૯. પરિપાચિતસિક્ખાપદં

૧૯૨. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. તેન ખો પન સમયેન થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની અઞ્ઞતરસ્સ કુલસ્સ કુલૂપિકા હોતિ નિચ્ચભત્તિકા. તેન ચ ગહપતિના થેરા ભિક્ખૂ નિમન્તિતા હોન્તિ. અથ ખો થુલ્લનન્દા ભિક્ખુની પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેન તં કુલં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા તં ગહપતિં એતદવોચ – ‘‘કિમિદં, ગહપતિ, પહૂતં ખાદનીયં ભોજનીયં પટિયત્ત’’ન્તિ? ‘‘થેરા મયા, અય્યે, નિમન્તિતા’’તિ. ‘‘કે પન તે, ગહપતિ, થેરા’’તિ? ‘‘અય્યો સારિપુત્તો અય્યો મહામોગ્ગલ્લાનો અય્યો મહાકચ્ચાનો અય્યો મહાકોટ્ઠિકો અય્યો મહાકપ્પિનો અય્યો મહાચુન્દો અય્યો અનુરુદ્ધો અય્યો રેવતો અય્યો ઉપાલિ અય્યો આનન્દો અય્યો રાહુલો’’તિ. ‘‘કિં પન ત્વં, ગહપતિ, મહાનાગે તિટ્ઠમાને ચેટકે નિમન્તેસી’’તિ?

‘‘કે પન તે, અય્યે, મહાનાગા’’તિ? ‘‘અય્યો દેવદત્તો અય્યો કોકાલિકો અય્યો કટમોદકતિસ્સકો [કટમોરકતિસ્સકો (સી.) કતમોરકતિસ્સકો (સ્યા.)] અય્યો ખણ્ડદેવિયા પુત્તો અય્યો સમુદ્દદત્તો’’તિ. અયં ચરહિ થુલ્લનન્દાય ભિક્ખુનિયા અન્તરા કથા વિપ્પકતા, અથ તે થેરા ભિક્ખૂ પવિસિંસુ. ‘‘સચ્ચં મહાનાગા ખો તયા, ગહપતિ, નિમન્તિતા’’તિ. ‘‘ઇદાનેવ ખો ત્વં, અય્યે, ચેટકે અકાસિ; ઇદાનિ મહાનાગે’’તિ. ઘરતો ચ નિક્કડ્ઢિ, નિચ્ચભત્તઞ્ચ પચ્છિન્દિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ દેવદત્તો જાનં ભિક્ખુનિપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં ભુઞ્જિસ્સતી’’તિ…પે… ‘‘સચ્ચં કિર ત્વં, દેવદત્ત, જાનં ભિક્ખુનિપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં ભુઞ્જસી’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, જાનં ભિક્ખુનિપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં ભુઞ્જિસ્સસિ. નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘યો પન ભિક્ખુ જાનં ભિક્ખુનિપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં ભુઞ્જેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૧૯૩. તેન ખો પન સમયેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ રાજગહા પબ્બજિતો ઞાતિકુલં અગમાસિ. મનુસ્સા – ‘‘ચિરસ્સમ્પિ ભદન્તો આગતો’’તિ સક્કચ્ચં ભત્તં અકંસુ. તસ્સ કુલસ્સ કુલૂપિકા ભિક્ખુની તે મનુસ્સે એતદવોચ – ‘‘દેથય્યસ્સ, આવુસો, ભત્ત’’ન્તિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ – ‘‘ભગવતા પટિક્ખિત્તં જાનં ભિક્ખુનિપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં ભુઞ્જિતુ’’ન્તિ કુક્કુચ્ચાયન્તો ન પટિગ્ગહેસિ. નાસક્ખિ પિણ્ડાય ચરિતું, છિન્નભત્તો અહોસિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ આરામં ગન્ત્વા ભિક્ખૂનં એતમત્થં આરોચેસિ. ભિક્ખૂ ભગવતો એતમત્થં આરોચેસું. અથ ખો ભગવા એતસ્મિં નિદાને એતસ્મિં પકરણે ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભે જાનં ભિક્ખુનિપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં ભુઞ્જિતું. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૧૯૪. ‘‘યો પન ભિક્ખુ જાનં ભિક્ખુનિપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં ભુઞ્જેય્ય, અઞ્ઞત્ર પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભા, પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૯૫. યો પનાતિ યો યાદિસો…પે… ભિક્ખૂતિ…પે… અયં ઇમસ્મિં અત્થે અધિપ્પેતો ભિક્ખૂતિ.

જાનાતિ નામ સામં વા જાનાતિ અઞ્ઞે વા તસ્સ આરોચેન્તિ સા વા આરોચેતિ.

ભિક્ખુની નામ ઉભતોસઙ્ઘે ઉપસમ્પન્ના.

પરિપાચેતિ નામ પુબ્બે અદાતુકામાનં અકત્તુકામાનં – ‘‘અય્યો ભાણકો, અય્યો બહુસ્સુતો, અય્યો સુત્તન્તિકો, અય્યો વિનયધરો, અય્યો ધમ્મકથિકો, દેથ અય્યસ્સ, કરોથ અય્યસ્સા’’તિ એસા પરિપાચેતિ નામ.

પિણ્ડપાતો નામ પઞ્ચન્નં ભોજનાનં અઞ્ઞતરં ભોજનં.

અઞ્ઞત્ર પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભાતિ ઠપેત્વા ગિહિસમારમ્ભં.

ગિહિસમારમ્ભો નામ ઞાતકા વા હોન્તિ પવારિતા વા પકતિપટિયત્તં વા.

અઞ્ઞત્ર પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભા ભુઞ્જિસ્સામીતિ પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૧૯૬. પરિપાચિતે પરિપાચિતસઞ્ઞી ભુઞ્જતિ, અઞ્ઞત્ર પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભા, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. પરિપાચિતે વેમતિકો ભુઞ્જતિ, અઞ્ઞત્ર પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. પરિપાચિતે અપરિપાચિતસઞ્ઞી ભુઞ્જતિ, અઞ્ઞત્ર પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભા, અનાપત્તિ. એકતોઉપસમ્પન્નાય પરિપાચિતં ભુઞ્જતિ, અઞ્ઞત્ર પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અપરિપાચિતે પરિપાચિતસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અપરિપાચિત્તે વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અપરિપાચિતે અપરિપાચિતસઞ્ઞી, અનાપત્તિ.

૧૯૭. અનાપત્તિ પુબ્બે ગિહિસમારમ્ભે, સિક્ખમાના પરિપાચેતિ, સામણેરી પરિપાચેતિ, પઞ્ચ ભોજનાનિ ઠપેત્વા સબ્બત્થ અનાપત્તિ, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

પરિપાચિતસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં નવમં.