૪. રહોપટિચ્છન્નસિક્ખાપદં

૨૮૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો સહાયકસ્સ ઘરં ગન્ત્વા તસ્સ પજાપતિયા સદ્ધિં રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેસિ. અથ ખો સો પુરિસો ઉજ્ઝાયતિ ખિય્યતિ વિપાચેતિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ અય્યો ઉપનન્દો મય્હં પજાપતિયા સદ્ધિં રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેસ્સતી’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તસ્સ પુરિસસ્સ ઉજ્ઝાયન્તસ્સ ખિય્યન્તસ્સ વિપાચેન્તસ્સ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – કથઞ્હિ નામ આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો માતુગામેન સદ્ધિં રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેસ્સતીતિ…પે… સચ્ચં કિર ત્વં, ઉપનન્દ, માતુગામેન સદ્ધિં રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેસીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, માતુગામેન સદ્ધિં રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેસ્સસિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૨૮૫. ‘‘યો પન ભિક્ખુ માતુગામેન સદ્ધિં રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૨૮૬. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

માતુગામો નામ મનુસ્સિત્થી, ન યક્ખી ન પેતી ન તિરચ્છાનગતા, અન્તમસો તદહુજાતાપિ દારિકા, પગેવ મહત્તરી.

સદ્ધિન્તિ એકતો.

[પાચિ. ૨૦૦,૨૯૧; પારા. ૪૪૫,૪૫૪] રહો નામ ચક્ખુસ્સ રહો સોતસ્સ રહો. ચક્ખુસ્સ રહો નામ ન સક્કા હોતિ અક્ખિં વા નિખણીયમાને ભમુકં વા ઉક્ખિપીયમાને સીસં વા ઉક્ખિપીયમાને પસ્સિતું. સોતસ્સ રહો નામ ન સક્કા હોતિ પકતિકથા સોતું.

[પારા. ૪૪૫] પટિચ્છન્નં નામ આસનં કુટ્ટેન [કુડ્ડેન (સી. સ્યા.)] વા કવાટેન વા કિલઞ્જેન વા સાણિપાકારેન વા રુક્ખેન વા થમ્ભેન વા કોત્થળિયા [કોટ્ઠળિયા (સી. સ્યા.) કોત્થળિકાય (ક.)] વા, યેન કેનચિ પટિચ્છન્નં હોતિ.

નિસજ્જં કપ્પેય્યાતિ માતુગામે નિસિન્ને ભિક્ખુ ઉપનિસિન્નો વા હોતિ ઉપનિપન્નો વા, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ભિક્ખુ નિસિન્ને માતુગામો ઉપનિસિન્નો વા હોતિ ઉપનિપન્નો વા, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉભો વા નિસિન્ના હોન્તિ ઉભો વા નિપન્ના, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૨૮૭. માતુગામે માતુગામસઞ્ઞી રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. માતુગામે વેમતિકો રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. માતુગામે અમાતુગામસઞ્ઞી રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

યક્ખિયા વા પેતિયા વા પણ્ડકેન વા તિરચ્છાનગતાય વા મનુસ્સવિગ્ગહિત્થિયા વા સદ્ધિં રહો પટિચ્છન્ને આસને નિસજ્જં કપ્પેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અમાતુગામે માતુગામસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અમાતુગામે વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અમાતુગામે અમાતુગામસઞ્ઞી, અનાપત્તિ.

૨૮૮. અનાપત્તિ યો કોચિ વિઞ્ઞૂ પુરિસો દુતિયો હોતિ, તિટ્ઠતિ ન નિસીદતિ, અરહોપેક્ખો, અઞ્ઞવિહિતો નિસીદતિ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

રહોપટિચ્છન્નસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં ચતુત્થં.