૮. નાવાભિરુહનસિક્ખાપદં

૧૮૬. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં [એકનાવં (સ્યા.)] અભિરુહન્તિ. મનુસ્સા ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘યથેવ મયં સપજાપતિકા નાવાય [એકનાવાય (સ્યા.)] કીળામ, એવમેવિમે સમણા સક્યપુત્તિયા ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંવિધાય નાવાય કીળન્તી’’તિ! અસ્સોસું ખો ભિક્ખૂ તેસં મનુસ્સાનં ઉજ્ઝાયન્તાનં ખિય્યન્તાનં વિપાચેન્તાનં. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખૂ ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં અભિરુહિસ્સન્તી’’તિ…પે… ‘‘સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં અભિરુહથા’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, મોઘપુરિસા, ભિક્ખુનીહિ સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં અભિરુહિસ્સથ! નેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘યો પન ભિક્ખુ ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં [એકનાવં (સ્યા.)] અભિરુહેય્ય, ઉદ્ધંગામિનિં વા અધોગામિનિં વા, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૧૮૭. તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલા ભિક્ખૂ ચ ભિક્ખુનિયો ચ સાકેતા સાવત્થિં અદ્ધાનમગ્ગપ્પટિપન્ના હોન્તિ. અન્તરામગ્ગે નદી તરિતબ્બા [ઉત્તરિતબ્બા (સ્યા.)] હોતિ. અથ ખો તા ભિક્ખુનિયો તે ભિક્ખૂ એતદવોચું – ‘‘મયમ્પિ અય્યેહિ સદ્ધિં ઉત્તરિસ્સામા’’તિ. ‘‘ન, ભગિની, કપ્પતિ ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં અભિરુહિતું; તુમ્હે વા પઠમં ઉત્તરથ મયં વા ઉત્તરિસ્સામા’’તિ. ‘‘અય્યા, ભન્તે, અગ્ગપુરિસા. અય્યાવ પઠમં ઉત્તરન્તૂ’’તિ. અથ ખો તાસં ભિક્ખુનીનં પચ્છા ઉત્તરન્તીનં ચોરા અચ્છિન્દિંસુ ચ દૂસેસુઞ્ચ. અથ ખો તા ભિક્ખુનિયો સાવત્થિં ગન્ત્વા ભિક્ખુનીનં એતમત્થં આરોચેસું. ભિક્ખુનિયો ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસું. ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, તિરિયં તરણાય ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં અભિરુહિતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૧૮૮. ‘‘યો પન ભિક્ખુ ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં સંવિધાય એકં નાવં અભિરુહેય્ય ઉદ્ધંગામિનિં વા અધોગામિનિં વા, અઞ્ઞત્ર તિરિયં તરણાય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૮૯. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

ભિક્ખુની નામ ઉભતોસઙ્ઘે ઉપસમ્પન્ના.

સદ્ધિન્તિ એકતો.

સંવિધાયાતિ ‘‘અભિરુહામ, ભગિનિ, અભિરુહામાય્ય; અભિરુહામાય્ય, અભિરુહામ, ભગિનિ; અજ્જ વા હિય્યો વા પરે વા અભિરુહામા’’તિ સંવિદહતિ આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

ભિક્ખુનિયા અભિરુળ્હે ભિક્ખુ અભિરુહતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ભિક્ખુમ્હિ અભિરુળ્હે ભિક્ખુની અભિરુહતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ઉભો વા અભિરુહન્તિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

ઉદ્ધંગામિનિન્તિ ઉજ્જવનિકાય.

અધોગામિનિન્તિ ઓજવનિકાય.

અઞ્ઞત્ર તિરિયં તરણાયાતિ ઠપેત્વા તિરિયં તરણં.

કુક્કુટસમ્પાતે ગામે, ગામન્તરે ગામન્તરે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. અગામકે અરઞ્ઞે, અડ્ઢયોજને અડ્ઢયોજને આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૧૯૦. સંવિદહિતે સંવિદહિતસઞ્ઞી એકં નાવં અભિરુહતિ ઉદ્ધંગામિનિં વા અધોગામિનિં વા, અઞ્ઞત્ર તિરિયં તરણાય, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. સંવિદહિતે વેમતિકો એકં નાવં અભિરુહતિ ઉદ્ધંગામિનિં વા અધોગામિનિં વા, અઞ્ઞત્ર તિરિયં તરણાય, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. સંવિદહિતે અસંવિદહિતસઞ્ઞી એકં નાવં અભિરુહતિ ઉદ્ધંગામિનિં વા અધોગામિનિં વા, અઞ્ઞત્ર તિરિયં તરણાય, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

ભિક્ખુ સંવિદહતિ, ભિક્ખુની ન સંવિદહતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અસંવિદહિતે સંવિદહિતસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અસંવિદહિતે વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અસંવિદહિતે, અસંવિદહિતસઞ્ઞી, અનાપત્તિ.

૧૯૧. અનાપત્તિ તિરિયં તરણાય, અસંવિદહિત્વા અભિરુહન્તિ, ભિક્ખુની સંવિદહતિ, ભિક્ખુ ન સંવિદહતિ, વિસઙ્કેતેન અભિરુહન્તિ, આપદાસુ ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિસ્સાતિ.

નાવાભિરુહનસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં અટ્ઠમં.