘‘ਅਵਮਙ੍ਗਲ’’ਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ.

ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਟਪਿਲੋਤਿਕਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਜ੍ਜਰਿਤਮੁਖਭਾਗਂ ਵੇਣੁਦਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਾਜਨਹਤ੍ਥੋ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੂਰਤੋਵ ਤੇਸਂ ਦੂਰੀਕਰਣਤ੍ਥਂ ਤੇਨ ਵੇਣੁਦਣ੍ਡੇਨ ਸਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਅਥ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ‘‘ਉਸ੍ਸਰਥ ਉਸ੍ਸਰਥਾ’’ਤਿ ਉਸ੍ਸਾਰਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਨੀਯਮਾਨਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਮਜ੍ਝੇ ਮਾਤਙ੍ਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਮਾਤਙ੍ਗਚਣ੍ਡਾਲੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਈਦਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਤਾਨਂ ਕੁਤੋ ਵੁਡ੍ਢੀ’’ਤਿ ਯਾਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਯਂ ਮਯਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਦਿਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਨੋ ਮਾਤਙ੍ਗੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਕਤੋ’’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ, ਚਣ੍ਡਾਲ’’ਨ੍ਤਿ ਲੇਡ੍ਡੂਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਞ੍ਞੀਭੂਤਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ.

ਸੋ ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਸਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ, ਉਦਾਹੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਵ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਦ੍ਵਾਰੇ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਮਂ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਰਥਿਕਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਮਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਅਲਦ੍ਧਾ ਨ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਪਿਤਾ ‘‘ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਨਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਕਾਕਣਿਕਂ ਦੇਥ, ਤੇਲੇਨ ਸਰੀਰਂ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਅਲਦ੍ਧਾ ਨ ਉਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਆਹ. ਤਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ – ‘‘ਦ੍ਵੇ ਕਾਕਣਿਕੇ ਦੇਥ, ਮਾਸਕਂ ਪਾਦਂ ਕਹਾਪਣਂ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਯਾਵ ਕਹਾਪਣਸਤਂ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ ਏਵ. ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਨਂ ਏਵ ਸੂਰਿਯੋ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੋ.

ਅਥ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਮਾਤਾ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਮਾਤਙ੍ਗ, ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਅਪਰਾਧਂ ਖਮ, ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣ੍ਹਾਹਿ ਯਾਵ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ, ਨਿਪਜ੍ਜਿ ਏਵ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਛ ਦਿਵਸੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਾਮਨ੍ਤਘਰਾ ਪਟਿਵਿਸਕਘਰਾ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾਤਙ੍ਗਂ ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਪੇਥ, ਦਾਰਿਕਂ ਵਾ ਦੇਥ, ਮਾ ਅਮ੍ਹੇ ਨਾਸਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਅਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਦੇਸਧਮ੍ਮੋ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਣ੍ਡਾਲੋ ਮਰਤਿ, ਤੇਨ ਘਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਘਰਵਾਸਿਨੋ ਚਣ੍ਡਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਪਟਪਿਲੋਤਿਕਂ ਨਿਵਾਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਣ੍ਡਾਲਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨਂ ਏਵ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਦਾਨਿ ਦਾਰਿਕਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਅਦਂਸੁ. ਸਾ ਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਅਹਂ ਅਤਿਵਿਯ ਕਿਲਨ੍ਤੋ, ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਮਾਤਙ੍ਗੋ ‘‘ਮਯਂ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਵਸਿਤੁਂ ਨ ਲਭਾਮ, ਏਹਿ, ਬਹਿਨਗਰੇ ਚਣ੍ਡਾਲਗਾਮਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਜਾਤਕਭਾਣਕਾ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਪਨ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਸਮ੍ਭੇਦਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾਵ ਕਤਿਪਾਹਂ ਗੇਹੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਬਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕਞ੍ਞਂ ਮਯ੍ਹਂ ਚਣ੍ਡਾਲਗੇਹੇ ਵਾਸਾਪੇਸਿਂ, ਹਨ੍ਦ, ਦਾਨਿ ਤਂ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਯੇਵ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਚਣ੍ਡਾਲਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਮਂ ਅਨਾਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨਂ ‘‘ਤ੍ਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਤਵ ਪੋਰਾਣਕਯਸਤੋ ਇਦਾਨਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ ਯਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ‘ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮੇ ਸਾਮਿਕੋ, ਨ ਮਾਤਙ੍ਗੋ, ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਤੋ, ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਪਰਿਸਾਸੁ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮੇਵ ਗਤੋ.

ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਪਿ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਮਹਾਜਨਮਜ੍ਝੇ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਤਥਾ ਕਥੇਸਿ. ਅਥ ਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਗਗਨਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਕਾਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਂ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਸਕਲਂ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠਞ੍ਚ ਏਕੋਭਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਾ ਉਪਰਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਰਿਬ੍ਭਮਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨੇਨ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਪੂਜਿਯਮਾਨੋ ਚਣ੍ਡਾਲਗਾਮਾਭਿਮੁਖੋ ਅਹੋਸਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਚਣ੍ਡਾਲਗਾਮਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਗੇਹਂ ਸੁਦ੍ਧਵਤ੍ਥਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਦੇਵਵਿਮਾਨਂ ਵਿਯ ਅਲਙ੍ਕਰਿਂਸੁ. ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਚ ਤਦਾ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇਨ ਨਾਭਿਯਂ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਗਬ੍ਭੋ ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿਸ੍ਸਸਿ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਤੇ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਥ, ਤਵ ਸੀਸਧੋਵਨਉਦਕਂ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਰਾਜੂਨਂ ਅਭਿਸੇਕੋਦਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ੍ਹਾਨੋਦਕਂ ਪਨ ਤੇ ਅਮਤੋਦਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯੇ ਨਂ ਸੀਸੇ ਆਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਬ੍ਬਰੋਗੇਹਿ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਯਾ ਚ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਵ ਪਾਦਪਿਟ੍ਠੇ ਸੀਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਥਾਸਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਸਤਂ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਪਥੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਂ ਕਹਾਪਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਤਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਪਾਵਿਸਿ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਂ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਨਗਰਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਿਰਿਸੋਭਗ੍ਗੇਨ ਤਤ੍ਥ ਵਸਾਪੇਸੁਂ. ਦੇਵਵਿਮਾਨਸਦਿਸਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਨਿਵੇਸਨਂ ਕਾਰੇਸੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਨੇਤ੍ਵਾ ਉਲ਼ਾਰਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਉਪਨਾਮੇਸੁਂ. ਪੁਤ੍ਤਲਾਭਾਦਿ ਸਬ੍ਬੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋਵ ਅਹੋਸਿ. ਸੋਲ਼ਸਸਹਸ੍ਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਨਂ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ. ਅਥ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਹਨ੍ਦਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ ਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਕੁਮਾਰੋ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਕੁਤੋ ਨੁ ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦੁਮ੍ਮਵਾਸੀ, ਓਤਲ੍ਲਕੋ ਪਂਸੁਪਿਸਾਚਕੋਵ;

ਸਙ੍ਕਾਰਚੋਲ਼ਂ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚ ਕਣ੍ਠੇ, ਕੋ ਰੇ ਤੁਵਂ ਹੋਸਿ ਅਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੫.੧);

ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਅਸਹਮਾਨਾ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਤੇਸਞ੍ਚ ਸੋਲ਼ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਮੁਖਂ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤੇਸੁਂ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਚਾਰਂ ਅਸਹਨ੍ਤੇਹਿ ਯਕ੍ਖੇਹਿ ਸੋ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰੋ ਕਤੋ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਪਨ ਇਮਂ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਕਂ ਤੇਸਂ ਮੁਖੇ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਵੂਪਸਮੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾਪਿ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵੂਪਸਮੇਸਿ. ਅਥ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮ ਮਾਤਙ੍ਗਪਣ੍ਡਿਤਸਦਿਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਿਯ ਜਾਤਿਮਤ੍ਤੇਨ, ਮਨ੍ਤਸਜ੍ਝਾਯਨਮਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯੇ ਤਦਾ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤਾ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ, ਤਤ੍ਥੇਵਸ੍ਸ ਪਸਾਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੀਤਿ.

ਤਦਾ ਵੇਤ੍ਤਵਤੀਨਗਰੇ ਜਾਤਿਮਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਜਾਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਨ੍ਤਂ ਮਾਨਮਕਾਸਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾਸਨ੍ਨੇ ਉਪਰਿਸੋਤੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

੬੧. ‘‘ਅਹਞ੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਕੋ, ਗਙ੍ਗਾਕੂਲੇ ਵਸਾਮੁਭੋ;

ਅਹਂ ਵਸਾਮਿ ਉਪਰਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਸਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਜਾਤਿਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਜਟਾਸੁ ਲਗ੍ਗਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਨਦਿਯਂ ਪਾਤੇਸਿ. ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਉਦਕਂ ਆਚਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਜਟਾਸੁ ਲਗ੍ਗਿ, ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਨਸ੍ਸ ਵਸਲਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋਯਂ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ ਆਗਤੋ, ਉਪਧਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂਜਾਤਿਕੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਚਣ੍ਡਾਲੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਯਾ ਨਦਿਯਂ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਪਾਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਸ੍ਸ, ਵਸਲ, ਚਣ੍ਡਾਲ, ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿ, ਮਾ ਇਧ ਵਸਿ, ਹੇਟ੍ਠਾਸੋਤੇ ਵਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾਸੋਤੇ ਵਸਨ੍ਤੇਨਪਿ ਪਾਤਿਤੇ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠੇ ਪਟਿਸੋਤਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜਟਾਸੁ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤੇ ‘‘ਨਸ੍ਸ, ਵਸਲ, ਸਚੇ ਇਧ ਵਸਿਸ੍ਸਸਿ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਤ੍ਤਧਾ ਤੇ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

੬੨. ‘‘ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕੂਲਮ੍ਹਿ, ਉਦ੍ਧਂ ਮੇ ਅਸ੍ਸਮਦ੍ਦਸ;

ਤਤ੍ਥ ਮਂ ਪਰਿਭਾਸੇਤ੍ਵਾ, ਅਭਿਸਪਿ ਮੁਦ੍ਧਫਾਲਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕੂਲਮ੍ਹੀਤਿ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਟਾਸੁ ਲਗ੍ਗੇ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਗਵੇਸਨਵਸੇਨ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰੇ ਅਨੁਵਿਚਰਨ੍ਤੋ. ਉਦ੍ਧਂ ਮੇ ਅਸ੍ਸਮਦ੍ਦਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਉਪਰਿਸੋਤੇ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਂ ਪਰਿਭਾਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਵਨੂਪਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਸ੍ਸ, ਵਸਲ ਚਣ੍ਡਾਲ, ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿ ਮਾ ਇਧ ਵਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਯੇਨ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਅਭਿਸਪਿ ਮੁਦ੍ਧਫਾਲਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਜੀਵਿਤੁਕਾਮੋਸਿ, ਏਤ੍ਤੋਵ ਸੀਘਂ ਪਲਾਯਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਨ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਤੋ ਤੇ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਤ੍ਤਧਾ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਤੂ’’ਤਿ ਮੇ ਅਭਿਸਪਂ ਅਦਾਸਿ.

ਕਿਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਸਪੇਨ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਤੀਤਿ? ਨ ਫਲਤਿ, ਕੁਹਕੋ ਪਨ ਸੋ, ਏਵਮਯਂ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਸੁਦੂਰਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਨ੍ਤਾਸਨਤ੍ਥਂ ਤਥਾ ਆਹ.

੬੩. ਯਦਿਹਂ ਤਸ੍ਸ ਪਕੁਪ੍ਪੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕੂਟਜਟਿਲਸ੍ਸ ਅਹਂ ਯਦਿ ਕੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯਂ. ਯਦਿ ਸੀਲਂ ਨ ਗੋਪਯੇਤਿ ਸੀਲਂ ਯਦਿ ਨ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਂ, ਇਦਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਜੀਵਿਤਨਿਰਪੇਕ੍ਖਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਨਹਂ ਤਸ੍ਸ, ਕਰੇਯ੍ਯਂ ਛਾਰਿਕਂ ਵਿਯਾਤਿ ਸਚਾਹਂ ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸਂ. ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਦੇਵਤਾ ਖਣੇਨੇਵ ਤਂ ਭਸ੍ਮਮੁਟ੍ਠਿਂ ਵਿਯ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤਦਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪ੍ਪਤੀਤਭਾਵੇ ਸਤਿ ਦੇਵਤਾਹਿ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਸਿ ‘‘ਕਰੇਯ੍ਯਂ ਛਾਰਿਕਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ.

ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ਪਨਾਹ – ‘‘ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਵ ਤਂ ਜਟਿਲਂ ਇਚ੍ਛਮਾਨੋ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਛਾਰਿਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥੋ ਉਜੁਕਮੇਵ ਨੀਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰੂਪਘਾਤਂ ਵਦਸਿ, ਇਦ੍ਧਿ ਨਾਮੇਸਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਮਨੋਮਯਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਞਾਣਵਿਪ੍ਫਾਰਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਸਮਾਧਿਵਿਪ੍ਫਾਰਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਅਰਿਯਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਪੁਞ੍ਞਵਤੋ ਇਦ੍ਧਿ, ਵਿਜ੍ਜਾਮਯਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਇਦ੍ਧੀਤਿ ਦਸਵਿਧਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕਤਰਂ ਇਦ੍ਧਿਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਾਵਨਾਮਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਭਾਵਨਾਮਯਾਯ ਪਰੂਪਘਾਤਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ਆਮ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਏਕਵਾਰਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਹਿ ਪਰਂ ਪਹਰਿਤੁਕਾਮੇਨ ਉਦਕਭਰਿਤੇ ਘਟੇ ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਰੋਪਿ ਪਹਰੀਯਤਿ, ਘਟੋਪਿ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਭਾਵਨਾਮਯਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਏਕਵਾਰਂ ਪਰੂਪਘਾਤਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਸਾ ਨਸ੍ਸਤਿ.

ਅਥ ਸੋ ‘‘ਭਾਵਨਾਮਯਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਨੇਵ ਏਕਵਾਰਂ ਨ ਦ੍ਵੇਵਾਰਂ ਪਰੂਪਘਾਤਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਕਿਂ ਭਾਵਨਾਮਯਾ ਇਦ੍ਧਿ ਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਾ, ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਰੂਪਾਵਚਰਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਾ’’ਤਿ? ਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਾਵਨਾਮਯਾ ਇਦ੍ਧਿ ਕੁਸਲਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਿਯਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਾ ਰੂਪਾਵਚਰਾ ਚਾ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਚੇਤਨਾ ਕੁਸਲਾਦੀਸੁ ਕਤਰਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਭਜਤੀ’’ਤਿ? ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਚੇਤਨਾ ਅਕੁਸਲਾਵ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਵ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾਵ ਕਾਮਾਵਚਰਾਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ‘‘ਤਵ ਪਞ੍ਹੋ ਨੇਵ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇਨ ਸਮੇਤਿ, ਨ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇਨ ਨ ਵਿਤਕ੍ਕਤ੍ਤਿਕੇਨ ਨ ਭੂਮਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੋਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿ ਪਨ ਸੋ ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤਂ ਗਬ੍ਭਂ ਪਾਪਕੇਨ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਹੋਤਿ ‘ਅਹੋ ਵਤ ਯਂ ਤਂ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤਂ ਗਬ੍ਭਂ ਨ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਲੁਮ੍ਪਸ੍ਸ ਉਪਘਾਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਂ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਕੁਲੁਮ੍ਪਸੁਤ੍ਤਂ ਉਦਾਹਰੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ. ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਭਾਵਨਾਮਯਾ ਇਦ੍ਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਆਥਬ੍ਬਨਿਕਾ ਇਦ੍ਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਸਾ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਭਾਵਨਾਮਯਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰੂਪਘਾਤੋ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਨੋ ਚੇ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਉਪੇਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਥਾ ਪਨ ਤੇਨ ਅਭਿਸਪਿਤੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਚਾਹਂ ਏਤਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੀਲਂ ਮੇ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਉਪਾਯੇਨੇਵਸ੍ਸ ਮਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਂ ਵਾਰੇਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨੁਗ੍ਗਮਨੇਨ ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਜਾਤਿਮਨ੍ਤਤਾਪਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ‘‘ਨ ਮੇਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਪਨ ਏਕੋ ਚਣ੍ਡਾਲਤਾਪਸੋ ਵਸਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਆਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲੂਪਕਤਾਪਸੋ ਮਂ ਨਿਰਪਰਾਧਂ ਅਭਿਸਪਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪਨਤ੍ਥਂ ਮਮ ਪਾਦੇਸੁ ਪਤਿਤੇ ਸੂਰਿਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਾ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੂਰਿਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ, ਸਚਾਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਧਾ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਸੀਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਠਪੇਥ, ਯਦਾ ਸੂਰਿਯੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਤਾਪਸੋ ਉਦਕੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸੂਰਿਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸੂਰਿਯਰਸ੍ਮੀਹਿ ਫੁਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਵ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡੋ ਸਤ੍ਤਧਾ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਤਾਪਸੋ ਉਦਕੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

੬੪. ‘‘ਯਂ ਸੋ ਤਦਾ ਮਂ ਅਭਿਸਪਿ, ਕੁਪਿਤੋ ਦੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ;

ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਤ੍ਥਕੇ ਨਿਪਤਿ, ਯੋਗੇਨ ਤਂ ਪਮੋਚਯਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਸੋ ਤਦਾ ਮਂ ਅਭਿਸਪੀਤਿ ਸੋ ਜਾਤਿਮਨ੍ਤਜਟਿਲੋ ਯਂ ਮੁਦ੍ਧਫਾਲਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਦਾ ਮਂ ਅਭਿਸਪਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਸਪਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਤ੍ਥਕੇ ਨਿਪਤੀਤਿ ਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਰਿ ਤੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਉਪਰਿ ਨਿਪਤਿ ਨਿਪਤਨਭਾਵੇਨ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ ਹੋਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਅਪ੍ਪਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਦੁਸ੍ਸਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਯੋ ਅਪ੍ਪਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨਰਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਪਟਿਵਾਤਂਵ ਖਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੨੫; ਸੁ. ਨਿ. ੬੬੭; ਜਾ. ੧.੫.੯੪). ਯੋਗੇਨ ਤਂ ਪਮੋਚਯਿਨ੍ਤਿ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ ਮਤ੍ਥਕਫਾਲਨਂ ਉਪਾਯੇਨ ਤਤੋ ਪਮੋਚੇਸਿਂ, ਤਂ ਵਾ ਜਟਿਲਂ ਤਤੋ ਪਮੋਚੇਸਿਂ, ਯੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਕਾਸਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਞ੍ਹਿ ਤੇਨ ਪਾਰਮਿਤਾਪਰਿਭਾਵਨਸਮਿਦ੍ਧਾਹਿ ਨਾਨਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰਪਰਿਪੂਰਿਤਾਹਿ ਸੀਲਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਾਹਿ ਸੁਸਙ੍ਖਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਮਹਾਕਰੁਣਾਧਿਵਾਸੇ ਮਹਾਸਤ੍ਤੇ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਕਮ੍ਮਂ ਅਭਿਸਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਫਰੁਸਵਚਨਂ ਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਵਿਸੇਸਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਜ੍ਝਾਸਯਫਰੁਸਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਸੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਨ ਖਮਾਪੇਸਿ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਵਿਪਚ੍ਚਨਸਭਾਵਂ ਜਾਤਂ, ਖਮਾਪਿਤੇ ਪਨ ਮਹਾਸਤ੍ਤੇ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿ ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਭਾਵਤੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਪਾਪਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਨਿਵਾਰਣਂ ਕਤਂ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਯੋਗੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਉਪਾਯੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਾਪਸਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਸੁਂ. ਸੋਪਿ ਚ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਸੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਸ੍ਸ ਠਪਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਾਲਨਂ ਕਤਂ, ਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ ਇਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਪਿ ਸਮਾਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਦਸ੍ਸ ਨੇਸਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾਤਿ.

੬੫. ਇਦਾਨਿ ਯਦਤ੍ਥਂ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਾਪਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਦੂਸੇਤ੍ਵਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਸੀਲਮੇਵ ਰਕ੍ਖਿਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਰਕ੍ਖਿਂ ਮਮ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਓਸਾਨਗਾਥਮਾਹ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

ਤਦਾ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯੋ ਉਦੇਨੋ, ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਲੋਕਨਾਥੋ.

ਇਧਾਪਿ ਸੇਸਪਾਰਮਿਯੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਨਿਹੀਨਜਾਤਿਕਸ੍ਸ ਸਤੋ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਮਾਨਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਯੇਵ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ, ਤਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਾਯਸਮ੍ਪਾਦਨਂ, ਮਣ੍ਡਬ੍ਯਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਮਾਨਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਜਾਤਿਮਨ੍ਤਤਾਪਸਸ੍ਸ ਮਾਨਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਾਵਿਨੋ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਸ੍ਸ ਅਪਨਯਨਂ, ਮਹਾਪਰਾਧਸ੍ਸਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਅਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਨੁਰਕ੍ਖਣਂ, ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਰਣਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਾਨੁਭਾਵਾ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ.

ਮਾਤਙ੍ਗਚਰਿਯਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.