૩. તતિયપારાજિકં

૬૬૮. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં અરિટ્ઠં ભિક્ખું ગદ્ધબાધિપુબ્બં અનુવત્તતિ. યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં અરિટ્ઠં ભિક્ખું ગદ્ધબાધિપુબ્બં અનુવત્તિસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં અરિટ્ઠં ભિક્ખું ગદ્ધબાધિપુબ્બં અનુવત્તતીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં અરિટ્ઠં ભિક્ખું ગદ્ધબાધિપુબ્બં અનુવત્તિસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –

૬૬૯. ‘‘યા પન ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં ભિક્ખું ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરં અપ્પટિકારં અકતસહાયં તમનુવત્તેય્ય, સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ એવમસ્સ વચનીયા – ‘એસો ખો, અય્યે, ભિક્ખુ સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તો ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરો અપ્પટિકારો અકતસહાયો, માય્યે, એતં ભિક્ખું અનુવત્તી’તિ. એવઞ્ચ સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ વુચ્ચમાના તથેવ પગ્ગણ્હેય્ય, સા ભિક્ખુની ભિક્ખુનીહિ યાવતતિયં સમનુભાસિતબ્બા તસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. યાવતતિયં ચે સમનુભાસિયમાના તં પટિનિસ્સજ્જેય્ય, ઇચ્ચેતં કુસલં. નો ચે પટિનિસ્સજ્જેય્ય, અયમ્પિ પારાજિકા હોતિ અસંવાસા ઉક્ખિત્તાનુવત્તિકા’’તિ.

૬૭૦. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.

સમગ્ગો નામ સઙ્ઘો સમાનસંવાસકો સમાનસીમાયં ઠિતો.

ઉક્ખિત્તો નામ આપત્તિયા અદસ્સને વા અપ્પટિકમ્મે વા અપ્પટિનિસ્સગ્ગે વા [અદસ્સનેન વા અપ્પટિકમ્મેન વા અપ્પટિનિસ્સગ્ગેન વા (ક.), અદસ્સને વા અપ્પટિકમ્મે વા પાપિકાય દિટ્ઠિયા અપ્પટિનિસ્સગ્ગે વા (?)] ઉક્ખિત્તો.

ધમ્મેન વિનયેનાતિ યેન ધમ્મેન યેન વિનયેન.

સત્થુસાસનેનાતિ જિનસાસનેન બુદ્ધસાસનેન.

અનાદરો નામ સઙ્ઘં વા ગણં વા પુગ્ગલં વા કમ્મં વા નાદિયતિ.

અપ્પટિકારો નામ ઉક્ખિત્તો અનોસારિતો.

અકતસહાયો નામ સમાનસંવાસકા ભિક્ખૂ વુચ્ચન્તિ સહાયા. સો તેહિ સદ્ધિં નત્થિ, તેન વુચ્ચતિ અકતસહાયોતિ.

તમનુવત્તેય્યાતિ યંદિટ્ઠિકો સો હોતિ યંખન્તિકો યંરુચિકો, સાપિ તંદિટ્ઠિકા હોતિ તંખન્તિકા તંરુચિકા.

સા ભિક્ખુનીતિ યા સા ઉક્ખિત્તાનુવત્તિકા ભિક્ખુની.

ભિક્ખુનીહીતિ અઞ્ઞાહિ ભિક્ખુનીહિ. યા પસ્સન્તિ યા સુણન્તિ તાહિ વત્તબ્બા – ‘‘એસો ખો, અય્યે, ભિક્ખુ સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તો ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરો અપ્પટિકારો અકતસહાયો. માય્યે, એતં ભિક્ખું અનુવત્તી’’તિ. દુતિયમ્પિ વત્તબ્બા. તતિયમ્પિ વત્તબ્બા. સચે પટિનિસ્સજ્જતિ, ઇચ્ચેતં કુસલં; નો ચે પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સુત્વા ન વદન્તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સા ભિક્ખુની સઙ્ઘમજ્ઝમ્પિ આકડ્ઢિત્વા વત્તબ્બા – ‘‘એસો ખો, અય્યે, ભિક્ખુ સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તો ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરો અપ્પટિકારો અકતસહાયો. માય્યે, એતં ભિક્ખું અનુવત્તી’’તિ. દુતિયમ્પિ વત્તબ્બા. તતિયમ્પિ વત્તબ્બા. સચે પટિનિસ્સજ્જતિ, ઇચ્ચેતં કુસલં. નો ચે પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. સા ભિક્ખુની સમનુભાસિતબ્બા. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, સમનુભાસિતબ્બા. બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૬૭૧. ‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં ભિક્ખું ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરં અપ્પટિકારં અકતસહાયં તમનુવત્તતિ, સા તં વત્થું ન પટિનિસ્સજ્જતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમનુભાસેય્ય તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો. અયં ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની સમગ્ગેન સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તં ભિક્ખું ધમ્મેન વિનયેન સત્થુસાસનેન અનાદરં અપ્પટિકારં અકતસહાયં તમનુવત્તતિ. સા તં વત્થું ન પટિનિસ્સજ્જતિ. સઙ્ઘો ઇત્થન્નામં ભિક્ખુનિં સમનુભાસતિ તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. યસ્સા અય્યાય ખમતિ ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા સમનુભાસના તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય, સા તુણ્હસ્સ; યસ્સા નક્ખમતિ, સા ભાસેય્ય.

‘‘દુતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ…પે….

‘‘સમનુભટ્ઠા સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની તસ્સ વત્થુસ્સ પટિનિસ્સગ્ગાય. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

ઞત્તિયા દુક્કટં, દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયા, કમ્મવાચા પરિયોસાને આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

અયમ્પીતિ પુરિમાયો ઉપાદાય વુચ્ચતિ.

પારાજિકા હોતીતિ સેય્યથાપિ નામ પુથુસિલા દ્વેધા ભિન્ના અપ્પટિસન્ધિકા હોતિ, એવમેવ ભિક્ખુની યાવતતિયં સમનુભાસનાય ન પટિનિસ્સજ્જન્તી અસ્સમણી હોતિ અસક્યધીતા. તેન વુચ્ચતિ પારાજિકા હોતીતિ.

અસંવાસાતિ સંવાસો નામ એકકમ્મં એકુદ્દેસો સમસિક્ખતા. એસો સંવાસો નામ. સો તાય સદ્ધિં નત્થિ. તેન વુચ્ચતિ અસંવાસાતિ.

૬૭૨. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા ન પટિનિસ્સજ્જતિ, આપત્તિ પારાજિકસ્સ.

અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૬૭૩. અનાપત્તિ અસમનુભાસન્તિયા, પટિનિસ્સજ્જન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાય…પે… આદિકમ્મિકાયાતિ.

તતિયપારાજિકં સમત્તં.