ਚਤੁਤ੍ਥਕਣ੍ਡ

੧. ਣੋ ਵਾਪਚ੍ਚੇ

ਨਨੁ ਚ ‘ਣੋ ਵਾਪਚ੍ਚੇ’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਕਥਂ ਪਕਤਿਵਿਸਯਾਵਗਮੋ ਸਿਯਾ. ਯਥਾਕਥਞ੍ਚਿ ਪਕਤਿਵਿਸਯਾਵਗਮੇਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨਤੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮੇਨਾਪਚ੍ਚਨ੍ਤ੍ਯਾਦੋ ਯਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਧਮ੍ਮੇਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋਪਿ ਸਿਯਾ ਣਾ ਦਿਪਚ੍ਚਯੋਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ ‘ਅਪਚ੍ਚਵਤਾ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਅਪਚ੍ਚਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚਤ੍ਥਸ੍ਸ, ਅਪਚ੍ਚਵਤਾਤਿ ‘‘ਣੋ ਵਾਪਚ੍ਚੇ’’ਤਿ ਵਸਿਟ੍ਠਾਦ੍ਯਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਗ੍ਗਹਣਾਯ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨਤੋ ਯੋ ਅਪਚ੍ਚਵਾ ਤਤੋ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਅਸਮ੍ਭਵਾ ਦਬ੍ਬਾਚਕਸਦ੍ਦਾਵ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾ ਜਾਯਤੇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਮਾਪਚ੍ਚਂਤ੍ਯਾਦੀਸੁ ਣਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ (ਨ ਜਾਯਤੇ) ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨ. ਧਮ੍ਮਾਯਾਤਿ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਂ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਮਾਤਿ ਧਮ੍ਮਹੇਤੁਨਾ, ਤਤੋ ਅਸਮ੍ਭਵੇ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘ਸਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ’ਤਿ. ਸਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਮੇਵ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ ‘ਅਪਚ੍ਚਵਾਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਧਮ੍ਮੇਨਾਪਚ੍ਚਂ ਕਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪੇਕ੍ਖਿਯਮਾਨਂ ਵਦਤਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਦਿ ਅਪੇਕ੍ਖੀਯਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਹਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਣਾਦਿਵੁਤ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ [ਨਹੇਤਕਾਮਨ੍ਤਤ੍ਥ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਸਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਬਲੋ ਵਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸਾਪਚ੍ਚਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਵਸਿਟ੍ਠੋ-ਪਚ੍ਚਵਾਤਿ ਤਤੋ ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿਚ੍ਚਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ- ‘ਨ ਚੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਕਾਰਣਮਾਹ- ‘ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ’ਤਿ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਮ੍ਬਲਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਅਪਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨਾਤ੍ਥਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸਾਪਚ੍ਚੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਭਾਵਾਯੇਵ ਵਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਪਚ੍ਚਂ ਵਾਸਿਟ੍ਠੋਤਿ ਣਾਦਿਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਭਾਵੇ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਵਸਿਟ੍ਠਂ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਦਿ ਸਮਾਸਵੁਤ੍ਤਿਯਮੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਮਿਵ ਵਾਸਿਟ੍ਠਾਦਿਣਾਦਿਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਣਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯਮੁਪਜਨਯਤਿ, ਨਾਸਮਤ੍ਥਂ, ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਮੇਵੇਤਮ੍ਮਨਸਿ ਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ- ‘ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ’ਤਿ.

ਯਦਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਣਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਪੇਕ੍ਖਤੇ, ਤਦਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਯਸ੍ਸਾਪਚ੍ਚੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਤਤੋਵ ਜਨਕਤੋ ਸੋ ਸਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ- ‘ਯਜ੍ਜੇਵ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ.

ਯੋ ਜਨਕੋਤਿ ਯੋਯੋ ਯਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਅਪਚ੍ਚਸ੍ਸ ਜਨਕੋ. ਤਤੋਯੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾਤਸ੍ਮਾ ਜਨਕਤੋਯੇਵ. ਸਿਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪਚ੍ਚਤ੍ਥੇ ਣਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਿਯਾ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁਮਾਹ- ‘ਤਸ੍ਸੇਵਾਪਚ੍ਚੇਨ ਯੋਗਾ’ਤਿ. ਯੋਗਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤੋ, ਨ ਮੂਲਪ੍ਪਕਤਿਤੋਤਿ ਪਰਮਪ੍ਪਕਤਿਤੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਹੇਤੁਮਾਹ- ‘ਅਯੋਗਾ,ਤਿ, ਵਚਨਾਭਾਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਚੇ’ਤ੍ਯਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਭਾਵਾ (ਤਾਦਿਸਵਚਨਾਭਾਵਾ) ਚ ਮੂਲਪ੍ਪਕਤਿਤੋ ਣਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮੂਲਪ੍ਪਕਤਿਤੋਵਾਸ੍ਸਾਭਿਮਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਮੂਲਪ੍ਪਕਤਿਤੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕਥਮ੍ਪਨਿਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਜਨਕਸ੍ਸੇਵਾਬ੍ਯਾਹਿਤਸ੍ਸਾਪਚ੍ਚੇਨ ਮੁਖ੍ਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਾਨੀਯ ਇਦਮਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਬ੍ਯਵਹਿਤਜਨਿਤਸ੍ਸਾਪ੍ਯਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਰਮਪ੍ਪਕਤਿਯਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸਬ੍ਭਾਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਾਧਯਿਤੁਮਾਰਭਤੇ ‘ਕਥ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਏਵਂ ਹਿਚ੍ਚਾਦਿ ਕਥਂਪਨਿਦਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਤ੍ਥ ਨਵਾਕ੍ਯਂ, ਹਿਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾਰਮੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ, ਨਾਤ੍ਤਾਨਂ ਪਿਤਾਮਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾਯੇਵਾਪਚ੍ਚੇਨ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਤਿ ਨ ਪਿਤਾਮਹੋਤਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੁਪ੍ਪਾਦੇਤੁਨਿਦ੍ਦਿਸਨਂ, ਤੇਨ ਅਪਚ੍ਚੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਯੇਵ ਜਨਕਸ੍ਸੇਵ ਯੋਗੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਪਟਿਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਤਨ੍ਤਿਤਂ [ਤਤ੍ਥ-ਇਤਿ (ਪਞ੍ਚਿਕਾਯਂ)] ਪੁਚ੍ਛਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤੇਨਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚੇਨ. ਅਪਤਨਨ੍ਤਿ ਨਰਕੇ ਅਪਤਨਂ ਭਵਤਿ, ਸੋਤਿ ਯੋਸੋ ਯਸ੍ਸਾਤ੍ਯਨਿਯਮਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਸੋ ਞਾਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਦੀਪੇਤਿ- ‘‘ਨਪਤਤ੍ਯਨੇਨ ਨਰਕੇਤ੍ਯਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਪਚ੍ਚੇਨਾਨੇਨ ਯਸ੍ਸਕਸ੍ਸਚਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨਾਪਤਨਮ੍ਭਵਤਿ ਨਰਕੇ ਸੋਸੋ ਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਞਾਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਵਾਤਿ ਕਸ੍ਸਾਯਂ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯਾਨੁਰੋਧਨੇ ਸੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾਯੇਵ ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੁਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥਾਪਚ੍ਚੇਨ ਨਰਕਾਪਾਤਸਬ੍ਬ ਜਨਜਾਨਨਿਚ੍ਛਾਵਿਸੇਸਜੋਤਕੋ, ਯਦਿ ਸਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯ ਨ ਕੇਵਲਮੁਪ੍ਪਾਦੇਤਾਰਂ, ਅਤ੍ਥਿਚ੍ਚਾਦਿ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਤਂ ਅਪਚ੍ਚਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਂ, ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਾ [ਕਤ੍ਵਾ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ.

ਬ੍ਯਵਹਿਤਜਨਿਤੇਨਾਪੀਤਿ ਬ੍ਯਵਹਿਤੇਨ ਕਤ੍ਤੁਨਾ ਜਨਿਤੇਨਾਪਿ, ਕਰਣੇ ਚਾਯਂ ਤਤਿਯਾ, ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਵਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਆਹ ‘ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਹਿਸਦ੍ਦੋ ਯਸ੍ਮਾਦਤ੍ਥੇ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਜਸ੍ਸ, ਤੇਨ ਅਪਚ੍ਚੇਨ ਅਪਤਨਂ ਤਦਪਤਨਂ ਤਤੋ, ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਤੇਨ ਬ੍ਯਵਹਿਤਜਨਿਤੇਨਾਪਿ ਪੁਮੁਨਾ ਪੁਬ੍ਬਜੋਪਿ ਨਰਕਂ ਨ ਪਤਤਿ ਸੋ ਪੁਬ੍ਬਜਸ੍ਸਾਪ੍ਯ ਪਚ੍ਚਂ ਭਵਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਚਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਯਸ੍ਮਾਤ੍ਯਨੇਨਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਪਪਤ੍ਯਨ੍ਤਰਮਾਹ-‘ਉਪਚਾਰਤੋਵੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਪੁਬ੍ਬ ਪੁਬ੍ਬਭਾਵੇ ਸਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤੇ ਸਤਿ. ਬ੍ਯਵਹਿਤੇਨ ਜਨਿਤੇ ਅਪਚ੍ਚੇਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਪਾਯਾਪਤਕਾਰਣਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿਯੇ ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕੇਸਨ੍ਤਿ ਆਹ-‘ਪੁਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਕੇ ਨਾਤਿ ਆਹ- ‘ਪਾਰਮ੍ਪਰਿਯੇਨਾ’ਤਿ. ਅਭੇਦੋਪਚਾਰੇਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪੁਬ੍ਬਭਾਵੇ ਸਤਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਜਨਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਾਰਮ੍ਪਰਿਯੇਨਪੁਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾ ਵਤੋ ਜਨਕਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਜਨਕਾਵ ਨਾਮ ਤੇ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਏਵਮਭੇਦੇਨ ਉਪਚਰਣਤੋ ਚਿਨ੍ਤਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਭਯਥਾਤਿ ਞਾਯੇਨ ਉਪਚਾਰੇਨਚਾਤਿ ਉਭਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ, ਏਵਮੁਭਯਥਾਪਿ ਮੂਲਪ੍ਪਕਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੇਨਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਕਥਮਨਨ੍ਤਰ [ਮਨਨ੍ਤਰਾਦਿ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ) (ਤਤ੍ਥ) ਪੋਤ੍ਥਕੇ] ਜਨਿਤੇਨਾਪਚ੍ਚੇਨਾਦਿਪੁਰਿਸਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਯੇਨ ਤਤੋ ਣਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਿਯਾਤਿ ਨਾਸਙ੍ਕ੍ਨੀਯਂ.

ਤਤੋ ਚਾਤਿ ਮੂਲਪ੍ਪਕਤਿਤੋ ਚ, ਅਪਚ੍ਚਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਿ ਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕਤ੍ਤਵਿਸੇਸੋਪਗ੍ਗਾਹਿ ਅਪਚ੍ਚਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ.

ਏਵਮ੍ਮੂਲਕਤਿਤੋ- ਪਚ੍ਚਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਣਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਪਚ੍ਚਾਦਿਤੋਪਿ ਹੋਤੇਵ ਣਾਦਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਧਾਨਾ. ਸੋ ਚ ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰਤੋ ਗੁਰੁਜਨਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਨ੍ਨਿਯੋਗਾਚਰਣੇਨ ਪਸਤ੍ਥੇ ਯੇਵਾਪਚ੍ਚੇ ਬ੍ਯਵਹਿਤਜਨਿਤੇਪਿ ਇਤ੍ਥਿਵਜ੍ਜਿਤੇ ਸਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘ਨਤ੍ਤਾਦੀਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਸਤਿਯੇਵ ਗੁਰੁਜਨੇ ਸਪ੍ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਕੁਚ੍ਛਿਤੇ-ਪਚ੍ਚੇਤੁ ਨਤ੍ਤਾਦੀਵੁਤ੍ਤੀਹਿ ਵਸਿਟ੍ਠਾਦੀਹਿ ਣਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਵਾਸਿਟ੍ਠੋਤਿਆਦਿ, ਇਤ੍ਥਿਯਞ੍ਚ ਨ ਹੋਤਿ ਵਾਸਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦਿ.

ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ. ਅਪਚ੍ਚੇ ਵਿਧੀਯਮਾਨੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਪਚ੍ਚਵਤਾ ਜਾਯਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸਾਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਜਾਯਤਿ. ਸੋਚਾਯ ਮਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਛ(ਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤ) ਤਾਭਾਵੇ ਕਥਂ ਸਿਯਾਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ. ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵਾਪਚ੍ਚੇ ਪੁਤ੍ਤੇ-ਭਿਧੇਯ੍ਯ ਨਤ੍ਤਾਦੋ ਵਾਪਚ੍ਚੇ-ਭਿਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕੁਤੋਚਿ ਅਪਚ੍ਚਵਤਾ ਨਤ੍ਤਾਦੋ ਏਵ. ਇਦਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਮ੍ਬਹੁਲਵਚਨੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ- ‘ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰਾ’ਤਿ. ਅਪਚ੍ਚੇਤਿ ਏਕਵਚਨੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪੁਮੁਨਾ ਨਪੁਂਸਕੇਨ ਕਰਿਯਤਿ, ਤੇਨੇ ਕਸ੍ਮਿਂ ਯੇਵਾਪਚ੍ਚੇ ਸਿਯਾ, ਨ ਬਹੂਸੁ ਵਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸਾਪਚ੍ਚਾਨਿ ਵਾਸਿਟ੍ਠਾਨਿ, ਨ ਚਿਤ੍ਥਿ ਵਾਸਿਟ੍ਠਾਨਿ, ਨ ਚਿਤ੍ਥਿਯਂ ਵਾਸਿਟ੍ਠੀਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ-‘ਇਦਞ੍ਚੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਅਪਚ੍ਚਵਚਨਞ੍ਚ. ਇਮਿਨਾ ਚੇਤ੍ਥ ਤਥਾ ਨਿਸ੍ਸਯਕਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਭਾਵਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਯਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਿਂ ਪਨ ਕਾਰਣਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਤਸ੍ਸਾਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਯੇਨਕੇਨਚਿ ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਨਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ-ਵਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸੇਹੋਪਾਦਾਨਂ, ਯਥਾਧਞ੍ਞਤ੍ਥਿਨੋਪਲਾਲਾਦਿਨੋਪ੍ਯਪ੍ਪਧਾਨਸ੍ਸੋਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਤੋਯੇਵਾਹ-‘ਉਪਲਕ੍ਖੀਯਸ੍ਸੇਤ੍ਥ ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਇਤ੍ਥਿਪੁਮਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਜਞ੍ਞਵਿਸੇਸੋ ਉਪਲਕ੍ਖੀਯੋ, ਅਪਚ੍ਚੇਤੀਦਮੁਪਲਕ੍ਖਣਂ, ਸਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੁਪਲਕ੍ਖਣਂ ਸਯਂ. ਕਾਰਿਯਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਪੁਮੇ ਨਪੁਂਸਕੇਪਚ੍ਚੇ-ਭਿਧੇਯ੍ਯੇ ਵਿਧਿ ਹੋਤਿਚ੍ਚੇਵਂ ਕਾਰਿਯਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਇਟ੍ਠਂ.

ਵਚਨਨ੍ਤਰੇਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ. ਆਣੀਤਿ ਣਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸੁਤ੍ਤਂ ਵਦਤਿ. ਅਗੋਤ੍ਤਾਦਿਤੋਤਿ ਯੋਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਿਭੂਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਆਣੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ (੪-੫) ਵਕ੍ਖਤਿ-‘ਅਕਾਰਨ੍ਤਮਤ੍ਤਤੋਵਾਯਂਣਿਨ ਗੋਤ੍ਤਾਦਿਭੂਤਤੋ’ਤਿ. ਵਾਕ੍ਯਸਮਾਸਾਪੀਤਿ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯੇਨਾਹ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾਕ੍ਯੋਪਦਸ੍ਸਿਤੇ ਅਤ੍ਥੇ, ਤਨ੍ਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ. ਸਮਾਸਵੁਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਨਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਸਤਿਪਨਾਤਿ ਵਾਕਾਰੇ ਸਤਿ ਤੁ ਅਨਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਣਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਸੋਪੀਤਿ ਸਮਾਸੋਪਿ, ਸਮਾਸੋਤਿਆਦਿਨਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰਮਾਹ. ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯਸਿਜ੍ਝਨੇਨ. ਪਕ੍ਖੇ ਵਾਕ੍ਯਸਮਾਸਾਪਿ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਖੇ ਸਮਾਸਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਬਾਧਿਤਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰੇ ਣਾਦਿਵੁਤ੍ਤਿ ਨ ਬਾਧੀਯਤੀਤਿ ਵਾਕ੍ਯਵੁਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨. ਵਚ੍ਛਾ

ਵਚ੍ਛਕਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਕਚ੍ਚਾਦਿਗਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਾਗੇਨ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਵਚ੍ਛਾਦੀਹੀ’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਕਣ੍ਹੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ’’ਤਿ ਗਣਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਣ੍ਹਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਣਾਨਣਾਯ ਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਉਪ੍ਪਾਦਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਮਾਦੀਹਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਆਕਤਿਗਣਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਕਤਾਣਿਯੋਵੇ’’ਤਿ ਗਣਸੁਤ੍ਤਂ, ਦਿਚ੍ਚਾਦੀਸੂਤਿ ਯਤੋਣ੍ਯੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਣ੍ਯ ਦਿਚ੍ਚਾਦੀਹੀ’’ਤਿ (੪-੪), ਤੇ ਦਿਚ੍ਚਾਦਯੋ, ਤੇਸੁ ਪਾਠਾਤਿ ਤਂਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ‘‘ਕਤਾ ਣਿਯੋਵੇ’’ਤਿ ਪਾਠਾਭਾਵੇਪਿ ਦਿਚ੍ਚਾ ਦੀਨਮਾਕਤਿਗਣਤ੍ਤਾ ਪਠਿਤਮੇਵ ਨਾਮ ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਣ੍ਯੇਤਿ ਣ੍ਯਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਕਤੇ. ਗੋਤ੍ਤਾਦਿਸਦ੍ਦਾਤਿ ਗੋਤ੍ਤੇ ਵਂਸੇ ਆਦਿਭੂਤਾ ਸਦ੍ਦਾ. ਵਂਸੋਤਿ ਅਨ੍ਵਯੋ. ਸੋਯੇਵ ਗਾਵਂ ਸਜਾਤਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਵਿਜਾਤਿਵਿਨਿਵਤ੍ਤਨਂ ਸਕਟਾਦਿਵਚਨਂ ਤਾਯਤੀਤਿ ਗੋਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨਾਹ-‘ਗੋਤ੍ਤਂ ਵਂਸੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸਾਦਯੋ ਗੋਤ੍ਤਾਦਯੋਤਿ ਸੇਸੋ. ਕੇਤੇ ਗੋਤ੍ਤਾਦਯੋਚ੍ਚਾਹ- ‘ਸਞ੍ਞਾਕਾਰਿਨੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਵਚ੍ਛਾਦਯੋ ਨਤ੍ਤਾਦਿਨੋ ਅਪਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਪਚ੍ਚਂ ਤਦਪਚ੍ਚਾਦਿ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਨਤ੍ਤਾਦਿਨੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ.

੩. ਕਤ੍ਤਿ

ਘਪਸਞ੍ਞਨ੍ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਭੀਯ੍ਯੋ ਕਤ੍ਤਿਕਾਦਯੋਤਿ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਣ੍ਹਿਆਦਯੋ ਕੇਚਿਯੇਵ ਕਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮਾਹ- ‘ਏਤ੍ਥਾ’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਨਤਾ ਸੁਪਣ੍ਣਮਾਤਾ, ਤੇਹੀਤਿ ਵਿਧਵਾਦੀਹਿ. ਵਿਧਵਾਦਿਗਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘ਬਨ੍ਧਕ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਵਿਗਤੋ ਧਵੋ ਪਤਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਧਵਾ, ਬਨ੍ਧਕੀ ਅਭਿਸਾਰਿਣੀ.

੪. ਣ੍ਯਦਿ

ਯਸ੍ਸ ਚ ਚਵਗ੍ਗੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਕੇਵਲਂ ਗਗ੍ਗ੍ਯੋਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸਤ੍ਥਾਗਤਗਗ੍ਗਾਦਿਗਣੇਕਦੇਸਭੂਤਕੁਣ੍ਡਨੀਸਦ੍ਦਤੋਪਿ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਮੁਦਾਹਰਨ੍ਤੋ ਸੋ ਗਗ੍ਗਾਦਿਗਣੋਪ੍ਯਤ੍ਰਾਭ੍ਯੁਪਗਤੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਗ੍ਗਾਦਿਕੇਪਿ ਪਰਸਤ੍ਥਪਠਿਤੇ ਯੋਯੋ ਪਯੋਗੋ ਆਗਮੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਵਚ੍ਛੋ ਅਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸੋਚ੍ਚਾਦਿ. ਸੋਪੀਹ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਗਗ੍ਗਾਦਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਗਗ੍ਗਾਦੀਤਿ ਗਗ੍ਗਾਦਿ ਅਯਂ. ਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਗ੍ਗਵਂਸਸ੍ਸ ਆਦਿਭੂਤੇਨ ਗਗ੍ਗੇਨ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤੋ ਗਣੋ ਗੋਤ੍ਤਾਦਿਗਣੋ, ਤੇਨ ਗਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਕੋਚਿ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਵਪਚ੍ਚਂ ਗਗ੍ਗੀਤਿ ਭਵਤਿ. ਪਪੁਤ੍ਤਾਦੋਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਗਗ੍ਗਸ੍ਸਾਪਚ੍ਚਂ ਗਗ੍ਗਿਚ੍ਚੇਵ ਯਥਾਸਿਯਾਤਿ.

੫. ਆਣਿ

ਪਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਮਾਗਧਂ ਸਦ੍ਦਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਨਾਮਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਕਤਸ੍ਸ. ਆਤਿ ਨਾਮਵਿਸੇਸਨੇਸਤਿ ‘‘ਵਿਧਿਬ੍ਬਿਸੇਸਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਤਦਨ੍ਤ ਵਿਧਿਨਾ ਅਕਾਰਨ੍ਤੋ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਆਹ-‘ਵਿਸੇਸਨੇਨ ਚਾ’ਤਿਆਦਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਮਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

੬. ਰਾਜ

ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਰਾਜਞ੍ਞੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤੇਨ. ਰਾਜਞ੍ਞੋਤੀਮਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਖਤ੍ਤਿਯਜਾਤੀਤਿ, ਰਾਜਞ੍ਞਜਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਞ੍ਞੋ ਅਪਚ੍ਚਂ ਰਾਜਾਪਚ੍ਚਂ.

੮. ਮਨੁ

ਸਮੁਦਾਯੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਸਮੁਦਾਯੇਨ, ਜਾਤਿਯਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਯਂ. ਜਾਤਿਸਦ੍ਦਾਏਤੇਤਿ ਇਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਮਾਨੁਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪਚ੍ਚਤ੍ਥਾਭਾਵੇ ਹੇਤੁਵਚਨਂ. ਅਪਚ੍ਚਤ੍ਥੋ ਏਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਚ ਇਦਂ ਵਿਸੁਂ ਮਨੁਸ੍ਸਮਾਨੁਸ ਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਸ੍ਸਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਣੋਵਾਤਿ ਮਨੁਨੋ ਅਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ‘‘ਣੋ ਵਾਪਚ੍ਚੇ’’ਤਿ (੪-੧) ਣਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋਵ. ਨ ਜਾਤੀਤਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮਾਹ.

੯. ਜਨ

ਰਾਜਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਤਿ ਰਞ੍ਞੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਰਾਜਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ. ਪਞ੍ਚਾਲਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਅਪਚ੍ਚਂ, ਪਞ੍ਚਾਲਾਨਂ ਜਨਪਦਾਨਂ ਰਾਜਾਤਿ ਵਾ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਵਿ(ਭਾਗੋ) ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਓਕ੍ਕਾਕਾਨਂ ਅਪਚ੍ਚਂ ਰਾਜਾ ਵਾ ਓਕ੍ਕਾਕੋ.

੧੧. ਣਰਾ

ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਰਤ੍ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਤ੍ਥਮਾਹ- ‘ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਦਿਨਾ’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘ਰਾਗੋ ਕੁਸੁਮ੍ਭਾਦੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕੁਸੁਮ੍ਭਾਦਿਨਾਤਿ (ਵੁਤ੍ਤਂ) ਸਿਯਾ, ਰਞ੍ਜਿ ਅਯ ਮਤ੍ਥਿ ਅਭਿਸਙ੍ਗੇ‘ਭੋਜਨੇ ਰਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸੇ ‘ਰਤ੍ਤੋਗੋ’ਤਿ, ਲੋਹਿਤੋਤ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਕ੍ਕਸਜ ਵਣ੍ਣਨ੍ਤਰਾਪਾਦਨੇ‘ਰਤ੍ਤੋ ਪਟੋ’ਤਿ. ਇਹ ਤੁ ਤਤਿਯੇ-ਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ- ‘ਵਣ੍ਣਨ੍ਤਰਮਾਪਾਦਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਰਾਗਾਤਿ.

ਅਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਚਾਚਰਿਯਾਨ ਮੁਪਦੇਸਤੋ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ (ਚਰਿਯ) ਪਾਰਮ੍ਪਰਿਯਾਵਗਮ੍ਯਤੇ, ਰਾਗਾਤਿ ਕਸਾਵ ਸਙ੍ਖਾਤਅਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਪਟਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਭਾਵੇ ਰਾਗਸ੍ਸ ਕਰਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਚਾਯਂ ਕਸਾ ਵਤ੍ਥਤੋ ਭਵਤ੍ਯਸਮ੍ਭਵਾ, ਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਰਾਗਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਤਬ੍ਬਾਚਕਾ ਕਸਾਵਸਦ੍ਦਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਰਾਗਾਤਿ ਪਨ ਤੇਨਾਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਪਿ ਤਬ੍ਭਾਵੇਨਾ [ਤਬ੍ਬਾਵਕਭਾਵੇਨਾ-ਤਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ] ਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਤਬ੍ਬਾਚਕਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤੋ‘ਤੇਨ ਰਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਹੋਤੀਤਿ ਕਸਾਵੇਨ ਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਰਾਗਵਾਚਿਨੋ ਤਤਿਯਨ੍ਤਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨ ‘ਣ ਰਾਗਾ ਤੇਨ ਰਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ- ‘ਰਾਗਵਾਚਿਤਤਿਯਨ੍ਤਤੋ’ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਰਾਗੇਨ ਰਤ੍ਤਨ੍ਤੇਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਰਾਗਾ ਰਾਗਵਾਚੀਸਦ੍ਦਾ ਤਤਿਯਨ੍ਤਾ ਣਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਧਾਨਤੋਤਿ ਉਪਚਾਰਵਸੇਨ ਕਥਨਤੋ. ਵਿਨਾਪਿ ਤੇਨਾਤਿ ਤਂਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਨਾਪਿ.

੧੨. ਨਕ੍ਖ

ਤਤਿਯਨ੍ਤਤੋ ਵਿਜ੍ਝਤ੍ਥਂ ਤੇਨਾਤਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਇਨ੍ਦੁਯੁਤ੍ਤੇਨ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਲਕ੍ਖਿਤੋ ਚੇ ਕਾਲੋ, ਤਦਾ ਤੇਨ ਲਕ੍ਖਿਤੇ ਕਾਲੇਤ੍ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਤਤਿਯਨ੍ਤਤੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਣੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਵਿਵਰਣੇ ਤੁ ਤਞ੍ਚੇਤ੍ਯਾਦਿਕਮਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਤ੍ਯਨੁਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਤਤਿਯਨ੍ਤਤੋਤਿ ਲਬ੍ਭਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸੁਤਤ੍ਤਾਤਿ, ਕਾਲੇਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਣਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕਾਲੋ ਆਧਾਰੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ‘ਲਕ੍ਖਿਤੇ ਕਾਲੇ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਸੇਸ੍ਸਗਤਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਚਾਰਿਤਾਯ ਵਿਸੇਸਨ ਗਤਾ ਚ (ਵਿਚਾਰਿਤਾ) ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ- ‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨੇ’ਤਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਇਹ ਕੇਚਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਿਰਿਯਾਸਭਾਵਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਅਪਰੇ ਤੁ ਦਬ੍ਬਸਭਾਵਂ ਨਿਚ੍ਚਂ. ਤਸ੍ਸੋ ਭਯਸ੍ਸਪਿ ਕਾਲਸ੍ਸ ਚਨ੍ਦਯੁਤ੍ਤੇਨ ਫੁਸ੍ਸਾਦਿਨਾ ਲਕ੍ਖਿਯਭਾਵਾ ਲਕ੍ਖਣੇ ਤਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮਾਹ- ‘ਕਿਰਿਯਾ ਰੂਪੋ ਕਾਲੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ.

ਵਿਸੇਸਾਵਸਾਯੋਤਿ ਕਾਲਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਾਵਧਾਰਣਤ੍ਥਮੇਵ ਹਿ ‘ਫੁਸ੍ਸੀ ਰਤ੍ਤਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਲੋਕੇ ਪਯੁਜ੍ਜਤੇ. ਗੁਰੁਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗੁਰੁ ਜੀਵੋ, ਨ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ, ਚਨ੍ਦਯੁਤ੍ਤਤਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ… ਚਨ੍ਦਯੁਤ੍ਤੇਨ ਗੁਰੁਨਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਲਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ. ਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਲਕ੍ਖਿਤੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਨ੍ਦਂ ਵਿਨਾ ਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਤੁ ਕੇਵਲਾਯ ਮੁਹੁਤ੍ਤੋ ਕਾਲੋ ਲਕ੍ਖਿਤੋ ‘ਕਤ੍ਤਿਕਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਫੁਸ੍ਸੇਨ ਲਕ੍ਖਿਤਾ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫੁਸ੍ਸੇਨਿਨ੍ਦੁਯੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ ਲਕ੍ਖਿਤਾ ਨ ਕਾਲੋ ਫੁਸ੍ਸੋਤਿ. ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਸ੍ਸ ਰਤ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਾਪਰਾਮਾਸੇਨ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਵਾਚਿਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਨ ਲੋਪਂ ਵਿਧਾਯ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦੇਸਵਿਧਾਨੇਨ ਸਕਲਿਙ੍ਗਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯੁਤ੍ਤੇਹਿ-ਟ੍ਠਮਭਿਧਾਨਂ ਪਰੇਹਿ, ਤਦਾਹ- ‘ਅਹੋ ਰਤ੍ਤੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ.

ਰਤ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਾਪਰਾਮਾਸੇਨਾਤਿ ਫੁਸ੍ਸੀ ਰਤ੍ਤਿ ਫੁਸ੍ਸੋ ਅਹੋਤਿ ਏਵਂ ਰਤ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਪਰਾਮਾਸੇਨ ਅਸਮ੍ਮਸ੍ਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਸਕਲਿਙ੍ਗਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਫੁਸ੍ਸਕਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਂ ਯਂਯਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਯਾਯਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ, ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਹਿ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਲਿਙ੍ਗੇਹਿ ਤਾਹਿਤਾਹਿ ਚ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਹਿ ਯੁਤ੍ਤੇਨ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ. ਨ ਤਦੁਪਲਕ੍ਖਿਤੋ ਕਾਲੋਤਿ ਕਤ੍ਤਿਕਾ ਸਦ੍ਦੋਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤੋ ਬਹੁਤਾਰਕਤ੍ਤਾ ਕਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਤਾਯਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਲਕ੍ਖਿਤੋਕਾਲੋਪਰੇਹਿਵਿਯ ਨ ਕਥੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਤਦੁਪਲਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸਕਾਲਸ੍ਸੇਵਕਤ੍ਤਿਕਾਸਦ੍ਦੇਨਾਭਿਧਾਨੇ ਕੋ ਦੋਸੋ ਯੇ ਨੇਵਮੁਚ੍ਚਤੇਚ੍ਚਾਹ- ‘ਅਜ੍ਜੇਤਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਪਰਮਤੇ ਦੋਸੋ ਉਬ੍ਭਾਵਿਤੋ, ਤਦਤ੍ਥਤ੍ਤੇ ਸਤੀਤਿ ਤਦੁਪਲਕ੍ਖਿਤਕਾਲਤ੍ਥਤ੍ਤੇ ਸਤਿ.

ਸਤ੍ਤਮੀ ਸਿਯਾਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਸਦ੍ਦਾ ਤਦ੍ਧਿਤਲੋਪਨ੍ਤਾ ਫੁਸ੍ਸੇਨ ਪਾਯਸਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਫੁਸ੍ਸੇ ਪਾਯਸਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’ਤ੍ਯਾਦੋ ਆਧੇਯ੍ਯਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾ ਸਿਯਾ ਸਤ੍ਤਮੀ, ਯਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਧੀਯਤਿ ਪਾਣਿਨੀਯੇਹਿ, ਤਤੋ ‘ਅਜ੍ਜਕਤ੍ਤਿਕਾ’ਤੇਤ੍ਥਾਪ੍ਯਾਧੇਯ੍ਯਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾ ਸਤ੍ਤਮੀ ਸਿਯਾ ਲੋਪਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘ਅਜ੍ਜਕਤ੍ਤਿਕਾਸੂ’ਤਿ, ਨ ਪਠਮਾ. ਪਠਮਾਯੇਵ ਪਨਾਯਂ ਪਯੋਗੋ ‘ਅਜ੍ਜਕਤ੍ਤਿਕਾ,ਤਿ. ਅਜ੍ਜੇਤ੍ਯਧਿਕਰਣਪ੍ਪਧਾਨੋ ਅਹੋਰਤ੍ਤਕਾਲਵਾਚੀ ਸਦ੍ਦੋ, ਕਤ੍ਤਿਕਾਸਦ੍ਦੋਪਿ ਤਦ੍ਧਿਤਲੋਪੇਨ ਤਕ੍ਕਾਲਾਭਿਧਾਯਕੋ, ਤਤੋ ਯੇਵਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿਸਾਮਾਨਾਧਿਕਰਣ੍ਯਾ ਕਤ੍ਤਿਕਾਯੋਪ੍ਯਧਿਕਰਣਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇ, ਤਞ੍ਚ ਨ ਵਿਨਾਧੇਯ੍ਯੇਨ ਹੋਤੀਤ੍ਯਾਧੇਯ੍ਯਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾਯਂ ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤਮੀਯੇਵ ਸਿਯਾ, ਨ ਪਠਮਾ (ਉਪ) ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤ੍ਯਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਤ੍ਤਨੋਦਾਨਿ ਦਸ੍ਸਨੇ ਸਤ੍ਤਮਿਯਾ ਅਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ਪਠਮਾਯੇਵੋਪਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ- ‘ਚਨ੍ਦੇ ਪਨੂਪਚਾਰੇਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਨਾਧੇਯ੍ਯਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾਚ੍ਚਨੇਨ ਸਤ੍ਤਮਿਯਾ ਅਪ੍ਪਸਙ੍ਗਮਾਹ. ਏਵਞ੍ਚਰਹਿ ਵਚਨਮਨ੍ਤਰੇਨ ਪਰੇਸਂ ਵਿਯ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਧਾਯਕਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਜਾਤੋਚ੍ਚਾਸਙ੍ਕਿਯ ਤਮ੍ਪਟਿਪਾਦੇਤੁਮਾਹ- ‘ਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਜਾਤੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਤ੍ਤੇਪਿ ਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਜਾਤਿਯਮੇਕ ਵਚਨਨ੍ਤਂ. ਪਕਾਰਨ੍ਤਰਮਾਹ- ‘ਲੋਪੋਤਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਲੋਪੇਨਾਤਿ ਕਤ੍ਤਿਕਾਹਿ ਇਨ੍ਦੁਯੁਤ੍ਤਾਹਿ ਲਕ੍ਖਿਤੋ ਕਾਲੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਤਣਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਲੋਪੇਨ.

੧੩. ਸਾਸ੍ਸ

ਸੇਤਿ ਪਠਮਨ੍ਤਾਤਿ ਸਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਪਠਮਨ੍ਤਾ, ਯਂ ਪਠਮਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਾਚੇਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਪਠਮਨ੍ਤਮਾਹ. ਪਠਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਤਦਤ੍ਥਮਭੇਦੇਨਾਹ- ‘ਸਾ’ਤਿ. ਕਾ ਸਾ ਦੇਵਤਾਚ੍ਚਾਹ- ‘ਲੋਕਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਾਯੇਵ ਦੇਵਤਾ’ਤਿ. ਯਾਗਸਮ੍ਪਦਾਨਮ੍ਪਿ ਲੋਕੇ ਦੇਵਤਾਤਿ ਪਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਾਗਸ੍ਸ ਯਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪੁਰੋਡਾਸਾਦਿਨੋ ਸਮ੍ਪਦਾਨਮ੍ਪਿ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਪਿਨ੍ਦਾਦਿ ਲੋਕੇ ਦੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪੁਰੋਡਾਸਾਦਿਨੋ ਦੇਵਤਾ ਸਾਮੀਤਿ ਪਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਇਨ੍ਦੋ ਦੇਵਤਾ ਅਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦਂ, ਆਦਿਚ੍ਚੋ ਦੇਵਤਾ ਅਸ੍ਸ ਆਦਿਚ੍ਚਂ, ਹਵਿ ਪੁਰੋਡਾਸਾਦਿ ਯਾਗਦਬ੍ਬਂ.

ਮਨ੍ਤਥੋਮਨੀਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵਤਾਤਿ ਪਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਮਨ੍ਥੇਨ ਯੋ ਥੂਯਤੇ ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾ ਸਾਮੀਤਿ ਲੋਕੇ ਪਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਥੋ ਮਹਿਨ੍ਦੋ ਯਮੋ ਵਰੁਣੋ ਦੇਵਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯ ਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨਿਨ੍ਦੁਯੁਤ੍ਤੇਨ ਕਾਲੇ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਜਾਤ੍ਯੇਕਵਚਨਂ ਮਘਾਯਾਤਿ, ਤਾਰਕਰੂਪਾਨਮ੍ਪਨ ਬਹੁਤ੍ਤਾ ਮਘਾਸਦ੍ਦੋ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤੋ. ਪਾਣਿਨੀਯਾ ‘‘ਸਾਸ੍ਮਿਂ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ’’ਨ੍ਤਿ (੪-੨-੨੧) ਸੁਤ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਫੁਸ੍ਸੀ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸੀ ਅਸ੍ਮਿਂ ਫੁਸ੍ਸੋ ਮਾਸੋ ਫੁਸ੍ਸੋ ਅਦ੍ਧਮਾਸੋ ਫੁਸ੍ਸੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯਂ ਪਟਿਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਫੁਸ੍ਸੀ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸੀ ਅਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਚਦਸਰਤ੍ਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਭਤਕਮਾਸੇ ਚ ਤਦ੍ਧਿਤੋ ਨ ਭਵਤਿ. ਇਧ ਪਨ ‘ਸਞ੍ਞਾਯ’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਾਭਾਵੇ ਭਤਕਮਾਸੇਪਿ ਛਟ੍ਠ੍ਯਤ੍ਥੇ ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕ ਵਿਰਚਯਤਿ ‘ਭਤਕਮਾਸੇਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਾ ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ ਮਾਸਦ੍ਦੋ ਚਨ੍ਦਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ- ‘ਮਾਸਦ੍ਦੇਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਾ ਅਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸੀਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਾ ਅਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਚਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਫੁਟੀਕਰਣਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ- ‘ਸੋ ਪੁਣ੍ਣੋ ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਯਂ. ਸਾਪੁਣ੍ਣਮਾਸੀ, ਭਤਕਸ੍ਸ ਭਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰਕਸ੍ਸ ਯੋ ਤਿਂਸਤਿ ਰਤ੍ਤੋ ਮਾਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਯਨਿਯਮਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨੀ ਨੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਯਸ੍ਸਞ੍ਚਤਿਥੀਯਨ੍ਤਿ ਅਨਿਯਮੇਨ ਪਟਿਪਦਾਦਿਮਾਹ. ਅਤੋਏਵ ਚ ਨਿਪਾਤਨਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾਵ ਨਿਪਾਤਨਾ, ਤੇਨੇਵਾਹ- ‘ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਚਨਮੇਵ ਨਿਪਾਤਨ’ਨ੍ਤਿ. ਮਾਸਸੁਤਿਯਾਚ੍ਚਾਦੋ ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ ‘ਯਦਿਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੇਪਿ ‘ਸਾਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸੀ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵਿਸੇਸਵਚਨੇਪਿ ਸੋਯੇਵ ਪੁਣ੍ਣਮਾਸੀਸਦ੍ਦੇ ਸੂਯਮਾਨੋ ਮਾਸੋਯੇਵ ਛਟ੍ਠ੍ਯਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਪਞ੍ਚਦਸਰਤ੍ਤਾਦੋਤਿ ਪਰੇਸਂ ਸਞ੍ਞਾਗਹਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਪਞ੍ਚਦਸਰਤ੍ਤਾਦੋ. ਅਥ ਅਦ੍ਧਮਾਸਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਮ੍ਪਿ ਉਦਾਹਰਣਤ੍ਤੇ ਨੋਪਞ੍ਞਾਸੋ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਕਤੋਚ੍ਚਾਹ- ‘ਅਦ੍ਧਮਾਸਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ. ਏਵਮ੍ਮਞ੍ਞਤੇ ‘‘ਅਦ੍ਧਮਾਸਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਂ ਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨੋਜੁਕਮਭਿਧਾਨਮਪਿ ਤੁ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਪਿ ਫੁਸ੍ਸਾਦਿਮਾਸਸਮ੍ਭਵਾਸ੍ਮਿਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਫੁਸ੍ਸੇਨ ਮਾਸੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਫੁਸ੍ਸੋਤ੍ਯੁਪਚਾਰੀਯਤੇ, ਯਥਾ ਚ ਫੁਸ੍ਸਾਦਿਮਾਸਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਅਦ੍ਧਮਾਸੋ ਫੁਸ੍ਸੋ ਅਦ੍ਧਮਾਸੋਤ੍ਯੁਪਚਾਰੀਯਤੇ, ਨ ਪਨੋਜੁਕਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮੁਦਾਹਰਣਤ੍ਤੇ ਨਾਨੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੪. ਤਮ

ਨਾਕਡ੍ਢਨਤ੍ਥੋਤਿ ਣਸ੍ਸਾਕਡ੍ਢਨਤ੍ਥੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਦ੍ਯਾਕਡ੍ਢਨਤ੍ਥੋ ਅਸ੍ਸ, ਤਦਾ ਚਾਨੁਕਡ੍ਢਿਤਂ ਨੋਤ੍ਤਰਤ੍ਰਾਨੁਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਞ੍ਞਤੇ, ਕੋਚਿਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਤੋ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਦਾ ਦੇਸਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਤਦਾਦੇਸਾ ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਮੁਪਲਕ੍ਖੇਤਿ. ਕਤਯਾਦੇਸਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਕਤੋ ਯਾਦੇਸੋ ਯਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕਤਯਾਦੇਸਸ੍ਸਾਪੀਤਿ. ਇਕਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਯਾਦੇਸਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਕਾਰਸ੍ਸ, ਇਮਿਨਾ ਚਾਦੇਸਾਦੇਸੀਨਮਭੇਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਤਸਦ੍ਦੇ ਨੇਕੇਨਾਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਿਦ੍ਧੇਤਿ ਏਵਮਞ੍ਞਤੇ- ‘‘ਯਥਾ’ਤੇਨ ਕਤਂਕੀਤ’ (੪-੨੯) ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਸੁਤ੍ਤੇ ਏਕੋਵ ਤਸਦ੍ਦੋ ਬਹੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਤੇ, ਤਥਿਹਾਪਿ ਏਕਮੇਵ ਤਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਂ ‘ਤਮਧੀਤੇ ਤਂਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਮਭਿਸਮ੍ਬਜ੍ਝਤੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਿਮੇਤਦਤ੍ਥੇਨ ਦ੍ਵਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇ’’ਤਿ. ਦ੍ਵਿਤਗ੍ਗਹਣੇ ਪਯੋਜਨਤ੍ਤਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਮਾਵੀਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਤਗ੍ਗਹਣਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਪਦਤ੍ਥਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ-‘ਯੋ ਯਮਧੀਤੇ ਜਾਨਾਤਿ ਚਾ’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦ੍ਵਿਤਗ੍ਗਹਣਾਭਾਵੇ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਾਵਯਵਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਚਯਪ੍ਪਸਙ੍ਗਮਾਹ. ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ(ਯੋ) ਯਮਧੀਤੇ ਜਾਨਾਤਿ ਚ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਿਯਾ, ਯੋ ਪਨਾਧੀਤੇ ਕੇਵਲਂ, ਨ (ਜਾਨਾਤਿ) ਤਤ੍ਥ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਬੋਧਯਿਤੁਂ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਮਾਹ‘ਨ ਪਚ੍ਚੇਕਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨੇ’ਤਿ. ਯਥਾ ‘‘ਤੇਨ ਕਥਂ ਕੀਤ’’ਮਿਚ੍ਚਾਦੋ ‘‘ਤੇਨ ਜਿਤਂ ਜਯਤਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਭਵਤਿ ਏਵਮ੍ਮਾਵਿਞ੍ਞਾਯੀਤਿ ਯਥੇਚ੍ਚਾਦਿ ਕਸ੍ਸਾਤ੍ਥੋ. ‘ਤੇਨ ਕਤਂ ਕੀਤ’’ਮਿਚ੍ਚਾਦੀਹਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਜਿਤਂ ਜਯਤਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਸੁਤ੍ਤੇਕਦੇਸਵਚਨਮਤ੍ਥਬ੍ਯਤ੍ਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਜਿਤਮਿਚ੍ਚਾਦੋ ਜਯਨਾਦਿਕਾ ਕਿਰਿਯਾਨੇ ਕਦਬ੍ਬਸਮਵਾਯਿਤ੍ਤੇਨ ਪਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚੇਕਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਨੇਵਮਜ੍ਝੇਨ ਵੇਦਨਾ ਪ੍ਯੇਕਦਬ੍ਬਸਮਵਾਯਿਤ੍ਤਾਭਿਯ੍ਯੋਤ੍ਯਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਇਦਾਨਿ ਦੁਤਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘ਜਾਨਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤ ਮਿਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਬੋਧਕਾਰਣਂ ਮੁਹੁਤ੍ਤੋ ਕਤ੍ਤਿਕਾਦਿ, ਉਪ੍ਪਾਤੋ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਸੂਚਕਂ ਪਥਵਿਸਮੁਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਸਭਾਵਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨਾਞ੍ਞਤਤ੍ਤਗਮਨਂ. ਜਾਨਨਸਾਮਞ੍ਞੇਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਜਾਨਨ ਸਾਮਞ੍ਞੇ. ‘ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਜਾਨਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੇਨ ਵਿਸਯਤ੍ਤੇ ਹੇਤੁਮਾਹ- ‘ਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਅਧੀਯਮਾਨਪਰਾਮਸਤੋ’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘ਯਤੋ ਚੇ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਯਤੋ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਅਜ੍ਝੇਨ ਞਾਤੁ ਅਭਿਧਾਨਮ੍ਪਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਨ ਅਜ੍ਝੇਤੁਞਾਤੂਸੁਤਿ ਪਾਠੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤ੍ਥਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘‘ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਸਿਦ੍ਧਿਵਿਸਯੋ ਹੋਤਿ ਤਸਦ੍ਦੋ, ਤਥਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸੁਬੋਧਾਲਙ੍ਕਾਰਟੀਕਾਯਂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਸਯੋ ਤਥਾ ਪਸਿਦ੍ਧਵਿਸਯੋ ਅਨੁਭੂਤਵਿਸਯੋ ਚ ਤਂਸਦ੍ਦੋ ਯਂ ਸਦ੍ਦਂ ਨਾ ਪੇਕ੍ਖਤੇ’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਸਿਦ੍ਧਿਵਿਸਯੇਨ ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਪੁਥਗੇਵ ਪਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਤਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥਤ੍ਤਯੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਤੁ ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਵਿਸਯੋ ਵਿਸੇਸੋ ਤਤੋਵਾਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੧੫. ਤਸ੍ਸ

ਵਿਸਯਸਦ੍ਦੋ ਗਾਮਸਮੁਦਾਯੇਪਿ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਗਾਮਸਮੁਦਾਯੋ ਚ ਨਾਮ ਦੇਸੋਯੇਵ, ਤੇਨਾਹ ਵਿਸਯੋਪਿ ਗਾਮਸਮੁਦਾਯਤ੍ਤਾ ਦੇਸੋਯੇਵਾ’ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਸਯਦੇਸਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤਮਾਹ. ਵਸਾਤਿ ਦੇਸਵਾਸਿਨੋ ਵਸਾਤਯੋ, ਅਨੁਵਾਕੋ ਗਨ੍ਥਵਿਸੇਸੋ.

੧੬. ਨਿਵਾ

ਤਨ੍ਨਾਮੇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਿਵਾਸੇਯੇਵ, ਅਥਖੋ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਸੁ ਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਂ ਸੇਬ੍ਬਾਦਿ. ਦੇਸਨਾਮਮ੍ਭਵਤਿ ਚਤੂਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੂਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤੇਨਾਹ-‘ਨਿਵਾਸਾਦੋ ਵਿਧੀ’ਤਿ. ਨਿਵਾਸਾਦੋਤਿ ਨਿਵਾਸ ਅਦੂਰਭਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਤ੍ਥੇਸੁ. ਸਂਹਿਤਨਾਮਂ ਨਾਮ ਲੋਕਿਯਸਦ੍ਦਵੋ ਹਾਰਾਪ੍ਪਸਙ੍ਗਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦਵੋਹਾਰੇਨੁਪਾਤ੍ਤਨਾਮਂ.

੧੭. ਅਦੂ

ਨਗਰਮ੍ਪਿ ਦੇਸੋਯੇਵਾਤਿ ਆਹ- ‘ਅਦੂਰਭਵ’ਨ੍ਤਿ.

੧੮. ਤੇਨ

ਯਥਾਯੋਗਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਯਥਾਯੋਗਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੯. ਤਮਿ

ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਨਾਮੇਤਿ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਨਾਮਂ ਯਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਤ੍ਥਭੂਤਸ੍ਸ ਦੇਸਸ੍ਸ ਹਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨਾਞ੍ਞਸ੍ਸੇਤਿ ਭੂਮਾਦਿਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਨਾਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਦਰਾ ਬਬ੍ਬਜਾ ਅਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੨੧. ਅਜ੍ਜਾ

ਹੀਯ੍ਯਤ੍ਤਨੋਤਿ ‘‘ਸਰਮ੍ਹਾ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿ (੧੩੪) ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ.

੨੩. ਅਮਾ

ਅਮਾਸਹ ਭਵੋ ਅਮਚ੍ਚੋ.

੨੪. ਮਜ੍ਝਾ

ਮਜ੍ਝੇ ਭਵੋ ਮਜ੍ਝਿਮੋ, ਅਨ੍ਤੇ ਭਵੋ ਅਨ੍ਤਿਮੋ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੨੫. ਕਣ

ਮਗਧੇਸੁ ਅਰਞ੍ਞੇ ਗਙ੍ਗਾਯਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਵਨੇ ਕੁਲੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਮਿਥਿਲਾਯਂ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ‘‘ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਞ੍ਞੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ (੪-੧੨੦) ਏਯ੍ਯਕੋਤਿ ਸੇਸੋ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਦਸ੍ਸਨੇ ਸਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸੇਸੋ, ਗਾਮੇ ਭਵੋ ਉਦਰੇ ਭਵੋ ਪਞ੍ਚਾਲੇਸੁ ਭਵੋ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖੇ ਭਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੨੬. ਣਿਕੋ

ਸਰਦੇ ਭਵੋ, ਭਵਾ ਵਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੨੭. ਤਮਸ੍ਸ

ਸਿਪ੍ਪਸਦ੍ਦਤ੍ਥਮਾਹ-‘ਲੋਸਲ੍ਲ’ਨ੍ਤਿ. ਤਮੇਵ ਬ੍ਯਞ੍ਜਯਤਿ ‘ਕਿਰਿਯੇ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਕਰਣਂ ਕਿਰਿਯਾ ਵਾਦਨਾਦਿਕਸ੍ਸ ਅਭ੍ਯਾਸੋ, ਸੋ ਪੁਬ੍ਬੋ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਸੋ, ਵੀਣਾਦਿਸਦ੍ਦੇਹਿ ਕਿਮੁਚ੍ਚਤੇਚ੍ਚਾਹ- ‘ਵੀਣਾਦਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਦਬ੍ਬਂ ਤਂਤਂਸਮੁਦਾਯਰੂਪਂ. ਸਿਪ੍ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘ਕਿਰਿਯਾ ਵਿਸੇਸੋ’ਤਿ. ਵਾਦਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾਯ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਜਾਨਨਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਮਿਨਾ ਵੀਣਾਦਿਸਦ੍ਦਾ ਦਬ੍ਬਤ੍ਥਵੁਤ੍ਤਿਨੋ ਵਾਦਨਾਦਿਕਿਰਿਯਂ ਕਿਰਿਯਾ ਵਿਸੇਸਞ੍ਚ ਸਿਪ੍ਪਮੁਪਚਾਰੇਨ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ. ਸਾਯੇਵੇਤਿ ਅਭ੍ਯਾਸਿਤਬ੍ਬਾ ਜਾਨਨਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭੂਤਾ ਵਾਦਨਕਿਰਿਯਾ, ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ ਵੀਣਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਯੁਤ੍ਤਤਾ ਚੇਤ੍ਥ… ਵੀਣਾਦਿਵਾਦਨਵਸੇਨ ਸਿਪ੍ਪਸ੍ਸ ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ, ਕਥਂ ਵੀਣਾਦਿਸਦ੍ਦੇਹਿ ਦਬ੍ਬਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾਦਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ- ‘ਵੀਣਾਦਿ ਵਿਸਯਤ੍ਤਾ’ਤਿ, ਵਾਦਨਵੁਤ੍ਤਿਵੀਣਾਦਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੋ ਪਮਾਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਾਹ- ‘ਯਥੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਵੀਣਾਦਿਵਾਦਨਨ੍ਤਿ ਯਥੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਫੁਟਯਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਿਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਵਿਵਰੀਯਤਿ ‘ਕਿਰਿਯੇ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਕਿਰਿਯਾਤ੍ਯਾਸਪੁਬ੍ਬਕਂ ਞਾਣਕ੍ਖਮਂ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਵਾਦਨਕਿਰਿਯਾ ਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਵੀਣਾਵਾਦਨਮਿਚ੍ਚਨੇਨ ਕਿਰਿਯਾਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਮੁਦਙ੍ਗਂ ਮੁਦਙ੍ਗਵਾਦਨਂ ਸਿਪ੍ਪਮਸ੍ਸ, ਵਂਸੋ ਸਿਪ੍ਪਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਸੀਲਮਦ੍ਦਬ੍ਬਂ ਕਥਂ ਪਂਸੁਕੂਲਾਦਿ(ਨੋ) ਸੀਲਤ੍ਥਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤੇਨਾਭਿਧਾਨਨ੍ਤ੍ਯਾਹ- ‘ਪਂਸੁਕੂਲਾਦਿਧਾਰਣ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ. ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ. ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾਯਾਤਿ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ. ਅਨੁਵਿਧੀਯਮਾਨਂ ਕਰੀਯਮਾਨਂ. ਫਲਨਿਰਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਧ ਲੋਕੇ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਪਣਿਧਾਯ ਪਂਸੁਕੂਲ ਧਾਰਣਾਦਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਸੀਲਂ ਤਪ੍ਪਰਭਾਵੇਨ ਸੇਵਨਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਪਂਸੁਕੂਲਾਦਿਧਾਰਣਂ ਪਂਸੁਕੂਲਾਦਿਵਿਸਯਨ੍ਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨੋਪਚਾਰੇਨਾਭਿਧੀਯਤੇ, ਸੀਲਂ ਪਂਸੁਕੂਲਧਾਰਣਵਿਸਯਨ੍ਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਾਦਿ ਸਦ੍ਦੇਨੋਪਚਾਰੇਨੋਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਤਿਚੀਵਰਂ ਸੀਲਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਤੇਸਂ ਗੁਲ਼ੋ ਪਣ੍ਯਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਤੋਮਰਂ, ਮੁਗ੍ਗਰੋ ਪਹਰਣਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਉਪਧੀਯਤ੍ਯੁਪਰਿਆਧੀਯਤੀਤਿ ਰਥਙ੍ਗਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਾਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਾ ਉਪਧਿ ਉਪਦਧਾਤਿ ਸੁਖਂ ਦੁਕ੍ਖਂਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ.

੨੮. ਤਂਹਨ੍ਤਿ

ਬਹੁਮ੍ਹਿ ਭੂਤਾਨਗਤੇਸੁਪਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਕਾਰਣਮਾਹ-‘ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਕਾਲਾਨਮਵਿਵਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ’ਤਿ, ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਏਕਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯ ਵੁਤ੍ਤਮਾਨਕਾ ਲਸ੍ਸੇਵ ਚ ਵਤ੍ਤੁਮਨਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਦੁਪਾਦਾਨਨ੍ਤੂਤਿ ਤੇਸਮੇਕਵਚਨਾਦੀਨਮੁਪਾਦਾਨਨ੍ਤੁ. ਤਂ ਨਾਨਨ੍ਤਰੀਯ ਕਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਵਚਨਕਾਲਨ੍ਤਰਾਨਮਵਿਨਾਭਾਵਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਹਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤੇ ਕਥਂ ਣਾਦੀਨਂ ਤਦਤ੍ਥੇ ਜਾਯਮਾਨਾਨਂ ਸਾਧਨਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤ ਮਿਚ੍ਚਤ੍ਰ ਹੇਤੁਮਾਹ ‘ਸਭਾਵਤੋ’ਤਿ. ਮੀਨੇ ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਮੇਨਿਕੋ. ਅਜਿਵ੍ਹਾ ਅਨਿਮਿਸਾ ਚ ਮਚ੍ਛਾ, ਦਿਟ੍ਠੋਵ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਅਤ੍ਥਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋਤਿ ਨਵਵਿਧੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ, ਫਲਧਮ੍ਮੋਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਸਕਦਾਗਾਮਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੋਵ ਵਟ੍ਟਭਯਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੋ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮੋ.

ਵਟ੍ਟਭਯਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਵਿਪਾਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਿਵਿਧਵਟ੍ਟਭਯਂ. ਵਿਧਾਨ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇ-ਤ੍ਥੇ ਨਿਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਵਿਧਿਨੋ ਪਕਾਸਤਂ ਏਹਿਪਸ੍ਸ ਵਚਨਂ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਕਿਲੇਸਮਲਵਿਰਹੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਅਮਨੁਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਕਦਾਚਿ ਸਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਯਥਾਸਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਦਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਚੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਨਨੁ ਚ ਏਹਿਪਸ੍ਸਾਤਿ ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਤੇਤਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਪਪ੍ਪੋਤਿ, ਤਥਾਹਿ ਪਾਟਿਪਦਿਕਤੋ ਪਚ੍ਚਯਵਿਧਾਨਮ੍ਪਟਿਪਾਦਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤਤੋ ਨਾਪਿ ਵਾਕ੍ਯਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਥਮੇਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ-‘ਏਹਿਪਸ੍ਸਸਦ੍ਦੋਚਾਯ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ. ਪਦਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸਾਨੁਕਰਣੋਤਿ ਪਦਸਮੂਹਸ੍ਸ ਅਨੁਕਰਣਭੂਤੋ ਏਕੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਸਦ੍ਦੋ. ਅਥਵਾ ਏਹਿ ਆਗਚ੍ਛ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇ-ਤ੍ਥੇ ਨਿਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਧਿ, ਤਬ੍ਬਾਚਕੋ ਯਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਾਤਿ, ਏਹਿਪਸ੍ਸਵਿਧਿਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ, ਅਥਵਾ ਏਹਿਚ੍ਚੇਵ ਨਿਪਾਤੋ, ਦਸ੍ਸਨਂ ਞਾਪਨਂ ਪਸ੍ਸੋ, ਏਹੀਤਿ ਪਸ੍ਸੋ ਞਾਪਨਂ ਏਹਿਪਸ੍ਸੋ, ਏਹਿਪਸ੍ਸਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ.

੨੯. ਤੇਨ

ਏਕੀਭਾਵੋਤਿ ਮੁਗ੍ਗੇਹਿ ਸਂਸਟ੍ਠਾਨਂ ਮਾਸਾਨਮਿਵ ਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵੋ. ਏਸੋਤਿ ਸਂਸਗ੍ਗੋ, ਉਕ੍ਕਂਸੇਨਾਤਿ ਉਕ੍ਕਂਸਾਧਾਨੇਨ [ਉਤ੍ਕਂਸਸਾਧਨੇਨ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਚ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਂਸਗ੍ਗਉਕ੍ਕਂਸਾਨਂ ਸਹਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਤੇ ਕਾਰਣਮਾਹ- ‘ਅਸੁਚਿਦਬ੍ਬੇ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮਾਹ- ‘ਨੁਕ੍ਕਂਸੋ’ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸਂਸਗ੍ਗਰਹਿਤਂ ਕੇਵਲਮਭਿਸਙ੍ਖਤ੍ਤਮਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਮੁਦਾਹਰਣੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਹ ਸਂਸਗ੍ਗਸ੍ਸਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤੇ ਕਾਰਣਂ ਵਦਤਿ ‘ਰੂਪੀ ਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ’ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪਂ ਭੂਤੋਪਾਦਾਯਭੇਦਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਰੂਪੀ, ਘਤਾਦਿ ਸਂਸਟ੍ਠਂ ਭਤ੍ਤਾਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੋ ਸਭਾਵੋ ਸਂਸਗ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਤਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਂਸਗ੍ਗਸ੍ਸ, ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਵਰੂਪੀ… ਯਥਾਵੁਤ੍ਤ ਰੂਪਸਭਾਵਾਭਾਵਾ, ਤੇਨਾਹ- ‘ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਅਰੂਪਿਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਚਰਇਚ੍ਚਨ੍ਧਾਤੁਯੇਵ ਚਰਤਿ.

ਵਾਚਸਿਕਂ ਮਾਨਸਿਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਨਾਦੀਨਂ ਸਕ, ਯਂਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਸਤਾਦਿਕਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ. ਬਾਹੁਲਕੇਨੇਵੇਤ੍ਥਾਵਧਾਰਣਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ- ‘ਤਤੋ ਵਾ’ਤਿ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਕੀਤੋਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਤਦਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਤੀਤਿ ਅਭਿਧਾਨਸਤ੍ਤਿਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਵੁਤ੍ਤਿਯਮਨਵਗਮੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਕੀਤੋਤ੍ਯਯਮਤ੍ਥੋ ਨਪ੍ਪਤੀਯਤੇ… ਤਾਦਿਸ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਤਿਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸਾਨਮਿਧੀਯਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਅਵਗਮੋ ਚ ਨਾਮ ਸਤਿ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇ ਸਿਯਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ- ‘ਤਦਤ੍ਥਾਪ੍ਪਤੀਤਿਯਾ’ਤਿਆਦਿ.

ਅਭਿਧਾਨਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਭਿਧਾਨਂ ਸਤਿ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇ ਵਾਕ੍ਯੇ ਵਚਨੀਯਸ੍ਸਾਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕਥਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਸਭਾਵੋ ਯੇਸਨ੍ਤੇ ਅਭਿਧਾਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ਤਤ੍ਤਂ, ਤਬ੍ਬਾਦਿਸਮਾਪ੍ਯੇਵਮੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਮਰਿਚੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਸਂਸਟ੍ਠਂ ਵਾਤਿ, ਸਲਾਕਾਯ ਜਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੩੦. ਤਸ੍ਸ

ਯੋ ‘‘ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਞ੍ਞੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ (੪-੧੨੦)

੩੪. ਣੋ

ਪਵੁਤ੍ਤੇਪੀਤਿ ਕਚ੍ਚਾਯਨੇਨ ਪਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ’’ਤਿਸ੍ਮਿਂਣੋ ਹੋਤੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੩੫. ਗਵਾ

ਦੁਨੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ.

੩੮. ਮਾਤਾ

ਮਾਤਾਪਿਤੁਨ੍ਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਤਿ ਮਾਤੁਯਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਿਤੁਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ, ਨ ਏਕਮੇਕਤੋ ਦ੍ਵੀਸੂਤਿ ਏਕਤੋ ਏਕਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦ੍ਵੀਸੁਦ੍ਵੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਨ ਭਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੯. ਹਿਤੇ

ਮਾਤੁ ਹਿਤੋ, ਪਿਤੁ ਹਿਤੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੪੦. ਨਿਨ੍ਦ

ਸੇਨ ਰੂਪੇਨ ਞਾਤੇਪਿ ਵਿਸੇਸਰੂਪੇਨ ਅਞ੍ਞਾਤੋ ਅਞ੍ਞਾਤਵਿਸੇਸੋ. ਕਟ੍ਠਾਦਿਮਯਾ ਯਾ ਪਟਿਮਾ ਤਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਦਕਂ. ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਸਸ੍ਸਾਮੀਲਕ੍ਖਣੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਕਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਂ ਸਦ੍ਦਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋਵ ਵਿਸੇਸੋ, ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਵਿਸੇਸੋ ਵਿਸਯੋ ਅਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਸੋ. ਪਯੋਗਾਸਮ੍ਭਵਾਤਿ ਅਯਮਸ੍ਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤ ਅਸ੍ਸਪ੍ਪਕਤਿਯਾਪਿ ਪਯੋਗਾ ਸਮ੍ਭਵਾ. ਤਥਾਹਿ ਯਦਿ ਯਸ੍ਸਾਚ੍ਚਨ੍ਤਮਜਾਨਨਂ ਸਿਯਾ ਤਥਾ ਸਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵਤ੍ਥੁਜਾਨਨਾਭਾਵੇ ਪਕਤਿਯੇਵ ਨ ਸਿਯਾ, ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਥੋ ਸਦ੍ਦੋ ਪਯੋਗਮਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਰੂਪੇਨ ਞਾਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤੋ, ਸੋਯੇਵਿਧ ਅਞ੍ਞਾਤੋ-ਤਿਮਤੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੇ, ਅਞ੍ਞਾਤੋ-ਸ੍ਸੋਕਸ੍ਸ [ਅਞ੍ਞਾਤੋ ਸੇਸਞ੍ਞਸ੍ਸ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਵਾ ਕੁਤੋਤਿਵਾ ਕਿਂ ਸਭਾਵੋ ਵੇਤਿ ਹਿ ਅਸ੍ਸਕੋਤਿ. ਕਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤੋ ਹਤ੍ਥਿਕਇਚ੍ਚਯਨ੍ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮਂ ਯਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਵਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਪਟਿਭਾਗਸ੍ਸ ਸੋ ਕਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਨਾਮਧੇਯ੍ਯੋ. ਅਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਵਾ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਅਜ੍ਜੁਨਾਦਿਵੇਸਧਾਰਿਨਿ ਅਜ੍ਜੁਨਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਪਟਿਮਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੂਜਨਤ੍ਥਾ ਏਵ ਪਟਿਮਾ ਗਹਿਤਾ, ਮੋਰਸਮਾਨ ਨਾਮਤ੍ਤਾ ਮੋਰੋਵਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ, ਚਞ੍ਚਾ ਤਿਣਪੁਰਿਸੋ, ਇਧ ਪਨ ਤਂ ਸਦਿਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਚਞ੍ਚਾ. ਅਕਸ੍ਮਾ ਏਵ ਆਕਸ੍ਮਿਕਂ ‘‘ਸਕਤ੍ਥੇ’’ਤਿ (੪-੧੨੨) ਣਿਕੋ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਅਬੁਦ੍ਧਿਪੁਬ੍ਬਕਂ, ਤਮਾਕਸ੍ਮਿਕਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਕਸ੍ਮਿਕੇਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਸਤਿ ਇਵਸਦ੍ਦਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤੋ ਈਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਕੋ ਚ ਤਾਲਞ੍ਚ ਫਲਂ ਕਾਕਤਾਲਾਨਿ, ਤੇਸਮਿਵ ਮਿਲਨਂ. ਅਜਾਖਗ੍ਗਾਨਮਿਵ ਮਿਲਨਂ ਯਦਾਕਸ੍ਮਿਕਂ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਤਮ ਜਾਖਗ੍ਗੀਯਂ, ਣੋ ਇਵਤ੍ਥੇ. ਸਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਂਯੋਗੇ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ (੪-੧੨੫) ਵੁਦ੍ਧ੍ਯਭਾਵੋ. ਮੁਨੀਵ, ਬਾਲੋਵ, ਕੁਲਿਸਮਿਵ, ਏਕਸਾਲਾਇਵਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਲੋਹਿਤੋਵ ਲੋਹਿਤਿਕੋ ਫਟਿਕਮਣਿ.

੪੧. ਤਮਸ੍ਸ

ਦੋਣਾਦੀਤ੍ਯਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਖਾਰਸਤਾਦਯੋਪਿ ਪਰਿਮਾਣਵਿਸੇਸਾ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਅਸੀਤਿਪਞ੍ਚਾਦਯੋ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਉਪਡ੍ਢਕਾਯਾਦਿ, ਸੋਲ਼ਸ ਦੋਣਾ ਏਕਾ ਖਾਰੀ. ਨਨੁ ਪਞ੍ਚਕਂ ਗਨ੍ਥਜਾਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਂ ਕਥਂ ਪਾਣਿਨਿਯੇਹਿ ਵਿਯ ‘‘ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯ ਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਘਸੁਤ੍ਤਾਜ੍ਝਯਨੇਸੂ’’ਤਿ (੫-੧-੫੮) ਸੁਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾਭਾਵਾਤਿ ਮਨਸਿ ਨਿਧਾਯ ‘ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਾਚੀਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਆਦਸਹਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਹ- ‘ਪਞ੍ਚਾਵਯਵਾ’ਤਿ. ਪਰਿਮਾਣਸਦ੍ਦਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨੇਪਿ ਪਞ੍ਚਸਦ੍ਦੋਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਆਹ- ‘ਪਞ੍ਚਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਞ੍ਚੇ’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਾ ਵੁਤ੍ਤਯੋਤਿ ਪਞ੍ਚਵਾਰਾ, ਰੂਪਾਨੀਤਿ ਚ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰੇਨ ਆਵੁਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇ ਵਾਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ.

੪੪. ਕਿਮ੍ਹਾ

ਨਨੁ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਯਾਦਯੋ ਚ ਪਯੋਗਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਪਰਿਮਾਣੇਯੇਵ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਨਾਮੇਤ੍ਥਾਯਂ ਵਿਧੀਤਿ ਆਹ- ‘ਬਹੁਲੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣੇਯੇਵਾਯਂ ਵਿਧੀਤਿ ਕਿਂ ਸਦ੍ਦੇ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣ ਵਿਸਯੇਯੇਵ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਅਯਂ ਰਤ੍ਯਾਦਿਕੋ ਵਿਧੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨਨੁ ਚੇਤ੍ਥ ਕਿਂ ਸਦ੍ਦੋ ਪਞ੍ਹੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਕਥਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣੇ ਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਯਜ੍ਜਪਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣੇ ਨ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਤਥਾਪਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣਵਿਸਯੇ ਵਤ੍ਤਤੇ ਵਾਤਿ. ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰ ਪਯੋਗਸਾਮਤ੍ਥਿਯਹੇਤੁਨਿਦਸ੍ਸਨੇ ਫਲਮਾਹ- ‘ਯਤ੍ਰਤ੍ਵਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਮਾਣਕਤ੍ਤੇਨ. ਅਯਮੇਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘‘ਯਦਾਕਿਮਿਦਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਪਰਿਮਾਣਮੇਸਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪ੍ਪਕਮੇਵੇਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣਮੇਵ ਕਿਂ ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਨ੍ਦੀਯਤੇ, ਤਦਾਪਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਨਿਨ੍ਦੀਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਮਾਣਵਿਸਯਤ੍ਤਮੇਵੇਤਿ ਖੇਪੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਕਿਂ ਸਦ੍ਦਾ ਰਤਿਚ੍ਚਾਦਿ ਸਿਯਾ, ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰਾਦਿਤੋਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨ ਸਿਯਾ’’ਤਿ. ਰਕਾਰਾਨੁਬਨ੍ਧਾ ਇਸਦ੍ਦਲੋਪਤ੍ਥਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੪੫. ਸਞ੍ਜਾਤਂ

ਬੁਭੁਕ੍ਖਾਪਿਪਾਸਪ੍ਪਕਤੀਹਿ ਖਸਨ੍ਤਾਹਿ ਅਕਮ੍ਮਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ‘‘ਗਮਨਤ੍ਥਾ ਕਮ੍ਮਕਾਧਾਰੇ ਚਾ’’ਤਿ (੫-੫੯) ਕਤ੍ਤਰਿ ਕ੍ਤੇ ਞਿਮ੍ਹਿ ਚ ਬੁਭੁਕ੍ਖਿਤੋ ਪਿਪਾਸਿਤੋਤਿ ਸਿਦ੍ਧੇਪਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਪਯੋਗਤ੍ਥਂ ਬੁਭੁਕ੍ਖਾਪਿਪਾਸਾਤਿ ਪਾਠੋ.

੪੬. ਮਾਨੇ

ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਰੂਪਨ੍ਤਿ ਉਮ੍ਮਾਨਪਰਿਮਾਣਾਦਿਕਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਰੂਪਂ. ਤਤ੍ਰ ਚ ਉਚ੍ਚਤ੍ਤੇਨ ਮਾਨਮੁਮ੍ਮਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਤੋ ਮਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ.

੪੭. ਤਗ੍ਘੋ

‘‘ਪਮਾਣਪਰਿਮਾਣੇਹਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯਚਾਪਿ ਸਂਸਯੇ ਮਤ੍ਤੋਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (੫-੨-੩੭) ਪਾਣਿਨਿਯਵਤ੍ਤਬ੍ਬਕਾਰਵਚਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਪਮਾਣ ਮਾਯਾਮੋ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਮੀ. ਏਤੇਹਿ ਸਂਸਯੇ ਮਤ੍ਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਦਤ੍ਥਿਮਤ੍ਤਂ ਰਤਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾਤਿਆਦੀਨਿ ਕਮੇਨ ਤਤ੍ਥੋਦਾਹਰਣਾਨਿ.

ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਦਤ੍ਥਿਮਤ੍ਤਂ ਰਤਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾਤਿਆਦਿ(ਨਾ) ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਦਣ੍ਡਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਦਿਕਂ [ਪਣ੍ਣਾਦਿਕਂ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਸਂਸਯਿਤਂ, ਤੇਨ ਮਾਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸਾਭਾਵਾ ਕਥਮੇਤੇ ਪਯੋਗਾ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਆਸਙ੍ਕਿਯ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ- ‘ਤਥਾਭ੍ਯੂਹਨਤੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’ਤਿ. ਤਥਾਭ੍ਯੂਹਨਤੋਤਿ ਵਿਦਤ੍ਥਿਮਾਨਮ੍ਪਮਾਣਮਸ੍ਸ ਰਤਨਮ੍ਮਾਨ ਮਸ੍ਸਾਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਤੇਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਅਭ੍ਯੂਹਨਤੋ ਅਭ੍ਯੁਪਗਮਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਂਸਯੋ ਚ ਨਾਮ ਉਭਯਪਕ੍ਖਪਰਾਮਸਨੇ ਸਤਿ ਸਿਯਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਬ੍ਭੂਹਨਂ ਸਾਧੇਤੁਮਾਹ-ਨਾਨ੍ਤਰੇਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਪਕ੍ਖਦ੍ਵਯੇਹੀਤਿ ਵਿਦਤ੍ਥਿ ਮਾਨਮਸ੍ਸ ਰਤਨਮ੍ਮਾਨਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੇਹਿ ਪਕ੍ਖਦ੍ਵਯੇਹਿ. ਅਭ੍ਯੂਹਨਂ ਸਂਸਯਸ੍ਸਾਤਿ ਗਮ੍ਯਤੇ. ਜਣ੍ਣੁ ਮਾਨਮਸ੍ਸ ਜਣ੍ਣੁਤਗ੍ਘਂ.

੪੮. ਣੋਚ

ਪੁਰਿਸੋ ਪਮਾਣਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੪੯. ਅਯੂ

ਉਪਾਧ੍ਯਨ੍ਤਰੋਪਾਦਾਨਾਤਿ ‘ਅਂਸੇ’ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਰੋਪਾਦਾਨਾ ਨਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੫੦. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ

ਸਚ੍ਚੁਤੀਸਾਸਦਸਨ੍ਤਾਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯ ਪਠਮਨ੍ਤਾਯ ਅਸ੍ਮਿਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਅਧਿਕਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਡੋ ਭਵਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋ. ਸਚ੍ਚੁਤੀਸਾ ਸਦਸਨ੍ਤਾਤਿ ਪਠਮਾਵਚਨਂ ਪਠਮਨ੍ਤਤੋ ਵਿਧਿਞਾਪਨਤ੍ਥਂ. ਨਨੁ ਚ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘ਸਤਸਹਸ੍ਸ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਡੋ’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਸਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਕਥਂ ‘ਸਤਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ-ਉਭਯਥਾਵਗਮਾ’ਤਿਆਦਿ. ਉਭਯਥਾਵਗਮਾਤਿ ਸਤਂ ਸਹਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚ ਸਤਸਹਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚ ਉਭਯਪ੍ਪਕਾਰੇਨਾਵਗਮਾ, ਉਭਯਥਾਵਗਮੋ ਪਯੋਗ ਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵਿਵਰਣੇ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਨ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯੇ ਪਕਤ੍ਯਤ੍ਥੇ ਸਤੀਤਿ ਯੇਨਕੇਨਚਿ ਸੁਵਣ੍ਣਕਹਾਪਣਾਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਨ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯੇ. ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਸਕਦੀਨ [ਸੁਵਣ੍ਣਕਹਾਪਣਾਦੀਨਂ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਮਸਮਾਨ ਜਾਤਿਯਾਨਂ. ਅਕੇਵਲਂ ਚੋਦਾਹਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਏਕਵੀਸ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਦਾਨਮਿਧ ਪਚ੍ਚਯਗ੍ਗਹਣਪਰਿਭਾਸਾਵਤਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ.

੫੧. ਤਸ੍ਸ

ਨਨੁ ਚ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦੋ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨੇ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਕਥਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨੇਵਸਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਿ ਯੇਨੇਵਂ ਵਿਵਰਣਂ ਕਤਮਿਚ੍ਚਾਹ- ‘ਯਦਿਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਪਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਰਣਸਾਧਨੋ-ਯਂ ਪੂਰਣਸਦ੍ਦੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ਯਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਯਂ ਸਦ੍ਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨਾ ਤਂਸਦ੍ਦੇਨ ਸੇਤਿ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗਿਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਿਅਤ੍ਥਮੁਪਦਸ੍ਸਿਯ ਸਾਯੇਵ ਪੂਰੀਯਤੇਤੀਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਤੇਨ ਪੂਰਣੇਨ ਪੂਰੀਯਤੇ’ਤਿ ਆਹ.

ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੇਤਿ ਪੂਰੀਯਤੇਤ੍ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਮਾਚਿਕ੍ਖਤਿ. ਅਨੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘(ਨ) ਘਟਿਕਾਦੀਨਮਿਵ ਦਬ੍ਬਾਨਂ ਦਬ੍ਬਨ੍ਤਰੇ ਨਾਤਿਰਿਤ੍ਤੀਕਰਣਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯ ਪੂਰਣਂ ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਤਸ੍ਸ ਸਮਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਕਾਯਂ ਵਚੋਯੁਤ੍ਤਿ ‘ਸਾਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਪੂਰੀਯਤੇ ਯੇਨੇ’ਤਿ, ਯਾਵਤਾ ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਹਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਾਮਾਸੋ ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੂਰਣੇਨ ਅਭੇਦੋਚ੍ਚਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ- ‘ਅਭੇਦੇਨੋਚ੍ਚਤੇ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਪੂਰੀਯਤੇ ਯੇਨੇਤੀ’ਤਿ ਅਭਿਧਾਨਾਭਿਧੇਯ੍ਯਾਨਮਭੇਦੋਪਚਾਰੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਪੂਰਣੇ ਡੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਮਾਹ- ‘ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ. ਸੋ ਘਟੋ ਤਾਸਂ ਘਟਿਕਾਨਂ ਪੂਰਣੋ ਦਬ੍ਬਾਨਂ ਦਬ੍ਬਨ੍ਤਰੇ ਨਾਤਿ ਰਿਤ੍ਤੀਕਰਣਵਸੇਨ. ਵੀਸਤਿਯਾ ਪੂਰਣੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੫੪. ਛਾ

ਕਚ੍ਚਾਯਨੇਨ ‘‘ਦ੍ਵਿਤੀਹਿ ਤਿਯੋ’’ਤਿ (੨-੮-੪੨) ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵਿਤਿਸਦ੍ਦੇਹਿ ਤਿਯਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਧਾਯ ‘‘ਤਿਯੇ ਦੁਤਾਪਿ ਚਾ’’ਤਿ (੨-੮-੪੩) ਦ੍ਵਿਤੀਨਂ ਦੁਤਾਦੇਸੇਨ ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਚਤੁਛੇਹਿ ਥਠਾ’’ਤਿ (੨-੮-੪੧) ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਚਤੁਤੋ ਥਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਧਾਯ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਂ. ਇਧ ਤਥਾ ਭਾਵੇਨ ਕਥਂ ਤੇ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਙ੍ਕਿਯ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ‘ਕਥ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ‘ਦੁਤਿਯਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤੇਕਦੇਸਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਤਾਨਿ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਦੁਤਿਯਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘ਚਤੁਤ੍ਥਤਤਿਯਾਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.

੫੫. ਏਕਾ

ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਚਨਸ੍ਸ ਗਹਣੇ ਕੋ ਦੋਸੋਚ੍ਚਾਹ-‘ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਾਚਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਬਹੁਤ੍ਤਵਿਸਯੇ ਪਯੋਗੋ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਚਨਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਥੇ ਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਾਕੀਹਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮਾਚਿਕ੍ਖਤਿ ਪਧਾਨਭੂਤੇਹੇਵ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਉਪਪਜ੍ਜਕੇ ਬਹੁਤ੍ਤਵਿਸਯੇ ਪਯੋਗੋਤ੍ਯਪੇਕ੍ਖਤੇ.

੫੬. ਵਚ੍ਛਾ

ਤਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਤੇਹਿ ਤਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਵਚ੍ਛਾਦੀਹੀਤਿ ਸੁਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਵਚ੍ਛਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਵਚ੍ਛਾਦੀਨਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਿਗਨ੍ਥੋਪਦਸ੍ਸਨਂ. ਨਨੁ ਤਨੁਤ੍ਤੇ ਵਵਚ੍ਛਾਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਧੀਯਤੇ, ਯੇ ਚ ਸਰੀਰੇਨ ਕਿਸਾਵਚ੍ਛਾਦਯੋ, ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਵਿਸੇਸੇਨ ਪਯੋਗੋ ਪਸਜ੍ਜਤਿ [ਪਯੋਪਸਜ੍ਜਨੇ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਵਿਸੇਸਾਨੁਪਾਦਾਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਥਮਤ੍ਰ ਸਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਤਨੁਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੇ ਯੇਨੇਵਂ ਵਿਵਟਮਿਚ੍ਚਾਹ- ‘ਵਚ੍ਛਾਦਿਸਦ੍ਦਾਨ’ ਮਿਚ੍ਚ-ਦਿ, ਵਚ੍ਛਾਦੀਹਿ ਪਕਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਧੀਯਮਾਨੇ ਤਾਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਯੋਵਿਸੇਸਾਦਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਵਚ੍ਛਾਦਯੋ ਸਦ੍ਦਾ ਦਬ੍ਬੇ-ਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਾ-ਸਨ੍ਨਂ, ਨ ਚ ਕਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਾ ਦਬ੍ਬੇ ਵਚ੍ਛਾਦਿਸਦ੍ਦਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ. ਅਤੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਨੁਤ੍ਤੇ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਭਵਿਤੁਂ, (ਨ) ਤਨੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤੇ. ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਆਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਾਨਿ.

ਵਚ੍ਛੋ ਪਠਮਵਯੋ, ਤਸ੍ਸ ਤਨੁਤ੍ਤਂ ਦੁਤਿਯਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਞ੍ਹਿ ਵਯਂ ਪਪ੍ਪੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚ੍ਛਸ੍ਸ ਪਠਮੋ ਵਯੋ ਵਚ੍ਛਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਮਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ਭਵਤਿ ਅਮੁਮੇਵਾਹ-‘ਸੁਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਉਕ੍ਖੋਤਰੁਣੋਦੁਤਿਯਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਤਸ੍ਸ ਤਨੁਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਞ੍ਹਿ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਵਯਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿਮਤ੍ਤਾ ਵਸੇਸਤੋ [ਵਸਿਸ੍ਸਤੇ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਜਾਤਿਸਙ੍ਕਰਤ੍ਤਾ ਗਦ੍ਦਭਜਾਤਿਯਾ ਵਲ਼ਵਾਜਾਤਿਯਾ ਚ ਮਿਸ੍ਸਤ੍ਤਾ. ਭਾਰਵਾਹਕਤ੍ਤਮ੍ਪਤਿ ਯੋ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਉਸਭੋਤ੍ਯੁਚ੍ਚਤੇ, ਯਦਾਤੁ ਤਸ੍ਸ ਭਾਰਵਾਹਕਤ੍ਤੇ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਮਨ੍ਦਂ ਭਵਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਂ, ਤਦਾ ਤਨੁਤ੍ਤਮ੍ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਹ- ‘ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਸ੍ਸ ਤਨੁਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਬਲਤਾ’ਤਿ.

੫੭. ਕਿਮ੍ਹਾ

ਸਮੁਦਾਯੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵ੍ਯਵਯਵੋ ਵਾ ਸਿਯਾ ਬਹੁਕਾਵਯਵੋ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵ੍ਯਵਯਵਸਮੁਦਾਯਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਤਮੇਵਾਨੁਸਰਤਿ. ਬਹੁਕਾਵਯਵਸਮੁਦਾਯਾਪ੍ਯੇ ‘ਕਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਏਕਸ੍ਸਾਤਿ ਵਚਨਾਭਾਵੇਪਿ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ ਤੇਨੇਵ ਕਤਰੋ ਭਵਤਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ’ਤ੍ਯਾਦਿਕਮੁਦਾਹਰਣਮਦਾਸਿ. ਕਤਰੋ ਭਵਤਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਤਰੋ ਭਵਤਂ ਕਠੋਤ੍ਯਾਦ੍ਯੁਦਾਹਰਣਬਹੁਤ੍ਤੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਵਾਚੀਨਮਬਹੁਤ੍ਥੇਪਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਯਮਾਨਵਾਚੀਹੀ’ਤਿ ਬਹੁਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਚ੍ਚਪਰਂਪਰਾਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਗੋਤ੍ਤਂ ਵਂਸੋ, ਤਦਭਿ ਧਾਯਿਨੋ ਅਪਚ੍ਚਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਾਪਿ ਅਭੇਦੋਪਚਾਰੇਨ ਗੋਤ੍ਤਂ, ਤੇਵਾਪਚ੍ਚਾ ਪਚ੍ਚਵਨ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦ੍ਵਾਰੇਨਾਪਚ੍ਚੇ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਸਦ੍ਦਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਚਰਣਸਦ੍ਦਾ ਚ ਕਠਾ ਯੋ ਕਿਰਿਯਾਸਦ੍ਦਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਠਾਦੀਹਿ ਵੁਤ੍ਤਜ੍ਝਯਨਤ੍ਥਂ ਯਥਾ ਸਕਂਵਤਚਰਣਕਿਰਿਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤੇਨਾਜ੍ਝੇਤੂਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਸਦ੍ਦਾਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਸਦ੍ਦਾਨਂ ਚਾਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਸਤ੍ਯਪਿ ਜਾਤਿਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਨਿਬਨ੍ਧਨਂ ਲੋਕੇ ਕਾਰਿਯਮਿਟ੍ਠਂ ਤਦੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗੋਤ੍ਤਞ੍ਚ ਚਰ- ਣੇਹਿ ਸਹਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਜਾਤਿਤ੍ਤਮ੍ਪਰਿਭਾਸਿਤਂ, ਤੇਨਾਹ- ‘ਕਠਸ੍ਸ ਚਰਣਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਤ੍ਤਂ ਗੋਤਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਚ.

੫੮. ਤੇਨ

ਲੋਕਿਯਾਤਿ ਪਰਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਕਾਰੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਇਹ ਤੁ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਂ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਕਥ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੇਵੇਹਿ ਦਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਦਤ੍ਤੋਤਿਆਦੀਨਿ ਕਤ੍ਤਰਿ ਕਰਣੇ ਵਾ ਵਿਗ੍ਗਹਵਾਕ੍ਯਾਨਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਿਕੋ ਦੇਵਿਯੋ ਦੇਵਲੋਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਿਪਦਾਨਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਿਟਕਾਗਤਾਨਂ ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਿਕੋ’ਤਿਆਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਿਪਦਾਨਮਞ੍ਞਥਾ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਮੁਪਦਸ੍ਸਿਯ ਦੇਵਲੋ ਦੇਵਿਯੋਤਿਆਦੀਨਮ੍ਪਨ ਵਚਨਨ੍ਤਰੇਨੇਵ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਦੇਵੇਹਿ ਦਤ੍ਤੋ’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਕਾਰਾਨਮ੍ਪਿ ਦੇਵਲੋ ਦੇਵਿਯੋਤਿ ਵਚਨਨ੍ਤਰੇਨੇਵ ਸਾਧਨਂ ਸਾਧਨਾਕਾਰਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਕੇਚੀਹੀ’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਦੇਸਤੋਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਦੇਵਲੋ ਦੇਵਿਯੋ ਦਤ੍ਤਿ ਲੋਚ੍ਚਾਦਿ ਭਵਤਿ. ਕਪ੍ਪਨਾਗਾਰਵੋਤਿ ਦਤ੍ਤਸਦ੍ਦਲੋਪਨਾਮੇਕਦੇਸਵਸੇਨ ਕਪ੍ਪਨਾਗਾਰਵੋ.

੫੯. ਤਸ੍ਸ

ਨ ਚ ਸਬ੍ਬੇਤਿਆਦਿਨਾ ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰੇ ਫਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਾਵਸਦ੍ਦੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਿਰਿਯਾਯਂ ਵਤ੍ਤਤੇ ‘ਭਾਵੇ ਅਯਂ ਵਿਧੀ’ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇ ‘ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਭਾਵੋ [ਭਾਵੋਧਿਪ੍ਪਾਯੋ]’ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਦਤ੍ਥੇ ‘ਇਮੇ ਭਾਵਾ’ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਤ੍ਤਾਮਤ੍ਤੇ‘ਤਿਣਾਨਂ ਭਾਵੋ’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ-‘ਭਾਵਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਰੂਪਸਾਧਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨਾਤਿ ਭਾਵਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਰੂਪਸਾਧਨਦ੍ਵਾਰੇਨ, ਸਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥ ਮਨੇਨਾਤਿ ਸਦ੍ਦੋ. ਸੋਵ ਅਭਿਧਾਨਂ ਅਭਿਧੀਯਤੇ-ਨੇਨਤ੍ਥੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਅਤ੍ਥਸਰੂਪਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿ, ਸਾਵ ਪਤੀਯਤੇ-ਨੇਨਾਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥ ਮਿਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਨਨੁ ਚ ‘ਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸਦ੍ਦਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਮੁਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਭਵਤਿ, ਤਥਾਸਤਿ ‘ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਪਾਕਟਭਾਵੇਨ ਅਭਿਧਾਨਾਭਿਧੇਯ੍ਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਨੁਗਤਤ੍ਤਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਮਸ੍ਸਾ ਦੀਪੇਤੁਂ ‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸਾਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਮਾਹ. ਦਬ੍ਬੇਗੁਣੋਤਿ ਦਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਗੁਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਗੁਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਜਾਤਿਸਦ੍ਦਤ੍ਤੇਨੋਦਾਹਰਣਦ੍ਵਯਂ ਦਤ੍ਤਂ… ਗੁਣਸ੍ਸ ਜਾਤਿਯਾ ਵਿਸੁਂ ਜਾਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਭਾਵਤੋ [ਨਿਧਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਤੋ]. ਕਿਰਿਯਾਦੀਤਿਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਦਬ੍ਬਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ, ਕੇਚਿ ਪਨ ਕਿਰਿਯਾਸਦ੍ਦਾਨਂ ਕਿਰਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤ੍ਯਾਹੁ. ਤੇਸਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਵਤ੍ਥਾਵਿਸੇਸੇਨ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਤਦਵਤ੍ਥਾ ਵਿਸੇਸਸਾਮਞ੍ਞਂ. ਤੇਨਾਹ- ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪਦਤ੍ਥੋ ਵਿਸਯੋ ਯੇਸਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸਞ੍ਞਾਸਦ੍ਦਾਨਂ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਜਾਤਿਲਕ੍ਖਣਮਾਚਿਕ੍ਖਿਤਮ੍ਪਟਿਪਾਦਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਨੇਨ ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਦਯੋ ਸਞ੍ਞਾਸਦ੍ਦਾਪਿ ਸਮਾਨਾ ਜਾਤਿਸਦ੍ਦਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਚਰਹਿ ਸਞ੍ਞਾਸਦ੍ਦਾਪਿ ਜਾਤਿਵਚਨਾ ਸਿਯੁਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਤ੍ਤਮੇਸਂ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ. ਨੇਦਮੇਵਂ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ… ਪਸਿਦ੍ਧਤਰਜਾਤ੍ਯਾਭਿਧਾਨ ਕਠਗੋਵੀਹਿਯਵਾਦਿਸਦ੍ਦਾ ਜਾਤਿਸਦ੍ਦਤ੍ਤੇਨ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ.

ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਭੇਦਤੋਤਿ ਘਟਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਨਂ ਭੇਦਤੋ. ਅਭਾਵਸ੍ਸਭੇਦਤੋਤਿ ਘਟਪਟਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਨਂ ਭੇਦੇਨ ਅਭਾਵਸ੍ਸ ਭੇਦਤੋ ਅਭੇਦੇਪਿ ਭੇਦਾ ਉਪਚਰਿਤਾ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਸ੍ਸ ਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਸਾ, ਤੇਸੁ ਉਪਚਰਿਤਭੇਦੇਸ੍ਵਾਕਾਸਾਦੀਸੁ. ਨਿਰਵਯਵਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨਵਿਸਯਾਨਨ੍ਤਿਯੇ ਆਕਾਸੋ ਵਿਯ ਨਿਰਵਯਵਾ ਅਭਾਵੋ ਵਿਯ ਅਸਨ੍ਤਾ ਚ, ਤੇ ਵਿਸਯੋ ਯੇਸਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਭਾਵੋਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਦਿਸਾਮਞ੍ਞਂ ਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਲਸਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਕਿਰਿਯਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਤਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਜਾਤਿ ਚਾਪਲ੍ਯਂ ਨੇਪੁਞ੍ਞਂ ਗੁਣੋ ਵਾ. ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਸਕਤ੍ਥੇਕਨ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਸਕਤ੍ਥੇ’’ਤਿ (੪-੧੨੨) ਇਮਿਨਾ ਸਕਤ੍ਥੇ ਕਤਕਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਤ੍ਤਕਾਲੋਵ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ. ਕਰੁਣਾ ਏਵ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ.

੬੨. ਅਣ੍ਵਾ

‘‘ਏਕਯੋਗਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਹਵਾਪਵਤ੍ਤਿ ਸਹਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ‘ਭਾਵ ਕਮ੍ਮੇਸੂ’ਤਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤੇ. ਤਥਾਪਿ ਭਾਵੇਤੀਮਿਨਾਵੇਤ੍ਥ ਸਪ੍ਪਯੋਜਨਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ- ‘ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁ’ਚ੍ਚਾਦਿ.

੬੪. ਤਰ

ਯਜ੍ਜਪਿ ਸੀਧਾਤੁਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਸੁਪਨੇ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਥਾਪ੍ਯਤਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਂਸੇ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਆਹ- ‘ਅਤਿਸਯੋ ਉਕ੍ਕਂਸੋ’ਤਿ. ਸੋ ਚ ਅਤਿਸਯੋ ਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤਿਚ੍ਚਾਹ- ‘ਸੋ ਚ ਕਿਰਿਯਾਗੁਣਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ ਤੇਸਮਤਿਸਯੋਚ੍ਚਾਹ- ‘ਆਧਾਰਭੂਤਦਬ੍ਬਵਸਾ’ਤਿ. ਕੁਤੋਚ੍ਚਾਹ- ‘ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤੋ ਕਿਰਿਯਾਗੁਣਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਦਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤੋ ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਸ੍ਸਾ-ਤਿਸਯਤ੍ਤਂ ਹੋਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਕਿਰਿਯਾ ਗੁਣਾਨਂ ਵਸੇਨੇਵ ਸਿਯਾ ਨਾਞ੍ਞਥਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮਾਹ-‘ਪਚ੍ਚਧਿਕਰਣ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਨਨੁ ਚ ਯਦਿ ਕਿਰਿਯਾਗੁਣਾਨਮੇਵਾਤਿਸਯੋ, ਤਦਾ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ ‘ਗੋਤਰੋ’ਤਿ ਨੇਸ ਦੋਸੋ, ਨੋ ਚੇਤ੍ਥ ਜਾਤਿਯਾਤਿਸਯੋ, ਕਸ੍ਸ ਚਰਹਿ ਗੁਣਸ੍ਸ ਗੋ ਅਯਂ ਯੋ ਸਕਟਂ ਵਹਤਿ, ਗੋਤਰੋ-ਯਂ ਯੋ ਸਕਟਂ ਵਹਤਿ ਸਿਰਞ੍ਚਾਤਿ, ਜਾਤਿਯਾ ਹਿ ਨਿਚ੍ਚਾਯੇਕਰੂਪਾਯ ਨੋਕ੍ਕਂਸਾਪਕਂਸਯੋਗੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਨਾਤਿਸਯਸਮ੍ਭਵੋ. ਤਥਾਹਿ ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਗੁਣਕਤੋਵ ਮੂਲਤੋ ਉਕ੍ਕਂਸੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਹਿ ਆਯਾਮੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇ ਚ ਪਟਸ੍ਸ ਕਾਸਿਕਸ੍ਸਾਞ੍ਞੋਵਾਗ੍ਘੋ ਭਵਤਿ ਮਾਥੁਰਸ੍ਸਾਞ੍ਞੋ ਵਾਤਿ. ਦਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤਿਸਯੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ- ‘ਤੇਨੇਵਾਹਾ’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਕਿਰਿਯਾਗੁਣਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਮਤਿਸਯਵਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਮ੍ਪਿ ਦਬ੍ਬਂ ਕਥਞ੍ਚਿਦਪ੍ਯਤਿਸਯੇ ਵਤ੍ਤਤਿ ਨਾਮ, ਤਦਗ੍ਗੇ ਤਬ੍ਬਾਚਿਕਾਪਿ ਪਕਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨੀਯਤ੍ਥਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵ ਨਾਮਾਤਿ ‘ਅਤਿਯਯੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤੋ’ਤਿ ਪਕਤਿਵਿਸੇਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨੇਵਾਹ- ‘ਇਮਿਨਾ ਪਕਤਿ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਤਞ੍ਚਾਹਾ’ਤਿ. ਸਕਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਪਕਤਿਅਤ੍ਥੋ ਜੋਤਨੀਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਸਕਤ੍ਥਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ ਛਟ੍ਠੀ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯ, ਸਕਤ੍ਥਿਕੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹੇਤੁਮਾਹ- ‘ਪਕਤਿਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ, ਯਸ੍ਮਾ ‘ਅਤਿਸਯੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤੋ’ਤਿ, ਪਕਤਿਵਿਸੇਸਨਂ, ਤਤੋ ਪਕਤ੍ਯਤ੍ਥਭੂਤੇ-ਤਿਸਯੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਸਕਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਕਤ੍ਯਤ੍ਥਭੂਤੇਤਿਸਯੋ ਜੋਤਨੀਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਭਿਧੇਯ੍ਯੋਤਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮਾਹ, ਤਥਾ ਚ ਵਕ੍ਖਤਿ- ‘ਅਤਿਸਯਜੋਤਕਾਤਰਾਦਯੋ’ਤਿ.

ਅਥ ਪਕਤਿਵਿਸੇਸਨਤ੍ਤੇ ਕਸ੍ਮਾ ਨਾਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਜੋਤਨੀਯੋਚ੍ਚਾਹ ‘ਪਕਤਿਯਾਯੇਵ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਉਕ੍ਕਂਸੋ ਸਮਾਨਗੁਣਵਿਸਯੇਯੇਵ ਲੋਕੇ ਦਿਟ੍ਠੋ [ਪਵਿਟ੍ਠੋ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਤੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੇਪਿ ਤਾਦਿਥਵਿਸਯੇਯੇਵ [ਸੋਯੇਵ] ਕਾਰਣ ਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ- ‘ਅਤਿਸਯੇਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਕਸ੍ਸਾ-ਤਿਸਯੇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ‘ਦ੍ਵਿਬਹੂਸੁਕ੍ਕਂਸੇ ਤਰਤਮਾ’’ਤਿ (ਚਂ ੪-੩-੪੫) ਸਕ੍ਕਤਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਸ੍ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਤਰਇਯਾਤਿ ਸਕਵੋਹਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਸਨ੍ਤੁ ਈਯਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ. ਏਵਮਿਹਾਵਿਧਾਨਂ ਸੁਖਸਾਨੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਅਯਮੇਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਕਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਂਸਾਭਾਵਾ ‘ਮਾਥੁਰਾ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਕੇਹਿ ਸੁਕੁਮਾਰਤਰਾ’ਚ੍ਚਾਦੋ ਤਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕੋ ਮਾਥੁਰੋ ਦੁਤਿਯੋ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਕੋ ਇਮੇਸਂ ਸੁਕੁਮਾਰਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਕੋ ਮਾਥੁਰੋ-ਤਿਸਯੇਨ ਸੁਕੁਮਾਰੋ ਸੁਕੁਮਾਰਤਰੋ, ਏਕਮਞ੍ਞੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੁਕ੍ਕਂਸੇਤਥਾਞ੍ਞੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਕਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਕੇਕਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਂਸੇ ਤਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਤਿ, ਉਭਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਵਯਵਾਪੇਕ੍ਖਮ੍ਬਹੁਵਚਨਂ, ਤਥਾਹਿ ਸੁਕੁਮਾਰਤ੍ਤੇਨੁਕ੍ਕਂਸਿਯਮਾਨਾਨਂ ਸਮੁਦਾਯਾਨਮਵਯਵਾ ਮਾਥੁਰਾ ਬਹਵੋ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਕਾਪਿ ਨਿਕ੍ਕਂਸਿਯਮਾਨਾ ਤਥੇਵਾਵਯਵਾ ਬਹਵੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਮਾਥੁਰਾ ਪਾਟਲਿ ਪੁਤ੍ਤਕੇਹਿ ਸੁਕੁਮਾਰਤਰਾ’ਤਿ ਤਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਅਡ੍ਢਤਰਾ ਵਾਣਿਜ੍ਜਾਚ੍ਚਾਦੋਪਿ ਕਥਿਤੇਨ ਞਾਯੇਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਕੇਕਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਂਸੇ ਤਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਤਿ, ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤੁ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਵਯਵਾਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਕ੍ਕਤੇ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਇਹ ਤੁ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਧਾਨਾ ‘‘ਤਰਤਮਿਸ੍ਸਿਕਿਯਿਟ੍ਠਾਤਿਸਯੇ’’ਤਿ ਤਰਾਦੀਨਮਤਿਸਯੇ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵਿਧਾਨਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਤਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸੁਖਸਾਧਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੇਨਾਤਿ ਪਟੁਤਰਾਵਤ੍ਥਾਵਤੋ ਪਟੁਅਵਤ੍ਥਾਯ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਹਿ ਤਮੇਵਾਵਤ੍ਥਨ੍ਤਰਯੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ‘ਭਵਂਸੂਅਵਤ੍ਥੋ’ਤਿ. ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਸਾਧਨੇ ਹੇਤੁਮਾਹ- ‘ਅਤਿਸਯਮਤ੍ਤੇ ਵਾ ਵਿਧਾਨਤੋ’ਤਿ. ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਮਾਹ- (‘ਅਤਿਸਯਵਾਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ). ਪਞ੍ਚਸ੍ਵੇਤੇਸੂਤਿ ਏਤੇਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤਰਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਰੂਪਾਨਿ ਗੁਣਵਚਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਿਯਮੁਦਾਹਰਿਤਾਨਿ. ਕਿਰਿਯਾਵਚਨਸ੍ਸ ਤੁ ‘ਅਤਿਸਯੇਨ ਪਾਚਕਤਰੋ ਪਾਚਕਤਮੋ’ਤਿ. ਇਸ੍ਸਿਕ ਇਯਇਟ੍ਠਾ ਸਰਾਦੀ ਤਤੋ (ਅਞ੍ਞਤੋ) ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰਾ.

੬੬. ਤਸ੍ਸ

ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵਿਕਾਰਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਯੇਵ ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤੋ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਯੇਵ ਚ ਵਿਕਾਰੋ ਗਯ੍ਹਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘ਯਸ੍ਸਾ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਕੋਸਕਾਰਕਪਾਣਵਿਸੇਸੇਹਿ ਕਤੋ ਕੋਸੋ. ਪਾਣਯੋ ਸਤ੍ਤਾ, ਓਸਧ੍ਯੋਫਲਪਾਕਨ੍ਤਾ, ਰੁਕ੍ਖਾ ਪੁਪ੍ਫਫਲੂਪਗਾਤਿ ਰੁਕ੍ਖੋਸਧੀਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਤਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇਨੇਤ੍ਥ ਰੁਕ੍ਖੋ ਸਧਯੋ ਨ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਓਸਧਿਸਦ੍ਦੇਨ ਲਤਾਦਿਪਿ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਰੁਕ੍ਖਸਦ੍ਦੇਨ (ਵਨਪ੍ਪ)ਤਯੋਪਿ, ਵਨਪ੍ਪਤਯੋ ਹਿ ਫਲਵਨ੍ਤਾ ਨ ਪੁਪ੍ਫਵਨ੍ਤਾ. ਕਥਂ ਗਾਵਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰੇ ਪੁਰਿਸੇ ਮਯੋਚ੍ਚਾਹ- ‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਗਾਵਸ੍ਸ ਇਦਂ ਗੋਮਯਂ.

੬੭. ਜਤੁ

ਉਪਪਤ੍ਯਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਲੋਪਤੋ ਯੁਤ੍ਯਨ੍ਤਰਂ.

੬੮. ਸਮੂ

ਤੀਸੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰਾਜਞ੍ਞਮਨੁਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯਮਪਚ੍ਚੇ ਞ੍ਞਸ੍ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਿਧਾਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਗੋਤ੍ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਾ’ਤਿ ਆਹ- ‘ਰਾਜਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮੂਹੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਉਕ੍ਖੋ ਉਸਭੋ. ਓਟ੍ਠੋ ਖਰਤੋ, ਉਰਬ੍ਭੋ ਮੇਸੋ, ਏਵਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ‘ਉਕ੍ਖਾਨਂ ਸਮੂਹੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਵਾਕ੍ਯਮਪਦਿਸਤਿ. ਕਾਕਾਨਂ ਸਮੂਹੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ, ਣਿਕਅਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਣਿਕੋ ਅਚਿਤ੍ਤਵਾਚ ਕੇਹੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਞਾਪੇਤਿ. ਅਪੂਪੋ ਪਿਟ੍ਠਪੂਪੋ, ਸਂਕੁਲਨ੍ਤਿ (ਗੁਲ਼) ਮਿਸ੍ਸਕਖਜ੍ਜਕਵਿਸੇਸੋ.

੬੯. ਜਨਾ

‘‘ਤਦਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਮੀਯੋ ਚਾ’’ਤਿ (੨-੮-੧੩) ਕਚ੍ਚਾਯਨਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਯ ਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਤਦਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਮਿਚ੍ਚੇਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਤੋ ਈਯਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਤੇਨ ਮਦਨਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਮਦਨੀਯਂ ਬਨ੍ਧਨਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਬਨ੍ਧਨੀਯਂਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸਾਭਾਵਾ ਕਥਂ ਤਂ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯ ‘ਮਦਨੀਯ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ- ‘ਮਦਨੀਯਾਦਿਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਯਾ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਸਾਧਨਕ੍ਕਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ- ‘ਏਵਮਞ੍ਞਤੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ.

ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਂ. ‘‘ਉਪਮਤ੍ਥਾਯਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (੨-੮-੧੪) ਕਚ੍ਚਾਯਨਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਉਪਮਤ੍ਥੇ ਆਯਿਤਤ੍ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਤੇਨ ਧੂਮੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਧੂਮਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਤਿਮਿਰਮਿਵ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਿਮਿਰਾਯਿਤਤ੍ਤਂਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਤਮ੍ਪਿਹਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸਾਧਨਕ੍ਕਮਦਸ੍ਸਨਂ, ਧੂਮੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਯੋ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੋ ਸੋਪਿ ਧੂਮਾਯੀਤਿ ਕਤ੍ਤੁਵਸੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਤੋ ਧੂਮਾਯਿਤਸਦ੍ਦਾ ਸਕਤ੍ਥੇਤ੍ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਪਿ ਧੂਮੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਆਯਿਤਤ੍ਥਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਪਿ ਨਾਤ੍ਥਭੇਦੋ-ਞ੍ਞਤ੍ਰਵਚਨਿਚ੍ਛਾਭੇਦਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਧੂਮਸ੍ਸੇਵ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੇ ਆਯਿਤਤ੍ਤੇਨ ਵਾ.

੭੦. ਇਯੋ