ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ.

ਪਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਪਾਲ਼ਿ

੧. ਸਞ੍ਞਾਦਿਕਣ੍ਡ

ਸਿਦ੍ਧ-ਮ੍ਬਤ੍ਥੁਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਨ੍ਦੇ

ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ

ਸਿਦ੍ਧ+ਮਿਟ੍ਠਦਦਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਧਮ੍ਮਂ ਮਣਿਂਵ ਸ੍ਵਤ੍ਥਦਂ;

ਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਸਾਦਰਂ ਨਤ੍ਵਾ, ਪਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤੇ.

ਪਭਾਵੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ, ਬ੍ਯਾਕਰਣੇ ਚ ਪੇਟਕੇ;

ਨਿਸ੍ਸੇਸੇਵ ਕਬ੍ਬਾਤਿਤ੍ਤੋ, ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯੋ ਵਤ.

ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਸੀਹਲ਼ਾਚਰਿਯ+ਪਾਚਰਿਯੇਹਿ –

ਯਾ ਸਤ੍ਤਿ ਪਾਣਿਨੇ ਯਾ ਚ, ਚਨ੍ਦ੍ਰ+ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਾਦਿਸੁ;

ਸਾ+ਯਂ ਮੁਤ੍ਤਿਮਤੀ ਮਞ੍ਞੇ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਯਨਰੂਪਿਨੀ-ਤਿ.

ਸੁਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਿ ਚ ਤੇਨੇਵ, ਕਤਾ ਏਕੇਨ ਪਞ੍ਚਿਕਾ;

ਤਸ੍ਮਾ+ਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥ+ਮਞ੍ਞੇਹਿ, ਸੁਪਸਟ੍ਠਂ+ਤਿਸੁਨ੍ਦਰਂ.

ਤਮ੍ਹਿ ਚ ਦੁਬ੍ਬਿਧਂ ਞੇਯ੍ਯਂ, ਸੁਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥਭੇਦਤੋ;

ਤੇਸ੍ਵਾ+ਦਿ ਮੀਤਿਸਦ੍ਦੇਨ, ਦੁਤਿਯਂ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰਤੋ.

ਸੁਵਿਸਦਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ, ਸੁਬੋਧ+ਮਾਕੁਮਾਰਕਂ;

ਬ੍ਯਾਪਿਕਾਵਲ਼ਿਯਾ ਕਸ੍ਸਂ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ ਸਮਾਹਿਤਾਤਿ.

੧. ਅਆਦਯੋ ਤਿਤਾਲੀਸ ਵਣ੍ਣਾ

ਅਕਾਰਾਦਯੋ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਾ ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕ੍ਖਰਾ ਵਣ੍ਣਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਯਥਾ ਅ, ਆ, ਇ, ਈ, ਉ, ਊ, ਏ, ऐ, ਓ, औ, ਕ ਖ ਗ ਘ ਙ, ਚ ਛ ਜ ਝ ਞ, ਟ ਠ ਡ ਢ ਣ, ਤ ਥ ਦ ਧ ਨ, ਪ ਫ ਬ ਭ ਮ, ਯ ਰ ਲਵ ਸ ਹ ਲ਼ ਅਂ. ਤੇਨ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ ‘‘ਏ ਓਨ+ਮ ਵਣ੍ਣੇ’’ਤਿ. ਤਿਤਾਲੀਸਾਤਿ ਵਚਨਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਣ੍ਣਲੋਪਂ ਞਾਪੇਤਿ, ਤੇਨ ‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿ ਸਿਦ੍ਧਂ.

ਅਕਾਰੋ ਆਦਿ ਮਰਿਯਾਦਭੂਤੋ ਯੇਸਂ ਤੇ ਅਆਦਯੋ. ਤਯੋ ਚ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਚੇਤਿ ਤਿਤਾਲੀਸ, ਇਮਿਨਾ ਨਿਪਾਤਨੇਨ ਵਾ ਚਤਭਾਗਲੋਪੋ. ਵਣ੍ਣੀਯਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤੇਹੀਤਿ ਵਣ੍ਣਾ.

ਏਤ੍ਥਾ+ਹ – ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਆਚਰਿਯਕਚ੍ਚਾਯਨਾਦੀਹਿ ਵਿਯ ਏਕਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕ੍ਖਰਾਨ+ਮਕ੍ਖਰਸਞ੍ਞ+ਮਕਤ੍ਵਾ ਤਿਤਾਲੀਸਕ੍ਖਰਾਨਂ ਵਣ੍ਣਸਞ੍ਞਾ ਕਤਾ’’ਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਸਾ ਮਾਗਧੀ ਮੂਲਭਾਸਾ, ਨਰਾ ਯਾਯਾ+ਦਿਕਪ੍ਪਿਕਾ;

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਚਾ-ਸੁਤਾਲਾਪਾ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਚਾਪਿ ਭਾਸਰੇਤਿ –

ਵਚਨਤੋ ਮਾਗਧਿਕਾਨਂ ਏਤ੍ਥ, ਸੇਯ੍ਯੋ, ਓਟ੍ਠੋ, ਸੋਤ੍ਥਿ-ਤ੍ਯਾਦੀਸੁਪਿ ਅਸੇਸਬ੍ਯਾਪਿਕਾਨਂ ਤਿਤਾਲੀਸਕ੍ਖਰਾਨਂਵ ਉਜੁਕਾਨ੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਪਕ੍ਖਰਗੁਣਿਕਾ, ਨੇਵ ਪਨ ‘ਰੁਕ੍ਖਾ ਵਨਂ’ਤ੍ਯਾਦੋ ਵਿਯ ਅਵਯਵੇ ਸਮੁਦਾਯਵੋਹਾਰੋ, ‘ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠੋ’ਤ੍ਯਾਦੋ ਵਿਯ ਚ ਸਮੁਦਾਯੇ ਅਵਯਵਵੋਹਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਣ੍ਣਸਞ੍ਞਾ ਕਤਾਤਿ.

‘‘ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸਵਨਂ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ‘‘ਸਿਥਿਲਧਨਿਤਾਦਿ ਅਕ੍ਖਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੁਨ੍ਨਯਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਸ੍ਮਾ ਅਕ੍ਖਰਕੋਸਲ੍ਲਂ, ਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ;

ਉਪਟ੍ਠਹਂ ਗਰੁਂ ਸਮ੍ਮਾ, ਉਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਕਾਰਾਦੀਨ+ਮਨੁਕ੍ਕਮੋ ਪਨੇ+ਸ ਠਾਨਾਦਿਕ੍ਕਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਠਾਨ+ਕਰਣ+ਪਯਤਨੇਹਿ ਵਣ੍ਣਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਛ ਠਾਨਾਨਿ ਕਣ੍ਠ+ਤਾਲੁ+ਮੁਦ੍ਧ+ਦਨ੍ਤ+ਓਟ੍ਠ+ਨਾਸਿਕਾਵਸੇਨ.

ਤਤ੍ਥ ਅਵਣ੍ਣ+ਕਵਗ੍ਗ+ਹਾਨਂ ਕਣ੍ਠੋ ਠਾਨਂ, ਇਵਣ੍ਣ+ਚਵਗ੍ਗ+ਯਾਨਂ ਤਾਲੁ, ਟਵਗ੍ਗ+ਰ+ਲ਼ਾਨਂ ਮੁਦ੍ਧਾ, ਤਵਗ੍ਗ+ਲ+ਸਾਨਂ ਦਨ੍ਤਾ, ਉਵਣ੍ਣ+ਪਵਗ੍ਗਾਨਂ ਓਟ੍ਠੋ, ਏ ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਕਣ੍ਠਤਾਲੂ, ਓ ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਕਣ੍ਠੋ+ਟ੍ਠਾ, ਵਕਾਰਸ੍ਸ ਦਨ੍ਤੋ+ਟ੍ਠਾ, ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸ ਨਾਸਿਕਾ, ਙ, ਞ੍ਞ, ਣ, ਨ, ਮਾਨਂ ਸਕਠਾਨਂ ਨਾਸਿਕਾ ਚ. ਏਤ੍ਥ ਚ –

ਹਕਾਰੋ ਪਞ੍ਚਮੇਹੇਵ, ਅਨ੍ਤਟ੍ਠਾਹਿ ਚ ਸਂਯੁਤੋ;

ਓਰਸੋ ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ, ਕਣ੍ਠਜੋ ਤਦਸਂਯੁਤੋ.

ਯਥਾ ਅਵਙ੍ਹੋਤਿ (ਅਵਙ ਹੋਤਿ., ਤਞ੍ਹਿ, ਤਣ੍ਹਾ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਹੋ, ਅਮ੍ਹੇ, ਗੁਯ੍ਹਂ, ਗਾਰਯ੍ਹਾ, ਆਰੁਲ੍ਹੋ, ਬਹ੍ਵਕ੍ਖਰਨ੍ਤਿ.

ਕਰਣਂ –

ਜਿਵ੍ਹਾਮਜ੍ਝਂ ਤਾਲੁਜਾਨਂ,

ਜਿਵ੍ਹੋਪਗ੍ਗਂ ਮੁਦ੍ਧਜਾਨਂ,

ਜਿਵ੍ਹਗ੍ਗਂ ਦਨ੍ਤਜਾਨਂ ਸੇ-

ਸਾ ਸਕਠਾਨਕਰਣਾ.

ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਉਚ੍ਚਾਰਣੁਸ੍ਸਾਹੋ ਪਯਤਨਂ, ਤਂ ਕਿਂ – ਸਂਵੁਤਾਦਿਕਰਣਵਿਸੇਸੋ, ਸਂਵੁਤਤ੍ਤ+ਮਕਾਰਸ੍ਸ, ਵਿਵਟਤ੍ਤਂ ਸੇਸਸਰਾਨਂ ਸਕਾਰ+ਹਕਾਰਾਨਞ੍ਚ, ਫੁਟ੍ਠਤ੍ਤਂ ਵਗ੍ਗਾਨਂ, ਈਸਂਫੁਟ੍ਠਤ੍ਤਂ ਯ+ਰ+ਲ+ਵਾਨਂ.

ਏਵਂ ਠਾਨ+ਕਰਣ+ਪਯਤਨ+ਸੁਤਿ ਕਾਲਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਅਕ੍ਖਰੇਸੁ ਸਰਾ ਨਿਸ੍ਸਯਾ, ਇਤਰੇ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ –

ਨਿਸ੍ਸਯਾ+ਦੋ ਸਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ ਤਤੋ;

ਵਗ੍ਗੇ+ਕਜਾ ਬਹੁਤ੍ਤਾ+ਦੋ, ਤਤੋ ਠਾਨ+ਲਹੁਕ੍ਕਮਾ.

‘‘ਅਆਦਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ ਯਾਵ ‘‘ਬਿਨ੍ਦੁ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਵਸਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮੋ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਨ੍ਤ+ਮਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਯਤੇ, ‘‘ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ –

੨. ਦਸਾ+ਦੋ ਸਰਾ

ਅਆਦੀਸ੍ਵਾ+ਦਿਮ੍ਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਓਦਨ੍ਤਾ ਦਸ ਵਣ੍ਣਾ ਸਰਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਅ ਆ, ਇ ਈ, ਉ ਊ, ਏ ऐ, ਓ औ. ਸਰਨ੍ਤਿ=ਸਪ੍ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਵਾ ਸਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਰਾ.

‘‘ਦਸਾ+ਦੋ ਸਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੩. ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਸਵਣ੍ਣਾ

ਅਆਦੀਸ੍ਵਾ+ਦਿਮੇਸੁ ਦਸਸੁ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਸਵਣ੍ਣਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਯਥਾ ਅ ਆਇਤਿ, ਇ ਈਇਤਿ, ਉ ਊ ਇਤਿ, ਏ ਏਇਤਿ, ਓ, ਓਇਤਿ. ਸਮਾਨਾ ਸਦਿਸਾ ਵਣ੍ਣਾ ਸਵਣ੍ਣਾ, ਸਮਾਨਤ੍ਤਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ. ‘‘ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ.

੪. ਪੁਬ੍ਬੋ ਰਸ੍ਸੋ

ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਦਸਸੁ ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਸਵਣ੍ਣਾ, ਤੇਸੁ ਯੋ ਯੋ ਪੁਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਸੋ ਰਸ੍ਸਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਅ ਇ ਉ ਏ ਓ. ਤੇਸੁ ‘ਸਂਯੋਗਤੋ ਪੁਬ੍ਬਾਵ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਨਨ੍ਤਿਮਾ’ਤ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਤਤ੍ਥ ਸਾਧੁਤ੍ਤਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਇਧ ਸਙ੍ਗਹੋ, ਯਥਾ ਏਤ੍ਥ ਸੇਯ੍ਯੋ ਓਟ੍ਠੋ ਸੋਤ੍ਥਿ. ਰਸ੍ਸਕਾਲਯੋਗਾ ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਤਾਯ ਵਾ ਰਸ੍ਸਾ. ਰਸ੍ਸਕਾਲੋ ਨਾਮ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤੋ ਅਕ੍ਖਿਨਿਮ੍ਮਿਲਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਾ ਕਾਲੋ, ਤੇਨ ਏਕਮਤ੍ਤੋ ਰਸ੍ਸੋ, ਦ੍ਵਿਮਤ੍ਤੋ ਦੀਘੋ, ਅਡ੍ਢਮਤ੍ਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੋ. ਛਨ੍ਦਸਿ ਦਿਯਡ੍ਢਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਰਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ.

੫. ਪਰੋ ਦੀਘੋ

ਅਆਦੀਸ੍ਵਾ+ਦਿਭੂਤੇਸੁ ਦਸਸੁ ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਸਵਣ੍ਣਾ, ਤੇਸੁ ਯੋ ਯੋ ਪਰੋ, ਸੋ ਸੋ ਦੀਘਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਯਥਾ ਆ ਈ ਊ ਏ ਓ. ਦੀਘਕਾਲਯੋਗਾ ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਤਾਯ ਵਾ ਦੀਘਾ.

੬. ਕਾਦਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ

ਅਆਦੀਸੁ ਕਾਦਯੋ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਕ ਖ ਗ ਘ ਙ, ਚ ਛ ਜ ਝ ਞ, ਟ ਠ ਡ ਢ ਣ, ਤ ਥ ਦ ਧ ਨ, ਪ ਫ ਬ ਭ ਮ, ਯ ਰ ਲਵ ਸ ਹ ਲ਼ ਅਂ ਇਤਿ. ਬ੍ਯਞ੍ਜੀਯਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤੇਹੀਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ. ਕਕਾਰਾਦੀਸ੍ਵ+ਕਾਰੋ ਉਚ੍ਚਾਰਣਤ੍ਥੋ.

‘‘ਕਾਦਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੭. ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਕਾ ਵਗ੍ਗਾ

ਅਆਦੀਸੁ ਕਕਾਰਾਦਯੋ ਮਕਾਰਨ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਕਾ ਵਗ੍ਗਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਕ ਖ ਗ ਘ ਙ, ਚ ਛ ਜ ਝ ਞ, ਟ ਠ ਡ ਢ ਣ, ਤ ਥ ਦ ਧ ਨ, ਪ ਫ ਬ ਭ ਮ ਇਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਪਰਿਮਾਣ+ਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਕਾ. ਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ ਯਕਾਰਾਦਯੋਤਿ ਵਗ੍ਗਾ. ਤੇ ਪਨ ਪਠਮਕ੍ਖਰਵਸੇਨ ਕਵਗ੍ਗ+ਚਵਗ੍ਗਾਦਿਵੋਹਾਰਂ ਗਤਾ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਾਦਯੋ ਵਿਯ.

੮. ਬਿਨ੍ਦੁ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ

ਅਕਾਰਾਦੀਸ੍ਵ+ਯਂ ਵਣ੍ਣੋ ਬਿਨ੍ਦੁਮਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਰਸ੍ਸਸਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਹਿਤ+ਮੁਚ੍ਚਾਰਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ, ਕਰਣਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ.

ਕਰਣਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਮੁਖੇਨਾ+ਵਿਵਟੇਨ ਯਂ;

ਵੁਚ੍ਚਤੇ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਂ ਬਿਨ੍ਦੁ ਸਰਾਨੁਗਂ.

ਬਹ੍ਵਕ੍ਖਰਸਞ੍ਞਾਕਰਣਂ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਸਞ੍ਞਤ੍ਥਂ, ਝ+ਲਾਦਯੋ ਤੁ ਰੁਲ਼੍ਹੀਸਞ੍ਞਾ.

ਵਣ੍ਣਾ ਸਰਾ ਸਵਣ੍ਣਾ ਚ, ਰਸ੍ਸਾ ਦੀਘਾ ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ;

ਵਗ੍ਗਾ ਚ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਿ, ਹੋਤਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਧਿਕ੍ਕਮੋ.

(ਸਞ੍ਞਾਵਿਧਾਨਂ.)

ਸਨ੍ਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤੇ –

ਲੋਕ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਪਞ੍ਞਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਤੀਣਿ ਇਮਾਨਿ, ਨੋ ਹਿ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਓਵਾਦੋ, ਮਾਤੁ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਮੇਤੁ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਅਭਿਭੂ ਆਯਤਨਂ, ਧਨਂ ਮੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਏਵ, ਤਯੋ ਅਸ੍ਸੁ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਸਨ੍ਤੋ ਏਤ੍ਥ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਇਤੀ+ਧ ਸਰਸਞ੍ਞਾਯਂ –

੨੬. ਸਰੋ ਲੋਪੋ ਸਰੇ

ਸਰੇ ਸਰੋ ਲੋਪਨੀਯੋ ਹੋਤਿ. ਸਰੋਤਿ ਕਾਰਿਯੀਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਲੋਪੋਤਿ ਕਾਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਲੋਪੋ= ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਅਨੁਚ੍ਚਾਰਣਂ, ਸਰੋਤਿ ਜਾਤ੍ਯੇਕਵਚਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਰੇਤਿ ਓਪਸਿਲੇਸਿਕਾਧਾਰਸਤ੍ਤਮੀ, ਤਤੋ ਵਣ੍ਣ ਕਾਲ ਬ੍ਯਵਧਾਨੇ ਕਾਰਿਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤ੍ਵ+ਮਸਿ, ਕਤਮਾ ਚਾਨਨ੍ਦ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਧੀਸੁ.

ਵਿਧੀਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੧੪. ਸਤ੍ਤਮਿਯਂ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ

ਥੇਰਯਟ੍ਠਿਨ੍ਯਾਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੇ ਪਰਿਭਾਸਾ ਦੁਬ੍ਬਲਵਿਧਿਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵਤੋ. ਸਤ੍ਤਮੀਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਵਿਧੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਸਰਲੋਪੋ. ਲੋਕਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦੋ, ਮਾਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਮੇਤਾਯਸ੍ਮਾ, ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ, ਧਨਂਮਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇਵ, ਤਯਸ੍ਸੁ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਸਨ੍ਤੇ+ਤ੍ਥ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਾਰਿਯਵਿਧਾਨਾ ਸਤ੍ਤਮੀਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਰਤਾ+ਵ ਗਮ੍ਯਤੇਤਿ ਪਰੇਤਿ ਪਰਵਚਨਮ੍ਪਿ ਘਟਤੇ.

ਯਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ, ਸਞ੍ਞਾ ਇਤਿ, ਛਾਯਾ ਇਵ, ਇਤਿ ਅਪਿ, ਅਸ੍ਸਮਣੀ ਅਸਿ, ਚਕ੍ਖੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਕਤਞ੍ਞੂ ਅਸਿ, ਆਕਾਸੇ ਇਵ, ਤੇ ਅਪਿ, ਵਨ੍ਦੇ ਅਹਂ, ਸੋ ਅਹਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਮੇ, ਵਸਲੋ ਇਤਿ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਅਸਿ ਬੀਜਕੋ, ਕਥਾ ਏਵ ਕਾ, ਪਾਤੋ ਏਵਾਤੀ+ਧ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਰਲੋਪੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਰੋ ਲੋਪੋ ਸਰੇ’’ ਤ੍ਵੇਵ.

੨੭. ਪਰੋ ਕ੍ਵਚਿ

ਸਰਮ੍ਹਾ ਪਰੋ ਸਰੋ ਕ੍ਵਚਿ ਲੋਪਨੀਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਦਾਨਿ, ਸਞ੍ਞਾਤਿ, ਛਾਯਾਵ, ਇਤਿਪਿ, ਅਸ੍ਸਮਣੀਸਿ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਕਤਞ੍ਞੂਸਿ, ਆਕਾਸੇਵ, ਤੇਪਿ, ਵਨ੍ਦੇਹਂ, ਸੋਹਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਵਸ- ਲੋਭਿ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋਸਿ ਬੀਜਕੋ, ਕਥਾਵ ਕਾ, ਪਾਤੋਵ. ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਕਿਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮੋ, ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ, ਯਸ੍ਸੇਤੇ, ਸੁਗਤੋਵਾਦੋ, ਦਿਟ੍ਠਾਸਵੋ, ਦਿਟ੍ਠੋਘੋ, ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ, ਤਂ ਕੁਤੇਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਾ. ‘‘ਵਿਵਕ੍ਖਾਤੋ ਸਨ੍ਧਯੋ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਞਾਯਾ ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਪਿ ਇਧ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਕ੍ਵਚੀਤ੍ਯ+ਧਿਕਾਰੋ ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਧੀਸੁ, ਤੇਨ ਨਾਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ. (ਲੋਪਸਨ੍ਧਿ).

ਸਰੋ ਪਰੋ ਵੇਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ.

ਤਸ੍ਸ ਇਦਂ, ਵਾਤ ਈਰਿਤਂ, ਨ ਉਪੇਤਿ, ਵਾਮ ਊਰੁ, ਅਤਿ ਇਵ ਅਞ੍ਞੇਹਿ, ਵਿ ਉਦਕਂ ਇਤੀਧ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਰਲੋਪੇ –

੨੯. ਯੁਵਣ੍ਣਾਨ+ਮੇਓ ਲੁਤ੍ਤਾ

ਲੁਤ੍ਤਾ ਸਰਾ ਪਰੇਸਂ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾਨਂ ਏ+ਓ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਯਥਾਸਂਖ੍ਯਾਨੁਦ੍ਦੇਸੋ ਸਮਾਨਾਨਂ.

੨੪. ਵਣ੍ਣਪਰੇਨ ਸਵਣ੍ਣੋਪਿ

ਵਣ੍ਣਸਦ੍ਦੋ ਪਰੋ ਯਸ੍ਮਾ, ਤੇਨ ਸਵਣ੍ਣੋਪਿ ਗਯ੍ਹਤਿ ਸਯਞ੍ਚ ਰੂਪਂਤਿ ਈਊਨਮ੍ਪਿ ਏ+ਓ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਰਸ੍ਸਸ੍ਸ ਜਾਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਦੀਘਸ੍ਸਾਪਿ ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਇਦ+ਮਾਰਦ੍ਧਂ. ਤਸ੍ਸੇਦਂ, ਵਾਤੇਰਿਤਂ, ਨੋਪੇਤਿ, ਵਾਮੋਰੁ, ਅਤੇਵਞ੍ਞੇਹਿ, ਵੋਦਕਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਿਮੋਦਾਹਰਣਦ੍ਵਯਂ ‘‘ਅਵਣ੍ਣੇ ਲੁਤ੍ਤੇ ਏਵ ਏ+ਓ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਗਾਹਸ੍ਸ ਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ, ਤਸ੍ਸਿਦਂ. ਕਥਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੋਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ, ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ. ਪਤਿ ਉਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵਿਭਜ੍ਜ ‘‘ਯਵਾ ਸਰੇ’’ਤਿ ਯਕਾਰੇ ‘‘ਤਵਗ੍ਗਵਰਣਾ’’ਦਿਨਾ ਚੋ, ‘‘ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿ ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਰੂਪਞ੍ਚ, ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨ+ਮੇਓ’’ਤਿ (ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ) ਉਸ੍ਸ ਓ ਚ. ਲੁਤ੍ਤਾਤਿ ਕਿਂ, ਦਸ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ, ਯਥਾ ਇਦਂ, ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਅਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਬਾਧਕਸ੍ਸ ਕ੍ਵਚਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਨੁਵਤ੍ਤਨਤੋ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪਵਿਧਿ ਨਿਯਤਾ, ਤੇਨ ਉਪੇਤੋ, ਅਵੇਚ੍ਚਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵਿਕਪ੍ਪੋ. ਤਾਰਕਿਤਾ, ਯਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ, ਸਬ੍ਬੀਤਿਯੋ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਧਿ ਚ ਨ ਹੋਤਿ.

ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਵਿਤ੍ਤਿ ਅਨੁਭੂਯਤੇ, ਵਿ ਅਞ੍ਜਨਂ, ਵਿ ਆਕਤੋ, ਦਾਸੀ ਅਹਂ, ਅਹੁਵਾ ਪੁਰੇ, ਅਨੁ ਅਦ੍ਧਮਾਸਂ, ਅਨੁ ਏਤਿ, ਸੁ ਆਗਤਂ, ਸੁ ਆਕਾਰੋ, ਦੁ ਆਕਾਰੋ, ਚਕ੍ਖੁ ਆਪਾਥਂ, ਬਹੁ ਆਬਾਧੋ, ਪਾਤੁ ਅਕਾਸਿ, ਨ ਤੁ ਏਵ, ਭੂ ਆਪਨਲਾਨਿਲਂ ਇਤੀ+ਧ ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨਂ’’ ‘‘ਵੇ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ,

੩੦. ਯਵਾ ਸਰੇ

ਸਰੇ ਪਰੇ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾਨਂ ਯਕਾਰ+ਵਕਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਯਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਵਿਤ੍ਯਨੁਭੂਯਤੇ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਬ੍ਯਾਕਤੋ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਦੀਘੇ ਦਾਸ੍ਯਾਹਂ, ਅਹਾਪੁਰੇ, ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ, ਅਨ੍ਵੇਤਿ, ਸ੍ਵਾਗਤਂ, ਸ੍ਵਾਕਾਰੋ, ਦ੍ਵਾਕਾਰੋ, ਚਕ੍ਖ੍ਵਾਪਾਥਂ, ਬਹ੍ਵਾਬਾਧੋ, ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ, ਭ੍ਵਾਪਨਲਾਨਿਲਂ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ, ਵਿਆਕਤੋ, ਸਾਗਤਂ.

ਅਧਿਗਤੋ ਖੋ ਮੇ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਅਹਂ, ਤੇ ਅਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਪਞ੍ਚ, ਤੇ ਅਹਂ, ਯੇ ਅਸ੍ਸ, ਤੇ ਅਜ੍ਜ, ਯਾਵਤਕੋ ਅਸ੍ਸ ਕਾਯੋ, ਤਾਵਤਕੋ ਅਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਮੋ, ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਥ ਖੋ ਅਸ੍ਸ, ਅਹਂ ਖੋ ਅਜ੍ਜ, ਸੋ ਅਹਂ, ਸੋ ਅਜ੍ਜ, ਸੋ ਏਵ, ਯਤੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਸੋ ਅਹਂ ਇਤੀ+ਧ ‘‘ਯਵਾ ਸਰੇ’’ ‘‘ਵੇ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ,

੩੦. ਏਓਨਂ

ਏਓਨਂ ਯਕਾਰ+ਵਕਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਰੇ ਪਰੇ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਦੀਘੇ ਅਧਿਗਤੋ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਤ੍ਯਾਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਪਞ੍ਚ, ਤ੍ਯਾਹਂ, ਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਤ੍ਯਜ੍ਜ, ਯਾਵਤਕ੍ਵਸ੍ਸ ਕਾਯੋ, ਤਾਵਤਕ੍ਵਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਮੋ, ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ, ਅਹਂ ਖ੍ਵਜ੍ਜ, ਸ੍ਵਾਹਂ, ਸ੍ਵਜ੍ਜ, ਸ੍ਵੇਵ, ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣਂ, ਸ੍ਵਾਹਂ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ, ਤੇਜ੍ਜ, ਸੋਹਂ. ਕ੍ਵਚਿ ਤ੍ਵੇਵ, ਧਨਮਤ੍ਥਿ, ਪੁਤ੍ਤਾਮਤ੍ਥਿ, ਤੇ ਨਾਗਤਾ, ਅਸਨ੍ਤੇਤ੍ਥ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਮੇ.

ਗੋ ਏਲ਼ਕਂ, ਗੋ ਅਸ੍ਸਂ, ਗੋ ਅਜਿਨਂ ਇਤੀ+ਧ ‘‘ਸਰੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੩੨. ਗੋਸ੍ਸਾ+ਵਙ

ਸਰੇ ਪਰੇ ਗੋਸ੍ਸ ਅਵਵਾਦੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਸ ਚ ‘‘ਟਾਨੁਬਨ੍ਧਾਨੇਕਵਣ੍ਣਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਸਙ੍ਗੇ ‘ਅਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੧੮. ਙ+ਨੁਬਨ੍ਧੋ

ਙ-ਕਾਰੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਯਸ੍ਸ, ਸੋ ਅਨੇਕਵਣ੍ਣੋਪਿ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਓਕਾਰਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸਂਕੇਤੋ+ਨਵਯਵੋ+ਨੁਬਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਚਨਾ ਙ-ਕਾਰਸ੍ਸਾ+ਪ੍ਪਯੋਗੋ. ਉਚ੍ਚਾਰਿਤਾਨਨ੍ਤਰਪ੍ਪਧਂਸਿਨੋ ਹਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾ, ਪਯੋਜਨਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋਤਿ ਸਂਕੇਤੋ. ਗਵੇਲ਼ਕਂ, ਗਵਾਸ੍ਸਂ, ਗਵਾਜਿਨਂ.

ਇਤਿ ਏਵਾ+ਤੀ+ਧ –

੩੬. ਵੀ+ਤਿਸ੍ਸੇ+ਵੇ ਵਾ

ਏਵਸਦ੍ਦੇ ਪਰੇ ਇਤਿਸ੍ਸ ਵੋ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਸ ਚ –

੧੭. ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ

ਛਟ੍ਠੀਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਯਂ ਕਾਰਿਯਂ, ਤ+ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਇਕਾਰਸ੍ਸਾ+ਦੇਸੋ. ਆਦੇਸਿਟ੍ਠਾਨੇ ਆਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਦੇਸੋ. ਇਤ੍ਵੇਵ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਯਾਦੇਸੋ, ‘‘ਤਵਗ੍ਗਵਰਣਾਨਂ ਯੇ ਚਵਗ੍ਗਬਯਞਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚੋ, ‘‘ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿ ਤੇ’’ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਚਕਾਰੋ, ਇਚ੍ਚੇਵ. ਏਵੇਤਿ ਕਿਂ, ਇਚ੍ਚਾਹ. (ਆਦੇਸਸਨ੍ਧਿ).

ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਂ,ਤਿ ਅਙ੍ਗਿਕਂ, ਭੂ ਆਦਯੋ, ਮਿਗੀ ਭਨ੍ਤਾ ਉਦਿਕ੍ਖਤਿਤ੍ਯਾਦਿਸਨ੍ਧਯੋ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੇ. ‘‘ਮਯਦਾ ਸਰੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੪੫. ਵਨਤਰਗਾ ਚਾ+ਗਮਾ

ਏਤੇ ਮਯਦਾ ਚ ਆਗਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਰੇ ਕ੍ਵਚਿ. ਆਗਮਿਨੋ ਅਨਿਯਮੇਪਿ –

ਸਰੋਯੇਵਾ+ਗਮਿ ਹੋਤਿ, ਵਨਾਦਿਨਨ੍ਤੁ ਞਾਪਕਾ;

ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ ਪਦਾਦੀਨਂ, ਯੁਕਵਿਧਾਨ+ਮਨਤ੍ਥਕਂ.

ਏਤ੍ਥਾ+ਗਮਾ ਅਨਿਯਤਾਗਮੀਨਮੇਵ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚੇ, ਯਕਾਰਾਗਮੇਨੇਵ ‘‘ਨਿਪਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧੇ ‘‘ਪਦਾਦੀਨਂ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਯੁਕਾ+ਗਮੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਿਵਙ੍ਗੁਲਂ, ਤਿਵਙ੍ਗਿਕਂ, ਭੂਵਾਦਯੋ, ਮਿਗੀ ਭਨ੍ਤਾ ਵੁਦਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਪਾਗੁਞ੍ਞਵੁਜੁਤਾ. ਇਤੋ ਨਾਯਤਿ, ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ. ਯਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ, ਨਿਰਾਲਯੋ, ਨਿਰਿਨ੍ਧਨੋ, ਨਿਰੀਹਕਂ, ਨਿਰੁਤ੍ਤਰੋ, ਨਿਰੋਜਂ, ਦੁਰਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਦੁਰਾਗਤਂ, ਦੁਰੁਤ੍ਤਰਂ, ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਪੁਨਰਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਪੁਨਰੁਤ੍ਤਂ, ਪੁਨਰੇਵ, ਪੁਨਰੇਤਿ, ਧੀਰਤ੍ਥੁ, ਪਾਤਰਾਸੋ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਕਂ, ਚਤੁਰਾਰਕ੍ਖਂ, ਚਤੁਰਿਦ੍ਧਿਪਾਦਪਟਿਲਾਭੋ, ਚਤੁਰੋਘਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਂ, ਭਤ੍ਤੁਰਤ੍ਥੇ, ਵੁਤ੍ਤਿਰੇਸਾ, ਪਥਵੀਧਾਤੁਰੇਵੇਸਾ, ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਰਾਜਾਰਿਵ ਤਾਰਕਾਨਂ, ਵਿਜ੍ਜੁਰਿਵਬ੍ਭਕੁਟੇ, ਆਰਗ੍ਗੇਰਿਵ ਸਾਸਪੋ, ਉਸਭੋਰਿਵ, ਸਬ੍ਭਿਰੇਵ ਸਮਾਸੇਥ. ਪੁਥਗੇਵ, ਰਸ੍ਸੇ ਪਗੇਵ. ਲਹੁਮੇਸ੍ਸਤਿ, ਗੁਰੁਮੇਸ੍ਸਤਿ, ਇਧਮਾਹੁ, ਕੇਨ ਤੇ ਇਧ ਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਭਦ੍ਰੋ ਕਸਾਮਿਵ, ਆਕਾਸੇ ਮਭਿਪੂਜਯੇ, ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ, ਯੇਨ ਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ. ਭਾਤਿਯੇਵ, ਹੋਤਿਯੇਵ, ਯਥਾਯਿਦਂ, ਯਥਾਯੇਵ, ਮਾਯਿਦਂ, ਨਯਿਦਂ, ਨਯਿਧ, ਛਯਿਮਾਨਿ, ਨਵਯਿਮੇ ਧਮ੍ਮਾ, ਬੋਧਿਯਾਯੇਵ, ਪਥਵੀਯੇਵ ਧਾਤੁ, ਤੇਸੁਯੇਵ, ਤੇਯੇਵ, ਸੋਯੇਵ, ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ, ਵਿਯਞ੍ਜਨਂ, ਵਿਯਾਕਾਸਿ, ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ, ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਨਿਯਾਯੋਗੋ. ਉਦਗ੍ਗੋ, ਉਦਯੋ, ਉਦਾਹਟਂ, ਉਦਿਤੋ, ਉਦੀਰਿਤਂ, ਉਦੇਤਿ, ਸਕਿਦੇਵ, ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ, ਕੇਨਚਿਦੇਵ, ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ, ਕੋਚਿਦੇਵ, ਸਮ੍ਮਦਤ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਸਮ੍ਮਦੇਵ, ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ, ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਕਂ, ਯਾਵਦੇਵ, ਤਾਵਦੇਵ, ਪੁਨਦੇਵ, ਯਦਤ੍ਥਂ, ਯਦਨ੍ਤਰਂ, ਤਦਨ੍ਤਰਂ, ਤਦਙ੍ਗਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਏਤਦਤ੍ਥਂ, ਅਤ੍ਤਦਤ੍ਥਂ, ਤਦਤ੍ਥਂ, ਸਦਤ੍ਥਪਸੁਤੋ ਸਿਯਾ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ, ਮਨਸਾਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ, ਅਤ੍ਤਅਤ੍ਥਂ, ਦ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਪਾਤੁਅਹੋਸਿ. ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਤ੍ਤਾ ਵਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋਪਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਚਿਰਂ ਨਾਯਤਿ, ਤਂਯੇਵ.

ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਛ ਅਙ੍ਗਂ, ਛ ਅਸੀਤਿ, ਛ ਅਂਸਾ, ਛ ਆਯਤਨਂ ਇਤੀ+ਧ ‘‘ਵਾ ਸਰੇ’’ ‘‘ਆਗਮੋ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੪੯. ਛਾ ਲ਼ੋ

ਛਸਦ੍ਦਾ ਪਰਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਲ਼ਕਾਰੋ ਆਗਮੋ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਛਾਤਿ ਅਨੁਕਰਣਤ੍ਤਾ ਏਕਵਚਨਂ. ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ, ਛਲ਼ਙ੍ਗਂ, ਛਲ਼ਸੀਤਿ, ਛਲ਼ਂਸਾ, ਛਲ਼ਾਯਤਨਂ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ, ਛਅਭਿਞ੍ਞਾ. (ਆਗਮਸਨ੍ਧਿ).

ਲੋਪੋ ਅਦਸ੍ਸਨਂ, ਠਾਨਿਂ, ਯ+ਮਾਮਦ੍ਦਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਆਦੇਸੋ ਨਾਮ ਸੋ ਯਾ ਤੁ, ਅਸਨ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਆਗਮੋ.

ਸਰਸਨ੍ਧਿ.

ਕਞ੍ਞਾ ਇਵ, ਕਞ੍ਞਾਵ ਇਚ੍ਚਾਦਿ ਸਰਸਨ੍ਧਿਨਿਸੇਧੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਪਸਙ੍ਗਪੁਬ੍ਬਕੋ ਹਿ ਪਟਿਸੇਧੋ. ਪੁਬ੍ਬਸਰਾਨਂ ਲੋਪੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਰੋ’’ ‘‘ਵੇ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੨੮. ਨ ਦ੍ਵੇ ਵਾ

ਪੁਬ੍ਬਪਰਸ੍ਸਰਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ ਨ ਲੁਪ੍ਯਨ੍ਤੇ. ਕਞ੍ਞਾ ਇਵ, ਕਞ੍ਞੇਵ, ਕਞ੍ਞਾਵ.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ, ਏਹਿ ਸਿਵਕ ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ, ਦੇਵਾ ਆਭਸ੍ਸਰਾ ਯਥਾ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਇਦ੍ਧਿਪਤ੍ਤਾ ਚ, ਭਗਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ, ਭਗਵਾ ਏਤ+ਦਵੋਚ, ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਭੂਤਵਾਦੀ ਅਤ੍ਥਵਾਦੀ, ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਅਰਹਂ ਅਸ੍ਸ, ਸਾਮਾਵਤੀ ਆਹ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਉਭਯਤ੍ਥ ਤਪ੍ਪਤਿ, ਨਦੀ ਓਤ੍ਥਰਤਿ, ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਯਿਂਸੁ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ+ਮਾਹਂਸੁ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਆਰਕ੍ਖਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਇਮੇ, ਕਤਮੇ ਏਕਾਦਸ, ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਓਦਕਨ੍ਤਿਕੇ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਅਮਤਂ ਪਦਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਆਗਚ੍ਛਤੁ, ਕੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਵਿਚੇਸ੍ਸਤਿ, ਆਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਏਕੋ ਏਕਾਯ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਓਘਾ, ਅਰੇ ਅਹਮ੍ਪਿ, ਸਚੇ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ, ਨੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯੋ, ਅਥੋ ਅਨ੍ਤੋ ਚ, ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਅਥੋ ਓਟ੍ਠਵ+ਚਿਤ੍ਤਕਾ, ਤਤੋ ਆ- ਮਨ੍ਤਯਿ ਸਤ੍ਥਾਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਇਧ ਕਾਲਬ੍ਯਵਧਾਨੇਨੇਵ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਕਿਂ, ਆਗਤਾ+ਤ੍ਥ, ਆਗਤਾ+ਮ੍ਹਾ, ਕਤਮ+ਸ੍ਸ ਵਾਰੋ, ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾ+ਯਂ ਪੁਰਿਸੋ, ਚਮਰੀ+ਵ, ਸਬ੍ਬੇ+ਵ, ਸ੍ਵੇ+ਵ, ਏਸੇ+ਵ ਨਯੋ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ+ਤ੍ਥਾ+ਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਨੇ+ਤ੍ਥ, ਕੁਤੇ+ਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਾ, ਸਚੇ+ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਥੂ+ਪਮਂ, ਯਥਾ+ਹ, ਜੀਵ੍ਹਾ+ਯਤਨਂ, ਅਵਿਜ੍ਜੋ+ਘੋ, ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਭਿਭਾ+ਯਤਨਂ, ਭਯਤੂ+ਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਦ੍ਧੀ+ਧ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਂ. (ਸਰਸਨ੍ਧਿਨਿਸੇਧੋ)

ਤਤ੍ਰ ਅਭਿਰਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਅਯਂ, ਬੁਦ੍ਧ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਸ ਅਤ੍ਥਿਕਾ, ਸਞ੍ਞਾਵਾ ਅਸ੍ਸ, ਤਦਾ ਅਹਂ, ਯਾਨਿ ਇਧ ਭੂਤਾਨਿ, ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਇਤਿ, ਅਤਿ ਇਤੋ, ਕਿਕੀ ਇਵ, ਬਹੁ ਉਪਕਾਰਂ, ਮਧੁ ਉਦਕਂ, ਸੁ ਉਪਧਾਰਿਤਂ, ਸੋਪਿ ਅਯਂ, ਇਦਾਨਿ ਅਹਂ, ਸਚੇ ਅਯਂ, ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਅਯਂ, ਇਤਰ ਇਤਰੇਨ, ਸਦ੍ਧਾ ਇਧ ਵਿਤ੍ਤਂ, ਕਮ੍ਮ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਤਥਾ ਉਪਮਂ, ਰਤ੍ਤਿ ਉਪਰਤੋ, ਵਿ ਉਪਸਮੋ, ਲੋਕਸ੍ਸ ਇਤਿ, ਦੇਵ ਇਤਿ, ਵਿ ਅਤਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਵਿ ਅਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਟਿ ਅਪਿ, ਜੀਵਿਤਹੇਤੁ ਅਪਿ, ਵਿਜ੍ਜੁ ਇਵ, ਕਿਂਸੁ ਇਧ ਵਿਤ੍ਤਂ, ਸਾਧੁ ਇਤਿ, ਤੇ ਅਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ, ਸੋ ਅਸ੍ਸ, ਮਧੁਵਾ ਮਞ੍ਞਤਿ ਬਾਲੋ, ਏਵਂ ਗਾਮੇ ਮੁਨਿ ਚਰੇ, ਖਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਤਪੋ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾ, ਨ ਮਂਕੁ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁ ਅਕ੍ਖਾਤੋ, ਯੋ ਅਹਂ, ਸੋ ਅਹਂ, ਕਾਮਤੋ ਜਾਯਤਿ ਸੋਕੋ, ਕਾਮਤੋ ਜਾਯਤਿ ਭਯਂ, ਸਕ੍ਕੋ ਉਜੁ ਚ ਸੁਹੁਜੁਚ, ਅਨੁਪਘਾਤੋ, ਦੁਰਕ੍ਖਂ, ਦੁਰਮਂ, ਦੁਭਰਤਾ. ਯਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਹੁਤਂ ਵਾ ਲੋਕੇ, ਯਦਿ ਵਾ ਸਾਵਕੇ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਧਮ੍ਮਦਸਾ ਤੇ, ਭੋਵਾਦੀ ਨਾਮ ਸੋ ਹੋਤਿ, ਯਥਾਭਾਵੀ ਗੁਣੇਨ ਸੋ, ਯਥਾ ਇਦਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਦਕ੍ਖਾਤੋ, ਪਰਾ ਕਮੋ, ਤਣ੍ਹਾ ਕ੍ਖਯੋ, ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਅਮ੍ਹਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯੋ ਇਤੀ+ਧ –

੩੩. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾ

ਰਸ੍ਸ+ਦੀਘਾਨਂ ਕ੍ਵਚਿ ਦੀਘ+ਰਸ੍ਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ. ਤਤ੍ਰਾਭਿਰਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਯਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ, ਸਞ੍ਞਾਵਾ+ਸ੍ਸ, ਤਦਾਹਂ, ਯਾਨੀ+ਧ ਭੂਤਾਨਿ, ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ, ਅਤੀਤੋ, ਕਿਕੀਵ, ਬਹੂਪਕਾਰਂ, ਮਧੂਦਕਂ, ਸੂਪਧਾਰਿਤਂ, ਸੋਪਾਯਂ, ਇਦਾਨਾਹਂ, ਸਚਾਯਂ, ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾਯਂ, ਇਤਰੀਤਰੇਨ, ਸਦ੍ਧੀਧ ਵਿਤ੍ਤਂ, ਕਮ੍ਮੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਤਥੂਪਮਂ, ਰਤ੍ਤੂਪਰਤੋ, ਵੂਪਸਮੋ, ਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ, ਦੇਵਾਤਿ, ਵੀਤਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਟੀਪਿ, ਜੀਵਿਤਹੇਤੂਪਿ, ਵਿਜ੍ਜੂਵ, ਕਿਂਸੂਧ ਵਿਤ੍ਤਂ, ਸਾਧੂਤਿ, ਤ੍ਯਾਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ, ਸ੍ਵਾਸ੍ਸ, ਮਧੁਵਾ ਮਞ੍ਞਤੀ ਬਾਲੋ, ਏਵਂ ਗਾਮੇ ਮੁਨੀ ਚਰੇ, ਖਨ੍ਤੀ ਪਰਮਂ ਤਪੋ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾ, ਨ ਮਂਕੂ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਯ੍ਵਾਹਂ, ਸ੍ਵਾਹਂ, ਕਾਮਤੋ ਜਾਯਤੀ ਸੋਕੋ, ਕਾਮਤੋ ਜਾਯਤੀ ਭਯਂ, ਸਕ੍ਕੋ ਉਜੂ ਚ ਸੁਹੁਜੂ ਚ, ਅਨੂਪਘਾਤੋ, ਦੂਰਕ੍ਖਂ, ਦੂਰਮਂ, ਦੂਭਰਤਾ. ਯਿਟ੍ਠਂਵ ਹੁਤਂਵ ਲੋਕੇ, ਯਦਿਵ ਸਾਵਕੇ, ਪੁਗ੍ਗਲ ਧਮ੍ਮਦਸਾ ਤੇ, ਭੋਵਾਦਿ ਨਾਮ ਸੋ ਹੋਤਿ, ਯਥਾਭਾਵਿ ਗੁਣੇਨ ਸੋ, ਯਥਯਿਦਂ, ਸਮ੍ਮਦਕ੍ਖਾਤੋ, ਪਰਕ੍ਕਮੋ, ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ, ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭਿਮ੍ਹਿ, ਵਸਿਮ੍ਹਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯੋ. ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਕਿਂ, ਤ੍ਯਜ੍ਜ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ, ਪਤਿਲਿਯਤੀਤਿ ਦੀਘਨਿਸੇਧੋ, ਮਾਯਿਦਂ, ਮਨਸਾਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ, ਆਰਕ੍ਖਾਤੀਤਂ, ਦੀਯਤਿ, ਸੂਯਤੀਤਿ ਰਸ੍ਸਕਾਰਿਯਨਿਸੇਧੋ. ਕਥਂ ਯਾਨਿਵ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇਤਿ, ‘‘ਦੀਘਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ. (ਦੀਘ+ਰਸ੍ਸਸਨ੍ਧਿ).

ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੩੪. ਸਰਮ੍ਹਾ ਦ੍ਵੇ

ਸਰਮ੍ਹਾ ਪਰਸ੍ਸ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕ੍ਵਚਿ ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਵੁਤ੍ਤਿਦ੍ਵਿਵਚਨਂ ਠਾਨੇਦ੍ਵਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਦ੍ਵਿਵਚਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਾਨਿ ਚ ਪ+ਪਤਿ+ਪਟਿ+ਕਮ+ਕੁਸ+ਕੁਧ+ਕੀ+ਗਹ+ਜੁਤ+ਞਾ+ਸਿ+ ਸੁ+ਸੂ+ਸਮ੍ਭੂ+ਸਰ+ਸਸਾਦੀਨਮਾਦਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਇਧ ਪਮਾਦੋ=ਇਧਪ੍ਪਮਾਦੋ, ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ, ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ, ਸੁਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਧਾਨਂ=ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਤਿਵਤ੍ਤਿਯੋ, ਅਧਿਪ੍ਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ, ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ,. ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਪਕ੍ਕਮੋ, ਪਟਿਕ੍ਕਮੋ, ਹੇਤੁਕ੍ਕਮੋ, ਆਕਮਤਿ=ਅਕ੍ਕਮਤਿ, ਏਵਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਅਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਅਨੁਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਆਕੋਸਤਿ=ਅਕ੍ਕੋਸਤਿ. ਅਕ੍ਕੁਦ੍ਧੋ, ਅਭਿਕ੍ਕੁਦ੍ਧੋ. ਧਨਕ੍ਕੀਤੋ, ਵਿਕ੍ਕਯੋ, ਅਨੁਕ੍ਕਯੋ. ਪਗ੍ਗਹੋ, ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਅਨੁਗ੍ਗਹੋ, ਚਨ੍ਦਗ੍ਗਾਹੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹੋ. ਪਜ੍ਜੋਤੋ, ਵਿਜ੍ਜੋਤੋ, ਉਜ੍ਜੋਤੋ. ਕਤਞ੍ਞੂ, ਵਿਞ੍ਞੂ, ਪਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਅਨਞ੍ਞਾਣਂ. ਅਵਸ੍ਸਯੋ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਸਮੁਸ੍ਸਯੋ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ, ਵਿਸ੍ਸੁਤੋ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ. ਆਸਵਾ=ਅਸ੍ਸਵਾ. ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ, ਵਿਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ. ਅਟ੍ਟਸ੍ਸਰੋ, ਵਿਸ੍ਸਰਤਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ. ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ, ਵਿਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ, ਮੁਹੁਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ, ਆਸਾਸੋ=ਅਸ੍ਸਾਸੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਵਿਸ੍ਸਜੇਨ੍ਤੋ, ਵਿਸ੍ਸਜੇਨ੍ਤੋ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ, ਪਰਿਚ੍ਚਜੇਨ੍ਤੋ, ਉਪਦ੍ਦਵੋ, ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਮਿਤ੍ਤਦ੍ਦੁਨੋ, ਆਯਬ੍ਯਯੋ, ਅਬ੍ਬਹਿ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

ਤਿਕ+ਤਯ+ਤਿਂਸ+ਵਤਾਦੀਨ+ਮਾਦਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਚ. ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਂ, ਪੀਤਿਤ੍ਤਿਕਂ, ਹੇਤੁਤ੍ਤਿਕਂ. ਲੋਕਤ੍ਤਯਂ, ਬੋਧਿਤ੍ਤਯਂ, ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਯਂ. ਏਕਤ੍ਤਿਂਸ, ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ, ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ, ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸ. ਸੀਲਬ੍ਬਤਂ, ਸੁਬ੍ਬਤੋ. ਸਪ੍ਪੀਤਿਕੋ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

ਵਤੁ+ਵਟ+ਦਿਸਾਨ+ਮਨ੍ਤੇ, ਯਥਾ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਂ, ਫਸ੍ਸੋ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

ਉ+ਦੁ+ਨਿਉਪਸਗ੍ਗ+ਤ+ਚਤੁ+ਛ+ਸਨ੍ਤਸਦ੍ਦਾਦੇਸਾਦੀਹਿ ਪਰੇਸਞ੍ਚ. ਉਕਂਸੋ=ਉਕ੍ਕਂਸੋ, ਏਵਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ, ਉਗ੍ਗਤਂ, ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਨਿਜ੍ਜਟਂ, ਉਜ੍ਜਹਂ, ਉਚ੍ਚਙ੍ਗਂ, ਉਨ੍ਨਮਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਰੋ, ਨਿਦ੍ਦਰੋ, ਉਨ੍ਨਤੋ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਨਿਮ੍ਮਲੋ, ਉਯ੍ਯੁਤ੍ਤੋ, ਦੁਲ੍ਲਭੋ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਉਸ੍ਸਾਹੋ, ਨਿਸ੍ਸਾਰੋ. ਤਕ੍ਕਰੋ, ਤਜ੍ਜੋ, ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨੋ, ਤਪ੍ਪਭਵੋ, ਤਮ੍ਮਯੋ, ਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਂ, ਚਤੁਪ੍ਪਦੋ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ, ਚਤੁਸ੍ਸਾਲਂ, ਛਕ੍ਕਂ, ਛਨ੍ਨਵੁਤਿ, ਛਪ੍ਪਦਿਕੋ, ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ. ਸਕ੍ਕਾਰੋ, ਸਗ੍ਗੁਣੋ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ, ਮਹਬ੍ਬਲੋ.

ਅਪਦਨ੍ਤਆਕਾਰਵਜ੍ਜਿਤਦੀਘਤੋ ਯਕਾਰਸ੍ਸ ਚ, ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ, ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ, ਵਿਚੇਯ੍ਯ, ਵਿਨੇਯ੍ਯ, ਧੇਯ੍ਯਂ, ਨੇਯ੍ਯਂ, ਸੇਯ੍ਯੋ, ਜੇਯ੍ਯੋ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ. ਆਕਾਰਵਜ੍ਜਿਤਨ੍ਤਿ ਕਿਂ, ਮਾਲਾਯ, ਦੋਲਾਯ, ਸਮਾਦਾਯ.

ਛਨ੍ਦਾਨੁਰਕ੍ਖਣੇ-ਨਪ੍ਪਜਹੇ ਵਣ੍ਣਬਲਂ ਪੁਰਾਣਂ, ਉਜ੍ਜੁਗਤੇਸੁ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੁਗ੍ਗਤਿਂ. ਸਰਮ੍ਹਾਤਿ ਕਿਂ, ਞਾਯੋ, ਤਂਖਣਂ. ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਵੇਵ, ਨਿਕਾਯੋ, ਨਿਦਾਨਂ, ਨਿਵਾਸੋ, ਤਤੋ, ਛਸਟ੍ਠਿ, ਉਪਨੀਯਤਿ, ਸੂਯਤਿ.

੩੫. ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯੇਸ੍ਵੇ+ਸਂ ਤਤਿਯਪਠਮਾ

ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯੇਸੁ ਪਰੇਸ੍ਵੇ+ਸਂ ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯਾਨਂ ਤਬ੍ਬਗ੍ਗੇ ਤਤਿਯਪਠਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਯਾ. ਵਗ੍ਗੇ ਘ+ਝ+ਢ+ਧ+ਭਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ, ਖ+ਛ+ਠ+ਥ+ਫਾ ਦੁਤਿਯਾ, ਗ+ਜ+ਡ+ਦ+ਬਾ ਤਤਿਯਾ, ਕ+ਚ+ਟ+ਤ+ਪਾ ਪਠਮਾ. ਪ+ਉ+ਦੁ-ਨਿਆਦੀਹਿ ਪਰੇਸਂ ਘਾਦੀਨਂ ਦ੍ਵਿਭਾਵੇ ਤਤਿਯਪਠਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਗਰਤਿ=ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਏਵਂ ਉਗ੍ਘਰਤਿ, ਨਿਗ੍ਘੋਸੋ, ਉਗ੍ਘਾਟੇਤਿ. ਏਸੋਵ ਤਜ੍ਝਾਨਫਲੋ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ, ਅਭਿਜ੍ਝਾ-ਯਤਿ, ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ. ਦਡ੍ਢੋ, ਬੁਡ੍ਢੋ. ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਉਦ੍ਧਂਸਿਤੋ, ਉਦ੍ਧਾਰੋ, ਨਿਦ੍ਧਨੋ, ਨਿਦ੍ਧੁਤੋ. ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤੋ, ਉਬ੍ਭਨ੍ਤੋ, ਸਮੁਬ੍ਭਨ੍ਤੋ, ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਂ, ਨਿਬ੍ਭਯਂ, ਤਬ੍ਭਾਵੋ, ਚਤੁਬ੍ਭਿ. ਸਦ੍ਧਾ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ. ਮਹਬ੍ਭਯਂ.

ਰਸ੍ਸਸਰੇਹਿ ਪਰੇਸਂ ਵਗ੍ਗਦੁਤਿਯਾਨਂ ਦ੍ਵਿਭਾਵੋ ਚੇ, ਪਠਮਾ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਏਵਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਅਕ੍ਖਮੋ, ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ, ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭੋ, ਆਯੁਕ੍ਖਯੋ. ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਬੋਧਿਚ੍ਛਾਯਾ, ਜਮ੍ਬੁਚ੍ਛਾਯਾ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ. ਤਤ੍ਰ ਠਿਤੋ=ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਿਤੋ, ਏਵਂ ਥਲਟ੍ਠਂ, ਜਲਟ੍ਠਂ, ਅਟ੍ਠਿਤਂ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਚਤ੍ਤਾਰਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯੋ, ਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਮੇਨ, ਯਸਤ੍ਥੇਰੋ, ਪਤ੍ਥਰਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ, ਅਭਿਤ੍ਥੁਤੋ, ਵਿਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤੋ, ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਂ. ਪਪ੍ਫੋਟੇਤਿ, ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਅਨਿਪ੍ਫਲਂ, ਵਿਪ੍ਫਾਰੋ, ਪਰਿਪ੍ਫੁਟੇਯ੍ਯ, ਮਧੁਪ੍ਫਾਣਿਤਂ. ਆਕਾਰਤੋ, ਆਖਾਤੋ=ਅਕ੍ਖਾਤੋ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ, ਆਣਾਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਆਛਾਦਯਿ=ਅਚ੍ਛਾਦਯਿ, ਏਵਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਨਾਵਟ੍ਠਂ, ਅਤ੍ਥਰਤਿ, ਅਪ੍ਫੋਟੇਤਿ. ਕ੍ਵਚਿ ਤ੍ਵੇਵ, ਪੁਵਖਜ੍ਜਕਂ, ਤਸ੍ਸ ਛਵਿਆਦੀਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਯਥਾਠਿਤਂ, ਕਮ੍ਮਫਲਂ, ਸੀਲਂ ਤਸ੍ਸ ਝਾਯਿਨੋ, ਯੇ ਝਾਨਪ੍ਪਸੁਤਾ ਧੀਰਾ, ਨਿਧਨਂ, ਮਹਾਧਨਂ. (ਦ੍ਵਿਭਾਵਸਨ੍ਧਿ).

ਅਕਰਮ੍ਹ ਸੇ ਤੇ, ਸੋ ਖੋ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਹਿਤਿ, ਸੋ ਗਚ੍ਛਂ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਸੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਸੋ ਆਭੋਗੋ, ਏਸੋ ਇਦਾਨਿ ਇਤੀ+ਧ ‘‘ਵੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੩੭. ਏਓਨ+ਮ ਵਣ੍ਣੇ

ਏਓਨਂ ਵਣ੍ਣੇ ਕ੍ਵਚਿ ਅ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਅਕਰਮ੍ਹ ਸ ਤੇ, ਅਕਰਮ੍ਹ ਸੇ ਤੇ, ਏਵਂ ਸ ਖੋ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਹਿਤਿ, ਸ ਗਚ੍ਛਂ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਸ ਆਭੋਗੋ, ਏਸ ਇਦਾਨਿ. ਵਣ੍ਣੇਤਿ ਕਿਂ, ਅਮੋਘਵਚਨੋ ਚ ਸੋ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਯਸਸ੍ਸਿ ਸੋਤਿ. ‘‘ਨ ਸਨ੍ਧਿਸਮਾਸਾ ਵਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗਾਥਾਮਜ੍ਝੇ ਸਨ੍ਧਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਤਿਵਿਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤਿਮ੍ਹਿ ਪਰੇਪਿ ਵਣ੍ਣੋ ਪਰੋ ਨਾਮ ਨ ਇਤਿ. (ਸਰਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਨ੍ਧਿ).

ਅਤ ਯਨ੍ਤਂ, ਤਥ ਯਂ, ਮਦ ਯਂ, ਬੁਧ ਯਤਿ, ਧਨ ਯਂ, ਸੇਵ ਯੋ, ਪਰ ਯੇਸਨਾ, ਪੋਕ੍ਖਰਣ ਯੋ ਇਤੀ+ਧ –

੪੮. ਤਵਗ੍ਗਵਰਣਾਨਂ ਯੇ ਚਵਗ੍ਗ ਬਯਞਾ

ਤਵਗ੍ਗਵਰਣਾਨਂ ਚਵਗ੍ਗਬਯਞਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਯਕਾਰੇ. ‘‘ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿ ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਰੂਪਂ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ, ਤਚ੍ਛਂ, ਮਜ੍ਜਂ, ਬੁਜ੍ਝਤਿ, ਧਞ੍ਞਂ, ਸੇਬ੍ਬੋ, ਪਯ੍ਯੇਸਨਾ, ਪੋਕ੍ਖਰਞ੍ਞੋ. ਅਪੁਚ੍ਚਣ੍ਡਕਾਯਂ, ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ, ਯਜ੍ਜੇਵਂ, ਅਜ੍ਝਗਮਾ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਅਜ੍ਝੁਪਗਤੋ, ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ, ਦਿਬ੍ਬਂ. ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਵੇਵ, ਰਤ੍ਯਾ.

ਸਕ ਯਤੇ, ਰੁਚ ਯਤੇ, ਪਚ ਯਤੇ, ਅਟ ਯਤੇ, ਲੁਪ ਯਤੇ, ਕੁਪ ਯਤੇ, ਸਲ ਯਤੇ, ਫਲ ਯਤੇ, ਦਿਸ ਯਤੇ, ਅਸ ਯਤੇ ਇਤੀ+ਧ ‘‘ਯੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ.

੪੯. ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿਤੇ

ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿ ਪਰਸ੍ਸ ਯਕਾਰਸ੍ਸ ਕ੍ਵਚਿ ਤੇ ਵਗ੍ਗਲਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਕ੍ਕਤੇ, ਰੁਚ੍ਚਤੇ, ਪਚ੍ਚਤੇ, ਅਟ੍ਟਤੇ, ਲੁਪ੍ਪਤੇ, ਕੁਪ੍ਪਤੇ, ਸਲ੍ਲਤੇ, ਫਲ੍ਲਤੇ, ਦਿਸ੍ਸਤੇ, ਅਸ੍ਸਤੇ. ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਵੇਵ, ਕ੍ਯਾਹਂ.

ਮੁਹ ਯਤਿ, ਗੁਹ ਯਤਿ ਇਤੀ+ਧ –

੫੦. ਹਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ

ਹਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਹੋਤਿ ਯਕਾਰੇ. ਮੁਯ੍ਹਤਿ, ਗੁਯ੍ਹਤਿ.

ਬਹੁ ਆਬਾਧੋ ਇਤੀ+ਧ ਉਸ੍ਸਵਕਾਰੇ ‘‘ਹਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ.

੫੧. ਵੇ ਵਾ

ਹਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਹੋਤਿ ਵਾ ਵਕਾਰੇ. ਬਵ੍ਹਾਬਾਧੋ. ਵਾਤ੍ਵੇਵ, ਬਹ੍ਵਾਬਾਧੋ.

੫੨. ਤਥਨਰਾਨਂ ਟਠਣਲਾ

ਤਥਨਰਾਨਂ ਟਠਣਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਦੁਕ੍ਕਤਂ=ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਏਵਂ ਸੁਕਟਂ, ਪਤ੍ਥਟੋ, ਪਤਟੋ, ਉਦ੍ਧਟੋ, ਵਿਸਟੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾ. ਪਣਿਧਾਨਂ, ਪਣਿਪਾਤੋ, ਪਣਾਮੋ, ਪਣੀਤਂ, ਪਰਿਣਤੋ, ਪਰਿਣਾਮੋ, ਦੁਣ੍ਣਯੋ, ਨਿਣ੍ਣਯੋ, ਓਣਤੋ. ਪਰਿਪਨ੍ਨੋ=ਪਲਿਪਨ੍ਨੋ, ਏਵਂ ਪਲਿਬੋਧੋ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ, ਤਲੁਨੋ, ਮਹਾਸਾਲੋ, ਮਾਲੁਤੋ, ਸੁਖੁਮਾਲੋ. (ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਨ੍ਧਿ).

ਚਕ੍ਖੁ ਉਦਪਾਦਿ, ਅਕ੍ਖਿ ਰੁਜਤਿ, ਪੁਰਿਮ ਜਾਤਿ, ਅਣੁ ਥੂਲਾਨਿ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁਂ, ਤ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਤ ਸਭਾਵਤੋ ਇਤੀ+ਧ ‘‘ਵੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ ਯਾਵ ‘‘ਮਯਦਾ ਸਰੇ’’ਤਿ.

੩੮. ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ

ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਾਗਮੋ ਹੋਤਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ. ਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨਾ+ਗਮੋਵ, ਸ ਚ ਰਸ੍ਸਸਰਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ… ਤਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਸਰਾਨੁਗਤਤ੍ਤਾ. ਠਾਨੀਨ+ਮਾਲਿਙ੍ਘਿਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਗਮੋ. ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ, ਅਕ੍ਖਿਂ ਰੁਜਤਿ, ਪੁਰਿਮਂ ਜਾਤਿ, ਅਣੁਂ ਥੂਲਾਨਿ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁਂ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਂਤਂਸਭਾਵਤੋ. ਵਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚਕ੍ਖੁ ਉਦਪਾਦਿ ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਅਵਂਸਿਰੋ, ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂਤਿਆਦਿ ਨਿਚ੍ਚਂ… ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਤ੍ਤਾ ਵਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ, ਵਵਤ੍ਥਿਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸਾ+ਨੁਰੋਧੇਨ ਲਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਵਿਭਾਸਾ ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਾ. ਵਾਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯੇ ਵਤ੍ਤਤੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਯਥਾਵਵਤ੍ਥਿਤਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਿ. ਯਦਾ ਪਚ੍ਛਿਮੇ, ਤਦਾ ਨਿਚ੍ਚ+ਮਨਿਚ੍ਚ+ਮਸਨ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਧਿਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕ੍ਵਚਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾ+ਨੁਵਤ੍ਤਨਾ ਤੇਨੇਵਾ+ਸਨ੍ਤਵਿਧਿ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਵਾਸਦ੍ਦੇਨਿ+ਤਰਦ੍ਵਯਂ. ਕ੍ਵਚਿ ਤ੍ਵੇਵ, ਨ ਹਿ ਏਤੇਹਿ, ਇਧ ਚੇਵ.

ਸਂ ਰਮ੍ਭੋ, ਸਂ ਰਤ੍ਤੋ, ਸਂ ਰਾਗੋ, ਤਾਸਂ ਅਹਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ, ਏਵਂ ਅਯਂ, ਪੁਂ ਲਿਙ੍ਗਂ, ਕਿਂ ਅਹਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿਂ ਅਹਂ ਇਤੀ+ਧ ‘‘ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਾ’’ਧਿਕਾਰੋ ਆ ‘‘ਮਯਦਾ ਸਰੇ’’ਤਿ.

੩੯. ਲੋਪੋ