૪. ચતુત્થપારાજિકં

૬૭૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણમ્પિ સાદિયન્તિ, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણમ્પિ સાદિયન્તિ, સન્તિટ્ઠન્તિપિ, સલ્લપન્તિપિ, સઙ્કેતમ્પિ ગચ્છન્તિ, પુરિસસ્સપિ અબ્ભાગમનં સાદિયન્તિ, છન્નમ્પિ અનુપવિસન્તિ, કાયમ્પિ તદત્થાય ઉપસંહરન્તિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણમ્પિ સાદિયિસ્સન્તિ, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણમ્પિ સાદિયિસ્સન્તિ, સન્તિટ્ઠિસ્સન્તિપિ, સલ્લપિસ્સન્તિપિ, સઙ્કેતમ્પિ ગચ્છિસ્સન્તિ, પુરિસસ્સપિ અબ્ભાગમનં સાદિયિસ્સન્તિ, છન્નમ્પિ અનુપવિસિસ્સન્તિ, કાયમ્પિ તદત્થાય ઉપસંહરિસ્સન્તિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાયા’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણમ્પિ સાદિયન્તિ, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણમ્પિ સાદિયન્તિ, સન્તિટ્ઠન્તિપિ, સલ્લપન્તિપિ, સઙ્કેતમ્પિ ગચ્છન્તિ, પુરિસસ્સપિ અબ્ભાગમનં સાદિયન્તિ, છન્નમ્પિ અનુપવિસન્તિ, કાયમ્પિ તદત્થાય ઉપસંહરન્તિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાયાતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણમ્પિ સાદિયિસ્સન્તિ, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણમ્પિ સાદિયિસ્સન્તિ, સન્તિટ્ઠિસ્સન્તિપિ, સલ્લપિસ્સન્તિપિ, સઙ્કેતમ્પિ ગચ્છિસ્સન્તિ, પુરિસસ્સપિ અબ્ભાગમનં સાદિયિસ્સન્તિ, છન્નમ્પિ અનુપવિસિસ્સન્તિ, કાયમ્પિ તદત્થાય ઉપસંહરિસ્સન્તિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૬૭૫. ‘‘યા પન ભિક્ખુની અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણં વા સાદિયેય્ય, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણં વા સાદિયેય્ય, સન્તિટ્ઠેય્ય વા, સલ્લપેય્ય વા, સઙ્કેતં વા ગચ્છેય્ય, પુરિસસ્સ વા અબ્ભાગમનં સાદિયેય્ય, છન્નં વા અનુપવિસેય્ય, કાયં વા તદત્થાય ઉપસંહરેય્ય એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય, અયમ્પિ પારાજિકા હોતિ અસંવાસા અટ્ઠવત્થુકા’’તિ.

૬૭૬. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

અવસ્સુતા નામ સારત્તા અપેક્ખવતી પટિબદ્ધચિત્તા.

અવસ્સુતો નામ સારત્તો અપેક્ખવા પટિબદ્ધચિત્તો.

પુરિસપુગ્ગલો નામ મનુસ્સપુરિસો, ન યક્ખો ન પેતો ન તિરચ્છાનગતો વિઞ્ઞૂ પટિબલો કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જિતું.

હત્થગ્ગહણં વા સાદિયેય્યાતિ હત્થો નામ કપ્પરં ઉપાદાય યાવ અગ્ગનખા. એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય ઉબ્ભક્ખકં અધોજાણુમણ્ડલં ગહણં સાદિયતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણં વા સાદિયેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય નિવત્થં વા પારુતં વા ગહણં સાદિયતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

સન્તિટ્ઠેય્ય વાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ હત્થપાસે તિટ્ઠતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

સલ્લપેય્ય વાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ હત્થપાસે ઠિતા સલ્લપતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

સઙ્કેતં વા ગચ્છેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસેન – ‘‘ઇત્થન્નામં ઓકાસં [ઇદં પદં અટ્ઠકથાયં ન દિસ્સતિ] આગચ્છા’’તિ – વુત્તા ગચ્છતિ. પદે પદે આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પુરિસસ્સ હત્થપાસં ઓક્કન્તમત્તે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

પુરિસસ્સ વા અબ્ભાગમનં સાદિયેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ અબ્ભાગમનં સાદિયતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. હત્થપાસં ઓક્કન્તમત્તે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

છન્નં વા અનુપવિસેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય યેન કેનચિ પટિચ્છન્નં ઓકાસં પવિટ્ઠમત્તે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

કાયં વા તદત્થાય ઉપસંહરેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ હત્થપાસે ઠિતા કાયં ઉપસંહરતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

અયમ્પીતિ પુરિમાયો ઉપાદાય વુચ્ચતિ.

પારાજિકા હોતીતિ સેય્યથાપિ નામ તાલો મત્થકચ્છિન્નો અભબ્બો પુન વિરુળ્હિયા એવમેવ ભિક્ખુની અટ્ઠમં વત્થું પરિપૂરેન્તી અસ્સમણી હોતિ અસક્યધીતા. તેન વુચ્ચતિ પારાજિકા હોતીતિ.

અસંવાસાતિ સંવાસો નામ એકકમ્મં એકુદ્દેસો સમસિક્ખતા. એસો સંવાસો નામ. સો તાય સદ્ધિં નત્થિ. તેન વુચ્ચતિ અસંવાસાતિ.

૬૭૭. અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ, અસ્સતિયા, અજાનન્તિયા, અસાદિયન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાય, ખિત્તચિત્તાય, વેદનાટ્ટાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

ચતુત્થપારાજિકં સમત્તં.

ઉદ્દિટ્ઠા ખો, અય્યાયો, અટ્ઠ પારાજિકા ધમ્મા. યેસં ભિક્ખુની અઞ્ઞતરં વા અઞ્ઞતરં વા આપજ્જિત્વા ન લભતિ ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંવાસં, યથા પુરે તથા પચ્છા, પારાજિકા હોતિ અસંવાસા. તત્થાય્યાયો પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? દુતિયમ્પિ પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? તતિયમ્પિ પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? પરિસુદ્ધેત્થાય્યાયો, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામીતિ.

ભિક્ખુનિવિભઙ્ગે પારાજિકકણ્ડં નિટ્ઠિતં.