੨੪. ਵਣ੍ਣ

‘ਅਤੇਨਾ’ਤਿ (੨-੧੦੮) ਏਤ੍ਥ ਅਤੋਤਿ ਰਸ੍ਸਬ੍ਯਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ ਸਿਯਾ ਰਸ੍ਸਜਾਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ ਸਕਲਨਿਸ੍ਸਯਬ੍ਯਾਪੀ ਅਤ੍ਥਜਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਰਸ੍ਸਬ੍ਯਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਿਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਯਤ੍ਥਕਤ੍ਥਚਿ ਅਕਾਰੋ ਗਯ੍ਹਤੇਤਿ ਨੇਟ੍ਠਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿ… ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਸਿਜ੍ਝਨਤੋ, ਰਸ੍ਸ ਜਾਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਸਿਦ੍ਧਾਦਿਸਬ੍ਬਾਕਾਰਨ੍ਤਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਿਕਗਵਾਦ੍ਯਕਾ ਰਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚਾਕਾਰੋ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਇਟ੍ਠਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿ, ਨਾਞ੍ਞੋ ਦੀਘੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾਤਿ ਨਾਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਆਕਾਰਤੋ ਨਾਸ੍ਸੇਨਾਭਾਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤੋਤਿ ਰਸ੍ਸਜਾਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਨਿਸ੍ਸਿਤੇ ਸਬ੍ਬਮਿਦਮਿਟ੍ਠਂ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨਾਤ੍ਥਜਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸੀਯਤੇ, ਨ ਰਸ੍ਸਬ੍ਯਤ੍ਤਿਚ, ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨਮੇ ਓਲੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (੧-੨੯) ਆਦੀਸੁ ਪਨ ਰਸ੍ਸਬ੍ਯਤ੍ਤਿਯਾ ਰਸ੍ਸਜਾਤਿਯਾ ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘ਤਸ੍ਸੇਦਂ ਨੋਪੇਤਿ’ਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਏਓਆਦਿਕਮਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ‘ਵਾਤੇਰਿਤਂ ਸਮੋਨਾ’ਤਿਆਦੀਸੁ ਬ੍ਯਤ੍ਤਨ੍ਤ ਰਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਇਟ੍ਠਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਇਤ੍ਤਜਾਤ੍ਯਾਦਿ ਨਿਸ੍ਸੀਯਤੇ, ਅਥਵਾ ਵਣ੍ਣੁਚ੍ਚਾਰਣਮ੍ਪਤਿ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਵਣ੍ਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਉਚ੍ਚਨੀਚਤਦੁਭਯ ਸਂਹਾਰਵਸੇਨ ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤੋ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਰਸ੍ਸ ਬ੍ਯਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਰਸ੍ਸਜਾਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਇਟ੍ਠਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਇਤ੍ਤਜਾਤ੍ਯਾਦਿ ਨਿਸ੍ਸੀਯਤੇ, ਤਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣ ਪਰੇਨ ਸਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਂ ਨਿਯਮਿਤੁਂ ਵਚਨਮਿਦਮਾਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਚਨਾਰਮ੍ਭਫਲਮਾਹ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ. ਨਨੁ ਸਯਞ੍ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਂ, ਨ ਹ੍ਯਞ੍ਞਂ ਰੂਪਾ ਸਯਮਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ (ਸਯ)ਤੋ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧੇਪ੍ਯੇਵਂ ਸਤਿ ਅਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਪਰੋ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਞਾਪੇਤੁਂ ਸਞ੍ਚ ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਕਾਰੋ ਆਹਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘ਸਞ੍ਚ ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸੀਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ‘ਸਞ੍ਚ ਗਯ੍ਹਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਂਰੂਪਗ੍ਗਹਣਾਯਾਪਿਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਤੋ-ਧਿਪ੍ਪਾਯੋ-ਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮਾਹ-‘ਅਞ੍ਞਥੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸਂਰੂਪਗ੍ਗਹਣਾਯ ਅਪਿਸਦ੍ਦਾਭਾਵੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥੇਤਿ ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥ ਸਮਾਸਵਿਸਯੇ, ਗੁਣੀਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਧਾਨਭੂਤਸ੍ਸਾਕਾਰੇ ਕਾਰਾਦਿਨੋ, ਸਮਾਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਧਾਨਤੂ ਤਤ੍ਤੇਪਿ ਗੁਣੋ ਭਵਤਿ ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥੋ-ਕਾਰੇਕਾਰਾਦਿ ਵਿਧਾਯ ਕਤ੍ਤਾ, ਵਿਧੀਯਮਾਨੋ ਸਵਣ੍ਣੋਵ ਪਧਾਨਂ… ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਾਯ ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਿਯਮਪਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਤ੍ਥਂ ਵਦਤਾ ਸਯਞ੍ਚੇਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਤਥਾ ਸਯਮਤ੍ਤਨੀ’’ਤਿ ਨਿਘਣ੍ਡੁਤੋ ਸਯਞ੍ਚ-ਤ੍ਤਾਕਾਰੇਕਾਰਾਦਿਞ੍ਚ ਗਯ੍ਹਤੀਤ੍ਯਮਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਾਵੀਯਤੀਤਿ ਚੋਦਨਮ੍ਪਨਸਿ ਨਿਧਾਯ ‘ਸਞ੍ਚ ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ਤਥੇਵਾਹਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ-‘ਸਯਞ੍ਚੇ’ਤ੍ਯਾਦਿ, ‘‘ਧਨਞ੍ਞਾਤੀਸੁ ਸਂਸਦ੍ਦੋ, ਤਥਾਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯੇਸੁਪੀ’’ਤਿ ਨਿਘਣ੍ਡੁਵਚਨਤੋ ‘ਸ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਪਿ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਕੋ ਸੋ ਸਦ੍ਦਰੂਪਂ ਸਾਧਾਰਣਂ, ‘ਸ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਮ੍ਪਿ, ਕਿਨ੍ਤਂ ਸਦ੍ਦਾਨ ਮਸਾਧਾਰਣਂ ਸਦ੍ਦਰੂਪਂ, ਤਥਾ ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਰੂਪਂ ਨਾਮਾਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਸਦ੍ਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਤਿ ਆਹ-‘ਸਂਰੂਪਂ ਸਦ੍ਦਾਨਮਸਾਧਾਰਣਂ ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ, ਏਤਞ੍ਚ ਇਦਨ੍ਤੀਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਸਦ੍ਦਰੂਪਂ, ਸਤਿ ਸਮ੍ਭਵੇ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰੇ ਚ ਵਿਸੇਸਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਕਤਾਯ ਅਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਰੂਪਂ ਵਿਸੇਸਤਾ ਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ-‘ਦੁਵਿਧਂ ਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਕਿਨ੍ਤਂ ਸਾਧਾਰਣਮਸਾਧਾਰਣਞ੍ਚਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਰੂਪਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਮਾਹ-‘ਤਤ੍ਥਾ’ਤਿਆਦਿ, ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਸਤ੍ਤਮੀ, ਸਦ੍ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਸਾਤ੍ਥਕਨਿਰਤ੍ਥਕਾਨਂ ਯੇਸਂਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸਦ੍ਦਾਨਂ, ਤਂਤਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਤੇਸਂਤੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧ ਅਇਆਦੀਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾਦਿ, ਉਭਯਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਤੇਨ ਸਾਧਾਰਣਂ ਸਦ੍ਦਰੂਪਮਤ੍ਥਰੂਪਂ ਤਥਾ-ਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਸਂਰੂਪਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਚਤੂਸੁਪਿ ਚੇਤੇਸ੍ਵਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਰੂਪਸ੍ਸੇਵੋਪਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਤਤ੍ਥਾ’ਤਿਆਦਿ, ਸਾਧਾਰਣਰੂਪਬ੍ਯੁਦਾਸੇਨਾਤਿ ਸਾਧਾਰਣਰੂਪਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ, ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਰੂਪਮੇਵ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸਸਂ, ਨਾਤ੍ਥੋਤਿ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ, ਅਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸੇਵੋਪਾਦਿਯਨੇ ਕਾਰਣਮਾਹ-‘ਤਨ੍ਤ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਯੇ ਸਂਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾਦਿ, ਪਰਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸਕਸ੍ਸਚਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਪਿ, ਇਤਿ ਇਦਂ, ਪਤਿਤਂ ਪਸਿਦ੍ਧਂ, ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਸਿਦ੍ਧਂ ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾਯਾਗਤੋ ਪਦੇਸਤੋ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੋਤਿ ਪਕਤਂ, ਸਂਸਦ੍ਦਵਿਸੇਸਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਅਸਾਧਾਰਣਰੂਪੋਪਾਦਿਯਨੇਪਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਸਦ੍ਦਰੂਪਮੇਵੋਪਾਦੀਯਤਿ ਨਾਸਾਧਾਰਣਮਤ੍ਥਰੂਪਂ… ਇਮਿਨਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਕਾਰਣਤਾ [ਤਾਯ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ-‘ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਆਸਨ੍ਨਂ…ਸਦ੍ਦਤੋ ਸਦ੍ਦਭਾਵਸਾ ਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਵਿਪਰਿਯਯਤੋਤਿ ਵਿਪਰਿਯਾਸੇਨ ਅਨਾਸਨ੍ਨ ਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਸਯੋਪਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਕਥਂ ਸੋਤਵਿਸਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨ ਆਸਨ੍ਨੋ ਸਂਰੂਪਮ੍ਭਵਿਤੁਮਰਹਤੀਤਿ, ਕਾਰਣਨ੍ਤਰਮਾਹ-‘ਅਹੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾਚਾ’ਤਿਆਦਿ, ਅਹੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾਤਿ ਅਪਰਿਚ੍ਚਜਨੀਯਤ੍ਤਾ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਿਚ੍ਚਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਤੇ ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਤਂ ਸਦ੍ਦਰੂਪਂ, ਨਿਚ੍ਚਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਸਂਯੋਗੀ, ਵਿਪਰਿਯਯਤੋਤਿ ਹੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ, ਤਥਾਹਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਹੇਯ੍ਯਤ੍ਤਂ ਬੋਧੇਤਿ, ਅਪਰਂ ਕਾਰਣਮਾਹ-‘ਅਸਾਧਾਰਣਞ੍ਚ ਰੂਪਂ’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ, ਸਾਧਾਰਣੋ ਪਰਿਯਾਯ ਸਦ੍ਦਾਨਂ, ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਕਾਰਣਤ੍ਤਯਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਰੂਪਮੇਵ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਂਨਾਮ, ਨਾਤ੍ਥੋਤਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਤਦੇਵ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ, ਤਦੇਵਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਰੂਪਪ੍ਪਧਾਨੇਤਿ ‘‘ਗੋਸ੍ਸਾ ਵਙ’’ (੧-੩੨) ਤ੍ਯਾਦੋ ਗੋਸ੍ਸਾਤ੍ਯਾਦਿਕੇ ਸਰੂਪਪ੍ਪਧਾਨੇ.