૨. વિલેખનસિક્ખાપદં

૪૩૮. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. [ઇદં વત્થુ ચૂળવ. ૩૨૦] તેન ખો પન સમયેન ભગવા ભિક્ખૂનં અનેકપરિયાયેન વિનયકથં કથેતિ, વિનયસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, વિનયપરિયત્તિયા વણ્ણં ભાસતિ, આદિસ્સ આદિસ્સ આયસ્મતો ઉપાલિસ્સ વણ્ણં ભાસતિ. ભિક્ખૂનં એતદહોસિ [ભિક્ખૂ ભગવા (સ્યા. ક.)] – ‘‘ભગવા ખો અનેકપરિયાયેન વિનયકથં કથેતિ, વિનયસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, વિનયપરિયત્તિયા વણ્ણં ભાસતિ, આદિસ્સ આદિસ્સ આયસ્મતો ઉપાલિસ્સ વણ્ણં ભાસતિ. હન્દ મયં, આવુસો, આયસ્મતો ઉપાલિસ્સ સન્તિકે વિનયં પરિયાપુણામા’’તિ, તે ચ બહૂ ભિક્ખૂ થેરા ચ નવા ચ મજ્ઝિમા ચ આયસ્મતો ઉપાલિસ્સ સન્તિકે વિનયં પરિયાપુણન્તિ.

અથ ખો છબ્બગ્ગિયાનં ભિક્ખૂનં એતદહોસિ – ‘‘એતરહિ ખો, આવુસો, બહૂ ભિક્ખૂ થેરા ચ નવા ચ મજ્ઝિમા ચ આયસ્મતો ઉપાલિસ્સ સન્તિકે વિનયં પરિયાપુણન્તિ. સચે ઇમે વિનયે પકતઞ્ઞુનો ભવિસ્સન્તિ અમ્હે યેનિચ્છકં યદિચ્છકં યાવદિચ્છકં આકડ્ઢિસ્સન્તિ પરિકડ્ઢિસ્સન્તિ. હન્દ મયં, આવુસો, વિનયં વિવણ્ણેમા’’તિ. અથ ખો છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ ભિક્ખૂ ઉપસઙ્કમિત્વા એવં વદન્તિ – ‘‘કિં પનિમેહિ ખુદ્દાનુખુદ્દકેહિ સિક્ખાપદેહિ ઉદ્દિટ્ઠેહિ, યાવદેવ કુક્કુચ્ચાય વિહેસાય વિલેખાય સંવત્તન્તી’’તિ! યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ વિનયં વિવણ્ણેસ્સન્તીતિ…પે… સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે, વિનયં વિવણ્ણેથાતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, મોઘપુરિસા, વિનયં વિવણ્ણેસ્સથ! નેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૪૩૯. ‘‘યો પન ભિક્ખુ પાતિમોક્ખે ઉદ્દિસ્સમાને એવં વદેય્ય – ‘કિં પનિમેહિ ખુદ્દાનુખુદ્દકેહિ સિક્ખાપદેહિ ઉદ્દિટ્ઠેહિ, યાવદેવ કુક્કુચ્ચાય વિહેસાય વિલેખાય સંવત્તન્તી’તિ, સિક્ખાપદવિવણ્ણકે પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૪૪૦. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

પાતિમોક્ખે ઉદ્દિસ્સમાનેતિ ઉદ્દિસન્તે વા ઉદ્દિસાપેન્તે વા સજ્ઝાયં વા કરોન્તે.

એવં વદેય્યાતિ – ‘‘કિં પનિમેહિ ખુદ્દાનુખુદ્દકેહિ સિક્ખાપદેહિ ઉદ્દિટ્ઠેહિ, યાવદેવ કુક્કુચ્ચાય વિહેસાય વિલેખાય સંવત્તન્તીતિ. ‘‘યે ઇમં પરિયાપુણન્તિ તેસં કુક્કુચ્ચં હોતિ, વિહેસા હોતિ, વિલેખા હોતિ, યે ઇમં ન પરિયાપુણન્તિ તેસં કુક્કુચ્ચં ન હોતિ વિહેસા ન હોતિ વિલેખા ન હોતિ. અનુદ્દિટ્ઠં ઇદં વરં, અનુગ્ગહિતં ઇદં વરં, અપરિયાપુટં ઇદં વરં, અધારિતં ઇદં વરં, વિનયો વા અન્તરધાયતુ, ઇમે વા ભિક્ખૂ અપકતઞ્ઞુનો હોન્તૂ’’તિ ઉપસમ્પન્નસ્સ વિનયં વિવણ્ણેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૪૪૧. ઉપસમ્પન્ને ઉપસમ્પન્નસઞ્ઞી વિનયં વિવણ્ણેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉપસમ્પન્ને વેમતિકો વિનયં વિવણ્ણેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉપસમ્પન્ને અનુપસમ્પન્નસઞ્ઞી વિનયં વિવણ્ણેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અઞ્ઞં ધમ્મં વિવણ્ણેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્નસ્સ વિનયં વા અઞ્ઞં વા ધમ્મં વિવણ્ણેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્ને ઉપસમ્પન્નસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્ને વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્ને અનુપસમ્પન્નસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૪૪૨. અનાપત્તિ ન વિવણ્ણેતુકામો, ‘‘ઇઙ્ઘ ત્વં સુત્તન્તે વા ગાથાયો વા અભિધમ્મં વા પરિયાપુણસ્સુ, પચ્છા વિનયં પરિયાપુણિસ્સસી’’તિ ભણતિ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

વિલેખનસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં દુતિયં.