੧੦. ਮਹਾਪਦੇਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੦. ਦਸਮੇ ਭੋਗਨਗਰੇ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਨਗਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਆਨਨ੍ਦਚੇਤਿਯੇਤਿ ਆਨਨ੍ਦਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਵਿਹਾਰੇ. ਮਹਾਪਦੇਸੇਤਿ ਮਹਾਓਕਾਸੇ ਮਹਾਅਪਦੇਸੇ ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਮਹਨ੍ਤੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਪਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਮਹਾਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੇਹਿ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨ ਸੋਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਕਤੇ ਹਿ ਪਚ੍ਛਾ ‘‘ਇਦਂ ਨ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਇਦਾਨਿ ਨ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਨਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਏਸ ਬਾਲੋ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾਤਿ. ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨੀਤਿ ਪਦਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ. ਸਾਧੁਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਾਲ਼ਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ ਕਥਿਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਵਿਨਯੇ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਵਿਨਯੇ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੫੭) ਵਿਨਯੋਤਿ ਖਨ੍ਧਕੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਵਿਨਯਾਤਿਸਾਰੇ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਮ੍ਪਿ ਨ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ. ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਖਨ੍ਧਕਪਰਿਵਾਰਾ ਵਿਨਯੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਵਿਨਯੋਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਪਿਟਕਾਨਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਾਨਿ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਵਿਨਯੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ. ਅਸੁਤ੍ਤਨਾਮਕਞ੍ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਜਾਤਕਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੋ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਉਦਾਨਂ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ ਵਿਮਾਨਵਤ੍ਥੁ ਪੇਤਵਤ੍ਥੁ ਥੇਰਗਾਥਾ ਥੇਰੀਗਾਥਾ ਅਪਦਾਨਨ੍ਤਿ.

ਸੁਦਿਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਅਸੁਤ੍ਤਨਾਮਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਨਯੋ ਪਨ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਮਾਹਰਿ –

‘‘ਯੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗੋਤਮਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਰਾਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਵਿਰਾਗਾਯ, ਸਂਯੋਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਵਿਸਂਯੋਗਾਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਨੁਪਾਦਾਨਾਯ, ਮਹਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ, ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ, ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ, ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਪਵਿਵੇਕਾਯ, ਆਚਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਪਚਯਾਯ. ਏਕਂਸੇਨ, ਗੋਤਮਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ ‘ਨੇਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨੇਸੋ ਵਿਨਯੋ ਨੇਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗੋਤਮਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਰਾਗਾਯ, ਵਿਸਂਯੋਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਂਯੋਗਾਯ. ਅਨੁਪਾਦਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਉਪਾਦਾਨਾਯ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾਯ, ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ, ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ, ਪਵਿਵੇਕਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ, ਅਪਚਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਆਚਯਾਯ. ਏਕਂਸੇਨ, ਗੋਤਮਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ ‘ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਏਸੋ ਵਿਨਯੋ ਏਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨ’’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੦੬; ਅ. ਨਿ. ੮.੫੩).

ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤੇਤਿ ਤੇਪਿਟਕਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਵਿਨਯੇਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਰਾਗਾਦਿਵਿਨਯਕਾਰਣੇ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚੇਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਛਲ੍ਲਿਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗੁਲ਼੍ਹਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰ-ਗੁਲ਼੍ਹਉਮ੍ਮਗ੍ਗ-ਗੁਲ਼੍ਹਵਿਨਯਵੇਦਲ੍ਲਪਿਟਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਤੋ ਆਗਤਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਆਗਤਾਨਿ ਹਿ ਰਾਗਾਦਿਵਿਨਯੇ ਚ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਇਤਿ ਹਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਮਹਾਪਦੇਸਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ ਇਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨੋਕਾਸਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ.

ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਯਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.