૧૦. ઉય્યોધિકસિક્ખાપદં

૩૨૨. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ દિરત્તતિરત્તં સેનાય વસમાના ઉય્યોધિકમ્પિ બલગ્ગમ્પિ સેનાબ્યૂહમ્પિ અનીકદસ્સનમ્પિ ગચ્છન્તિ. અઞ્ઞતરોપિ છબ્બગ્ગિયો ભિક્ખુ ઉય્યોધિકં ગન્ત્વા કણ્ડેન પટિવિદ્ધો હોતિ. મનુસ્સા તં ભિક્ખું ઉપ્પણ્ડેસું – ‘‘કચ્ચિ, ભન્તે, સુયુદ્ધં અહોસિ, કતિ તે લક્ખાનિ લદ્ધાની’’તિ? સો ભિક્ખુ તેહિ મનુસ્સેહિ ઉપ્પણ્ડીયમાનો મઙ્કુ અહોસિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ સમણા સક્યપુત્તિયા ઉય્યોધિકં દસ્સનાય આગચ્છિસ્સન્તિ! અમ્હાકમ્પિ અલાભા, અમ્હાકમ્પિ દુલ્લદ્ધં, યે મયં આજીવસ્સ હેતુ પુત્તદારસ્સ કારણા ઉય્યોધિકં આગચ્છામા’’તિ. અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ ઉય્યોધિકં દસ્સનાય ગચ્છિસ્સન્તી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે, ઉય્યોધિકં દસ્સનાય ગચ્છથાતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, મોઘપુરિસા, ઉય્યોધિકં દસ્સનાય ગચ્છિસ્સથ! નેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૩૨૩. ‘‘દિરત્તતિરત્તં ચે ભિક્ખુ સેનાય વસમાનો ઉય્યોધિકં વા બલગ્ગં વા સેનાબ્યૂહં વા અનીકદસ્સનં વા ગચ્છેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૩૨૪. દિરત્તતિરત્તં ચે ભિક્ખુ સેનાય વસમાનોતિ દ્વેતિસ્સો રત્તિયો વસમાનો.

ઉય્યોધિકં નામ યત્થ સમ્પહારો દિસ્સતિ.

બલગ્ગં નામ એત્તકા હત્થી, એત્તકા અસ્સા, એત્તકા રથા, એત્તકા પત્તી.

સેનાબ્યૂહં નામ ઇતો હત્થી હોન્તુ, ઇતો અસ્સા હોન્તુ, ઇતો રથા હોન્તુ, ઇતો પત્તિકા હોન્તુ.

અનીકં નામ હત્થાનીકં, અસ્સાનીકં, રથાનીકં, પત્તાનીકં. તયો હત્થી પચ્છિમં હત્થાનીકં, તયો અસ્સા પચ્છિમં અસ્સાનીકં, તયો રથા પચ્છિમં રથાનીકં, ચત્તારો પુરિસા સરહત્થા પત્તી પચ્છિમં પત્તાનીકં. દસ્સનાય ગચ્છતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. યત્થ ઠિતો પસ્સતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. દસ્સનૂપચારં વિજહિત્વા પુનપ્પુનં પસ્સતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

એકમેકં દસ્સનાય ગચ્છતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. યત્થ ઠિતો પસ્સતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. દસ્સનૂપચારં વિજહિત્વા પુનપ્પુનં પસ્સતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૩૨૫. અનાપત્તિ આરામે ઠિતો પસ્સતિ, ભિક્ખુસ્સ ઠિતોકાસં વા નિસિન્નોકાસં વા નિપન્નોકાસં વા આગન્ત્વા સમ્પહારો દિસ્સતિ, પટિપથં ગચ્છન્તો પસ્સતિ, સતિ કરણીયે ગન્ત્વા પસ્સતિ, આપદાસુ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

ઉય્યોધિકસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં દસમં.

અચેલકવગ્ગો પઞ્ચમો.

તસ્સુદ્દાનં –

પૂવં કથોપનન્દસ્સ, તયંપટ્ઠાકમેવ ચ;

મહાનામો પસેનદિ, સેનાવિદ્ધો ઇમે દસાતિ [અચેલકં ઉય્યોજઞ્ચ, સભોજનં દુવે રહો; સભત્તકઞ્ચ ભેસજ્જં, ઉય્યુત્તં સેનુય્યોધિકં].