(੧੮) ੩. ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਚੇਤਨਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੧. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਕਾਯੇਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ, ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹੇਤੂਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਨਾਮ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਚੇਤਨਾ ਪਕਪ੍ਪਨਾ. ਸਾ ਅਟ੍ਠ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾ, ਅਕੁਸਲਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਾਤਿ ਵੀਸਤਿਵਿਧਾ. ਤਥਾ ਵਚੀਸਞ੍ਚੇਤਨਾ, ਤਥਾ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਨਵ ਮਹਗ੍ਗਤਚੇਤਨਾਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹੇਤੂਤਿ ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾਪਚ੍ਚਯਾ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦ੍ਵਾਦਸਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾਵਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਕਾਰਣੇਨੇਵ. ਸਚੇ ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਛਾਦਯਮਾਨਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੀਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਚੇਤਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਤਿ ਮੂਲਭੂਤਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਾਮਂ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪਰੇਹਿ ਅਨਾਣਤ੍ਤੋ ਸਯਮੇਵ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੋ ਸਾਮਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤਿ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨ ਪਰੇ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਰੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਂ ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਂ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕੋਤਿ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਂ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕੋਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਵੀਸਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤਿ ਨਾਮ. ਯੋ ਏਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤਿ ਨਾਮ. ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਕਮ੍ਮਂ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਦਹਰਦਾਰਕਾ ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਕਤਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਂ ਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਮਿਗਪਕ੍ਖਿਆਦਯੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਂ ਕੁਸਲਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਦਹਰਦਾਰਕਾ ਪਨ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇਹਿ ਪਹਰਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਨ੍ਤਿ, ਦਣ੍ਡਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ. ਗਾਵਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਸੁਨਖਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਡਂਸਨ੍ਤਿ, ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਯੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਦਾਨਿ ਤੀਸੁਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਆਯੂਹਨਚੇਤਨਾ ਸਮੋਧਾਨੇਤਬ੍ਬਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਸਯਂਕਤਮੂਲਿਕਾ ਵੀਸਤਿ ਚੇਤਨਾ, ਆਣਤ੍ਤਿਮੂਲਿਕਾ ਵੀਸਤਿ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੂਲਿਕਾ ਵੀਸਤਿ, ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਮੂਲਿਕਾ ਵੀਸਤੀਤਿ ਅਸੀਤਿ ਚੇਤਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇ ਏਕੂਨਤਿਂਸ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤਞ੍ਚ ਸੋਲ਼ਸ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਤੀਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਸਤਾਨਿ ਛਸਤ੍ਤਤਿ ਚ ਚੇਤਨਾ. ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵੇਦਯਿਤਾਕਾਰੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਜਾਨਨਾਕਾਰੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਕਾਯੋ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਭੂਤਾਨੀਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮ.

ਇਮੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪਤਿਤਾਤਿ ਇਮੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੇਸੁ ਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਚ ਅਨੁਪਤਿਤਾ. ਏਵਂ ਵਟ੍ਟਞ੍ਚੇਵ ਵਟ੍ਟਮੂਲਿਕਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਥੁਤਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਤ੍ਵੇਵ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾਤਿ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗੇਨ ਚੇਵ ਅਸੇਸਨਿਰੋਧੇਨ ਚ. ਸੋ ਕਾਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਕਾਯੇਨ ਕਰਣਕਮ੍ਮਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਂ ਬੋਧਿਯਙ੍ਗਣਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨਂ ਵਤ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਤਕਰਣਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨਸ੍ਸ ਵੀਸਤਿ ਚੇਤਨਾ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੋ ਕਾਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਪਚ੍ਚਯਾਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਹਿ ਚੇਤਨਾ ਇਧ ਕਾਯੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿਪਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਾਨਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਵਤ੍ਥੁ, ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਂ, ਅਧਿਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਅਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਇਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਤੀਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਆਯੂਹਿਤਕਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚਨਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਟਿਲਾਭਾਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਅਤ੍ਤਭਾਵਾ. ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਕਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਕਪ੍ਪਿਤਚੇਤਨਾ ਵਹਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹੇਤੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚੁਤਿ ਹੋਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਾ ਦੇਵਾ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹੇਤੁ ਚਵਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਨਨ੍ਦਨਵਨਚਿਤ੍ਤਲਤਾਵਨਫਾਰੁਸਕਵਨਾਦੀਸੁ ਦਿਬ੍ਬਰਤਿਸਮਪ੍ਪਿਤਾਨਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਨਭੋਜਨੇ ਸਤਿ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਤਿ, ਤੇ ਆਹਾਰੁਪਚ੍ਛੇਦੇਨ ਆਤਪੇ ਖਿਤ੍ਤਮਾਲਾ ਵਿਯ ਮਿਲਾਯਨ੍ਤਿ. ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਾ ਦੇਵਾ ਪਰਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹੇਤੁ ਚਵਨ੍ਤਿ, ਏਤੇ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ ਦੇਵਾ. ਤੇਸੁ ਕਿਰ ਏਕੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਰਥੇਨ ਵੀਥਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥਞ੍ਞੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭੋ, ਅਯਂ ਕਪਣੋ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਯ ਏਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੀਤਿਯਾ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤੋ ਵਿਯ ਗਜ੍ਜਮਾਨੋ ਵਿਯ ਚ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਤਿ. ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਸੁਵਿਜਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਦ੍ਧਭਾਵਮਸ੍ਸ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕੁਦ੍ਧੋ ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਮਯਾ ਦਾਨਸੀਲਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਾ, ਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕੁਜ੍ਝਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕੁਦ੍ਧੇ ਇਤਰੋ ਅਕੁਦ੍ਧੋ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਉਭੋਸੁ ਪਨ ਕੁਦ੍ਧੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਕੋਧੋ ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਕੋਧੋ ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਉਭੋ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਓਰੋਧਾਨਂ ਚਵਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਚ ਪਰਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਚ ਹੇਤੁ ਚਵਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਚੇਤਨਾਯ ਚ ਪਰਸਞ੍ਚੇਤਨਾਯ ਚ ਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਚਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿਪਿ ਦਣ੍ਡੇਹਿਪਿ ਪਹਰਨ੍ਤਿ, ਰਜ੍ਜੁਬਨ੍ਧਨਾਦੀਹਿਪਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਅਸਿਨਾਪਿ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਵਿਸਮ੍ਪਿ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਪਪਾਤੇਪਿ ਪਤਨ੍ਤਿ, ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਪਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਪਿ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਥਨੇ ਵਾ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਚੇਤਨਾਪਿ ਪਰਸਞ੍ਚੇਤਨਾਪਿ ਕਮਤਿ.

ਕਤਮੇ ਤੇਨ ਦੇਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ ਕਤਮੇ ਨਾਮ ਤੇ ਦੇਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਕਤਮੇ ਦੇਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਥੇਰੋ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਕਿਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਥੇਤੁਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤੀਤਿ? ਪਹੋਤਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਪਦਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਥੇਰੋ ਨ ਕਥੇਸਿ. ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਯਂ ਪਨ ਪਞ੍ਹੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਾਮਾਵਚਰੇਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰੇਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਭਵਗ੍ਗੇਨ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤੋ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ ਕਥਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਭਗਵਤਾ ਏਵਂ ਕਥਿਤੋ.

ਆਗਨ੍ਤਾਰੋ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਭਾਵਂ ਕਾਮਾਵਚਰਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਭਾਵਮੇਵ ਆਗਨ੍ਤਾਰੋ, ਨੇਵ ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਕਾ ਨ ਉਪਰੂਪਪਤ੍ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਗਨ੍ਤਾਰੋ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਅਨਾਗਨ੍ਤਾਰੋ, ਹੇਟ੍ਠੂਪਪਤ੍ਤਿਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵਾ ਉਪਰੂਪਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਹੇਟ੍ਠਿਮਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਉਪਰੂਪਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਭਵਗ੍ਗੇ ਪਨੇਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

੨. ਵਿਭਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੨. ਦੁਤਿਯੇ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ. ਓਧਿਸੋਤਿ ਕਾਰਣਸੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋਤਿ ਅਕ੍ਖਰਸੋ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਆਚਿਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਕਥੇਮਿ. ਦੇਸੇਮੀਤਿ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਮਿ. ਪਞ੍ਞਾਪੇਮੀਤਿ ਜਾਨਾਪੇਮਿ. ਪਟ੍ਠਪੇਮੀਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਮਿ. ਵਿਵਰਾਮੀਤਿ ਵਿਵਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਮਿ. ਵਿਭਜਾਮੀਤਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਮਿ. ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਮੀਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਤ੍ਤਾਨਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਮਿ. ਸੋ ਮਂ ਪਞ੍ਹੇਨਾਤਿ ਸੋ ਮਂ ਪਞ੍ਹੇਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤੁ. ਅਹਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨਾਤਿ ਅਹਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਕਥਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਯੋ ਨੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੁਕੁਸਲੋਤਿ ਯੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਧਿਗਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੁਕੁਸਲੋ ਸਤ੍ਥਾ, ਸੋ ਏਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋ. ਯਦਿ ਮਯਾ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ, ‘‘ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਹਿ ਤਾਵ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਂ ਪਟਿਬਾਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋਵ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਾਸੁ ਚ ਪਨ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਸੁ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਲੋਕਿਯਾ, ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ.

੩. ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੩. ਤਤਿਯੇ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਾਕਰਾਨਂ, ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਏਤੇਸੁ ਅਸੇਸਤੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਸੁ ਤਤੋ ਪਰਂ ਕੋਚਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਕਿਲੇਸੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਨਤ੍ਥਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਕਿਲੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਮੇ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਞ੍ਹੇ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋ ਮਾ ਹੇਵਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਏਤ੍ਥ ਹਿਇਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਮਾ ਭਣੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤੂਪਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨੇਵ ‘‘ਅਤ੍ਥਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਆਕਾਰੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਕਿਂ ਪਨੇਸ ਅਤ੍ਤੂਪਲਦ੍ਧਿਕੋਤਿ? ਨ ਅਤ੍ਤੂਪਲਦ੍ਧਿਕੋ. ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥੇਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਯੇਪਿ ਚ ਅਨਾਗਤੇ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇਪੇਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਮਹਾਸਾਵਕੇਹਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ ਵਚਨੋਕਾਸੁਪਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿਯੇਵ.

ਅਪ੍ਪਪਞ੍ਚਂ ਪਪਞ੍ਚੇਤੀਤਿ ਨ ਪਪਞ੍ਚੇਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇ ਪਪਞ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਨਾਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਮਗ੍ਗਂ ਚਰਤਿ. ਤਾਵਤਾ ਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਗਤੀਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾ ਛਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਗਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਾਵ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਗਤਿ. ਛਨ੍ਨਂ, ਆਵੁਸੋ, ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾ ਪਪਞ੍ਚਨਿਰੋਧੋ ਪਪਞ੍ਚਵੂਪਸਮੋਤਿ ਏਤੇਸੁ ਛਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਸੁ ਪਪਞ੍ਚਾਪਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵੂਪਸਨ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਦੇਵਤਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਞ੍ਚ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਨਿ, ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਯੋਪਿ ਪਪਞ੍ਚਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਵ. ਅਪਿਚ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਵਸੇਨੇਵ ਪਞ੍ਹੋ ਕਥਿਤੋਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੫. ਉਪਵਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੫-੧੭੬. ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਿਜ੍ਜਾਯਨ੍ਤਕਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਸਕਲਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਰਿਵਟੁਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਉਪਾਦਾਨੋਤਿ ਸਗਹਣੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਅਨ੍ਤਕਰੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ. ਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਪਨ੍ਨਰਸਧਮ੍ਮਭੇਦੇਨ ਚਰਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਅਨ੍ਤਕਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਂ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਪਞ੍ਹਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਛਟ੍ਠਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਏਕਕਨਿਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੭. ਰਾਹੁਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਵੀਸਤਿਯਾ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਥਦ੍ਧਾਕਾਰਲਕ੍ਖਣਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ. ਬਾਹਿਰਾਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧੇਸੁ ਪਾਸਾਣਪਬ੍ਬਤਾਦੀਸੁ ਥਦ੍ਧਾਕਾਰਲਕ੍ਖਣਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਸੇਸਾਪਿ ਧਾਤੁਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਤਯਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਅਚ੍ਛੇਚ੍ਛਿ ਤਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਤਣ੍ਹਂ ਸਮੂਲਕਂ ਛਿਨ੍ਦਿ. ਵਿਵਤ੍ਤਯਿ ਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਵਤ੍ਤਯਿ ਉਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਜਹਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾਤਿ ਹੇਤੁਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਨਵਵਿਧਸ੍ਸ ਮਾਨਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯਾ. ਅਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਰਿਵਟੁਮਂ ਅਕਾਸਿ, ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਮਹਾਨਿਕਾਯੇ ਰਾਹੁਲੋਵਾਦੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੯੧ ਆਦਯੋ) ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ, ਚੂਲ਼ਰਾਹੁਲੋਵਾਦੇਪਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੧੬ ਆਦਯੋ) ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ, ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਰਾਹੁਲੋਵਾਦੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੦੭ ਆਦਯੋ) ਦਹਰਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵੇਰਮਣੀ ਕਥਿਤਾ, ਮਹਾਰਾਹੁਲੋਵਾਦੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੧੩ ਆਦਯੋ) ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਮਹਾਨਿਕਾਯੇ ਅਯਂ ਚਤੁਕੋਟਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ ਕਥਿਤਾਤਿ.

੮. ਜਮ੍ਬਾਲੀਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਨ੍ਤਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ. ਸਕ੍ਕਾਯਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖੋਤਿ ਨ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ. ਲੇਪਗਤੇਨਾਤਿ ਲੇਪਮਕ੍ਖਿਤੇਨ.

ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨਤ੍ਥੇ ਨਦੀਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਪੁਰਿਸੋਪਮ੍ਮਂ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਂ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਪੁਰਿਸੋ ਚਣ੍ਡਸੋਤਾਯ ਵਾਲ਼ਮਚ੍ਛਾਕੁਲਾਯ ਨਦਿਯਾ ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਓਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ, ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਖੇਮਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਯਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਿਤੇ ਅਟ੍ਠ ਕਕੁਧਰੁਕ੍ਖੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਇਮਾਯ ਰੁਕ੍ਖਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਕੁਧਰੁਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਮਟ੍ਠਸਾਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਾਖਾਯ ਹਤ੍ਥਾ ਨ ਸਣ੍ਠਹੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਪਿਲਕ੍ਖਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਲਾਖਾਯ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥੇਨ ਏਕਂ ਸਾਖਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਹਤ੍ਥੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਲਗਿ. ਪੁਨ ਵਾਮਹਤ੍ਥੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦੇਨ ਵਾਮਪਾਦੇਨਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਲਗਿਂਸੁ. ਸੋ ਅਧੋਸਿਰੋ ਲਮ੍ਬਮਾਨੋ ਉਪਰਿਨਦਿਯਂ ਦੇਵੇ ਵੁਟ੍ਠੇ ਪੁਣ੍ਣਾਯ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ ਕੁਮ੍ਭੀਲਾਦੀਨਂ ਭਕ੍ਖੋ ਅਹੋਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਦੀਸੋਤਂ ਵਿਯ ਸਂਸਾਰਸੋਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਸੋਤਸ੍ਸ ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਯੋਗਾਵਚਰੋ, ਓਰਿਮਤੀਰਂ ਵਿਯ ਸਕ੍ਕਾਯੋ, ਪਾਰਿਮਤੀਰਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਿਤਾ ਅਟ੍ਠ ਕਕੁਧਰੁਕ੍ਖਾ ਵਿਯ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਲੇਪਮਕ੍ਖਿਤੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਸਾਖਾਗਹਣਂ ਵਿਯ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕੇ ਅਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ, ਚਤੂਹਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇਹਿ ਸਾਖਾਯ ਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਓਲਮ੍ਬਨਂ ਵਿਯ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਲਗ੍ਗਕਾਲੋ, ਉਪਰਿਸੋਤੇ ਵੁਟ੍ਠਿ ਵਿਯ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੋ, ਨਦਿਯਾ ਪੁਣ੍ਣਾਯ ਸੋਤੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੁਮ੍ਭੀਲਾਦੀਨਂ ਭਕ੍ਖਭੂਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸਂਸਾਰਸੋਤੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਭਵਨਕਾਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸੁਦ੍ਧੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਸੁਧੋਤੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਹਤ੍ਥੇਨ. ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੇ ਤਾਦਿਸਮੇਵ ਓਪਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ – ਤਥੇਵ ਹਿ ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਕਕੁਧਰੁਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਮਟ੍ਠਸਾਖਾ, ਕਿਲਿਟ੍ਠਹਤ੍ਥੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੋ ਪਰਿਗਲੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਸੁਧੋਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸਾਖਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ. ਤਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ…ਪੇ… ਤਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਮਂ, ਅਟ੍ਠਮਰੁਕ੍ਖਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਮਤੀਰੇ ਖੇਮਨ੍ਤਭੂਮਿਂ ਗਤੋ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਪਾਰਿਮਤੀਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਯੋਗਿਨੋ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਕਾਲੋ, ਸੁਦ੍ਧੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਸਾਖਾਗਹਣਂ ਵਿਯ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕਧਮ੍ਮੇ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਰੁਕ੍ਖਾਰੋਹਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾਲੋ, ਪਠਮਰੁਕ੍ਖਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਦੁਤਿਯਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਕਾਲੋ ਵਿਯ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਅਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਨ੍ਨਕਾਲੋ…ਪੇ… ਸਤ੍ਤਮਰੁਕ੍ਖਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਅਟ੍ਠਮਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਕਾਲੋ ਵਿਯ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਅਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਨ੍ਨਕਾਲੋ. ਅਟ੍ਠਮਰੁਕ੍ਖਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਪਾਰਿਮਤੀਰਂ ਖੇਮਨ੍ਤਭੂਮਿਂ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਅਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਪ੍ਪਭੇਦਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਭੂਤਾਯ ਗਣਬਹਲਮਹਾਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਭੇਦਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਜਮ੍ਬਾਲੀਤਿ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਉਦਕਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋ ਮਹਾਆਵਾਟੋ. ਅਨੇਕਵਸ੍ਸਗਣਿਕਾਤਿ ਗਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਨਗਰਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਨੇਕਾਨਿ ਵਸ੍ਸਗਣਾਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੇਕਵਸ੍ਸਗਣਿਕਾ. ਆਯਮੁਖਾਨੀਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਵਿਸਨਕਨ੍ਦਰਾ. ਅਪਾਯਮੁਖਾਨੀਤਿ ਅਪਵਾਹਨਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ. ਨ ਆਲ਼ਿਪ੍ਪਭੇਦੋ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖੋਤਿ ਨ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਭੇਦੋ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਤਤੋ ਉਦਕਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਾਲ਼ਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਚਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.

ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਉਯ੍ਯਾਨਗਵੇਸਕਓਪਮ੍ਮਂ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਕੋ ਕਿਰ ਨਗਰਵਾਸਿਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਨਗਰਤੋ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਨਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਜਮ੍ਬਾਲਿਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਸੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਰਮਣੀਯਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਕੁਦ੍ਦਾਲਂ ਆਦਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਕਨ੍ਦਰਾਨਿ ਪਿਧਾਯ ਅਪਵਾਹਨਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਦੇਵੋ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਸ੍ਸਿ, ਅਵਸੇਸਉਦਕਂ ਅਪਵਾਹਨਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਪਰਿਸ੍ਸਵਿਤ੍ਵਾ ਗਤਂ. ਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡਪਿਲੋਤਿਕਾਦੀਨਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪੂਤਿਕਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ, ਪਾਣਕਾ ਸਣ੍ਠਿਤਾ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਨੁਪਗਮਨੀਯਾ ਜਾਤਾ. ਉਪਗਤਾਨਮ੍ਪਿ ਨਾਸਾਪੁਟੇ ਪਿਧਾਯ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਕਤਿਪਾਹੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਠਿਤੋ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਉਪਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਗਰਵਾਸੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੇਨ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਜਮ੍ਬਾਲਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਕਾਯੋ, ਆਯਮੁਖਾਨਂ ਪਿਹਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੋਦਕਸ੍ਸ ਅਲਦ੍ਧਕਾਲੋ, ਅਪਾਯਮੁਖਾਨਂ ਵਿਵਟਕਾਲੋ ਵਿਯ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਸਂਵਰਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਾਲੋ, ਦੇਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਅਵੁਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪਾਯਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਲਦ੍ਧਕਾਲੋ, ਅਵਸੇਸਉਦਕਸ੍ਸ ਅਪਾਯਮੁਖੇਹਿ ਪਰਿਸ੍ਸਵਿਤ੍ਵਾ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਗੁਣਾਨਂ ਪਰਿਹੀਨਕਾਲੋ, ਉਦਕਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਾਲ਼ਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਚਵਰਂ ਆਦਾਯ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਾਲ਼ਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਰਾਸਿਂ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਕਾਲੋ, ਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡਪਿਲੋਤਿਕਾਦੀਨਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪੂਤਿਭਾਵੋ ਵਿਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸੇਹਿ ਪਰਿਪੂਰਿਤਕਾਲੋ, ਤਸ੍ਸ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਨੋ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਟ੍ਟਸਮਙ੍ਗਿਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟੇ ਅਭਿਰਤਕਾਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਆਲ਼ਿਪ੍ਪਭੇਦੋ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਭੇਦੋ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤੋ ਹਿ ਉਦਕਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਾਲ਼ਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਚਵਰਂ ਆਦਾਯ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਧਾਪਿ ਤਦੇਵ ਓਪਮ੍ਮਂ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਯਮੁਖਾਨਂ ਵਿਵਟਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਕਾਲੋ, ਅਪਾਯਮੁਖਾਨਂ ਪਿਹਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸਂਵਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਕਾਲੋ, ਦੇਵਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਵੁਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪਾਯਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਕਾਲੋ, ਉਦਕਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਾਲ਼ਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਚਵਰਂ ਆਦਾਯ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਰਾਸਿਂ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਕਾਲੋ, ਆਯਮੁਖੇਹਿ ਪਵਿਟ੍ਠੇਨ ਉਦਕੇਨ ਸਰਸ੍ਸ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕਾਲੋ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖੇ ਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਮਜ੍ਝੇ ਪਾਸਾਦਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਟਕਾਨਿ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਪਾਸਾਦਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਦੇਸਨਾ ਪਨ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਿਕਾ ਕਥਿਤਾਤਿ.

੯. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੯. ਨਵਮੇ ਹਾਨਭਾਗਿਯਾ ਸਞ੍ਞਾਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭਿਂ ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਹਾਨਭਾਗਿਨੀ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੯੯) ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ.

੧੦. ਮਹਾਪਦੇਸਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੦. ਦਸਮੇ ਭੋਗਨਗਰੇ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਨਗਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਆਨਨ੍ਦਚੇਤਿਯੇਤਿ ਆਨਨ੍ਦਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਵਿਹਾਰੇ. ਮਹਾਪਦੇਸੇਤਿ ਮਹਾਓਕਾਸੇ ਮਹਾਅਪਦੇਸੇ ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਮਹਨ੍ਤੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਪਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਮਹਾਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੇਹਿ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨ ਸੋਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਕਤੇ ਹਿ ਪਚ੍ਛਾ ‘‘ਇਦਂ ਨ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਇਦਾਨਿ ਨ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਨਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਏਸ ਬਾਲੋ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾਤਿ. ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨੀਤਿ ਪਦਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ. ਸਾਧੁਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਾਲ਼ਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ ਕਥਿਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਵਿਨਯੇ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਵਿਨਯੇ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੫੭) ਵਿਨਯੋਤਿ ਖਨ੍ਧਕੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਵਿਨਯਾਤਿਸਾਰੇ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਮ੍ਪਿ ਨ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ. ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਖਨ੍ਧਕਪਰਿਵਾਰਾ ਵਿਨਯੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਵਿਨਯੋਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਪਿਟਕਾਨਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਾਨਿ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਵਿਨਯੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ. ਅਸੁਤ੍ਤਨਾਮਕਞ੍ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਜਾਤਕਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੋ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਉਦਾਨਂ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ ਵਿਮਾਨਵਤ੍ਥੁ ਪੇਤਵਤ੍ਥੁ ਥੇਰਗਾਥਾ ਥੇਰੀਗਾਥਾ ਅਪਦਾਨਨ੍ਤਿ.

ਸੁਦਿਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਅਸੁਤ੍ਤਨਾਮਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਨਯੋ ਪਨ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਮਾਹਰਿ –

‘‘ਯੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗੋਤਮਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਰਾਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਵਿਰਾਗਾਯ, ਸਂਯੋਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਵਿਸਂਯੋਗਾਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਨੁਪਾਦਾਨਾਯ, ਮਹਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ, ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ, ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ, ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਪਵਿਵੇਕਾਯ, ਆਚਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਪਚਯਾਯ. ਏਕਂਸੇਨ, ਗੋਤਮਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ ‘ਨੇਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨੇਸੋ ਵਿਨਯੋ ਨੇਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗੋਤਮਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਰਾਗਾਯ, ਵਿਸਂਯੋਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਂਯੋਗਾਯ. ਅਨੁਪਾਦਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਉਪਾਦਾਨਾਯ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾਯ, ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ, ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ, ਪਵਿਵੇਕਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ, ਅਪਚਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਆਚਯਾਯ. ਏਕਂਸੇਨ, ਗੋਤਮਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ ‘ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਏਸੋ ਵਿਨਯੋ ਏਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨ’’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੦੬; ਅ. ਨਿ. ੮.੫੩).

ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤੇਤਿ ਤੇਪਿਟਕਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਵਿਨਯੇਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਰਾਗਾਦਿਵਿਨਯਕਾਰਣੇ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚੇਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ਓਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਛਲ੍ਲਿਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗੁਲ਼੍ਹਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰ-ਗੁਲ਼੍ਹਉਮ੍ਮਗ੍ਗ-ਗੁਲ਼੍ਹਵਿਨਯਵੇਦਲ੍ਲਪਿਟਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਤੋ ਆਗਤਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਆਗਤਾਨਿ ਹਿ ਰਾਗਾਦਿਵਿਨਯੇ ਚ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਇਤਿ ਹਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਮਹਾਪਦੇਸਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ ਇਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨੋਕਾਸਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ.

ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਯਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.