૩. સભોજનસિક્ખાપદં

૨૭૯. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો સહાયકસ્સ ઘરં ગન્ત્વા તસ્સ પજાપતિયા સદ્ધિં સયનિઘરે [સયનીઘરે (સ્યા.)] નિસજ્જં કપ્પેસિ. અથ ખો સો પુરિસો યેનાયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં ઉપનન્દં સક્યપુત્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો પુરિસો પજાપતિં એતદવોચ – ‘‘દદેહાય્યસ્સ ભિક્ખ’’ન્તિ. અથ ખો સા ઇત્થી આયસ્મતો ઉપનન્દસ્સ સક્યપુત્તસ્સ ભિક્ખં અદાસિ. અથ ખો સો પુરિસો આયસ્મન્તં ઉપનન્દં સક્યપુત્તં એતદવોચ – ‘‘ગચ્છથ, ભન્તે, યતો અય્યસ્સ ભિક્ખા દિન્ના’’તિ. અથ ખો સા ઇત્થી સલ્લક્ખેત્વા – ‘‘પરિયુટ્ઠિતો અયં પુરિસો’’તિ, આયસ્મન્તં ઉપનન્દં સક્યપુત્તં એતદવોચ – ‘‘નિસીદથ, ભન્તે, મા અગમિત્થા’’તિ. દુતિયમ્પિ ખો સો પુરિસો…પે… તતિયમ્પિ ખો સો પુરિસો આયસ્મન્તં ઉપનન્દં સક્યપુત્તં એતદવોચ – ‘‘ગચ્છથ, ભન્તે, યતો અય્યસ્સ ભિક્ખા દિન્ના’’તિ. તતિયમ્પિ ખો સા ઇત્થી આયસ્મન્તં ઉપનન્દં સક્યપુત્તં એતદવોચ – ‘‘નિસીદથ, ભન્તે, મા અગમિત્થા’’તિ.

અથ ખો સો પુરિસો નિક્ખમિત્વા ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાપેસિ – ‘‘અયં, ભન્તે, અય્યો ઉપનન્દો મય્હં પજાપતિયા સદ્ધિં સયનિઘરે નિસિન્નો. સો મયા ઉય્યોજીયમાનો ન ઇચ્છતિ ગન્તું. બહુકિચ્ચા મયં બહુકરણીયા’’તિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો સભોજને કુલે અનુપખજ્જ નિસજ્જં કપ્પેસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર ત્વં, ઉપનન્દ, સભોજને કુલે અનુપખજ્જ નિસજ્જં કપ્પેસીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, સભોજને કુલે અનુપખજ્જ નિસજ્જં કપ્પેસ્સસિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૨૮૦. ‘‘યો પન ભિક્ખુ સભોજને કુલે અનુપખજ્જ નિસજ્જં કપ્પેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૨૮૧. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

સભોજનં નામ કુલં ઇત્થી ચેવ હોતિ પુરિસો ચ, ઇત્થી ચ પુરિસો ચ ઉભો અનિક્ખન્તા હોન્તિ, ઉભો અવીતરાગા.

અનુપખજ્જાતિ અનુપવિસિત્વા.

નિસજ્જં કપ્પેય્યાતિ મહલ્લકે ઘરે પિટ્ઠસઙ્ઘાટસ્સ [પિટ્ઠિસઙ્ઘાટસ્સ (સ્યા.)] હત્થપાસં વિજહિત્વા નિસીદતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ખુદ્દકે ઘરે પિટ્ઠિવંસં અતિક્કમિત્વા નિસીદતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૨૮૨. સયનિઘરે સયનિઘરસઞ્ઞી સભોજને કુલે અનુપખજ્જ નિસજ્જં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. સયનિઘરે વેમતિકો સભોજને કુલે અનુપખજ્જ નિસજ્જં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. સયનિઘરે નસયનિઘરસઞ્ઞી સભોજને કુલે અનુપખજ્જ નિસજ્જં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

નસયનિઘરે સયનિઘરસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. નસયનિઘરે વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. નસયનિઘરે નસયનિઘરસઞ્ઞી, અનાપત્તિ.

૨૮૩. અનાપત્તિ મહલ્લકે ઘરે પિટ્ઠસઙ્ઘાટસ્સ હત્થપાસં અવિજહિત્વા નિસીદતિ, ખુદ્દકે ઘરે પિટ્ઠિવંસં અનતિક્કમિત્વા નિસીદતિ, ભિક્ખુ દુતિયો હોતિ, ઉભો નિક્ખન્તા હોન્તિ, ઉભો વીતરાગા, નસયનિઘરે, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

સભોજનસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં તતિયં.