ਸਰਲੋਪਾਦਿ ਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬. ਸਰੋ
ਆਧਾਰਵਿਸੇਸਾਪਸ੍ਸਯਨਨ੍ਤਿ ਓਪਸਿਲੇਸਿਕਾਧਾਰਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਨਂ, ਓਪਸਿਲੇਸਿਕਾਧਾਰਂ ਵਿਨਾ ਆਧਾਰਨ੍ਤਰੇ ਗਹਿਤੇ ਸਤਿ ਵਚਨਨ੍ਤਰਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਂ ਵਿਨਾ ਬ੍ਯਵਹਿਤਨਿਵਤ੍ਤਿ ਕਾਤੁਂ ਨ ਚ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਕੇਚੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਿਯਾਚਰਿਯਾਦਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤੇ ਹਿ ਯਦਿ ਵਣ੍ਣੇਨ ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਬ੍ਯਵਧਾਨੇਪਿ ਸਨ੍ਧਿ ਭਵੇਯ੍ਯ ਤਦਾ ਸਰੇਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸੋ ਪਾਦਾਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਰੇਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੋਪਾਦਾਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨਾਨੇਨ ਵਣ੍ਣਾਦਿਬ੍ਯਵਧਾਨੇ ਨੋ ਸਨ੍ਧੀਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ‘ਨਿਮਿਤ੍ਤੋ’ਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਵਾਕ੍ਯਮਾਹੁ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ’ਨਿਮਿਤ੍ਤੋ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤੇ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਸਬ੍ਭਾਵੇਨ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾਭਾਵੋਯੇਵਾਤਿ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾਭਾਵਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਅਵਸਾਨੇ,ਚ੍ਚਾਦਿ, ਕਾਰਿਯਾਭਾਵੇਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਕੇਵਲਂ ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਸੁਮਨਾ ਭਵਨ੍ਤੁ ਅਥੋਪਿ’ਤ੍ਯਾਦੋ ਵਣ੍ਣਕਾਲਬ੍ਯਵਧਾਨੇਯੇਵ, ਅਥ ਖੋ ‘ਏਤੇ ਨ ਸਚ੍ਚੇਨ ਸੁਵਤ੍ਥਿ ਹੋਤੂ’ਤ੍ਯਾਦੋ ਅਵਸਾਨੇ ‘ਪਮਾਦੋ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਪਦਂ’ ਤ੍ਯਾਦੋ ਅਨ੍ਤ ਬਿਨ੍ਦੁ ਸਙ੍ਖਾਤਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਕਾਰਿਯਾਭਾਵੇਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਕਤੋਤਿ ਅਪਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸਤ੍ਥੋ, ਸਾਤ੍ਥਕਤੋਤਿ ਭਾਵਪ੍ਪਚ੍ਚਯਲੋਪੇਨ ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਾਤ੍ਥਕਤ੍ਤਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੋਪਾਦਾਨਮੇਵ ਸਾਤ੍ਥਕਂ ਨਾਮਾਤਿ ‘ਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਕਤੋ’ਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘ਅਵਸਾਨੇ ਨਿਮਿਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਕਾਰਿਯਾਭਾਵੇਨ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਸਬ੍ਭਾਵਾ ਅਞ੍ਞਥਾਨੁਪਪਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤੁਬ੍ਯਵਧਾਨੇਪਿ ਚਤ੍ਥਿ, ਯਥਾ’ਦਾਰੁਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਨੋਪਸਙ੍ਕਮਨ’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਵਣ੍ਣਕਾਲਬ੍ਯਵਧਾਨੇਪਿ ਸਰੇਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਲੋਪਕਾਰਿਯਂ ਪਪ੍ਪੋਤੇ ਵਾ’ਤਿ. ਲੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ‘ਤਤ੍ਰਿਮੇ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਕਥਨਕਾਲੇ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਲੋਪੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘ਤਤ੍ਰਾ’ਦਿਸਦ੍ਦਰੂਪਾਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਤੀਤਿ ਕਾਰਿਤ੍ਤਮੇਸਂ ਨ ਸਿਯਾਤਿ, ਪਠਮਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ… ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਸਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ… ਭਾਵੇ ਖਾਦਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਅਵੁਤ੍ਤਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ, ਇਹਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਭਾਵਸਾਧਨਵਸੇਨ ਗਹਣਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਗਨ੍ਥ ਲਾਘਵੋ… ਸਰਸ੍ਸ ਲੋਪੋਤਿ ਵਾ ਲੋਪਂ ਪਪ੍ਪੋਤੀਤਿ ਵਾ ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਸਰੋਤਿ ਪਠਮਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸਰੋ ਲੋਪੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਸਙ੍ਕਾਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ-‘ਨ ਚੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਇਹਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ, ਹੋਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬਸਰਲੋਪੇ ਹਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦਿਕਮ੍ਪਿ ਸਿਯਾਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ-‘ਸੋਚੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਉਸ੍ਸਗ੍ਗਤੋ ਆਗਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਯਂਤਿ ਓਸ੍ਸਗ੍ਗਿਕੋ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਓਸ੍ਸਗ੍ਗਿਕਤ੍ਤਂ, ਓਸ੍ਸਗ੍ਗਿਕਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪਸ੍ਸ ਕਾਰਿਯਨ੍ਤਰੇਹਿ ਪਰਲੋਪਾਦੀਹਿ ਅਪਵਾਦਵਿਧੀਹਿ ਆਬਾਧਿਤੋ ਏਵ, ਸੋ ਚ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ‘‘ਪਰੋ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ (੯੧-੨੭) ਕ੍ਵਚਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪੁਬ੍ਬਪਰਲੋਪਾਨਂ ਤੁਲ੍ਯਬਲਤ੍ਤਾਭਾਵਾ ਯਥਾ ਗਮਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਲੋਪਸ੍ਸਾਪਵਾਦਰੂਪਤ੍ਤਂ, ਅਜ੍ਝਾਸਿਤੇਤਿ ਪਵਿਟ੍ਠੇ, ਨ ਹੋਤਿ… ਪਰਲੋਪਾਪਵਾਦੇਨ ਬਾਧਿਤਤ੍ਤਾ, ਤੇਹੀਤਿ ਪਰਲੋਪਾਦੀਹਿ, ਸਬ੍ਬਥਾ ਮੁਤ੍ਤਵਿਸਯੋ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ ਮੁਤ੍ਤਵਿਸਯੋ ਲਤੇ ਵਾਤਿ.
੨੭. ਪਰੋ
ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਇਦਮਤ੍ਥੇ, ਕ੍ਵਚਿ ਲੋਪਨੀਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਆਹ-‘ਪਯੋਗਾਨੁਸਾਰਿਤ’ਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ-‘ਕਾਰਿਯਸ੍ਸ ਪਰਲੋਪਸ੍ਸਾ’ਤਿ, ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾਤਿ ਆਹ ‘ਕ੍ਵਚਿਗ੍ਗਹਣੇਨਾ’ਤਿ, ਕਤ੍ਥਾਤਿ ਆਹ-‘ਇਹ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ’ਤਿ, ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਪਯੋਗਾਨੁਸਾਰਿਤਾਦੀਪਨੇਨ, ਯਥਾਪਯੋਗਨ੍ਤਿ ਆਗਮਪਯੋਗਾਨਤਿਕ੍ਕਮੇਨ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਕ੍ਖੇਵਾ ਪਰਲੋਪੋ ਸਿਯਾਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦੋ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਲਤਾਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪਕ੍ਖੇ ਵਾ ਪਰਲੋਪੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਮਞ੍ਞਤੇ ‘‘ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਕ੍ਵਾਤਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇਨਾਨਿਯਮਵੁਤ੍ਤਿਨਾ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸੇਸਕਤੋ ਵਚਨੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵਾਨਿਯਤਤ੍ਥਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ਕ੍ਵਚਿਸਦ੍ਦੋ-ਯਂ ਯਥਾਗਮਂ ਨਿਚ੍ਚਮਨਿਚ੍ਚਮਸਨ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਧਿਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਹੋਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦਿਕੋ ਨਿਚ੍ਚ ਪਕ੍ਖੋ ਪਰਲੋਪਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸਯੋ, ਲਤਾਵਾਤਿਆਦਿਕੋ ਅਨਿਚ੍ਚਪਕ੍ਖੋ ਉਭਯਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਸਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਕ੍ਖੇ ਵਾ ਪਰਲੋਪੋ ਹੋਤਿ, ਅਸਨ੍ਤਪਕ੍ਖੋ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿਆਦਿਕੋ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸਯੋ ਸਬ੍ਬਥਾਨੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਤੀਸੁਪਿ ਚੇਤੇਸੁ ਪਨ ਪਕ੍ਖੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚਾਨਿਚ੍ਚਪਕ੍ਖੇਸੁ ਯੇਵਸ੍ਸਾਪਵਾਦਰੂਪਤਾ… ਪੁਬ੍ਬਲੋਪਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦੋ ਨਿਵਾਰਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਵਿਧਾਯਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਪਰਲੋਪਸ੍ਸ, ਨ ਤ੍ਵਸਨ੍ਤਪਕ੍ਖੇ… ਪੁਬ੍ਬਲੋਪਸ੍ਸੇਵ ਸਬ੍ਬਥਾਨੇਨ ਦਿਨ੍ਨਾ ਵਸਰਤ੍ਤਾ, ਲੋਕਗ੍ਗੋਤਿਆਦਿ ਤੁ ਕ੍ਵਚਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਯੋਗਾਨੁਸਾਰਿਤਾ ਦੀਪਕਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚੇ ਅਸਨ੍ਤੇਵਾਪਿ ਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਦੀਪਿਤੇ ਪਰਲੋਪੇਨ ਵਾ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨੇਟ੍ਠਬ੍ਯਾਘਾਤੋ, ਏਵਂ ਤਾਵ ਕ੍ਵਚਿਗ੍ਗਹਣੇ ਸਬ੍ਬਥਾਨਿਟ੍ਠਪਰਿਹਾਰੇਨ ਇਟ੍ਠਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿ ਸਿਯਾ, ਤਦਭਾਵੇਕਥਨ੍ਤਿ ਤਦਭਾਵੇ ਵਿਰੋਧਮਾਹ-‘ਅਞ੍ਞਤੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਕ੍ਵਚਿਗ੍ਗਹਣਾਭਾਵੇ ‘ਪਰੋ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ ਤਥਾ ਸਤਿ ਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯਮੇਕਵਿਸਯਂ ਤੁਲ੍ਯਬਲਞ੍ਚ ਸਿਯਾ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸੇਧਾਭਾਵਾ ਪਮਾਣਭੂਤਾਨਮਾਚਰਿਯ (ਵਚਨਾ)ਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਤਾ ਮਾ ਭਵੀਤਿ ਵਾਰੇਨ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯਭਵਨਕਾਰਣੇਨ, ਪਕ੍ਖੇਯੇਵ ਸਿਯਾਤਿ ਲਤਾਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪੇ ਪਰਿਯਾਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਰਲੋਪਸ੍ਸਾਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਲਤਾਵਾਤਿ ਪਕ੍ਖੇਯੇਵ ਪਰਲੋਪੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਹੋਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਤਂ ਪਰਿਯਾਯਭਵਨਞ੍ਚ, ਖੋ ਵਾਕ੍ਯਾਲਙ੍ਕਾਰੇ, ਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਪਦਮ੍ਪ ਦਮ੍ਪਤਿ ਹੋਤਿ, ਨੇਕਦੇਸਪਰਿਹਾਰੇਨਾਪਿ, ਤੇਨਾਹ ‘ਨ ਕਤ੍ਥਚੀ’ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਪ੍ਪਸਤ੍ਤਿਯਾ ਹਨ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਧਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ‘‘ਨ ਦ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿ (੧-੨੮) ਸੁਤ੍ਤੇਪਿ ਹਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦਿਕਞ੍ਚਾਨਿਟ੍ਠਰੂਪਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਨਚੇਵਮਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਵਮਿਦਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਕਪ੍ਪਵਿਧਾਨਂ ਸਦ੍ਦਲਕ੍ਖਣਞ੍ਞੂਹਿ ਨੇਵਾਭਿਮਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਮੇਵ ਸਾਧੇਤਿ ‘ਪਰਲੋਪੋ ਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਅਥਾ ਨਿਚ੍ਚਪਕ੍ਖੇ ਵਾ ਪਰਲੋਪੇ ਕਤੇ-ਨੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਉਸ੍ਸਗ੍ਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਲਤਾਵ ਲਤੇਵਾਤਿ ਰੂਪਦ੍ਵਯਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਪਯੋਗਾਨੁਸਾਰਿਤਾਦੀਪਕੇਨ ਕ੍ਵਚਿਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਲਤਾਵ ਲਤੇਵਾਤਿ ਪਯੋਗ ਸਮ੍ਭਵੋਪਿ, ਤਥਾਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਪਕ੍ਖੇ ਲਤਾਇਵਾਤਿ ਤਤਿਯਰੂਪਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤਿ ‘ਨਨੁ ਚੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ, ਅਥ ‘‘ਪਰੋ ਕ੍ਵਚੀ’ਤਿ ਕ੍ਵਚਿਗ੍ਗਹਣੇ ਸਤਿ ਅਪ(ਵਾਦਰੂਪ)ਤ੍ਤਾ ਕਥਮ੍ਪਰਿਯਾਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਮਨਸਿ ਨਿਧਾਯਾਨਿਚ੍ਚਪਕ੍ਖੇ ਪਰਿਯਾਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਨ ਦ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ ਅਪਵਾਦੇ ਰੂਪਤ੍ਤਯੇਪਿ ਪਰਿਯਾਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਦੋਸਾਭਾਵਮਾਹ-‘ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਤਥਾਹਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ‘‘ਨ ਦ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸਾਪਿ ਦੀਪਿਤਤ੍ਤਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਸਾ ਚ ਏਕਤ੍ਥਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਂ ਵਿਨਾ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ… ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਯਸਬ੍ਭਾਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਨਨੁ ਚ ਕ੍ਵਚਾਭਾਵੇ ਪਰਿਯਾਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤ ਦੋਸਸ੍ਸੇਵਾਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਮਾ ਹੋਤੁ ਪਰਿਯਾਯੋ, ਭਿਨ੍ਨਵਿਸਯੇ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਪਰਲੋਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਨ ਦ੍ਵੇਵਾ’ਤਿ ਨਿਸੇਧੇ ਲਤੇਵ ਲਤਾਵ ਲਤਾਇਵਾਤਿ ਰੂਪਤ੍ਤਯਂ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਨਿਧਾਯਾਹ-‘ਨਚੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਮਾਹ-‘ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਦੇਮਿਚ੍ਚਾਦੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪਸ੍ਸੇਵ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਹੋਨ੍ਤਿਚ੍ਚਾਦੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਰਲੋਪਸ੍ਸੇਵ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ ਵਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਯਥੋਦਕਂ ਯਥਾਉਦਕਂ ਤ੍ਯਾਦੋ ਪੁਬ੍ਬਲੋਪਸ੍ਸੇਵ ਕਤ੍ਥਚਿ ਇਤਿਪਿ ਇਚ੍ਚਪਿਚ੍ਚਾਦੋ ਪਰਲੋਪਸ੍ਸੇਵ ਕਤ੍ਥਚਿ ਲਤੇਵ ਲਤਾਵ ਲਤਾਇਵਾਚ੍ਚਾਦੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨੁਭਯਲੋਪਸ੍ਸੇਵ ਦਸ੍ਸਨਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਏਤ੍ਥਚ ਇਤਿਪੀਤਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਤ੍ਤ ਦੀਪਨੇਨ ਕ੍ਵਚਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰਲੋਪੇ ਕਤੇ-ਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪੁਬ੍ਬ ਲੋਪੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਦ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਨੁਵਤ੍ਤਮਾਨ ਕ੍ਵਚਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਨਿਸੇਧੇ ਇਚ੍ਚਪਿਚ੍ਚੇਵ ਭਵਤਿ. ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਤਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਆਧਾਰਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਆਹ-‘ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ.
੨੮. ਨਦ੍ਵੇ
ਤਤ੍ਥਚਾਤਿ ਚਸਦ੍ਦੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞੋਞ੍ਞਾਨਜ੍ਝਾਸਿ ਤਂ ਯਥੋਦਕਂ ਯਥਾਉਦਕਂਤ੍ਯਾਦਿ ਇਤਿਪਿ ਇਚ੍ਚਪਿਚ੍ਚਾਦਿਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਭਵਤੀਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਲੋਪੇ ਪਰਲੋਪੇ ਚ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖੇ ਅਭਾਵੇ ਸਤਿ ਕਥਮਿਦਂ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੋਦੇਤਿ‘ਯਜ੍ਜੇਵ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਯਜ੍ਜੇਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ਅਯਂ ਨਿਪਾਤਸਮੁਦਾਯੋ ਅਨਿਟ੍ਠਾਪਾਦਨਾਰਮ੍ਭ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਏਵਞ੍ਚੇ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਦੇਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਨ੍ਧਿਕਾਰਿਯਾਭਾਵੇ ਕਾਰਣਮਾਹ-‘ਉਪਸਿਲੇਸਾ ਭਾਵਤੋ’ਤਿ, ਤਦੇਵ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਵਤ੍ਤੁਮਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਨ੍ਨਿਕਂਸੋ ਵਣ੍ਣਾਨ ਮਦ੍ਧਮਤ੍ਤਕਾਲਬ੍ਯਵਧਾਨਾ ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਨਿਕਂਸਸ੍ਸੇਤਸ੍ਸ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਸਤਿਯੇਵ ਸਨ੍ਧਿਕਾਰਿਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਉਪਸਿਲੇਸਾਭਾਵੋ ਵਾਤਿ ਉਪਸਿਲੇਸਾਭਾਵੋ ਏਵ ਭਵਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਥਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਤਦਭਾਵੇਚਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਿਲੇਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇ ਚ, ਸਨ੍ਧਿਕਾਰਿਯਾਭਾਵੇ ਕਾਰਣਮਾਹ-‘ਕਾਲਨ੍ਤਰੇਨ ਬ੍ਯਵਧਾਨਾ’ਤਿ, ਕਾਲਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥ ਠਿਤਵਣ੍ਣਾਨ ਮੁਚ੍ਚਾਰਣਕਾਲਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਜ੍ਝਪ੍ਪਤਿਤਕਾਲੇਨ, ਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤੇਵ… ਸਨ੍ਨਿਕਂਸਵਚਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਉਪਸਿਲੇਸਭਾਵਤੋ, ਬੁਦ੍ਧ ਵੀਰ ਅਤ੍ਥੁਰਾਜਪੁਤ੍ਤਂ ਅਜਰਾਮਰੋਤਿ ਛੇਦੋ, ਯਦਿਪਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਯਜ੍ਜੇਵਂਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕ੍ਵਚਿ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਭਾਵੇਨੇਵ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਪਕਾਰੋ-ਯਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਥੇ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੨੯. ਯੁਵ
ਨਨੁ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘ਲੁਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮੀ ਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ‘ਪਰੇਸ’ਨ੍ਤਿ ਹੋਤੁ, ‘ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ’ਤਿ ਤੁ ਵਚਨਾਭਾਵੇ ਕਥਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ-‘ਸਮੇ’ਚ੍ਚਾਤਿ, ਸਮਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਗਣਨਾ ਯੇਸੁ ਤੇ ਸਮਸਙ੍ਖ੍ਯਾ-ਉਦ੍ਦੇਸਿਨੋ ਅਨੁਦੇਸਿਨੋ ਚ, ਉਦ੍ਦਿਸਨਂ ਪਠਮਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਨੁਦਿਸਨਂ ਪਚ੍ਛਾ ਕਥਨਂ ਅਨੁਦੇਸੋ, ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਅਨੁਦੇਸੋ ਏਸਮਤ੍ਥੀਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਿਨੋ ਅਨੁਦੇਸਿਨੋ, ਤੇਸਂ ਸਮਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਮੁਦ੍ਦੇਸੀਨਂ ਅਨੁਦੇਸੀਨਞ੍ਚ, ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾਹਿ ਉਦ੍ਦੇਸਿਨੋ ਦ੍ਵੇ, ਏ ਓਕਾਰਾ ਅਨੁਦੇਸਿਨੋ ਚ ਦ੍ਵੇਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੀਨਮਨੁਦੇਸੀਨਞ੍ਚ ਠਾਨ੍ਯਾਦੇਸਾਨਂ ਸਮਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਸਿਯਾ, ਸਤਿਯਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮ ਮਾਦਸਾ ਵਿਧੀਯਨ੍ਤੇ, ਲੋਕਤੋ ਸਿਦ੍ਧਿਮੁਪਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘ਤਥਾਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਅਵ…ਪੇ… ਏ ਓਤਿ ਪਰੇਸਂ ਮਤਂ, ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨਂ, ਪਰੇ ‘‘ਸਤਿਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾਗ੍ਗਹਣੇ‘ਕ੍ਵਚਾਸਵਣ੍ਣਂ ਲੁਤ੍ਤੇ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਕ੍ਵਚਿਗ੍ਗਹਣਕਰਣਤੋ ਅਵਣ੍ਣੇ ਏਵ ਲੁਤ੍ਤੇ ਅਸਵਣ੍ਣੋ ਵਿਧਿ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਇਧ ਨ ਹੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਅਧਿਕਾਰੋ ਇਧ ਨ ਹੋਤਿ ਮਹੁਸ੍ਸਵੋ ਮਾਤੂਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ, ਪਤਿਸਦ੍ਦੋ ਆਧਾਰਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣੋ ਉਰਸਦ੍ਦੋਪੀਤਿ ਉਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚ ਸਮਾਸਤ੍ਤਾ ਅਸਕਪਦੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹੇ ਕਤੇ ‘‘ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ (੩-੨) ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਸਮਾਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਵਿਭਤ੍ਯਤ੍ਥੇਸਙ੍ਖ੍ਯਸਮਾਸੋ’ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯੁਵਣ੍ਣਾਨਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਮਿ ਸਮੀਪਸਮੂਹ ਵਿਕਾਰਾਵਯਵਾਦੀਸੁ ਠਾਨ੍ਯਾਦੇਸਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਛਟ੍ਠੀ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾਨਂ ਠਾਨੇ ਏ ਓਆਦੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਠਾਨਮ੍ਪਨ ਤਿਧਾ ਅਪਕਂਸੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿ ਪਸਙ੍ਗੋ ਚੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਗੁਨ੍ਨਂ ਠਾਨੇ ਅਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਯਨ੍ਤੁ [ਬਜ੍ਝਨ੍ਤੁ (ਜਿਨਿਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿ)] ਤਿ ਅਪਕਂਸੋ ਠਾਨਸਦ੍ਦਸ੍ਸਤ੍ਥੋ, ‘‘ਸੇਮ੍ਹਸ੍ਸ ਠਾਨੇ ਕਟੁਕਮੋਸਧਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿ ‘‘ਦਬ੍ਭਾਨਂ ਠਾਨੇ ਸਰੇਹਿ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸਙ੍ਗੋ, ਤੇਸੁ ਇਧ ਪਠਮਦੁਤਿਯਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ… ਨਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਪਨਯਨਵਿਨਾਸਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ, ਤਤਿਯੋ ਤੁ (ਯੁਜ੍ਜਤਿ)… ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥਾਭਿਧਾਨਾਯ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇ ਤਦਤ੍ਥਾਭਿਧਾਨਾਯੇਵ ਏਓਆਦੇਸਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ.
੩੦. ਯਵਾ
‘‘ਸਤ੍ਤਮਿਯਂ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸੇ’’ਤਿ (੧-੧੪) ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਾਰਿਯਵਿਧਾਨਤੋ ਸਤ੍ਤਮੀ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਰਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ‘ਪਰੇ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ, ਪਰੇਹਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਿਣਮੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬੋਚਨ੍ਤਿ’’ ‘‘ਅਜ੍ਝੋ ਅਧੀ’’ਤਿ ਚ ਸੁਤ੍ਤਿਤਂ, ਤੇਸਮਿਧ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮਾਹ-‘ਇਦ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ [ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਭੋ] ਇਮਿਨਾਵ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਬ੍ਭੋ ਅਭੀ’’ਤਿ ਚ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਿ+ਅਸ੍ਸ ਇਤਿ ਠਿਤੇ ਪਰਲੋਪੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘ਇਤਿ ਅਸ੍ਸ ਪਰਲੋਪੋ’ਤਿ ਆਹ, ਅਨ੍ਵਗਮਾਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਚ੍ਚਂ.
੩੧. ਏਓ
ਪੁਤ੍ਤਾ ਮੇ+ਅਤ੍ਥਿ, ਅਸਨ੍ਤੋ+ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ.
੩੨. ਗੋਸ੍ਸ
ਅਨ੍ਤਾਦੇਸਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (੧-੧੭) ਬਾਧਕਸ੍ਸ ‘‘ਟਾਨੁਬਨ੍ਧਾਨੇਕਵਣ੍ਣਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (੧-੧੯) ਬਾਧਕੇਨ ‘‘ਵਾਨੁਬਨ੍ਧੋ’’ਤਿ (੧-੧੮) ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਅਨ੍ਤਾਦੇਸਤ੍ਥੋ, ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ-‘ਬਾਧਕਬਾਧਨਤ੍ਥੋਯਮਾਰਮ੍ਭੋ’ਤਿ, ਅਵਵਾਦੇਸੇ ਪੁਬ੍ਬਸਰਲੋਪੇ ਦੀਘੇਚ ਗਵਾਸ੍ਸਂ, ਗਵਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਂ. ਇਦਂ ਕਥਂ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਇਦਨ੍ਤਿ ਯਥਰਿਵੇਚ੍ਚਾਦਿਕਂ, ਕਿਂ ਵਿਨਾ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਹ-‘ਏਵਾਦਿਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿ, ਏਵਸ੍ਸ ਆਦਿਏਕਾਰੋ ਏਵਾਦਿ, ਤਸ੍ਸ, ਰਿਆਦੇਸਮਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਚਸਦ੍ਦੋ ਅਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ, ਰਸ੍ਸਵਿਧਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਯੋਜਨੀਯੋ, ਕਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਹਿਤੇ ਚ, ਨ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਏਵਾਦਿਸ੍ਸ ਰਿਆਦੇਸੋ ਨ ਕਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਭੁਸਂ+ਏਵਾਤਿ (ਪਨ) ਠਿਤੇ ਮਹਾਵੁਤ੍ਤਿਨਾ ਏਵਾਦਿਸ੍ਸ ਇਆਦੇਸੇ ਰੂਪਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤੇਵ, ਇਧ ਪਨ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ‘ਭੁਸਾਮਿਵੇ’ਤਿ ਸਾਧੇਤੁਮਾਹ ‘ਤਮ੍ਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ.
੩੩. ਬ੍ਯਞ੍ਜ
ਰਸ੍ਸਦੀਘਾਨਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਵੁਤ੍ਤੇ ਕਥਂ ਰਸ੍ਸਦੀਘਾਨਨ੍ਤਿ ਲਭਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਿਨੋਤਿ ਆਹ-‘ਦੀਘਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿ, ਦੀਘਸ੍ਸਾਤਿ ਰਸ੍ਸਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਠਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਛਟ੍ਠੀ, ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਯਾਤਿ ਠਾਨਸੋ ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਯਾ, ਇਦਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਯ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਸ੍ਸਯਕਰਣਮੇਕੋ ਸਤ੍ਥਾਗਤੋ ਞਾਯੋਤਿ, ਇਧ ਨਿਚ੍ਚਂ-ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਇਧ ਨ ਹੋਤਿ-ਜਨੋ ਸਾਯਂ.
੩੪. ਸਰ
ਠਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਤਿ ਠਿਤਿ ਠਾਨਂ ਪਸਙ੍ਗੋ, ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਂ-ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਠਾਨ੍ਯਾਦੇਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣੋ ਠਾਨੇਯੋਗਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਠਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਤਸ੍ਮਿਂ, ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਸਰੂਪਪ੍ਪਧਾਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਹੇਤੁਮਾਹ-‘ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸਾ’ਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਨਿਹੋਨ੍ਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਵਚਨਮਿਦਂ [ਪਦਮਿਦਂ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਸਰੂਪਪ੍ਪਧਾਨੇਪਿ ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦੇ ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਨਪ੍ਪਯੁਜ੍ਜਤੇ, ਤਸ੍ਸ (ਪਨ) ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਵਚਨਸਙ੍ਖ੍ਯਾਭਾਵਾ ਏਕਵਚਨਮੇਵ ( ) [(ਪਨ) (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਚ-ਤ੍ਥਪ੍ਪਧਾਨੋ-ਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨ ਸਰੂਪਪ੍ਪਧਾਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਅਧਿਪਤਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਇਧ ਨ ਹੋਤਿ ਇਧ ਮੋਦਤੀਤਿ, ਤਂ ਖਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕਙ੍ਗਵਿਕਲਂ ਪਚ੍ਚੁਦਾਹਰਣਨ੍ਤਿ ਸਰਮ੍ਹਾ ਪਰਤ੍ਤਾਭਾਵਾ ਨ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ.
੩੫. ਚਤੁ
ਤਬ੍ਬਗ੍ਗੇ ਤਤਿਯਪਠਮਾਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥ (ਦੁਤਿਯ) ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਵਗ੍ਗਕ੍ਖਰੇਸ੍ਵੇਵ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇਸੁ ਤਥਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਹਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪੂਰਣੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪੂਰਣੋ ਦੁਤਿਯੋਤਿ ਅਕ੍ਖਰਾਯੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਙ੍ਕਿਯ ‘ਵਿਨਾਪੀ’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਅਕ੍ਖਰੇ ਅਕ੍ਖਰਵਿਸਯੇ ਚਤੁਤ੍ਥਾਦਿ ਵੋਹਾਰੋ ਕਰੀਯਮਾਨੋ ਵਗ੍ਗਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਨਾਪਿ ਵਗ੍ਗਕ੍ਖਰੇਯੇਵ ਰੁਲ਼੍ਹੋ ਪਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ, ਯਤੋ ਏਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਰਣਾ ‘ਤਬ੍ਬਗ੍ਗੇ ਤਤਿਯਪਠਮਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਤਬ੍ਬਗ੍ਗੇਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯਾ ਯਸ੍ਮਿਂ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਗ੍ਗੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤੀਤਿ ਪਤਿ ਆਪੁਬ੍ਬਾ ‘ਸਦ-ਵਿਸਰਣਗਤ੍ਯਵਸਾਦਨੇਸੁ’ਇਚ੍ਚਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਭਾਵੇਤ੍ਤਿਮ੍ਹਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਪਚ੍ਚਾਸੀਦਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਯਥਾਯੋਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਕ੍ਖਰੇ ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤਤਿਯੋ ਦੁਤਿਯਕ੍ਖਰੇ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੋਤਿ ਏਵਂ ਯੋਗ੍ਗਮਨਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਧਸ੍ਸ ਦਭਾਵੋਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਧਸ੍ਸ ਦਤ੍ਤਮੁਪਲਕ੍ਖੇਤਿ, ਤਥਾ ਯਸਤ੍ਥੇਰੋਤਿ. ਥੇਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕਾਰੋ ਵਗ੍ਗਕ੍ਖਰੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਵਗ੍ਗਦੁਤਿਯਕ੍ਖਰਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤੋ ਪਠਮੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਪਨ੍ਥੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਵਗ੍ਗ ਦੁਤਿਯਕ੍ਖਰੇਨ ਥਕਾਰੇਨ ਤਬ੍ਬਗ੍ਗਭੂਤੇ ਨਕਾਰੇ ਸਤੀਪਿ ਨ ਸੋ ਤਬ੍ਬਗ੍ਗਦੁਤਿਯਕ੍ਖਰੋਤਿ ਨ ਤਸ੍ਸ ਪਠਮੋ ਤੋ, ਏਤ੍ਥ ਨਿਗ੍ਘੋਸੋ ਨਿਘੋਸੋਤਿਆਦਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਦਡ੍ਢੋ ਨਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਂ.
੩੬. ਵਿਤਿਸ੍ਸ
ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ-ਨੁਕਰਣਂ. ਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਕਤਿਵਿਯਾ-ਨੁਕਰਣਂ ਭਵਤਿ, ਅਨੁਕਰਣਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਧਾ ਅਸਾਧੁਸਦ੍ਦਰੂਪਂ ਸਾਧੁਸਦ੍ਦਰੂਪਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਭਾਰਵਾਹਕੋ ਕੋਚਿ ਤੇਨ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ‘ਅਹੋ ਭਾਰੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਿਵੇਕਲ੍ਲਾ ‘ਅਹੋ ਬਾਲ’ ਇਚ੍ਚਾਹ, ਤਂਸਮੀਪਵਤ੍ਤੀ ‘ਕਿਮਯਮਾਹੇ’ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਹੋ ਬਾਲ ਇਚ੍ਚਯਮਾਹੇ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਇਧਮਸਾਧੁਸਦ੍ਦਰੂਪਂ, ਇਤੀਤਿ ਪਨ ਸਾਧੁਸਦ੍ਦਰੂਪਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤੋ-ਨੁਕਾਰਿਯੇਨਾਤ੍ਥੇਨ ਸਾਤ੍ਥਕਤ੍ਤਾ ਠਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਛਟ੍ਠੀ.
੩੭. ਏਓ
ਨਨੁ ‘‘ਵਿਤਿਸ੍ਸੇਵੇ ਵਾ’’ਤਿ (੧-੩੬) ਵੋਤ੍ਯਨੁਵਤ੍ਤਿਯ ਅਵਣ੍ਣੇ ਏਓਨਂ ਵੋ ਹੋਤੀਤਿ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ, ਤਥਾ ਸਤਿ ‘ਅਵਣ੍ਣੇ ਕ੍ਵਚਿ ਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘ਅਹੋਤਿ ਵਾ’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਮਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ-‘ਓਕਾਰਸ੍ਸਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਠਾਨਿਭਾਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਏਓਨ’’ਨ੍ਤਿ (੧-੩੧) ਵਕਾਰਾਦੇਸਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵਕਾਰਾਦੇਸਮ੍ਪਤਿ ਪੁਨ ਓਕਾਰੋ ਠਾਨਿਭਾਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ, ਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਓਨਂ ਵਕਾਰਾਦੇਸਤ੍ਥਂ ਅਵਣ੍ਣੋ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਅਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤੇ, ਓਕਾਰਂ ਨ ਪਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਮਕਾਰਾਗਮੇ’ਯਾਚ ਕਮਾਗਤੇ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’ਤਿ, ਸ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਤਦ੍ਧਿਤਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਏਕਤ੍ਥਤਾਯਂ’’ਤਿ (੨-੧੧੯) ਲੋਪੇ ਅਕਾਰਾਦੇਸੇ ਦੀਘੇਚ ਸ੍ਯਾਦਿਮ੍ਹਿ ਸ੍ਵਾਤਨਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤੇ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਂ. ਸ੍ਵਾਤਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਇਧ ਨਹੋਤਿ ਪਰੇਚ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ.
੩੮. ਨਿਗ੍ਗ
ਕਥ‘ਮਾਗਮੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਦਿ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਮਾਗਮੋ ਸਿਯਾ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਞ-ਮ-ਕਾਦ੍ਯ ਨੁਬਨ੍ਧਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾ ਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ-‘ਅਸਤਿ ਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਆਗਮਾਵਸਾਯੇ ਕਾਰਣਮਾਹ-‘ਆਦੇਸਤ੍ਤਾਯੋਗਾ’ਤਿ, ਆਦੇਸਤ੍ਤਾਯੋਗੋ ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਚ੍ਚਾਹ-‘ਠਾਨਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾਭਾਵਤੋ’ਤਿ, ਤਥਾ ਸਤਿ ਆਗਮਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾਭਾਵਾ ਆਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਚੋਦੇਤਿ ‘ਯਜ੍ਜੇਵ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਨ-ਇਤਿ ਚੋਦਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਾਧੇਤੁਮਾਹ-‘ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿ, ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸ, ਰਸ੍ਸਾਨੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਰਸ੍ਸਸਰਮੇਵ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ, ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮਾਹ-‘ਏਤਦੇਵੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਪੁਰਿਮਾ ਜਾਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸਨਸਮਾਸੇਕਤੇ ਰਸ੍ਸੇ ਚ ਬਿਨ੍ਦ੍ਵਾਗਮੋ, ਪਰਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਬਹੁਸਦ੍ਦੇ-ਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬਿਨ੍ਦ੍ਵਾਗਮੇ ਬਹੁਂ, ਸਤਿਪਿ ਪਯੋਗਾਨੁਸਾਰਿਤ੍ਤਦੀਪਕਸ੍ਸ ਕ੍ਵਚਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਪਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਤ੍ਤੇ ਵਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਪਿ ਤਾਦਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਪਾਦਕਤ੍ਤ ਸਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਤ੍ਤਾ ਵਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਵਤ੍ਥਿਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਿਯਸ੍ਸ ਅਨੁਰੋਧੇਨ ਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਾ ਵਿਭਾਸਾ ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਾ, ਅਭੇਦੇਨ ਤੁ ਵਾਧਿਕਾਰੋ ਵਵਤ੍ਥਿਤ ਵਿਭਾਸਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਭਾਵੋ ਵਵਤ੍ਥਿਤਵਿਭਾਸਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ, ਇਧ ਨ ਹੋਤਿ ਇਧ ਮੋਦਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਆਗਮਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਸਕੋ ਠਾਨਿਨਿਦ੍ਦੇ ਸਾਭਾਵਾ ਆਦੇਸਤ੍ਤਾਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤੋ ਕਾਰਣਵਿਸੇਸੋ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ-ਅਤ੍ਥਬਲ-ਮਞ੍ਞਥਾਨੁਪਪਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ, ਸਚਾਤਿ ਸੋ ਆਗਮੋ ਚ.
੩੯. ਲੋਪੋ
ਲੋਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਭਾਵਸਾਧਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਾਧੇਤੁਮਾਹ-‘ਤੇਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਲੋਪੋਤਿ ਯਦਿ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੋ ਸਿਯਾ ਤਦਾ ਤੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ‘‘ਪਰਸਰੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਮਾਰਭੀਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮਾਹ ‘ਨ ਪਰਸਰੋ’ਤਿ, ਇਧ ਨ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਗਰੋ.
੪੦. ਪਰ
ਤ੍ਵਂਸਿ ਤ੍ਵਮਸੀਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੋ, ਇਧ ਨ ਹੋਤਿ ਤਾਸਾਹਂ.
੪੧. ਵਗ੍ਗੇ
ਨਨੁ ਵਗ੍ਗੇਵਗ੍ਗਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯਸ੍ਮਿਂ (ਕਿਸ੍ਮਿ)ਞ੍ਚਿ ਵਗ੍ਗਕ੍ਖਰੇ ਪਰੇ ਬਿਨ੍ਦੁਨੋ ਯੋਕੋਚਿ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤੋ ਅਨਿਯਮੇਨ ਭਵੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਸਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਸਿਯਾਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯ ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਨਿਟ੍ਠ ਨਿਵਤ੍ਤਿਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਵਗ੍ਗੇ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤੋ’ਤਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਸੋਵਾਤਿ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤੋਵ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵਗ੍ਗਕ੍ਖਰੇ.
੪੨. ਯੇਵ
ਨਨੁ ਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਿਤ੍ਤਾ ਏਵਸ੍ਸ ਤਾਵ ਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤੁ, ਸਂਯਤੋ, ਸਂਹਿਤੋਤਿ ਸਦ੍ਦੇਕਦੇਸਭੂਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਭਵਾ ਤੇਪਿ ਗਹੇ ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ‘ਯਏਵਹਿ ਸਦ੍ਦੇਸੁ’ਤਿ ਯਹੀਨਮ੍ਪਿ ਕਥਂ ਸਦ੍ਦਵੋਹਾਰੋ ਕਤੋਤਿ ਆਹ ‘ਏਵਾ’ਤਿਆਦਿ, ਏਤ੍ਥਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘ਅਬ੍ਯਭਿਚਾਰਿਨਾ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰੀ ਨਿਯਮ੍ਯਤੇ’ਤਿ.
੪੩. ਯੇਸਂ
ਯਸਦ੍ਦੇ ਪੁਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਂਸ੍ਸਪ੍ਯਾਦੇਸੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਸੋ ( ) [(ਤਸ੍ਸ) (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਯ ਕਾਰਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਪਰੇ ਸਂਸ੍ਸੇਵ (ਯਥਾ) ਸਿਯਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਮਿਦਮਾਰਦ੍ਧਂ.
੪੪. ਵਨ
ਠਾਨਿਨਮਾਸਿਲਿਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਗਮੋ ਨਾਮ, ਕੋ-ਯਮੇਤ੍ਥ ਠਾਨੀਤਿ ਆਹ-‘ਸਰਸ੍ਸਾਤਿ, ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਨੁਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘ਸਰਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਚੋਦੇਤਿ ‘ਨਨੁ ਚੇ’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ. ਆਗਮਸੁਤਿਯਾ ਵਨਾਦੀਨਂ ਠਾਨਿਸੁਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇਪਿ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਾ ਆਗਮੋ ਸਿਯਾ ਸਰਸ੍ਸ ਵਾ, ਯਦਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਾ ਸਿਯਾ (ਨ) ‘‘ਪਦਾਦੀਨਂ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ (੫-੯੨) ਸੁਤ੍ਤਿਤ ਮਾਚਰਿਯੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦੇਵ ਞਾਪੇਤਿ ‘ਸਰੋ ਯੇਵੇਤ੍ਥ ਠਾਨੀ ਭਵਿਤੁਮਰਹਤੀ’ਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਪਰਿਹਾਰਮਾਹ, ਨਿਪੁਬ੍ਬਾ ਪਦਿਸ੍ਮਾ ਅਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ‘‘ਪਦਾਦੀਨਂ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ ਯੁਕਅਨ੍ਤਾਵਯਵੋ ‘‘ਤਵਗ੍ਗਵਰਨਾ’’ਦਿਨਾ (੧-੪੮) ਯੇ ਦਸ੍ਸ ਜੋ ‘‘ਵਗ੍ਗਲ ਸੇਹਿਤੇ’’ਤਿ (੧-੪੯) (ਯਸ੍ਸ ਜੋ) ਨਿਪਜ੍ਜਨਂ, ਮਾਨਨ੍ਤਤ੍ਯਾਦੀਸੂਤਿ ਅਧਿਕਾਰਾਤਿ ‘‘ਕ੍ਯੋ ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸ੍ਵਪਰੋਕ੍ਖੇਸੁ ਮਾਨਨ੍ਤਤ੍ਯਾਦੀਸੂ’’ਤਿ (੫-੧੭) ਇਤੋ ਮਾਨਨ੍ਤਤ੍ਯਾਦੀਸੁਤਿ ਅਧਿਕਾਰਾ, ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰੇਤਿ ਮਾਨਨ੍ਤਤ੍ਯਾਦੀਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ, ਕਚ੍ਚਾਯਨੇਨ ‘ਅਤਿਪ੍ਪਗੋਖੋਤਾਵਾ’ਤਿ ਸਾਧਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕ੍ਵਚਿ ਓ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ’’ਤਿ ਓਕਾਰਾਗਮੋ ਗਕਾਰਾਗਮੋ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਹਿਤੋ, ਤਂ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਸਾਧੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ-‘ਅਤਿਪ੍ਪਗੋ ਖੋ ਤਾਵਾ’ਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਅਤਿਪ੍ਪਾ’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੪੬. ਛ
ਦ੍ਵਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਤਾ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਾਤਿ ‘ਛਕੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘ਛਾ’ਤਿ ਏਕਵਚਨਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੋਦੇਤਿ ‘ਨਨੁਚਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ, ਪਰਿਹਰਤਿ ਨਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਨੇਤਿ ‘ਛਲ਼ੋ’ਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤੋ-ਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਛਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨੁਕਰਣਤ੍ਤਾ ਛਸਦ੍ਦਾਨੁਕਰਣਤ੍ਤਾ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਸਾਧੁਸਦ੍ਦਰੂਪਾ ਸਾਧੁਸਦ੍ਦਰੂਪਮਨੁਕਰਣਂ ਵਿਭਜਤਿ ‘ਅਨੁਕਰਣਞ੍ਚ ਦੁਵਿਧ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ ਜਹਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਧਿਨਿਸੇਧਰੂਪੋ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਂ, ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਛਸਦ੍ਦੇਨ ਛਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਸੇਸੋ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ, ਅਭਿਧਾਯਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਛਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨੁਕਾਰਿਯੇਨਾਤ੍ਥੇਨਾਤ੍ਥਵਨ੍ਤਤ੍ਥਮਾਹ, ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ… ਛਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਸ੍ਸ ਛਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਾ, ਅਨੁਕਾਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਾਦਿਨੋ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਯਦਨੁਕਾਰਿਯਮੇਕਾਦਿਕਂ ਤਦਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦਰੂਪਂ ਤਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਦਿਵਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਾਦਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਸੇਸਂ ਤਦਞ੍ਞਂ ਵਾ, ‘‘ਯੋਮ੍ਹਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੁਵੇ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿ (੨-੨੧੯) ਸੁਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦੋ-ਨੁਕਾਰਿਯਂ ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦਰੂਪਂ ਤਬ੍ਬਚਨੀਯਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਸੇਸਮ੍ਪਰਾਮਸਤੀਤਿ ਤਬ੍ਬਾਚਕਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਬਹੁਵਚਨਂ, ਅਥ ‘ਲ਼ਞਿ’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਞਾਨਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾਲ਼ਕਾਰੋ ਆਦ੍ਯਵਯਵੋ ਭਵਿਤੁਮਰਹਤੀਤਿ ਚੋਦਨਮ੍ਮਨਸਿ ਨਿਧਾਯ ‘ਛਸਦ੍ਦਾ’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਅਨ੍ਤਾਪਵਾਦੇਨ ਵਿਧੀਯਮਾਨੋ ਲ਼ਕਾਰੋ ਛ ਸਦ੍ਦਾ ਪਰਸ੍ਸਾਦਿਸ੍ਸ ਆਗਮਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਅਨ੍ਤਾਪਵਾਦੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘ਸਰਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਛਟ੍ਠੀਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ‘‘ਛਲ਼ੀਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤੀ-ਮਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘ਛਾ’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮੀਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਚਮਿਯਂ ਪਰਸ੍ਸਾ’’ਤੀਮਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵਂ, ਆਦਿਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲ਼ਸ੍ਸੇਕਵਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਾਪਵਾਦੇਨ ‘‘ਆਦਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤੋ ਵਿਯੇਕੋਪਿ ਸਰੋਤਿ ਸਰਸ੍ਸਾਦਿਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘ਛਾ’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮੀਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਮਿਯਂ ਪਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (੧-੧੫) ਪਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਰਿਯਂ ਏਕਵਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (੧-੧੭) ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਦਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (੧-੧੬) ਆਦਿਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪਪ੍ਪੋਤੀ’’ਤਿ. ਆਦਿਭੂਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਸਤਿਪਿ ਞਕਾਰੇ ਆਗਮਗ੍ਗਹਣਾਨੁਵਤ੍ਤਿਯਾ ਆਗਮਿਨਂ ਸਰਂ ਅਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਆਦ੍ਯਵਯਵਭੂਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਲਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਵਮਦਨਤਰਲਾਚਾਗਮਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨ, ਤਨ੍ਤਿ ਲਕਾਰਕਰਣਂ ਉਭਿਨ੍ਨਮਵਿਸੇਸਵਚਨਞ੍ਚ ਅਯੁਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘ਤੇਸਮ੍ਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਤੇਸਮ੍ਪੀਤਿ ਕਚ੍ਚਾਯਨਾਨਮ੍ਪਿ, ਅਕ੍ਖਰਸਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਕ੍ਖਰਾਪਾਦਯੋ ਏਕਚਤ੍ਤਾਲੀਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਧੀਯਮਾਨਅਕ੍ਖਰ ਸਞ੍ਞਾਯਂ. ਅਵਿਸੇਸੇ ਲਲ਼ਾਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਾਭਾਵੇ, ਪਾਕਟੋ ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੁਤਿਲਿਪਿਭੇਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸਿਦ੍ਧਤਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਲਲ਼ਾਨਂ ਵਿਸੁਂਵਿਸੁਂ ਗਹਣਂ ਸੁਤਿ, ਤਂਤਂ ਦੇਸਵਾਸੀਨਂ ਲੇਖਾ ਵ ਵਤ੍ਥਾਨਂ ਲਿਪਿ, ਤੇਸਂ ਭੇਦੋ ਸੋਤਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਗਯ੍ਹਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸਿਦ੍ਧੋ, ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ ਲ਼ਕਾਰਾਗਮਪਕ੍ਖੇ ਰੂਪਂ.
੪੭. ਤਦ
ਇਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਂ ਨਿਪਾਤਨਾ, ਦਕਾਰੋ ਪਨ ‘‘ਮਯਦਾ ਸਰੇ’’ਤਿ (੧-੪੪), ਪਦਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿਆਦੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਦੇਨ, ਸਾਧੂਨਿ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿ ਪਾਠਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘ਸਾਧੂਨਿ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਪਾਤਨਤੋ’ਤਿ ਆਹ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ-‘ਯ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਪਨਮ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧੋ ਚ ਨਿਪਾਤਨਂ, ਤੇਸਂ ਇਧ ਪਾਠਾਤਿ ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਇਧਾਤਿ ਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਦਮਿਨਾਦਿਸੁਤ੍ਤੇ ਪਾਠਾ, ਉਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਦੂਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਖਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸਮਾਸੇ ਉਦ੍ਧਂਖ ਇਤਿ ਠਿਤੇ ਉਦ੍ਧਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਉਦੁਆਦੇਸੋ, ਅਸ-ਭੋਜਨੇ ਇਚ੍ਚਸ੍ਮਾ ‘‘ਕ੍ਵਚਣ’ ਇਤਿ (੫-੪੧) ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਅਣ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਅਸਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ-‘ਪਿਸਿਤਮਸਨਾ’ਤਿ ‘‘ਕ੍ਵਚਣ’’ ਇਤਿ ਮਹਿਯਂ ਰਵਤੀਤਿ ਠਿਤੇ ਇਮਿਨਾਵ ਗਣਨਿਪਾਤਨੇਨ ਸਮਾਸੇ ਕਤੇ ਮਯੂਰਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘ਮਹਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਸ੍ਸ ਤਦਮਿਨਾਦਿਗਣਸ੍ਸ ਆਗਤਿਗਣਤ੍ਤਾ ਏਵਮਞ੍ਞੇਪੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਦੀਘਨਿਕਾਯਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਨਿਕਾਯੇਸੂਤਿ–
‘‘ਦੀਘਮਜ੍ਝਿਮਸਂਯੁਤ੍ਤ, ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਿਕਖੁਦ੍ਦਕਾ;
ਨਿਕਾਯਾ (ਪਞ੍ਚ) ਗਮ੍ਭੀਰਾ, ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋਚਿਮੇ’’ਤਿ.
ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦੀਘਾਗਮਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਨਿਕਾਯੇਸੁ, ਞਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵਣ੍ਣਾ ਗਮਾਦਿਦ੍ਵਾਰੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਪਞ੍ਚਪ੍ਪਕਾਰਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਮੁਚ੍ਚਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਂ, ਨਪੁਂਸਕੇ ਭਾਵੇ ਤ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥਕਥਨਵਾਕ੍ਯ ਪੁਬ੍ਬਕਮੁਚ੍ਚਾਰਣਮਿਚ੍ਚਤ੍ਥੋ, ਤਦਭਿਧਾਯਿ ਸਤ੍ਥਮਪ੍ਯਭਿਧਾਨੇ-ਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਪਚਾਰਾ ਤਦਤ੍ਥਤਾਯ ਵਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਮੁਚ੍ਚਤੇ, ਵੁਤ੍ਤਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਲਕ੍ਖਣੇਨ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਸਤ੍ਥੇ ਯੇ ਸਦ੍ਦਾ ਪਟਿਪਦਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਿਦਂ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਦ੍ਵਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਣਿਕੇ ਦਕਾਰਵਕਾਰਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਓਕਾਰਾਗਮੋ, ਹਿਂਸਿਸ੍ਮਾਤਿ ‘ਹਿਂਸ-ਹਿਂਸਾਯ’ ਮਿਚ੍ਚਸ੍ਮਾ, ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਤਿ ‘‘ਸਾਵਕਾਰਕੇਸ੍ਵ ਘਣ੍ਘਕਾ’’ਤਿ (੫-੪੪) ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ, ਨਿਜਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਜਕਾਰਸ੍ਸ ਯਕਾਰੇ ਨਿਯਕੋ. ਅਥ ਵਣ੍ਣਵਿਕਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਜਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਯਾਦੇਸੇ ਨਿਯਕਾਦਯੋ ਤਾਵ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤੁ, ਸੁਸਾਨਾਦਯੋ ਕਥਂ ਛਵਪਦਾਦਿਵਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ਸੁਸਾਨਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘ਪਦਵਿਕਾਰੋਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਣ੍ਣਸਮੁਦਾਯਾਦੇਸਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂਗਹਣੇ ਛਬ੍ਬਿਤੋਪਤ੍ਤਿਯਾ ‘ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਿਯਮੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਾਵੋ. ਯੋਗੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਥਾਹਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਧਾਤੁਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਤਿਸਯੇਨ ਯੋਗਮ੍ਪਾਕਟੀਕਰੋਤਿ, ਰਵਨਕਿਰਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ ਕੇਕਾਯਿਤਾਨ੍ਯਸਦ੍ਦਨਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਯੂਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰਵਤਿ ਮਯੂਰਰਾਵੇ ਏਵ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਨ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਰਵਨਕਿਰਿਯਾਮਤ੍ਤੇਤਿ ਭਾਵੋ.
੪੮. ਤਵ
ਵਣ੍ਣਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇ ਵਾਤਿ ਵਣ੍ਣਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ, ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਏਤ੍ਥ ਸਾਮਞ੍ਞ ਵਚਨੋ. ਯਕਾਰਸ੍ਸਚ ਚਾਦੇਸੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਦਯਕਾਰਾਨਂ ਜਤ੍ਤਨ੍ਤਿਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾ, ਯਸ੍ਸ ‘‘ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿ ਤੇ’’ਤਿ (੧-੪੯) ਜਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਤਾਨਮਧਿਕਿਚ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਸਮਾਸੋ.
੪੯. ਵਗ੍ਗ
ਯਨ੍ਤਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਤੇਪਿ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਤਂਸਦ੍ਦੋ ਯਂਸਦ੍ਦਂ ਨਾਪੇਕ੍ਖਤੇਤ੍ਯਾਹ-‘ਤੇਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰ’ਇਚ੍ਚਾਦਿ, ਤਂ ਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤ ਵਿਸਯੋ ਤਥਾ ਪਸਿਦ੍ਧਵਿਸਯੋ ਅਨੁਭੂਤਵਿਸਯੋ ਚ ਯਂਸਦ੍ਦਂ ਨਾਪੇਕ੍ਖਤੇ, ਯਥਾ ਚੇਸੋ ਯਂਸਦ੍ਦਨ੍ਨਾ ਪੇਕ੍ਖਤੇ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਹਾਸਾਮਿਨਾਧਿਕਾਯਂ ਸੁਬੋਧਾਲਙ੍ਕਾਰਟੀਕਾਯਂ–
ਮੁਨਿਨ੍ਦਚਨ੍ਦਸਞ੍ਜਾਤ, ਹਾਸਚਨ੍ਦਨਲਿਮ੍ਪਿਤਾ;
ਪਲ੍ਲਵਾਧਵਲਾਤਸ੍ਸੇ, ਵੇਕੋ ਨਾਧਰਪਲ੍ਲਵੋਤਿ (੧੨੨).
ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਨਯੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾ ਰਹਨ੍ਤਿ ਸਕਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਧਾਤੂਨਮਨੁਰੂਪਂ.
੫੦. ਵੇਵਾ
ਕਿਞ੍ਚਾਪੀਦਂ [ਇਦਂਕਿਞ੍ਚਾਪਿ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਨ ਨਿ(ਨ੍ਨਾਨ)ਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਇਮਿਨਾ ਵਾਕਾਰੇਨ ਵਿਕਪ੍ਪੋਵ, ਹੇਟ੍ਠਿਮੇ ਪਨ ਕ੍ਵਚਾਧਿਕਾਰਾ ਹਕਾਰਨ੍ਤਧਾਤੁਤੋ ਧ੍ਯਣ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਮੇਹ੍ਯਂ, ਦੋਹ੍ਯਂ ਸਿਨੇਹ੍ਯਂ, ਲੇਹ੍ਯਨ੍ਤਿਪਿ ਭਵਤ੍ਵੇਵ.
੫੩. ਸਂਯੋ
ਵਤ੍ਤੁਨੋ-ਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਮਤ੍ਤਵਚਸੀਤਿ ਨਿਯਤਾਵਯਵਵਾਚਿਨੋ ਉਪਾਦਾਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤੇਪ੍ਯਾਦਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ, ਆਦਿਯਤੀਤ੍ਯਾਦੀਤਿ ਕਮ੍ਮਸਾ ਧਨੋਚਾਯਮਾਦਿਸਦ੍ਦੋ, ਸੋਯਮਤ੍ਥੋ ਸੁਮਙ੍ਗਲਪ੍ਪਸਾਦਨਿਯਾ ਖੁਦ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾ ਟੀਕਾਯ‘ਆਦਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਸਂਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਂਯੋਗੋ-ਏਕਤ੍ਰਾਵਟ੍ਠਿਤਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ.
੫੪. ਵਿਚ੍ਛਾ
ਯਂਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਵਚਨਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਤੁਮਾਰਭਤੇ ‘ਸਮ੍ਭਵਾਪੇਕ੍ਖਾਯੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਯਂਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਚ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਗਮ੍ਮਮਾਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਯੋਗਮ੍ਪਤਿ ਕਾਮਚਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਨਿਯਮਤ੍ਥਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤੇਪਿ ਪਦਵਾਕ੍ਯਤੋ ਨਾਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਵਿਚ੍ਛਾਯਮਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇ ਚ ਵਤ੍ਤਮਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘ਸਮ੍ਭਵਾਪੇਕ੍ਖਾਯਪਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂਵਾ’ਤਿ, ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਸਮ੍ਭਵੋ-ਪਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪੇਕ੍ਖਾਯ ਪਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾ ਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਵਿਚ੍ਛਾਯਮਾਭਿਞ੍ਞੇ ਚਾਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਨਨੁ ਪਦਸ੍ਸ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਦਬ੍ਬਾਦਯੋ ਅਤ੍ਥਾ, ਤਂ ਕਥਮਿਦ ਮੇਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਤੁਧਮ੍ਮੇ ਕਿਰਿਯਾਧਮ੍ਮੇ ਚ ਵਿਚ੍ਛਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ-‘ਵਿਸਯਭਾਵੇਨਾ’ਤਿਆਦਿ, ਵਿਚ੍ਛਾਯ ਵਤ੍ਤੁਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ ਪਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾ… ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਥਵੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਂ ਵਸੇਨਚ, ਅਭਿਧਾਯਕਤ੍ਤੇਨ ਚੇਤਿ ਗੋਚਰਤ੍ਤੇਨ ਪਕਾਸਕਤ੍ਤੇਨ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯਂਵਤ੍ਤਤੇਤਿ ਅਜ੍ਝਾਹਟਸ੍ਸ ਯਨ੍ਤਿ ਪਠਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ (ਤਸ੍ਸਾਤਿ) ਆਦਿਨਾ, ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਯਜ੍ਜਪਿ ‘ਵਿਚ੍ਛਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇਸ੍ਵਿ’ ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਛਟ੍ਠੀਨੋਚ੍ਚਾਰੀਯਤੇ, ਤਥਾਪਿ ਛਟ੍ਠੀਪਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤੇਵ, ਕਥਂ ਦ੍ਵੇ ਇਚ੍ਚਾਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਆਦੇਸੋ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਨਮਪੇਕ੍ਖਤੇ, ‘ਵਿਚ੍ਛਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇਸੂ’ਤਿ ਚਾਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਨ ਚਾਤ੍ਥਸ੍ਸਾਦੇਸੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਉਪਪਜ੍ਜਤੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਚ੍ਛਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇਸੁ ਯਂ ਪਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾ ਵਤ੍ਤਤੇ ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤਿਚ੍ਚੇਵਂ ਛਟ੍ਠੀਯਤ੍ਥੋ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਸਦ੍ਦਰੂਪੇ ਸਙ੍ਖ੍ਯਯ੍ਯੇਤਿ ਦੁਤਿਯਾ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਂ ਪਟਿਪਾਦਯਮਾਨੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਪਾਦਨਕਿਰਿਯਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨੋਪਦਿਟ੍ਠਂ, ‘‘ਵਾਕ੍ਯਨ੍ਤਰਟ੍ਠੋਪਿ ਸਦ੍ਦੋ ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮੁਪਯਾਤੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦੋਤਿ ਇਦਂ ਉਪਰਿ ਵਾਕ੍ਯਦ੍ਵਯੇਪ੍ਯੁਪਯੁਜ੍ਜਤਿ ‘ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸਰੂਪਪ੍ਪਧਾਨੋ’ਤਿ, ਅਥ ਸਰੂਪਪ੍ਪਧਾਨੋ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ-‘ਬਹੁਵਚਨੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸਾ’ਤਿ, ਅਥ ਦ੍ਵੇਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਦਵਾਕ੍ਯਾਨਂ ਠਾਨੇ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਂ ਵਾ ਸਿਯਾ, ਤਾਨੇਵਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਵਾ, ਤਥਾ ਸਤਿ ‘ਯਂਵਤ੍ਤਤੇ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਪਠਮਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਵਰਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਆਹ-‘ਏਵਞ੍ਚਾ’ਤਿਆਦਿ, ਇਦਾਨਿ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਯੋਗਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਦੋਸਤ੍ਤਾ ਅਗਹਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਯਦਾਤ੍ਵਿ’ ਤ੍ਯਾਦਿ, ਤੁਸਦ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਮਾ ਪਕ੍ਖਾ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸਕੋ [ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥੋ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)], ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਦ੍ਵੇ [ਦ੍ਵੇਰੂਪ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਸਦ੍ਦਰੂਪਾਨ੍ਯਾਦਿਸੀਯਨ੍ਤੇ, ਇਹ ਤੁ ਸੋਵ ਸਦ੍ਦੋ ਦ੍ਵਿਰਾਵਤ੍ਤਤੇ, ਆਵੁਤ੍ਤੀ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਮਞ੍ਞਤੇ ‘‘ਦ੍ਵਿਸਦ੍ਦੋ-ਯਂ ‘‘ਆਦਸਹਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਵਚਨੋ, ਤਸ੍ਮੇਹ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਸਦ੍ਦਰੂਪਂ ਵਾ ਸਿਯਾ ਆਵੁਤ੍ਤਿ ਵਾ, ਇਚ੍ਚਪਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤਦੁਭਯਮਪੇਕ੍ਖਿਯ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੇਨ ਵਾ ਸਿਯਾ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇਨ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਯਦਾ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਤਦਾ ਸਦ੍ਦਰੂਪਾਨਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਯਦਾ ਤੁ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇਨ, ਤਦਾ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਵੁਤ੍ਤੀ ਉਚ੍ਚਾਰਣਲਕ੍ਖਣਾ ਕਿਰਿਯਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਆਵੁਤ੍ਤੀਅਪਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਤਦਾ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਸ ਪਕ੍ਖੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਭਾਵੋ’’ ਯਦਾ ਦ੍ਵੇ ਆਵੁਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਧੀਯਨ੍ਤੇ ਤਦਾ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਨ੍ਤੇ ਸੋਪੇਕ੍ਖੋ, (ਅਤ੍ਰ ਠਾਨ੍ਯਾਦੇਸਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ) [ਨਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਪਕ੍ਖੋ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਆਵੁਤ੍ਤਿ ਹਿ ਕਿਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਚੇਹ ਸਦ੍ਦੋ ਸਾਧਨਂ, ਨ ਚ ਕਿਰਿਯਾਯ ਸਾਧਨਸ੍ਸ ਚ ਠਾਨ੍ਯਾਦੇਸਭਾਵੋ ਉਪਪਜ੍ਜਤੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਾਵੁਤ੍ਤੀ ਵਿਧੀਯਨ੍ਤੇ, ਤਦਾ ਦਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਨ੍ਤੇ-ਸੋ ਪਕ੍ਖੋ ਭਵਤੀ’’ਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖੋ ਪਾਣਿਨੀਯੇਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੀਤੋ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ ਦੋਸਦੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਯਮਾਹ-‘ਸੋ ਪਨੇ’ਤ੍ਯਾਦਿ, ਤੇ ਹਿ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਮਬ੍ਭੁਪਗਮ੍ਮ ਉਪਚਾਰਮਤ੍ਤਤੋ ਭੇਦੋ, ਵਤ੍ਥੁਤੋਤ੍ਵਭੇਦੋ ਵਾਤਿ ਪੋਨੋਪੁਞ੍ਞੇਨ ਤਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਕਥਮ੍ਪਨ ਸਦੋਸਤ੍ਤਂ ਯੇਨਾਯਂ ਨ ਗਹਿਤੋਤ੍ਯਾਹ- ‘ਤਥਾਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਣ੍ਯੋ ਨਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁ ਤ੍ਤ ਤਾ ਤ੍ਤਨ ਣ੍ਯ ਣੇਯ੍ਯ ਣਿਯ ਣਿਯਾ’’ਤਿ (੪-੫੯) ਭਾਵੇ ਵਿਧੀਯਮਾਨੋ ਣ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਯੋਗਪਕ੍ਖੇ ਸਦ੍ਦਭੇਦਸਬ੍ਭਾਵਾ ਪੁਨ ਪੁਨੇਤਿ ਸਮੁਦਾਯਸਭਾਵਤੋ ਪੁਨਪੁਨ ਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਪੁਨਪੁਨ ਸਮੁਦਾਯਤੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਣ੍ਯੋਵ, ਅਥ ਖੋ ਏਕਪਦਨ੍ਤੋਗਧਾਨਂ ਸਰਾਨਂ ਸਰਾਨਮਾਦਿਭੂਤਸ੍ਸੁਕਾਰਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤੋ ਓਕਾਰੋਪਿ ‘‘ਸਰਾਨਮਾਦਿਸ੍ਸਾ ਯੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸਾ ਏਓ ਣਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤਿ (੪-੧੨੪) ਨ ਸਿਯਾ, ‘‘ਮਨਾਦ੍ਯਾਪਾਦੀਨਮੋਮਯੇ ਚ ‘‘ਇਤਿ (੩-੫੯) ਓਕਾਰੋ ਪਨ ਪਕ੍ਖਦ੍ਵਯੇਪਿ ਹੋਤੇਵ… ਉਤ੍ਤਰਪਦਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਪੁਬ੍ਬਪਕ੍ਖੇਪਿ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਸਦ੍ਦਰੂਪਾਨ੍ਯੇਵਾਦਿਸੀਯਨ੍ਤੇਤਿ ਹੋਤੇਵ ਪਦ ਭੇਦੋ, ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘ਸਤੀਪਿ ਅਤ੍ਤਗਤੇ ਭੇਦੇ’ਤਿ. ਨਨੁ ਆਵੁਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਭੇਦ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੁਪਚਰਿਤੋ ਭੇਦੋ, ਸਰੂਪਤੋ ਤ੍ਵਭੇਦੋਵ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਆਵੁਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨ ਸਿਯਾ, ਏਕਸ੍ਸ ਹਿ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਆਵੁਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿਚ੍ਚਾਹ‘ਨਾਨ੍ਤਰੇਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਞ੍ਞਥੇਤਿ ਉਪਚਰਿਤੋ ਭੇਦੋ ਨ ਸਭਾਵਤੋਤਿ ਚੇ, ਕਾਰਿਯਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਏਵਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਸਭਾਵਤੋ ਤ੍ਵਭੇਦੋ ਵਾਤਿ ਉਪਚਾਰਾਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭੇਦਮਵਧਾਰਯਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਯਦਿ ਭੇਦੋ ਸਿਯਾ, ਆਵੁਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘‘ਯਦਿ ਸਭਾਵਤੋਵ ਭੇਦੋ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਕਥਮਾਵੁਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ’’ਤਿ, ਠਾਨਿਸਦਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਠਾਨੀਵਿਯਾਦੇਸੋ’’ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਮੁਪਲਕ੍ਖੇਤਿ.
ਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ਸਹਤ੍ਥੇ ਤਤਿਯਾ… ਕਿਰਿਯਾਦੀਹਿ ਦਬ੍ਬਾਦ੍ਯਤ੍ਥਾਨਂ ਵਤ੍ਤੁ [ਕਤ੍ਤੁ] ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਪਵਤ੍ਤਿਤੋ, ਦੇਸਾਦੀਤਿ ( ) [(ਹਿ) (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਕਾਲਾਵਤ੍ਥਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨਾਨਾਕਾਰਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਭਿਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ-‘ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਯੁਤ੍ਤੇ’ਤਿ, ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਸਕਿਂ ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾ ਜੋਤੀਯਤਿ ਤੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਵਾ, ਕਮੇਨ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਯਂ ਜਾਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਤ੍ਥ ਅਯਞ੍ਚ ਗਾਮੋ ਰਮਣੀਯੋ ਅਯਞ੍ਚ ਗਾਮੋ ਰਮਣੀਯੋਤਿ ਕਮੇਨ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾ, ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਰਮਣੀਯਗੁਣੇਨ ਗਾਮਦਬ੍ਬਯੋਗੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਗਾਮਾਨਂ ਗੁਣੇਨ ਯੋਗੋ, ਸਬ੍ਬੋ ਗਾਮੋ ਰਮਣੀਯੋਤਿ ਬਾਹੁਲ੍ਲੇਨ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਾਕਲ੍ਲੇਨ [ਕਮੇਨ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਟ੍ਠਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਕਲਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਯਾਭਾਵੋਤਿ ਨ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਂ, ਏਵਮੁਪਰਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯਵੋਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਗੁਣੇਨ ਯਵਜਾਤਿਯਾ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾ, ਏਕਤ੍ਥਾ ਜਾਤਿ, ਅਨੇਕਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵਿਚ੍ਛਾ [ਏਕਤ੍ਥਾਜਾਤਿ, ਏਕਮਤ੍ਥਂ ਞਾਪਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਜਾਤਿਸਦ੍ਦੋ ਪਯੁਜ੍ਜਤੇ ਅਨੇ ਕਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਯਾਚ ਵਿਚ੍ਛਾ, ਅਨੇਕਤ੍ਥਂ ਸਞ੍ਞਾਪਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਿਚ੍ਛਾਪਯੁਜ੍ਜਤੇ-ਤਿ ਮਹਾਭਸ੍ਸੇ], ਸੋਭਨਂ ਧਵਖਦਿਰਨ੍ਤਿ ਸੋਭਨਗੁਣੇਨ ਧਵਾਦਿਦਬ੍ਬਾਨਂ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾ, ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦੇਨੇਤ੍ਥ ਦਬ੍ਬਾਦਯੋ ਵਤ੍ਤੁਮਿਟ੍ਠਾਤਿ ਆਹ-‘ਦਬ੍ਬਗੁਣਕਿਰਿਯਾਲਕ੍ਖਣੇ’ਤਿ, ਵਿਸਦ੍ਦੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਪਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ-‘ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤੁ’ਨ੍ਤਿ, ਸਾਤਿ ਵਿਚ੍ਛਾ, ਵਤ੍ਤੁਧਮ੍ਮੋਤਿ ‘ਰੁਕ੍ਖਂਰੁਕ੍ਖ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਯੋ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤੁਨੋ ਧਮ੍ਮੋ… ਇਚ੍ਛਾਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਰੁਕ੍ਖਮਿਚ੍ਚਾਦਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਯਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤ ਭਾਵੋ, ਤਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਯਾ ‘‘ਸੁਤਾਨੁਮਿਤੇਸੁ ਸੁਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਵ ਬਲਵਾ’’ਤਿ ਵਿਚ੍ਛਾ ਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਸੁਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਭਾਵਤੋ ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਯੁਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯ ‘ਰੁਕ੍ਖਂ ਰੁਕ੍ਖ’ਮਿਚ੍ਚੇਵਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਤਿਦਿਸੀਯਤੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵੇਇਚ੍ਚਨੇਨ, ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਸ੍ਸੇਵ [ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਮੇਵ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਹਿ ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯੁਤ੍ਤਤਾ, ਅਥ ਕਤਮੇਕਵਚਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਂ, ਤਥਾਹਿ ਸਬ੍ਬੇਯੇਵੇਤੇਤ੍ਥ ਵਿਚ੍ਛਾਯਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤੇਹ੍ਯਭਿਧਯਨ੍ਤੇਤਿ ਬਹਤ੍ਤਾ ਬਹੁਵਚਨਂ ਪਪ੍ਪੋਤਿ, ਏਕਵਚਨਨ੍ਤੁ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ ‘ਰੁਕ੍ਖਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਿਞ੍ਚਤੀ’ਤਿ ਏਕਤ੍ਥਾਭਿਧਾਨਭਿਨ੍ਨਸਬ੍ਬਰੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤੀਤੀਤਿ ਕਥਮੇਕਵਚਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਵਚਨਨ੍ਤੀ ਆਸਙ੍ਕਿਯਾਹ-‘ਤਤ੍ਥੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਤ੍ਥਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ‘ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਪ੍ਪਯੋਗੇਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਨਯੇਨ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਪ੍ਪਯੋਗੇਨੇਵ ਵਿਚ੍ਛਾਤ੍ਥਜੋਤਨਤੋ ਨ ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਬ੍ਬਚਨਂ ਸਿਯਾ, ਭਵਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨੇ (ਨ, ਏ) ਕਵਚਨਤ੍ਤਮਨ੍ਤਰੇਨ ਨ ਚਾਤ੍ਥਿ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਾਵਕਾ ਸੋਤਿ ਪਤੀਤਿ ਬਲਾਵਗਤੋ ਯੋ-ਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਾਨੁਪਪਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਅਤ੍ਥਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ, ਅਤ੍ਥਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਬ੍ਬਚਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ, ਕਿਰਿਯਾਦਿਯੋਗਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਗੁਣਾਦਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਮਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤੀਮਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾਵਚਨਂ, ਅਭਿਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਤੋਕਤ੍ਵਾ. ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਤ੍ਥਪਚ੍ਚਾਯਕਤ੍ਤੇ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਤਿ [ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ]. ਯੁਗਪਦਾਧਿਕਰਣਤਾਯਂ ਸਹਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਬਹੁਵਚਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯੇਵ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਅਤੋਯੇਵੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਤੋ ਯੇਵਾਤਿ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਚ੍ਛਾਜੋਤਨਤੋ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਾਭਾਵਾਯੇਵ, ਏਵਮਞ੍ਞਤੇ- ‘ਇਧ ਪਨ ਯੋਗਪਜ੍ਜਂ ਦੁਵਿਧਂ ਸਦ੍ਦਯੋਗਪਜ੍ਜਂ ਅਤ੍ਥਯੋਗਪਜ੍ਜਞ੍ਚ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਤ੍ਥਕਾਨਂ ਸਦ੍ਦਯੋਗਪਜ੍ਜਮਤ੍ਥਯੋਗ ਪਜ੍ਜਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ, ਯੁਗਪਦਿ ਅਧਿਕਰਣਂ ਧਵਾਦਿ ਅਤ੍ਥੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋਧਵਖਦਿਰਪਲਾਸਸਦ੍ਦੋ ਯੁਗਪਦਾਧਿਕਰਣੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਤਥਾ, ਤਸ੍ਸਞ੍ਚ ਸਤਿ, ਸਦ੍ਦਯੋਗਪਜ੍ਜਮਨ੍ਤਰੇਨ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਥਾਨਮੇਕਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਾਨ ਮੇਕਤੋ ਪਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਯੋਗਪਜ੍ਜਂ, ਤਂ ਸਹਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਂ ਸਹਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਞ੍ਚ ਸਤਿ, ਸੋਭਨਾ ਧਵਖਦਿਰਪਲਾਸਾ ਸੋਭਨਾ ਰੁਕ੍ਖਾਤਿ ਸੋਭਨਗੁਣਯੋਗੇਪਿ ਬਹੁਵਚਨੇਨੇਵ ਵਿਚ੍ਛਾਜੋਤਨਤੋ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਾਭਾਵੋਤਿ, ਸੋਭਨਂ ਧਵਖਦਿਰਨ੍ਤਿ ਪਨ ਸਤੀਪਿ ਸਦ੍ਦਯੋਗਪਜ੍ਜੇ ਸਮਾਹਾਰਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਤ੍ਥਯੋਗਪਜ੍ਜ [ਨਾਤ੍ਵਯਾਗਪਜ੍ਜ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਨ੍ਤਿ ਏਕਵਚਨਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇਪਿ ਸੋਭਨਂ ਧਵਖਦਿਰਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਕਿਂ ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਯਾਭਾਵਾ ਨ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਾਤ੍ਤਿਕਕਾਰੇਨ ‘‘ਆਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯੇ ਦ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (੮-੧-੧-ਵਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਆਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯੇਪਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਅਤ੍ਥੇਵਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯੇਪਿ ਵਿਚ੍ਛਾ ਤਤੋਵ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਾਦਯ ‘ਮਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ‘ਅਤ੍ਥਿਯੇਵੇਚ੍ਚਾਦਿਨੋ ਵੁਤ੍ਤਿਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਮਾਹ. ਗਾਮਜਾਤਿਯਾ ਤੁਲ੍ਯਜਾਤਿਯਾਨਂ ਦਿਸਾ ਦੇਸਾਦਿਭੇਦੇਨ ਭਿਨ੍ਨਾਨਮਿਵ ਗਾਮਾਨਂ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਵਿਚ੍ਛਾ, ਮੂਲਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਹਿ ਮੁਖ੍ਯ ਮੇਕਮੇਵ… ਹੇਟ੍ਠੁਦ੍ਧਭਾਗਨ੍ਤਰਾਭਾਵੇਨੇਕਤ੍ਤਾ, ਯੇਨੁਪਰਿਯਧੋ ਭਾਗਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਕਤਮੂਲਗ੍ਗਬ੍ਯਪਦੇਸੇਨ ਭਿਨ੍ਨਜਾਤਿਯਾ ਮੂਲਗ੍ਗਭਾਗਾ, ਤੇ ਭਿਨ੍ਨਜਾਤਿਯਾ, ਨ ਚ ਭਿਨ੍ਨਜਾਤਿਯਾਨਂ ਵਿਚ੍ਛਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਹਿ ਗੋਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ (ਵਾਹੀਕ)ਗਤਾ ਵਿਚ੍ਛਾਵਗਮ੍ਯਤੇਤਿ ਆਚਰਿਯਜਿਨਿਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਆਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯੇ ਵਿਚ੍ਛਾਯਾਭਾਵਂ ਪਟਿਪਾਦਿਤਂ, ਤਂ ਵਿਘਟਯਿਤੁਂ ‘ਯਦਿ ਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤੁਮਾਹ- ‘ਯਥੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਨਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਯਸ੍ਸੂਪਰਿਭਾਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਤਮ੍ਪਿ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਮੂਲ ਬ੍ਯਪਦੇਸਸ੍ਸਾਪੇਕ੍ਖਾ ਕਤਤ੍ਤਮਾਹ, ਉਭਯਨ੍ਤਿ ਮੂਲਮਗ੍ਗਞ੍ਚ, ਤਥਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਮੂਲਗ੍ਗਭਾਗਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮੂਲਗ੍ਗਭੇਦਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਯ ਗਹਣੇ ਸਤਿ ਬਹੁਤ੍ਤਮਾਹ, ਪੁਬ੍ਬਕਥਿਤੇਨਾਤਿ ‘ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਬਾਹੁਲ੍ਲੇਨਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ, ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਮੂਲਾਦੀਨਂ ਬਾਹੁਲ੍ਲੇਨ ਥੂਲਾਦਿ ਗੁਣਯੋਗਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤੇਨ ਮੂਲਾਦਿਸਦ੍ਦਸਹਿਤੇਨ ਸਬ੍ਬ ਸਦ੍ਦੇਨ ਮੂਲਾਦਿਕਮਤ੍ਥਮਭਿਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਮੂਲੇ ਥੂਲਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਅਗ੍ਗੇ ਸੁਖੁਮਾਤਿ ਏਵਂ (ਵਤ੍ਤੁਨੋ) ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਯਮੇਕਵਚਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਜੇਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਭਵੇ ਸਬ੍ਬਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠਤ੍ਤਾਭਾਵਾਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਆਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਮਤ੍ਤਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਤੇਨੇਵ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਮਭਿਹਿਤਂ ‘ਜੇਟ੍ਠਂ ਜੇਟ੍ਠਮਨੁਪ੍ਪਵੇਸਯਾ’ਤਿ ਤੇਨੇਵਾਚਰਿਯੇਨ, ਤਦਧੁਨਾ ਵਿਘਟੀਯਤਿ ‘ਜੇਟ੍ਠ’ ਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਕਨਿਟ੍ਠੋਪਿ ਪਵੇਸੀਯਤੀਤਿ ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸਪਿ ਵਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਭਵਮਾਹ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ-‘ਯਥੇਵ ਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਨਂ, ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸਾਪਿ ਜੇਟ੍ਠਬ੍ਯਪਦੇਸੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ ‘ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਨਿਬਨ੍ਧਨੇ ਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਦਿਬਨ੍ਧਨੇਤਿ ਵਤ੍ਤੁਨੋ ਇਚ੍ਛਾ ਨਿਬਨ੍ਧਨਂ ਕਾਰਣਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਸੋ, ਵਤ੍ਥੁਸਭਾਵੇ ਵਤ੍ਥੁ ਤਤ੍ਥੇ, ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਨਾਭਿਸਮ੍ਭੁਣਾਤਿ ਨ ਪਪ੍ਪੋਤਿ.
‘‘ਸਕਤ੍ਥੇ ਵਧਾਰਿਯਮਾਨੇ ਨੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (੮-੧-੧੨-ਵਾ) ਵਾਤ੍ਤਿਕਕਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਾਹ ‘ਸਕਤ੍ਥੇ’ਇਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਰਣਾਦ੍ਯਨਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਸਕਤ੍ਥੇ ਅਵਧਾਰਿਯਮਾਨੇ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵੇਤਿ ਗਮ੍ਮਮਾਨੇ ਅਨੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨੇ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਮਿਟ੍ਠਂ ਮਤਂ ਪਾਣਿਨਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯਮ੍ਪਨੇਸਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘ਮਾਸਕਂ ਮਾਸਕਂ ਇਮਮ੍ਹਾ ਕਹਾਪਣਾ ਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੇਹੀ ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਦ੍ਵੇ ਏਵ ਮਾਸਾ ਦਾਤੁਮਿਚ੍ਛਿਤਾ, ਕਹਾਪਣਂ ਨਾਮ–
ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਹਯੋ ਗੁਞ੍ਜਾ, ਦ੍ਵੇਗੁਞ੍ਜਾ ਮਾਸਕੋ ਭਵੇ;
ਦ੍ਵੇ ਅਕ੍ਖਾਵ ਮਾਸਕਾਪਞ੍ਚ,ਕ੍ਖਾਨਂ ਧਰਣਮਟ੍ਠਕਂਤਿ.
ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਨਾਨੇਕਮਾਸਕਸਮੁਦਾਯੋ, ਤਤ੍ਥ ਨ ਸਬ੍ਬੇ ਕਹਾਪਣ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨੋ ਮਾਸਾ ਦਾਨਕਿਰਿਯਾਯ ਬ੍ਯਾਪਿਤਾ, ਦ੍ਵੇਯੇਵਾਤਿ ਨੇਤ੍ਥਤ੍ਥ ਵਿਚ੍ਛਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਨ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨੋਦਾਹਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ, ਪਟਿਪਾਦਯਿਤੁਂ ਵਿਚ੍ਛਾਯਮੇਵ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ… ਮਾਸਕਂ ਮਾਸਕਮਿਚ੍ਚਾਦੋਤ੍ਵਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ-‘‘ਦੇਹੀਤਿ ਦਾਨਕਿਰਿਯਾਯ ਮਾਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਮਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵਿਚ੍ਛਾਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਂ, ਤਥਾਹ੍ਯਤੋ ਦ੍ਵਿਰੁਤ੍ਤਾ ਵਿਚ੍ਛਾਵ ਗਮ੍ਯਤੇ’’ਤਿ, ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਤੋਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਕਿਮਾਸਙ੍ਕਿਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ‘ਦੇਹੀ’ਤਿਆਦਿ, ਅਵਧਾਰਣੇ ਪਤੀਯਮਾਨੇਤਿ ਕਹਾਪਣਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨਿ ਬਹੁਮ੍ਹਿ ਮਾਸਕਸਮੁਦਾਯੇ ਮਾਸਕਦ੍ਵਯਨਿਚ੍ਛਯੇ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇ ਸਤਿ, ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਮਾਸਾਨਂ ਦੇਹੀਤਿ ਦਾਨਕਿਰਿਯਾਯ ਬ੍ਯਾਪਨਾ ਭਾਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਤੋਚ੍ਚਾਦਿਨੋ ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਮਤ੍ਥਮਭਿਧਾਤੁਮਾਰਭਤੇ ‘ਪਦੇਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਏਤ੍ਥ ਪਦੇਨਾਤਿ ਮਾਸਕਮਿਚ੍ਚਨੇਨ ਪਦੇਨ, ਇਮਮ੍ਹਾ ਕਹਾਪਣਾਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਂ, ਕਤਾਭਿਸਙ੍ਖਰਣਸ੍ਸਾਤਿ ਮਾਸਕਂ ਮਾਸਕਮਿਚ੍ਚੇਵਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਸ੍ਸ, ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦਨ੍ਤਰਯੋਗੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਹ-‘ਪਦਨ੍ਤਰੇਨ ਯੋਗਤੋ’ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘‘ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਕਰਣਕਾਲੇ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਵਚਨੀਯਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸਾਨਪੇਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਮਾਸਕਂਮਾਸਕਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਮਾਸਕਵਿਚ੍ਛਾਯਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ, ਤਦਨੁ ਪਨ ਇਮਮ੍ਹਾ ਕਹਾਪਣਾਤਿਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਯਦਿ ਕਹਾਪਣਸਮ੍ਬਨ੍ਧ੍ਯ ਨ ਵਸੇਸਮਾਸਕਵਿਚ੍ਛਾ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹਤਿ ਤਦਾ ਇਮਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸਾਤਿ ਛਟ੍ਠਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਮ੍ਹਾ ਕਹਾਪਣਾਤਿ ਪਨ ਅਵਧਿਪਞ੍ਚਮੀਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਕਹਾਪਣਤੋ ਦ੍ਵਯਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੇਹੀਤਿ ਇਮਮ੍ਹਾ ਕਹਾਪਣਾਤਿ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਤੋਵਧਾਰਣਂ ਗਮ੍ਯਤੇ’’ਤਿ.
‘‘ਪੁਬ੍ਬਪਠਮਾਨਮਤ੍ਥਾਤਿਸਯਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਦ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (੮-੧-੧੨-ਵਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਪੁਬ੍ਬਪਠਮਾਨਂ ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਪੁਬ੍ਬਪਠਮਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਪਠਮ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਤਿਸਯੋ ਯੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਕਂਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ, ਸਬ੍ਬਪਠਮਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤ ਅਤ੍ਥਾਤਿਸਯਮਤ੍ਤਾਵ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਤਿ ਨ ਏਤ੍ਥ ਵਿਚ੍ਛਾਤਿ ਤੇਸਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਵਿਕਸਨਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਕਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵਿਕਾਸਕਰਣਕਿਰਿਯਾਯ ਪਾਕਕਰਣਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਪ੍ਫ’ਨ੍ਤਿ ਤ੍ਯਾਦੋ, ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਕਸਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਂ ਪਠਮਂ ਵਚਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਪੁਬ੍ਬਾਤਿ ਮਤਾ ਪਠਮਾਭਿਮਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬਪਠਮਭਾਵੇਨਾਭਿਮਤਾਨਂ ਬਹੁਤ੍ਤ ਬ੍ਯਾਪਨੇਨ ਵਿਚ੍ਛਾਸਬ੍ਭਾਵੇ ਕਾਰਣਮਾਹ.
‘‘ਡਤਰ ਡਤਮਾਨਂ ਸਮਸਮ੍ਪਧਾਰਣਾਯਮਿਤ੍ਥੀਨਿਗਦੇ ਭਾਵੇ ਦ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (੮-੧-੧੨-ਵਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਸਦ੍ਦੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਯੋਗਾ ਇਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨਿਗਦ੍ਯਤੇਨੇਨੇਤਿ ਨਿਗਦੋ, ਇਤ੍ਥੀ ਨਿਗਦੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਨਿਗਦੋਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਇਤ੍ਥੀਨਿਗਦੇ ਭਾਵੇ, ਤਦਾਹ-ਰਤਰਰਤ ਮਨ੍ਤਾਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੋਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇ ਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਰਤਰਰਤਮਨ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਮਭਿਮਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸਯੇਤਿ ਆਹ-‘ਸਮਸਮ੍ਪਧਾਰਣ ਵਿਸਯੇ’ਤਿ, ਸਮੇਨ ਅਡ੍ਢਤਾਦਿਨਾ ਗੁਣੇਨ ਇਮੇ ਉਭੋ ਅਡ੍ਢਾ ਇਤ੍ਵੇਵਂ ਰੂਪਾ ਸਮ੍ਪਧਾਰਣਾ ਨਿਰੂਪਨਾ ਅਵਬੋਧੋ ਸਮਸਮ੍ਪਧਾਰਣਾ, ਸਾਏਵ ਵਿਸਯੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ, ਅਡ੍ਢਤਾਯ ਬਹੁਵਿਧਤ੍ਤਾਭਾਵਾ ਕਿਰਿਯਾਦਿਯੋ ਗਾਭਾਵਾ ਚ ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਵਿਚ੍ਛਾਤਿ ਤੇਸਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਮੇ ਉਭੋ’ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਵਾਕ੍ਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਪਰਬ੍ਯਵਹਾਰੇਨਾਹ-‘ਆਖ੍ਯਾਤਾਦੀਨਂ ਵਿਸਯਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਆਖ੍ਯਾਤਾਦੀਨਮੇਵ ਕਿਰਿਯਾਜੋਤਕਪਦਭਾਵੇਨ ਪੋਨੋਪੁਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਕਿਰਿਯਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਧਨਸਮੇਵ ਵਿਸਯਤ੍ਤਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਅਤਿਸਯਵਿਸਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਪਚਤਿਸਦ੍ਦੇਪਕਾਰੋ ਪਕਂਸਤ੍ਥ ਜੋਤਕੋ ਉਪਸਗ੍ਗੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਹਿਵਿਧਿਮ੍ਹੀਤਿ’ਲੂ-ਚ੍ਛੇਦਨੇ’ਇਚ੍ਚਸ੍ਮਾ ਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਹਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ‘‘ਪਞ੍ਹਪਤ੍ਤਨਾਵਿਧੀਸੁ’’ਤਿ (੬-੯) ਇਮਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਓਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨਮੇਓਪਚ੍ਚਯੇ’’ਤਿ (੫-੮੨) ਓਕਾਰਸ੍ਸ, ‘ਪੁਬ੍ਬੇਕ-ਕਤ੍ਤੁਕਾਨ’’ (੫-੬੨) ਮਿਚ੍ਚੇਵਾਤਿ ਏਵਕਾਰੇਨ ਪਰੇਸਮਿਵਾਯਮਪ੍ਯਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚੇ ਵਿਧੀਯਤੇ, ਤਦਾ ਪਪਚਤਿਇਚ੍ਚਤ੍ਰ ਵਿਯ ਆਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇ ਵਿਧੀਯਮਾਨੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਆਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਯਦਾ ਤੁ ਭੁਸਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਚਤੀਤਿ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾ ਤਦਾਪਿ ਪਪਚਤੀਤਿ ਭਵਤ੍ਯੇਵ.
ਇਹ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਉਦਾਹਰਣੇ, ਆਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇ ਇਚ੍ਚੇਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥਾਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਾਣਿਨਿਯਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਨ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਮ੍ਪਟਿਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਤਾਦਿਸੇਨ ਵਚਨੇਨ ਪਯੋਜਨਂ, ਆਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇਯੇਵ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਏਵਮਞ੍ਞਤੇ ‘‘ਪਟਇਚ੍ਚੇਤਮਨੁਕਰਣਂ ਭਵਨ ਕਿਰਿਯਮ੍ਪਤਿ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ [ਭਵਨਕਿਰਿਯਾਮਤੀ ਵੁਤ੍ਤੀਤਿ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਕਿਰਿਯਾਧਮ੍ਮਂ ਪੋਨੋਪੁਞ੍ਞਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੇਵਾ’’ਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ-‘ਪਟਪਟਾ ਭਵਤੀਤਿ ਆਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇ ਦ੍ਵਿਬ੍ਬਚਨ’ਨ੍ਤਿ, ਅਨਿਤਿਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਤਿਸਦ੍ਦੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ, ਰਾਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਪਠਮਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤੇ ਕਤੇ ਪਚ੍ਛਾ ਰਾਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ, ਰਾਪ੍ਪਚ੍ਚਯਮਕਤ੍ਵਾਪਿ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਸਾਧੇਤੁਮਾਹ- ‘ਅਥਵਾ’ ਇਚ੍ਚਾਦਿ, ਦੀਘੋ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਠਮਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤੇ ਪਟਪਟਕਰੋਤੀਤਿ ਠਿਤੇ ਨਿਚ੍ਚਂ ਦੀਘੋ, ਪਟਪਟਾ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਟਪਟਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਟਪਟਾਯਤੀਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ.
੫੫. ਸ੍ਯਾਦਿ
ਏਕਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸ ਇਤਿ ਠਿਤੇ ਪੁਬ੍ਬਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਲੁਤ੍ਤੇ ਸਂਹਿਤਾਯਞ੍ਚ ਕਤਾਯਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਮਤ੍ਥਕੇਨ ਮਤ੍ਥਕੇਨਾਤਿ ਠਿਤੇ ਮਤ੍ਥਕ ਮਤ੍ਥਕੇਨਾਤਿ.
੫੬. ਸਬ੍ਬਾ
ਅਞ੍ਞਂ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਠਿਤੇ ਇਮਿਨਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਲੋਪੇ ਅਕਾਰਸ੍ਸ ‘‘ਤਦਮਿਨਾ’’ (੧-੪੭) ਦਿਨਾ ਓਕਾਰੇ ਅਞ੍ਞੋਞ੍ਞਨ੍ਤਿਪਿ ਹੋਤਿ.
੫੭. ਯਾਵ
ਯਾਵਬੋਧਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਾਵਾਵਧਾਰਣੇ’’ਤਿ (੩-੪) ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਸਮਾਸੋ.
੫੮. ਬਹੁਲ
ਕ੍ਵਚਿ ਪਵਤ੍ਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਕ੍ਵਚਞ੍ਞਂ ਕ੍ਵਚਿ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿ;
ਸਿਯਾ ਬਹੁਲਸਦ੍ਦੇਨ, ਵਿਧਿ ਸਬ੍ਬੋ ਯਥਾਗਮਂਤਿ.
ਇਤਿ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਪਞ੍ਚਿਕਾਟੀਕਾਯਂ ਸਾਰਤ੍ਥਵਿਲਾਸਿਨਿਯਂ
ਪਠਮਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.