૧. પારાજિકકણ્ડં (ભિક્ખુનીવિભઙ્ગો)

૧. પઠમપારાજિકં

૬૫૬. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન સાળ્હો મિગારનત્તા ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહારં કત્તુકામો હોતિ. અથ ખો સાળ્હો મિગારનત્તા ભિક્ખુનિયો ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘‘ઇચ્છામહં, અય્યે, ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ વિહારં કાતું. દેથ મે નવકમ્મિકં ભિક્ખુનિ’’ન્તિ. તેન ખો પન સમયેન ચતસ્સો ભગિનિયો ભિક્ખુનીસુ પબ્બજિતા હોન્તિ – નન્દા, નન્દવતી, સુન્દરીનન્દા, થુલ્લનન્દાતિ. તાસુ સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની તરુણપબ્બજિતા અભિરૂપા હોતિ દસ્સનીયા પાસાદિકા પણ્ડિતા બ્યત્તા મેધાવિની દક્ખા અનલસા, તત્રુપાયાય વીમંસાય સમન્નાગતા, અલં કાતું અલં સંવિધાતું. અથ ખો ભિક્ખુનિસઙ્ઘો સુન્દરીનન્દં ભિક્ખુનિં સમ્મન્નિત્વા સાળ્હસ્સ મિગારનત્તુનો નવકમ્મિકં અદાસિ. તેન ખો પન સમયેન સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની સાળ્હસ્સ મિગારનત્તુનો નિવેસનં અભિક્ખણં ગચ્છતિ – ‘‘વાસિં દેથ, પરસું [ફરસું (સ્યા. ક.)] દેથ, કુઠારિં [કુધારિં (ક.)] દેથ, કુદ્દાલં દેથ, નિખાદનં દેથા’’તિ. સાળ્હોપિ મિગારનત્તા ભિક્ખુનુપસ્સયં અભિક્ખણં ગચ્છતિ કતાકતં જાનિતું. તે અભિણ્હદસ્સનેન પટિબદ્ધચિત્તા અહેસું.

અથ ખો સાળ્હો મિગારનત્તા સુન્દરીનન્દં ભિક્ખુનિં દૂસેતું ઓકાસં અલભમાનો એતદેવત્થાય ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ ભત્તં અકાસિ. અથ ખો સાળ્હો મિગારનત્તા ભત્તગ્ગે આસનં પઞ્ઞપેન્તો – ‘‘એત્તકા ભિક્ખુનિયો અય્યાય સુન્દરીનન્દાય વુડ્ઢતરા’’તિ એકમન્તં આસનં પઞ્ઞપેસિ ‘‘એત્તકા નવકતરા’’તિ – એકમન્તં આસનં પઞ્ઞપેસિ. પટિચ્છન્ને ઓકાસે નિકૂટે સુન્દરીનન્દાય ભિક્ખુનિયા આસનં પઞ્ઞપેસિ, યથા થેરા ભિક્ખુનિયો જાનેય્યું – ‘‘નવકાનં ભિક્ખુનીનં સન્તિકે નિસિન્ના’’તિ; નવકાપિ ભિક્ખુનિયો જાનેય્યું – ‘‘થેરાનં ભિક્ખુનીનં સન્તિકે નિસિન્ના’’તિ. અથ ખો સાળ્હો મિગારનત્તા ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ કાલં આરોચાપેસિ – ‘‘કાલો, અય્યે, નિટ્ઠિતં ભત્ત’’ન્તિ. સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની સલ્લક્ખેત્વા – ‘‘ન બહુકતો સાળ્હો મિગારનત્તા ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ ભત્તં અકાસિ; મં સો દૂસેતુકામો. સચાહં ગમિસ્સામિ વિસ્સરો મે ભવિસ્સતી’’તિ, અન્તેવાસિનિં ભિક્ખુનિં આણાપેસિ – ‘‘ગચ્છ મે પિણ્ડપાતં નીહર. યો ચે મં પુચ્છતિ, ‘ગિલાના’તિ પટિવેદેહી’’તિ. ‘‘એવં, અય્યે’’તિ ખો સા ભિક્ખુની સુન્દરીનન્દાય ભિક્ખુનિયા પચ્ચસ્સોસિ.

તેન ખો પન સમયેન સાળ્હો મિગારનત્તા બહિદ્વારકોટ્ઠકે ઠિતો હોતિ સુન્દરીનન્દં ભિક્ખુનિં પટિપુચ્છન્તો – ‘‘કહં, અય્યે, અય્યા સુન્દરીનન્દા? કહં, અય્યે, અય્યા સુન્દરીનન્દા’’તિ? એવં વુત્તે સુન્દરીનન્દાય ભિક્ખુનિયા અન્તેવાસિની ભિક્ખુની સાળ્હં મિગારનત્તારં એતદવોચ – ‘‘ગિલાનાવુસો; પિણ્ડપાતં નીહરિસ્સામી’’તિ. અથ ખો સાળ્હો મિગારનત્તા – ‘‘યમ્પાહં અત્થાય [યંપાહં (સ્યા.)] ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ ભત્તં અકાસિં અય્યાય સુન્દરીનન્દાય કારણા’’તિ મનુસ્સે આણાપેત્વા – ‘‘ભિક્ખુનિસઙ્ઘં ભત્તેન પરિવિસથા’’તિ વત્વા યેન ભિક્ખુનુપસ્સયો તેનુપસઙ્કમિ. તેન ખો પન સમયેન સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની બહારામકોટ્ઠકે ઠિતા હોતિ સાળ્હં મિગારનત્તારં પતિમાનેન્તી. અદ્દસા ખો સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની સાળ્હં મિગારનત્તારં દૂરતોવ આગચ્છન્તં. દિસ્વાન ઉપસ્સયં પવિસિત્વા સસીસં પારુપિત્વા મઞ્ચકે નિપજ્જિ. અથ ખો સાળ્હો મિગારનત્તા યેન સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા સુન્દરીનન્દં ભિક્ખુનિં એતદવોચ – ‘‘કિં તે, અય્યે, અફાસુ, કિસ્સ નિપન્નાસી’’તિ? ‘‘એવઞ્હેતં, આવુસો, હોતિ યા અનિચ્છન્તં ઇચ્છતી’’તિ. ‘‘ક્યાહં તં, અય્યે, ન ઇચ્છિસ્સામિ? અપિ ચાહં ઓકાસં ન લભામિ તં દૂસેતુ’’ન્તિ. અવસ્સુતો અવસ્સુતાય સુન્દરીનન્દાય ભિક્ખુનિયા કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જિ.

તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરા ભિક્ખુની જરાદુબ્બલા ચરણગિલાના સુન્દરીનન્દાય ભિક્ખુનિયા અવિદૂરે નિપન્ના હોતિ. અદ્દસા ખો સા ભિક્ખુની સાળ્હં મિગારનત્તારં અવસ્સુતં અવસ્સુતાય સુન્દરીનન્દાય ભિક્ખુનિયા કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જન્તં. દિસ્વાન ઉજ્ઝાયતિ ખિય્યતિ વિપાચેતિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા સુન્દરીનન્દા અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ કાયસંસગ્ગં સાદિયિસ્સતી’’તિ! અથ ખો સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીનં એતમત્થં આરોચેસિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા સન્તુટ્ઠા લજ્જિનિયો કુક્કુચ્ચિકા સિક્ખાકામા તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા સુન્દરીનન્દા અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ કાયસંસગ્ગં સાદિયિસ્સતી’’તિ! અથ ખો તા ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસું. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા સન્તુટ્ઠા લજ્જિનો કુક્કુચ્ચકા સિક્ખાકામા તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ કાયસંસગ્ગં સાદિયિસ્સતી’’તિ!

અથ ખો તે ભિક્ખૂ સુન્દરીનન્દં ભિક્ખુનિં અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ભિક્ખુસઙ્ઘં સન્નિપાતાપેત્વા ભિક્ખૂ પટિપુચ્છિ – ‘‘સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ કાયસંસગ્ગં સાદિયતી’’તિ [સાદિયીતિ (ક.)]? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા – ‘‘અનનુચ્છવિકં, ભિક્ખવે, સુન્દરીનન્દાય ભિક્ખુનિયા અનનુલોમિકં અપ્પતિરૂપં અસ્સામણકં અકપ્પિયં અકરણીયં. કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ કાયસંસગ્ગં સાદિયિસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય પસન્નાનં વા ભિય્યોભાવાય. અથ ખ્વેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનઞ્ચેવ અપ્પસાદાય પસન્નાનઞ્ચ એકચ્ચાનં અઞ્ઞથત્તાયા’’તિ. અથ ખો ભગવા સુન્દરીનન્દં ભિક્ખુનિં અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય દુપ્પોસતાય મહિચ્છતાય અસન્તુટ્ઠિતાય [અસન્તુટ્ઠતાય (સ્યા.), અસન્તુટ્ઠિયા (ક.)] સઙ્ગણિકાય કોસજ્જસ્સ અવણ્ણં ભાસિત્વા, અનેકપરિયાયેન સુભરતાય સુપોસતાય અપ્પિચ્છસ્સ સન્તુટ્ઠસ્સ [સન્તુટ્ઠિયા (ક.)] સલ્લેખસ્સ ધુતસ્સ પાસાદિકસ્સ અપચયસ્સ વીરિયારમ્ભસ્સ વણ્ણં ભાસિત્વા, ભિક્ખૂનં તદનુચ્છવિકં તદનુલોમિકં ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘તેન હિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનીનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞપેસ્સામિ દસ અત્થવસે પટિચ્ચ – સઙ્ઘસુટ્ઠુતાય, સઙ્ઘફાસુતાય, દુમ્મઙ્કૂનં ભિક્ખુનીનં નિગ્ગહાય, પેસલાનં ભિક્ખુનીનં ફાસુવિહારાય, દિટ્ઠધમ્મિકાનં આસવાનં સંવરાય, સમ્પરાયિકાનં આસવાનં પટિઘાતાય, અપ્પસન્નાનં પસાદાય, પસન્નાનં ભિય્યોભાવાય, સદ્ધમ્મટ્ઠિતિયા વિનયાનુગ્ગહાય. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૬૫૭. ‘‘યા પન ભિક્ખુની અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં આમસનં વા પરામસનં વા ગહણં વા છુપનં વા પટિપીળનં વા સાદિયેય્ય, અયમ્પિ પારાજિકા હોતિ અસંવાસા ઉબ્ભજાણુમણ્ડલિકા’’તિ.

૬૫૮. યા પનાતિ યા યાદિસા યથાયુત્તા યથાજચ્ચા યથાનામા યથાગોત્તા યથાસીલા યથાવિહારિની યથાગોચરા થેરા વા નવા વા મજ્ઝિમા વા, એસા વુચ્ચતિ યા પનાતિ.

ભિક્ખુનીતિ ભિક્ખિકાતિ ભિક્ખુની; ભિક્ખાચરિયં અજ્ઝુપગતાતિ ભિક્ખુની; ભિન્નપટધરાતિ ભિક્ખુની; સમઞ્ઞાય ભિક્ખુની; પટિઞ્ઞાય ભિક્ખુની; એહિ ભિક્ખુનીતિ ભિક્ખુની; તીહિ સરણગમનેહિ ઉપસમ્પન્નાતિ ભિક્ખુની; ભદ્રા ભિક્ખુની; સારા ભિક્ખુની; સેખા ભિક્ખુની; અસેખા ભિક્ખુની; સમગ્ગેન ઉભતોસઙ્ઘેન ઞત્તિચતુત્થેન કમ્મેન અકુપ્પેન ઠાનારહેન ઉપસમ્પન્નાતિ ભિક્ખુની. તત્ર યાયં ભિક્ખુની સમગ્ગેન ઉભતોસઙ્ઘેન ઞત્તિચતુત્થેન કમ્મેન અકુપ્પેન ઠાનારહેન ઉપસમ્પન્ના, અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

અવસ્સુતા નામ સારત્તા અપેક્ખવતી પટિબદ્ધચિત્તા.

અવસ્સુતો નામ સારત્તો અપેક્ખવા પટિબદ્ધચિત્તો.

પુરિસપુગ્ગલો નામ મનુસ્સપુરિસો ન યક્ખો ન પેતો ન તિરચ્છાનગતો વિઞ્ઞૂ પટિબલો કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જિતું.

અધક્ખકન્તિ હેટ્ઠક્ખકં.

ઉબ્ભજાણુમણ્ડલન્તિ ઉપરિજાણુમણ્ડલં.

આમસનં નામ આમટ્ઠમત્તં.

પરામસનં નામ ઇતોચિતો ચ સઞ્ચોપનં.

ગહણં નામ ગહિતમત્તં.

છુપનં નામ ફુટ્ઠમત્તં.

પટિપીળનં વા સાદિયેય્યાતિ અઙ્ગં ગહેત્વા નિપ્પીળનં સાદિયતિ.

અયમ્પીતિ પુરિમાયો ઉપાદાય વુચ્ચતિ.

પારાજિકા હોતીતિ સેય્યથાપિ નામ પુરિસો સીસચ્છિન્નો અભબ્બો તેન સરીરબન્ધનેન જીવિતું, એવમેવ ભિક્ખુની અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં આમસનં વા પરામસનં વા ગહણં વા છુપનં વા પટિપીળનં વા સાદિયન્તી અસ્સમણી હોતિ અસક્યધીતા. તેન વુચ્ચતિ પારાજિકા હોતીતિ.

અસંવાસાતિ સંવાસો નામ એકકમ્મં એકુદ્દેસો સમસિક્ખતા, એસો સંવાસો નામ. સો તાય સદ્ધિં નત્થિ, તેન વુચ્ચતિ અસંવાસાતિ.

૬૫૯. ઉભતોઅવસ્સુતે અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં કાયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. કાયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

નિસ્સગ્ગિયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. નિસ્સગ્ગિયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. નિસ્સગ્ગિયેન નિસ્સગ્ગિયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

ઉબ્ભક્ખકં અધોજાણુમણ્ડલં કાયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. કાયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૬૬૦. એકતોઅવસ્સુતે અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં કાયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. કાયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

ઉબ્ભક્ખકં અધોજાણુમણ્ડલં કાયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૬૬૧. ઉભતોઅવસ્સુતે યક્ખસ્સ વા પેતસ્સ વા પણ્ડકસ્સ વા તિરચ્છાનગતમનુસ્સવિગ્ગહસ્સ વા અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં કાયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ. કાયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૬૬૨. એકતોઅવસ્સુતે અધક્ખકં ઉબ્ભજાણુમણ્ડલં કાયેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કાયપટિબદ્ધેન કાયપટિબદ્ધં આમસતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૬૬૩. અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ, અસ્સતિયા, અજાનન્તિયા, અસાદિયન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાય, ખિત્તચિત્તાય, વેદનાટ્ટાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

પઠમપારાજિકં સમત્તં [ભિક્ખુનિવિભઙ્ગે સિક્ખાપદગણના ભિક્ખૂહિ§અસાધારણવસેન પકાસિતાતિ વેદિતબ્બા].

૨. દુતિયપારાજિકં

૬૬૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની સાળ્હેન મિગારનત્તુના ગબ્ભિની હોતિ. યાવ ગબ્ભો તરુણો અહોસિ તાવ છાદેસિ. પરિપક્કે ગબ્ભે વિબ્ભમિત્વા વિજાયિ. ભિક્ખુનિયો થુલ્લનન્દં ભિક્ખુનિં એતદવોચું – ‘‘સુન્દરીનન્દા ખો, અય્યે, અચિરવિબ્ભન્તા વિજાતા. કચ્ચિ નો સા ભિક્ખુનીયેવ સમાના ગબ્ભિની’’તિ? ‘‘એવં, અય્યે’’તિ. ‘‘કિસ્સ પન ત્વં, અય્યે, જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેસિ ન ગણસ્સ આરોચેસી’’તિ? ‘‘યો એતિસ્સા અવણ્ણો મય્હેસો અવણ્ણો, યા એતિસ્સા અકિત્તિ મય્હેસા અકિત્તિ, યો એતિસ્સા અયસો મય્હેસો અયસો, યો એતિસ્સા અલાભો મય્હેસો અલાભો. ક્યાહં, અય્યે, અત્તનો અવણ્ણં અત્તનો અકિત્તિં અત્તનો અયસં અત્તનો અલાભં પરેસં આરોચેસ્સામી’’તિ? યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેસ્સતિ ન ગણસ્સ આરોચેસ્સતી’’તિ! અથ ખો તા ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસું. ભિક્ખૂ [યે તે ભિક્ખૂ…પે… (?)] ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ભિક્ખુસઙ્ઘં સન્નિપાતાપેત્વા ભિક્ખૂ પટિપુચ્છિ – ‘‘સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેતિ [પટિચોદેસિ… આરોચેસીતિ (ક.)] ન ગણસ્સ આરોચેતી’’તિ [પટિચોદેસિ… આરોચેસીતિ (ક.)]? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેસ્સતિ ન ગણસ્સ આરોચેસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૬૬૫. ‘‘યા પન ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેય્ય ન ગણસ્સ આરોચેય્ય, યદા ચ સા ઠિતા વા અસ્સ ચુતા વા નાસિતા વા અવસ્સટા વા, સા પચ્છા એવં વદેય્ય – ‘પુબ્બેવાહં, અય્યે, અઞ્ઞાસિં એતં ભિક્ખુનિં એવરૂપા ચ એવરૂપા ચ સા ભગિનીતિ, નો ચ ખો અત્તના પટિચોદેસ્સં ન ગણસ્સ આરોચેસ્સ’ન્તિ, અયમ્પિ પારાજિકા હોતિ અસંવાસા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા’’તિ.

૬૬૬. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

જાનાતિ નામ સામં વા જાનાતિ, અઞ્ઞે વા તસ્સા આરોચેન્તિ, સા વા આરોચેતિ.

પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નન્તિ અટ્ઠન્નં પારાજિકાનં અઞ્ઞતરં પારાજિકં અજ્ઝાપન્નં.

નેવત્તના પટિચોદેય્યાતિ ન સયં ચોદેય્ય.

ન ગણસ્સ આરોચેય્યાતિ ન અઞ્ઞાસં ભિક્ખુનીનં આરોચેય્ય.

યદા ચ સા ઠિતા વા અસ્સ ચુતા વાતિ ઠિતા નામ સલિઙ્ગે ઠિતા વુચ્ચતિ. ચુતા નામ કાલઙ્કતા વુચ્ચતિ. નાસિતા નામ સયં વા વિબ્ભન્તા હોતિ અઞ્ઞેહિ વા નાસિતા. અવસ્સટા નામ તિત્થાયતનં સઙ્કન્તા વુચ્ચતિ. સા પચ્છા એવં વદેય્ય – ‘‘પુબ્બેવાહં, અય્યે, અઞ્ઞાસિં એતં ભિક્ખુનિં એવરૂપા ચ એવરૂપા ચ સા ભગિની’’તિ.

નો ચ ખો અત્તના પટિચોદેસ્સન્તિ સયં વા ન ચોદેસ્સં.

ન ગણસ્સ આરોચેસ્સન્તિ ન અઞ્ઞાસં ભિક્ખુનીનં આરોચેસ્સં.

અયમ્પીતિ પુરિમાયો ઉપાદાય વુચ્ચતિ.

પારાજિકા હોતીતિ સેય્યથાપિ નામ પણ્ડુપલાસો બન્ધના પમુત્તો અભબ્બો હરિતત્થાય, એવમેવ ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેસ્સામિ ન ગણસ્સ આરોચેસ્સામીતિ ધુરં નિક્ખિત્તમત્તે અસ્સમણી હોતિ અસક્યધીતા. તેન વુચ્ચતિ પારાજિકા હોતીતિ.

અસંવાસાતિ સંવાસો નામ એકકમ્મં એકુદ્દેસો સમસિક્ખતા. એસો સંવાસો નામ. સો તાય સદ્ધિં નત્થિ. તેન વુચ્ચતિ અસંવાસાતિ.

૬૬૭. અનાપત્તિ ‘‘સઙ્ઘસ્સ ભણ્ડનં વા કલહો વા વિગ્ગહો વા વિવાદો વા ભવિસ્સતી’’તિ નારોચેતિ, ‘‘સઙ્ઘભેદો વા સઙ્ઘરાજિ વા ભવિસ્સતી’’તિ નારોચેતિ, ‘‘અયં કક્ખળા ફરુસા જીવિતન્તરાયં વા બ્રહ્મચરિયન્તરાયં વા કરિસ્સતી’’તિ નારોચેતિ, અઞ્ઞા પતિરૂપા ભિક્ખુનિયો અપસ્સન્તી નારોચેતિ, નચ્છાદેતુકામા નારોચેતિ, પઞ્ઞાયિસ્સતિ સકેન કમ્મેનાતિ નારોચેતિ, ઉમ્મત્તિકાય…પે… આદિકમ્મિકાયાતિ.

દુતિયપારાજિકં સમત્તં.

૩. તતિયપારાજિકં

૬૬૮. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં અરિટ્ઠં ભિક્ખું ગદ્ધબાધિપુબ્બં અનુવત્તતિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં અરિટ્ઠં ભિક્ખું ગદ્ધબાધિપુબ્બં અનુવત્તિસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં અરિટ્ઠં ભિક્ખું ગદ્ધબાધિપુબ્બં અનુવત્તતીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં અરિટ્ઠં ભિક્ખું ગદ્ધબાધિપુબ્બં અનુવત્તિસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૬૬૯. ‘‘યા પન ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં ભિક્ખું ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરં અપ્પટિકારં અકતસહાયં તમનુવત્તેય્ય, સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ એવમસ્સ વચનીયા – ‘એસો ખો, અય્યે, ભિક્ખુ સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તો ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરો અપ્પટિકારો અકતસહાયો, માય્યે, એતં ભિક્ખું અનુવત્તી’તિ. એવઞ્ચ સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ વુચ્ચમાના તથેવ પગ્ગણ્હેય્ય, સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ યાવતતિયં સમનુભાસિતબ્બા તસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. યાવતતિયં ચે સમનુભાસિયમાના તં પટિનિસ્સજ્જેય્ય, ઇચ્ચેતં કુસલં. નો ચે પટિનિસ્સજ્જેય્ય, અયમ્પિ પારાજિકા હોતિ અસંવાસા ઉક્ખિત્તાનુવત્તિકા’’તિ.

૬૭૦. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

સમગ્ગો નામ સઙ્ઘો સમાનસંવાસકો સમાનસીમાયં ઠિતો.

ઉક્ખિત્તો નામ આપત્તિયા અદસ્સને વા અપ્પટિકમ્મે વા અપ્પટિનિસ્સગ્ગે વા [અદસ્સનેન વા અપ્પટિકમ્મેન વા અપ્પટિનિસ્સગ્ગેન વા (ક.), અદસ્સને વા અપ્પટિકમ્મે વા પાપિકાય દિટ્ઠિયા અપ્પટિનિસ્સગ્ગે વા (?)] ઉક્ખિત્તો.

ધમ્મેન વિનયેનાતિ યેન ધમ્મેન યેન વિનયેન.

સત્થુસાસનેનાતિ જિનસાસનેન બુદ્ધસાસનેન.

અનાદરો નામ સઙ્ઘં વા ગણં વા પુગ્ગલં વા કમ્મં વા નાદિયતિ.

અપ્પટિકારો નામ ઉક્ખિત્તો અનોસારિતો.

અકતસહાયો નામ સમાનસંવાસકા ભિક્ખૂ વુચ્ચન્તિ સહાયા. સો તેહિ સદ્ધિં નત્થિ, તેન વુચ્ચતિ અકતસહાયોતિ.

તમનુવત્તેય્યાતિ યંદિટ્ઠિકો સો હોતિ યંખન્તિકો યંરુચિકો, સાપિ તંદિટ્ઠિકા હોતિ તંખન્તિકા તંરુચિકા.

સા ભિક્ખુનીતિ યા સા ઉક્ખિત્તાનુવત્તિકા ભિક્ખુની.

ભિક્ખુનીહીતિ અઞ્ઞાહિ ભિક્ખુનીહિ. યા પસ્સન્તિ યા સુણન્તિ તાહિ વત્તબ્બા – ‘‘એસો ખો, અય્યે, ભિક્ખુ સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તો ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરો અપ્પટિકારો અકતસહાયો. માય્યે, એતં ભિક્ખું અનુવત્તી’’તિ. દુતિયમ્પિ વત્તબ્બા. તતિયમ્પિ વત્તબ્બા. સચે પટિનિસ્સજ્જતિ, ઇચ્ચેતં કુસલં; નો ચે પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સુત્વા ન વદન્તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સા ભિક્ખુની સઙ્ઘમજ્ઝમ્પિ આકડ્ઢિત્વા વત્તબ્બા – ‘‘એસો ખો, અય્યે, ભિક્ખુ સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તો ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરો અપ્પટિકારો અકતસહાયો. માય્યે, એતં ભિક્ખું અનુવત્તી’’તિ. દુતિયમ્પિ વત્તબ્બા. તતિયમ્પિ વત્તબ્બા. સચે પટિનિસ્સજ્જતિ, ઇચ્ચેતં કુસલં. નો ચે પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સા ભિક્ખુની સમનુભાસિતબ્બા. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, સમનુભાસિતબ્બા. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૬૭૧. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં ભિક્ખું ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરં અપ્પટિકારં અકતસહાયં તમનુવત્તતિ, સા તં વત્થું ન પટિનિસ્સજ્જતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમનુભાસેય્ય તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં ભિક્ખું ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરં અપ્પટિકારં અકતસહાયં તમનુવત્તતિ. સા તં વત્થું ન પટિનિસ્સજ્જતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમનુભાસતિ તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા સમનુભાસના તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે….

‘‘સમનુભટ્ઠા સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

ઞત્તિયા દુક્કટં, દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા, કમ્મવાચા પરિયોસાને આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

અયમ્પીતિ પુરિમાયો ઉપાદાય વુચ્ચતિ.

પારાજિકા હોતીતિ સેય્યથાપિ નામ પુથુસિલા દ્વેધા ભિન્ના અપ્પટિસન્ધિકા હોતિ, એવમેવ ભિક્ખુની યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જન્તી અસ્સમણી હોતિ અસક્યધીતા. તેન વુચ્ચતિ પારાજિકા હોતીતિ.

૬૭૨. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૬૭૩. અનાપત્તિ અસમનુભાસન્તિયા, પટિનિસ્સજ્જન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાય…પે… આદિકમ્મિકાયાતિ.

તતિયપારાજિકં સમત્તં.

૪. ચતુત્થપારાજિકં

૬૭૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણમ્પિ સાદિયન્તિ, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણમ્પિ સાદિયન્તિ, સન્તિટ્ઠન્તિપિ, સલ્લપન્તિપિ, સઙ્કેતમ્પિ ગચ્છન્તિ, પુરિસસ્સપિ અબ્ભાગમનં સાદિયન્તિ, છન્નમ્પિ અનુપવિસન્તિ, કાયમ્પિ તદત્થાય ઉપસંહરન્તિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણમ્પિ સાદિયિસ્સન્તિ, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણમ્પિ સાદિયિસ્સન્તિ, સન્તિટ્ઠિસ્સન્તિપિ, સલ્લપિસ્સન્તિપિ, સઙ્કેતમ્પિ ગચ્છિસ્સન્તિ, પુરિસસ્સપિ અબ્ભાગમનં સાદિયિસ્સન્તિ, છન્નમ્પિ અનુપવિસિસ્સન્તિ, કાયમ્પિ તદત્થાય ઉપસંહરિસ્સન્તિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાયા’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણમ્પિ સાદિયન્તિ, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણમ્પિ સાદિયન્તિ, સન્તિટ્ઠન્તિપિ, સલ્લપન્તિપિ, સઙ્કેતમ્પિ ગચ્છન્તિ, પુરિસસ્સપિ અબ્ભાગમનં સાદિયન્તિ, છન્નમ્પિ અનુપવિસન્તિ, કાયમ્પિ તદત્થાય ઉપસંહરન્તિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાયાતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણમ્પિ સાદિયિસ્સન્તિ, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણમ્પિ સાદિયિસ્સન્તિ, સન્તિટ્ઠિસ્સન્તિપિ, સલ્લપિસ્સન્તિપિ, સઙ્કેતમ્પિ ગચ્છિસ્સન્તિ, પુરિસસ્સપિ અબ્ભાગમનં સાદિયિસ્સન્તિ, છન્નમ્પિ અનુપવિસિસ્સન્તિ, કાયમ્પિ તદત્થાય ઉપસંહરિસ્સન્તિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૬૭૫. ‘‘યા પન ભિક્ખુની અવસ્સુતા અવસ્સુતસ્સ પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણં વા સાદિયેય્ય, સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણં વા સાદિયેય્ય, સન્તિટ્ઠેય્ય વા, સલ્લપેય્ય વા, સઙ્કેતં વા ગચ્છેય્ય, પુરિસસ્સ વા અબ્ભાગમનં સાદિયેય્ય, છન્નં વા અનુપવિસેય્ય, કાયં વા તદત્થાય ઉપસંહરેય્ય એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય, અયમ્પિ પારાજિકા હોતિ અસંવાસા અટ્ઠવત્થુકા’’તિ.

૬૭૬. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

અવસ્સુતા નામ સારત્તા અપેક્ખવતી પટિબદ્ધચિત્તા.

અવસ્સુતો નામ સારત્તો અપેક્ખવા પટિબદ્ધચિત્તો.

પુરિસપુગ્ગલો નામ મનુસ્સપુરિસો, ન યક્ખો ન પેતો ન તિરચ્છાનગતો વિઞ્ઞૂ પટિબલો કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જિતું.

હત્થગ્ગહણં વા સાદિયેય્યાતિ હત્થો નામ કપ્પરં ઉપાદાય યાવ અગ્ગનખા. એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય ઉબ્ભક્ખકં અધોજાણુમણ્ડલં ગહણં સાદિયતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણં વા સાદિયેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય નિવત્થં વા પારુતં વા ગહણં સાદિયતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

સન્તિટ્ઠેય્ય વાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ હત્થપાસે તિટ્ઠતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

સલ્લપેય્ય વાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ હત્થપાસે ઠિતા સલ્લપતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

સઙ્કેતં વા ગચ્છેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસેન – ‘‘ઇત્થન્નામં ઓકાસં [ઇદં પદં અટ્ઠકથાયં ન દિસ્સતિ] આગચ્છા’’તિ – વુત્તા ગચ્છતિ. પદે પદે આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પુરિસસ્સ હત્થપાસં ઓક્કન્તમત્તે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

પુરિસસ્સ વા અબ્ભાગમનં સાદિયેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ અબ્ભાગમનં સાદિયતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. હત્થપાસં ઓક્કન્તમત્તે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

છન્નં વા અનુપવિસેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય યેન કેનચિ પટિચ્છન્નં ઓકાસં પવિટ્ઠમત્તે આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

કાયં વા તદત્થાય ઉપસંહરેય્યાતિ એતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ હત્થપાસે ઠિતા કાયં ઉપસંહરતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સ.

અયમ્પીતિ પુરિમાયો ઉપાદાય વુચ્ચતિ.

પારાજિકા હોતીતિ સેય્યથાપિ નામ તાલો મત્થકચ્છિન્નો અભબ્બો પુન વિરુળ્હિયા એવમેવ ભિક્ખુની અટ્ઠમં વત્થું પરિપૂરેન્તી અસ્સમણી હોતિ અસક્યધીતા. તેન વુચ્ચતિ પારાજિકા હોતીતિ.

૬૭૭. અનાપત્તિ અસઞ્ચિચ્ચ, અસ્સતિયા, અજાનન્તિયા, અસાદિયન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાય, ખિત્તચિત્તાય, વેદનાટ્ટાય, આદિકમ્મિકાયાતિ.

ચતુત્થપારાજિકં સમત્તં.

ઉદ્દિટ્ઠા ખો, અય્યાયો, અટ્ઠ પારાજિકા ધમ્મા. યેસં ભિક્ખુની અઞ્ઞતરં વા અઞ્ઞતરં વા આપજ્જિત્વા ન લભતિ ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંવાસં, યથા પુરે તથા પચ્છા, પારાજિકા હોતિ અસંવાસા. તત્થાય્યાયો પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? દુતિયમ્પિ પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? તતિયમ્પિ પુચ્છામિ – ‘‘કચ્ચિત્થ પરિસુદ્ધા’’? પરિસુદ્ધેત્થાય્યાયો, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામીતિ.

ભિક્ખુનિવિભઙ્ગે પારાજિકકણ્ડં નિટ્ઠિતં.