૨. દુતિયપારાજિકં
૬૬૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન સુન્દરીનન્દા ભિક્ખુની સાળ્હેન મિગારનત્તુના ગબ્ભિની હોતિ. યાવ ગબ્ભો તરુણો અહોસિ તાવ છાદેસિ. પરિપક્કે ગબ્ભે વિબ્ભમિત્વા વિજાયિ. ભિક્ખુનિયો થુલ્લનન્દં ભિક્ખુનિં એતદવોચું – ‘‘સુન્દરીનન્દા ખો, અય્યે, અચિરવિબ્ભન્તા વિજાતા. કચ્ચિ નો સા ભિક્ખુનીયેવ સમાના ગબ્ભિની’’તિ? ‘‘એવં, અય્યે’’તિ. ‘‘કિસ્સ પન ત્વં, અય્યે, જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેસિ ન ગણસ્સ આરોચેસી’’તિ? ‘‘યો એતિસ્સા અવણ્ણો મય્હેસો અવણ્ણો, યા એતિસ્સા અકિત્તિ મય્હેસા અકિત્તિ, યો એતિસ્સા અયસો મય્હેસો અયસો, યો એતિસ્સા અલાભો મય્હેસો અલાભો. ક્યાહં, અય્યે, અત્તનો અવણ્ણં અત્તનો અકિત્તિં અત્તનો અયસં અત્તનો અલાભં પરેસં આરોચેસ્સામી’’તિ? યા તા ભિક્ખુનિયો અપ્પિચ્છા…પે… તા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યા થુલ્લનન્દા જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેસ્સતિ ન ગણસ્સ આરોચેસ્સતી’’તિ! અથ ખો તા ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસું. ભિક્ખૂ [યે તે ભિક્ખૂ…પે… (?)] ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ભિક્ખુસઙ્ઘં સન્નિપાતાપેત્વા ભિક્ખૂ પટિપુચ્છિ – ‘‘સચ્ચં કિર, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેતિ [પટિચોદેસિ… આરોચેસીતિ (ક.)] ન ગણસ્સ આરોચેતી’’તિ [પટિચોદેસિ… આરોચેસીતિ (ક.)]? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ, ભિક્ખવે, થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેસ્સતિ ન ગણસ્સ આરોચેસ્સતિ! નેતં, ભિક્ખવે, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનિયો ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસન્તુ –
૬૬૫. ‘‘યા પન ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેય્ય ન ગણસ્સ આરોચેય્ય, યદા ચ સા ઠિતા વા અસ્સ ચુતા વા નાસિતા વા અવસ્સટા વા, સા પચ્છા એવં વદેય્ય – ‘પુબ્બેવાહં, અય્યે, અઞ્ઞાસિં એતં ભિક્ખુનિં એવરૂપા ચ એવરૂપા ચ સા ભગિનીતિ, નો ચ ખો અત્તના પટિચોદેસ્સં ન ગણસ્સ આરોચેસ્સ’ન્તિ, અયમ્પિ પારાજિકા હોતિ અસંવાસા વજ્જપ્પટિચ્છાદિકા’’તિ.
૬૬૬. યા પનાતિ યા યાદિસા…પે… ભિક્ખુનીતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતા ભિક્ખુનીતિ.
જાનાતિ નામ સામં વા જાનાતિ, અઞ્ઞે વા તસ્સા આરોચેન્તિ, સા વા આરોચેતિ.
પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નન્તિ અટ્ઠન્નં પારાજિકાનં અઞ્ઞતરં પારાજિકં અજ્ઝાપન્નં.
નેવત્તના પટિચોદેય્યાતિ ન સયં ચોદેય્ય.
ન ગણસ્સ આરોચેય્યાતિ ન અઞ્ઞાસં ભિક્ખુનીનં આરોચેય્ય.
યદા ચ સા ઠિતા વા અસ્સ ચુતા વાતિ ઠિતા નામ સલિઙ્ગે ઠિતા વુચ્ચતિ. ચુતા નામ કાલઙ્કતા વુચ્ચતિ. નાસિતા નામ સયં વા વિબ્ભન્તા હોતિ અઞ્ઞેહિ વા નાસિતા. અવસ્સટા નામ તિત્થાયતનં સઙ્કન્તા વુચ્ચતિ. સા પચ્છા એવં વદેય્ય – ‘‘પુબ્બેવાહં, અય્યે, અઞ્ઞાસિં એતં ભિક્ખુનિં એવરૂપા ચ એવરૂપા ચ સા ભગિની’’તિ.
નો ચ ખો અત્તના પટિચોદેસ્સન્તિ સયં વા ન ચોદેસ્સં.
ન ગણસ્સ આરોચેસ્સન્તિ ન અઞ્ઞાસં ભિક્ખુનીનં આરોચેસ્સં.
અયમ્પીતિ પુરિમાયો ઉપાદાય વુચ્ચતિ.
પારાજિકા હોતીતિ સેય્યથાપિ નામ પણ્ડુપલાસો બન્ધના પમુત્તો અભબ્બો હરિતત્થાય, એવમેવ ભિક્ખુની જાનં પારાજિકં ધમ્મં અજ્ઝાપન્નં ભિક્ખુનિં નેવત્તના પટિચોદેસ્સામિ ન ગણસ્સ આરોચેસ્સામીતિ ધુરં નિક્ખિત્તમત્તે અસ્સમણી હોતિ અસક્યધીતા. તેન વુચ્ચતિ પારાજિકા હોતીતિ.
અસંવાસાતિ સંવાસો નામ એકકમ્મં એકુદ્દેસો સમસિક્ખતા. એસો સંવાસો નામ. સો તાય સદ્ધિં નત્થિ. તેન વુચ્ચતિ અસંવાસાતિ.
૬૬૭. અનાપત્તિ ‘‘સઙ્ઘસ્સ ભણ્ડનં વા કલહો વા વિગ્ગહો વા વિવાદો વા ભવિસ્સતી’’તિ નારોચેતિ, ‘‘સઙ્ઘભેદો વા સઙ્ઘરાજિ વા ભવિસ્સતી’’તિ નારોચેતિ, ‘‘અયં કક્ખળા ફરુસા જીવિતન્તરાયં વા બ્રહ્મચરિયન્તરાયં વા કરિસ્સતી’’તિ નારોચેતિ, અઞ્ઞા પતિરૂપા ભિક્ખુનિયો અપસ્સન્તી નારોચેતિ, નચ્છાદેતુકામા નારોચેતિ, પઞ્ઞાયિસ્સતિ સકેન કમ્મેનાતિ નારોચેતિ, ઉમ્મત્તિકાય…પે… આદિકમ્મિકાયાતિ.
દુતિયપારાજિકં સમત્તં.