੧੫. ਸਾਮਿਤ੍ਥੇ+ਧਿਨਾ
ਸਾਮਿਭਾਵਤ੍ਥੇ ਅਧਿਨਾ ਯੁਤ੍ਤਮ੍ਹਾ ਸਤ੍ਤਮੀ ਹੋਤਿ. ਅਧਿਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਾਲਾ, ਅਧਿਪਞ੍ਚਾਲੇਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਿਸ੍ਸਰਾ ਪਞ੍ਚਾਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਧਿਦੇਵੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵਾਦੀਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਧਿਕੋਤ੍ਯਤ੍ਥੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਅਯਂ ਭੇਦੋ –
ਕਾਰਕਂ ਸਾਧਕਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕ੍ਰਿਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਮੇਵ, ਤਞ੍ਚ ਦਣ੍ਡੋ, ਧਵਲੋ, ਪਚਨਂ, ਚਿਤ੍ਤੋ, ਗੋਤਿ ਦਬ੍ਬ+ਗੁਣ+ਕ੍ਰਿਯਾ+ਨਾਮ+ਜਾਤਿਭੇਦੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮ+ਕਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧਂ, ਤਂ ਸਤ੍ਤਿਕਾਰਕਂ, ਤਦਾਧਾਰਭੂਤਦਬ੍ਬਾਦਯੋ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਕਾਰਕਂ, ਨ ਮੁਖ੍ਯਤੋ. ਮੁਖ੍ਯਤੋ ਚੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਿਦਬ੍ਬਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਬ੍ਯਾਵਟਰੂਪਤ੍ਤਾ ਯੋ ਆਧਾਰੋ, ਸੋ ਆਧਾਰੋਯੇਵ, ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਕਾਲੇ ਕਰਣਂ ਵਾ ਕਤ੍ਤੁਰੂਪਭੂਤੋ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਥਾਲਿ ਪਚਤਿ, ਥਾਲਿਯਾ ਪਚਤਿ, ਥਾਲਿਯਂ ਪਚਤੀਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਏਕਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਕਤ੍ਤੁ+ਕਰਣਾ+ਧਾਰਭੇਦੋ ਨ ਸਿਯਾ. ਸਤ੍ਤਿਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਦਬ੍ਬਾਦੀਨਂ ਅਨੇਕਸਤ੍ਤਿਯਾ ਆਧਾਰਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਦਬ੍ਬਾਦਯੋ ਵਿਵਕ੍ਖਿਤਾ ਤਂ ਤਂ ਕਾਰਕਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਬ੍ਬਾਦੀਨਂ ਅਭੇਦੇਪਿ ਕਾਰਕਭੇਦੋ ਯੁਜ੍ਜਤੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
ਵਿਚਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤੁਆਦੀਹਿ, ਸਂਯੋਗਾ ਏਕਵਤ੍ਥੁਨੋ;
ਨਾਨਾਤ੍ਤਂ ਯੁਜ੍ਜਤੇ ਨਾਟ੍ਯ-ਭੇਦੇਨ ਨਟਕਸ੍ਸਿ+ਵਾਤਿ.
ਥਾਲਿ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਏਕਾ ਚੇਦਪਿ ਸਤ੍ਤਿਕਾਰਕਭੂਤਕਤ੍ਤੁ+ਕਰਣਾ+ਧਾਰਾਦੀਨਂ ਭੇਦੇਨ ਭੇਦ+ਮੁਪਯਾਤਿ, ਕਿਮਿਵ ਰਾਮ+ਰਾਵਣਾਦਿਵੇਸਧਾਰੀਨਟਕੋ ਤੇਸਂ ਨਾਮਵਸੇਨ ਰਾਮੋ, ਰਾਵਣੋਤਿ ਭੇਦ+ਮੁਪਯਾਤਿ, ਤ+ਮਿਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਪੁਨ+ਰਪਿ –
ਯਥੇ+ਕੋਪਿ ਪਟੋ ਸੁਤ੍ਤ, ਪੀਤਾਦਿਗੁਣਸਂਯੁਤੋ;
ਸੁਕ੍ਕੋ ਪਟੋਤਿ ਪੀਤੋਤਿ, ਭੇਦਂ ਯਾਤ੍ਯੇ+ਵਮੇਵ+ਯਂ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਤ੍ਤਿਭੂਤਕਤ੍ਤਾਦਯੋ ਮੁਖ੍ਯਕਾਰਕਂ, ਤਂਯੋਗੇਨ ਦਬ੍ਬਭੂਤਥਾਲੀ ਗੁਣਕਾਰਕਂ, ਤੇ ਚ ਕਥਂ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਕਾਰਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਯ ਹਸਤਿ+ਨਚ੍ਚਤਿਚ੍ਚਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਕ੍ਰਿਯਾਯ ਤਦਤ੍ਥਭੂਤਇਨ੍ਧਨਾਦੀਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਂ ‘‘ਓਦਨਂ ਪਚਤੀ’’ਤ੍ਯਾਦੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ‘ਕਟ੍ਠੇਹਿ ਪਚ੍ਚਤੀ’ਤ੍ਯਾਦੋ ਕਟ੍ਠਾਨਿ ਜਲਨਕ੍ਰਿਯਾਯ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਪਾਕਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ‘ਫਰਸੁਨਾ ਛਿਨ੍ਦਤੀ’ਤ੍ਯਾਦੋ ਫਰਸੁ ਚ ਕਟ੍ਠਾਨਂ ਦ੍ਵਿਧਾਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਯਮਾਨਬ੍ਯਾਪ੍ਯੇ ਸਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਦਾਨਾ+ਵਧਿ+ਆਧਾਰਾਨਂ ‘ਗਾਵੋ ਦਦਾਤਿ’ ‘ਗਾਮਸ੍ਮਾ ਅਪਨਯਤਿ’ ‘ਥਾਲਿਯਂ ਪਚਤੀ’ਤ੍ਯਾਦੀਸੁ ਗੋਦਾਨਾ+ਪਨਯਨ+ਪਚਨਕ੍ਰਿਯਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਯਥਾਸਕਂ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਪਵਤ੍ਤਕੋ ਕਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸ ਏਵ ਪਧਾਨੋ ਕਤ੍ਤਾਤਿ ਵੋਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਕਰਣਾਦੀਨਂ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵੇ ਸਤਿਪਿ ਅਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਤਂ ਨ ਲਭਤਿ.
ਚੋਦਕੇਨ ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
ਨਨੁ ਸਾਮਗ੍ਯਮੀਨਾਯਂ, ਕ੍ਰਿਯਾਸਿਦ੍ਧਿ ਕਥਂ ਵਦ;
ਏਕਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਨੋ ਏਵ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਤ੍ਤੁਤਂ ਵਿਨਾ.
ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਰਣਾਦੀਨਂ, ਕਤ੍ਤੁਤਾਯ ਵਿਯੋਗਤੋ;
ਕਰਣਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਕਾਰਕਂ ਨ ਹਿ ਛਬ੍ਬਿਧਨ੍ਤਿ.
ਵੁਚ੍ਚਤੇ –
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯ+ਤ੍ਥਿ ਹਿ ਕਤ੍ਤੁਤ੍ਤਂ, ਸਭਾਵਾ ਕਰਣਾਦਿਸੁ;
ਕ੍ਰਿਯਾਸਿਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤਥਾਪ੍ਯੇ+ਤ+ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਪਰਙ੍ਗਤੋ.
ਏਤਂ ਸਭਾਵਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਕਰਣਾਦੀਸੁ ਕਤ੍ਤੁਤ੍ਤਂ ਪਰੇਸਂ ਕਰਣਾਦੀਨਂ ਜਲਨ+ਧਾਰਣਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾਯ ਅਙ੍ਗਂ ਉਪਾਯਤਿ ਅਪ੍ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਕਾਰਕਂ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਸਞ੍ਞਾ-ਵਸਾ ਛਬ੍ਬੀਸਤਿਵਿਧਂ;
ਪਭੇਦਾ ਸਤ੍ਤਧਾ ਕਮ੍ਮਂ, ਕਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਭਵੇ.
ਕਰਣਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਪਦਾਨਂ ਤਿਧਾ ਮਤਂ;
ਅਪਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ, ਆਧਾਰੋ ਤੁ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ.
ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਪਨ –
ਪਚ੍ਚਤ੍ਤ+ਮੁਪਯੋਗਞ੍ਚ, ਕਰਣਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਿਯਂ;
ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਭੁਮ੍ਮ+ਮਾਲਪਨ+ਟ੍ਠਮਂਤਿ.
ਇਤਿ ਪਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਯਂ ਕਾਰਕਕਣ੍ਡੋ ਤਤਿਯੋ.