૨. ઉય્યોજનસિક્ખાપદં

૨૭૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો ભાતુનો સદ્ધિવિહારિકં ભિક્ખું એતદવોચ – ‘‘એહાવુસો, ગામં પિણ્ડાય પવિસિસ્સામા’’તિ. તસ્સ અદાપેત્વા ઉય્યોજેસિ – ‘‘ગચ્છાવુસો, ન મે તયા સદ્ધિં કથા વા નિસજ્જા વા ફાસુ હોતિ, એકકસ્સ મે કથા વા નિસજ્જા વા ફાસુ હોતી’’તિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ ઉપકટ્ઠે કાલે નાસક્ખિ પિણ્ડાય ચરિતું, પટિક્કમનેપિ ભત્તવિસ્સગ્ગં ન સમ્ભાવેસિ, છિન્નભત્તો અહોસિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ આરામં ગન્ત્વા ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ આયસ્મા ઉપનન્દો સક્યપુત્તો ભિક્ખું – ‘એહાવુસો, ગામં પિણ્ડાય પવિસિસ્સામા’તિ તસ્સ અદાપેત્વા ઉય્યોજેસ્સતી’’તિ …પે… સચ્ચં કિર ત્વં, ઉપનન્દ, ભિક્ખું – ‘‘એહાવુસો, ગામં પિણ્ડાય પવિસિસ્સામા’’તિ તસ્સ અદાપેત્વા ઉય્યોજેસીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, ભિક્ખું – ‘‘એહાવુસો, ગામં પિણ્ડાય પવિસિસ્સામા’’તિ તસ્સ અદાપેત્વા ઉય્યોજેસ્સસિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૨૭૫. ‘‘યો પન ભિક્ખુ ભિક્ખું – ‘‘એહાવુસો, ગામં વા નિગમં વા પિણ્ડાય પવિસિસ્સામા’તિ તસ્સ દાપેત્વા વા અદાપેત્વા વા ઉય્યોજેય્ય – ‘ગચ્છાવુસો, ન મે તયા સદ્ધિં કથા વા નિસજ્જા વા ફાસુ હોતિ, એકકસ્સ મે કથા વા નિસજ્જા વા ફાસુ હોતી’તિ, એતદેવ પચ્ચયં કરિત્વા અનઞ્ઞં, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૨૭૬. યો પનાતિ યો, યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

ભિક્ખુન્તિ અઞ્ઞં ભિક્ખું.

એહાવુસો, ગામં વા નિગમં વાતિ ગામોપિ નિગમોપિ નગરમ્પિ, ગામો ચેવ નિગમો ચ.

તસ્સ દાપેત્વાતિ યાગું વા ભત્તં વા ખાદનીયં વા ભોજનીયં વા દાપેત્વા.

અદાપેત્વાતિ ન કિઞ્ચિ દાપેત્વા.

ઉય્યોજેય્યાતિ માતુગામેન સદ્ધિં હસિતુકામો કીળિતુકામો રહો નિસીદિતુકામો અનાચારં આચરિતુકામો એવં વદેતિ – ‘‘ગચ્છાવુસો, ન મે તયા સદ્ધિં કથા વા નિસજ્જા વા ફાસુ હોતિ, એકકસ્સ મે કથા વા નિસજ્જા વા ફાસુ હોતી’’તિ ઉય્યોજેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. દસ્સનૂપચારં વા સવનૂપચારં વા વિજહન્તસ્સ આપત્તિ દુક્કટસ્સ. વિજહિતે, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

એતદેવ પચ્ચયં કરિત્વા અનઞ્ઞન્તિ ન અઞ્ઞો કોચિ પચ્ચયો હોતિ ઉય્યોજેતું.

૨૭૭. ઉપસમ્પન્ને ઉપસમ્પન્નસઞ્ઞી ઉય્યોજેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉપસમ્પન્ને વેમતિકો ઉય્યોજેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉપસમ્પન્ને અનુપસમ્પન્નસઞ્ઞી ઉય્યોજેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

કલિસાસનં આરોપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્નં ઉય્યોજેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કલિસાસનં આરોપેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્ને ઉપસમ્પન્નસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્ને વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્ને અનુપસમ્પન્નસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૨૭૮. અનાપત્તિ ‘‘ઉભો એકતો ન યાપેસ્સામા’’તિ ઉય્યોજેતિ, ‘‘મહગ્ઘં ભણ્ડં પસ્સિત્વા લોભધમ્મં ઉપ્પાદેસ્સતી’’તિ ઉય્યોજેતિ, ‘‘માતુગામં પસ્સિત્વા અનભિરતિં ઉપ્પાદેસ્સતી’’તિ ઉય્યોજેતિ, ‘‘ગિલાનસ્સ વા ઓહિય્યકસ્સ વા વિહારપાલસ્સ વા યાગું વા ભત્તં વા ખાદનીયં વા ભોજનીયં વા નીહરા’’તિ ઉય્યોજેતિ, ન અનાચારં આચરિતુકામો, સતિ કરણીયે ઉય્યોજેતિ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

ઉય્યોજનસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં દુતિયં.