੮. ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਕਥਾ

੩੧. ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ‘‘ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ, ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਵਚਨੇਨ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ.

ਤੇਨ ਪਨ ਆਰਞ੍ਞਿਕੇਨ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਪਹਾਯ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਚਾਰੇਨ ਗਾਮੋਯੇਵ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ.

ਗਾਮੋ ਨਾਮ ਯੋ ਕੋਚਿ ਏਕਕੁਟਿਕੋ ਵਾ ਅਨੇਕਕੁਟਿਕੋ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਸਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਤਿਰੇਕਚਾਤੁਮਾਸਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਤ੍ਥੋਪਿ.

ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ ਨਾਮ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਸਚੇ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਿਮੇ ਇਨ੍ਦਖੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਥਾਮਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਂ ਯਥਾ ਤਰੁਣਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ ਬਾਹਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਲੇਡ੍ਡੁਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੇਡ੍ਡੁਸ੍ਸ ਪਤਨਟ੍ਠਾਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯਧਰਾ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾ ਪਨ ਕਾਕਨਿਵਾਰਣਨਿਯਮੇਨ ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਗਾਮੇ ਯਂ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਸ੍ਸ ਘਰਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਭਾਜਨੇਨ ਉਦਕਂ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਤਨਟ੍ਠਾਨਂ ਘਰੂਪਚਾਰੋ. ਤਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਏਕੋ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੋ ਗਾਮੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ.

ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਨ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯੇ ਤਾਵ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਰਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੯੨) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾ, ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਰਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੨੯) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇ ‘‘ਆਰਞ੍ਞਕਂ ਨਾਮ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਚਧਨੁਸਤਿਕਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਂ ਆਰੋਪਿਤੇਨ ਆਚਰਿਯਧਨੁਨਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦਖੀਲਤੋ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਵਿਹਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾ ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬਂ.

ਸਚੇ ਪਨ ਵਿਹਾਰੋ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਵਾ ਭਤ੍ਤਸਾਲਾ ਵਾ ਧੁਵਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਬੋਧਿ ਵਾ ਚੇਤਿਯਂ ਵਾ ਦੂਰੇ ਚੇਪਿ ਸੇਨਾਸਨਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਿਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਪਿ ਗਾਮਸ੍ਸੇਵ ਉਪਚਾਰਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਮਿਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ.

ਸਚੇਪਿ ਆਸਨ੍ਨੇ ਗਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਵਿਹਾਰੇ ਠਿਤੇਹਿ ਮਾਨੁਸਕਾਨਂ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਨਦੀਆਦੀਹਿ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਉਜੁਂ ਗਨ੍ਤੁਂ. ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਪਕਤਿਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਸਚੇਪਿ ਨਾਵਾਯ ਸਞ੍ਚਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਞ੍ਚਧਨੁਸਤਿਕਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਨ ਆਸਨ੍ਨਗਾਮਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਤਤੋ ਤਤੋ ਮਗ੍ਗਂ ਪਿਦਹਤਿ, ਅਯਂ ਧੁਤਙ੍ਗਚੋਰੋ ਹੋਤਿ.

ਸਚੇ ਪਨ ਆਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਵਾ ਆਚਰਿਯੋ ਵਾ ਗਿਲਾਨੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਨਵੇਲਾਯਂ ਤੇਸਂ ਆਬਾਧੋ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਧੁਤਙ੍ਗਸੁਦ੍ਧਿਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਮਸ੍ਸ ਵਿਧਾਨਂ.

ਪਭੇਦਤੋ ਪਨ ਅਯਮ੍ਪਿ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੇਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਸ੍ਸਿਕੇ ਮਾਸੇ ਗਾਮਨ੍ਤੇ ਵਸਿਤੁਂ ਲਭਤਿ. ਮੁਦੁਕੋ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕੇਪਿ.

ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਯਥਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕਾਲੇ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ ਅਰੁਣੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਉਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੇ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਰੁਚਿਯਾ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਭੇਦੋ.

ਅਯਂ ਪਨਾਨਿਸਂਸੋ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਭਬ੍ਬੋ ਅਲਦ੍ਧਂ ਵਾ ਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧੁਂ ਲਦ੍ਧਂ ਵਾ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ, ਸਤ੍ਥਾਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਤੇਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਮਿ ਅਰਞ੍ਞਵਿਹਾਰੇਨਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੪੨; ੮.੮੬). ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਵਾਸਿਨੋ ਚਸ੍ਸ ਅਸਪ੍ਪਾਯਰੂਪਾਦਯੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਵਿਗਤਸਨ੍ਤਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਜੀਵਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਜਹਤਿ, ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਰਸਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਦਿਭਾਵੋਪਿ ਚਸ੍ਸ ਪਤਿਰੂਪੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇ ਰਤੋ;

ਆਰਾਧਯਨ੍ਤੋ ਨਾਥਸ੍ਸ, ਵਨਵਾਸੇਨ ਮਾਨਸਂ.

ਏਕੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਨਿਵਸਂ, ਯਂ ਸੁਖਂ ਲਭਤੇ ਯਤਿ;

ਰਸਂ ਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਅਪਿ ਦੇਵਾ ਸਇਨ੍ਦਕਾ.

ਪਂਸੁਕੂਲਞ੍ਚ ਏਸੋਵ, ਕਵਚਂ ਵਿਯ ਧਾਰਯਂ;

ਅਰਞ੍ਞਸਙ੍ਗਾਮਗਤੋ, ਅਵਸੇਸਧੁਤਾਯੁਧੋ.

ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ, ਜੇਤੁਂ ਮਾਰਂ ਸਵਾਹਿਨਿਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸਮ੍ਹਿ, ਰਤਿਂ ਕਯਿਰਾਥ ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ.

ਅਯਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗੇ ਸਮਾਦਾਨਵਿਧਾਨਪ੍ਪਭੇਦਭੇਦਾਨਿਸਂਸਵਣ੍ਣਨਾ.