੨. ਅਰਿਯਨ੍ਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੭. ਇਦਾਨਿ ਅਰਿਯਨ੍ਤਿਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇਸਂ ‘‘ਨ ਕੇਵਲਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਮੇਵ ਅਰਿਯਂ, ਅਥ ਖੋ ਪੁਰਿਮਾਨਿਪਿ ਨਵ ਬਲਾਨਿ ਅਰਿਯਾਨਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਲਦ੍ਧਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਏਤਰਹਿ ਅਨ੍ਧਕਾਨਂ; ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਯਦਿ ਤਂ ਅਰਿਯਂ, ਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਇਤਰਸ੍ਸ.
ਪੁਨ ਸੁਞ੍ਞਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਸੁਞ੍ਞਤਾ – ਸਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਸੁਞ੍ਞਤਾ ਚ. ਸਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੇਨ ਸਤ੍ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਸਙ੍ਖਾਰਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸੁਞ੍ਞਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਟਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਵਾਦੀ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਤਤੋ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ‘‘ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਦਿਮਨਸਿਕਾਰੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣੋ, ਸੁਞ੍ਞਤਮਨਸਿਕਾਰੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੋ’’ਤਿ ਇਮਂ ਨਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਲੇਸੋਕਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਪਣਿਹਿਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਤ੍ਤਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ. ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਏਕਧਮ੍ਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਚ ਪਣਿਦਹਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਪਣਿਹਿਤਸਙ੍ਖਂ ਗਤੇਨ ਸਤ੍ਤਪਣਿਧਿਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾ ਖਨ੍ਧਾ. ਤਣ੍ਹਾਪਣਿਧਿਨਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਪਣਿਧਿਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਚ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੩੫੮. ਤਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਅਰਿਯਾ ਚੇਵ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ ਚ, ਕਿਂ ਤੇ ਏਵਂ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਪੁਚ੍ਛਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸੇਵ. ਇਮਿਨਾਵੁਪਾਯੇਨ ਸੇਸਞਾਣੇਸੁਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਸੇਸਾਨਿ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸਾਨੇ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਮੇਵ ਵਿਭਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਕਸਮਯੇਪਿ ‘‘ਅਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੇਸਞਾਣਾਨਂ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਚ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਚ ਅਰਿਯਭਾਵਪੁਚ੍ਛਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਸਬ੍ਬਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤੇ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਯੇਵ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਠਮਨਵਮਾਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਞਾਣਾਨਿ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ.
ਅਰਿਯਨ੍ਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.