૩. ઉજ્ઝાપનકસિક્ખાપદં

૧૦૩. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા દબ્બો મલ્લપુત્તો સઙ્ઘસ્સ સેનાસનઞ્ચ પઞ્ઞપેતિ ભત્તાનિ ચ ઉદ્દિસતિ. તેન ખો પન સમયેન મેત્તિયભૂમજકા [મેત્તિયભૂમ્મજકા (સી. સ્યા.)] ભિક્ખૂ નવકા ચેવ હોન્તિ અપ્પપુઞ્ઞા ચ. યાનિ સઙ્ઘસ્સ લામકાનિ સેનાસનાનિ તાનિ તેસં પાપુણન્તિ લામકાનિ ચ ભત્તાનિ. તે આયસ્મન્તં દબ્બં મલ્લપુત્તં ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાપેન્તિ – ‘‘છન્દાય દબ્બો મલ્લપુત્તો સેનાસનં પઞ્ઞપેતિ, છન્દાય ચ ભત્તાનિ ઉદ્દિસતી’’તિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ મેત્તિયભૂમજકા ભિક્ખૂ આયસ્મન્તં દબ્બં મલ્લપુત્તં ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાપેસ્સન્તી’’તિ…પે… ‘‘સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે, દબ્બં મલ્લપુત્તં ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાપેથા’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, મોઘપુરિસા, દબ્બં મલ્લપુત્તં ભિક્ખૂ ઉજ્ઝાપેસ્સથ! નેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘ઉજ્ઝાપનકે પાચિત્તિય’’ન્તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૧૦૪. તેન ખો પન સમયેન મેત્તિયભૂમજકા ભિક્ખૂ – ‘‘ભગવતા ઉજ્ઝાપનકં પટિક્ખિત્ત’’ન્તિ, ‘‘એત્તાવતા ભિક્ખૂ સોસ્સન્તી’’તિ [વિહેસિસ્સન્તીતિ (ઇતિપિ)] ભિક્ખૂનં સામન્તા આયસ્મન્તં દબ્બં મલ્લપુત્તં ખિય્યન્તિ – ‘‘છન્દાય દબ્બો મલ્લપુત્તો સેનાસનં પઞ્ઞપેતિ, છન્દાય ચ ભત્તાનિ ઉદ્દિસતી’’તિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ મેત્તિયભૂમજકા ભિક્ખૂ આયસ્મન્તં દબ્બં મલ્લપુત્તં ખિય્યિસ્સન્તી’’તિ…પે… ‘‘સચ્ચં કિર તુમ્હે, ભિક્ખવે, દબ્બં મલ્લપુત્તં ખિય્યથા’’તિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ તુમ્હે, મોઘપુરિસા, દબ્બં મલ્લપુત્તં ખિય્યિસ્સથ! નેતં, મોઘપુરિસા, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૧૦૫. ‘‘ઉજ્ઝાપનકે ખિય્યનકે પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૧૦૬. ઉજ્ઝાપનકં નામ ઉપસમ્પન્નં સઙ્ઘેન સમ્મતં સેનાસનપઞ્ઞાપકં વા ભત્તુદ્દેસકં વા યાગુભાજકં વા ફલભાજકં વા ખજ્જભાજકં વા અપ્પમત્તકવિસ્સજ્જકં વા અવણ્ણં કત્તુકામો, અયસં કત્તુકામો, મઙ્કુકત્તુકામો, ઉપસમ્પન્નં ઉજ્ઝાપેતિ વા ખિય્યતિ વા, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞી ઉજ્ઝાપનકે ખિય્યનકે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકો ઉજ્ઝાપનકે ખિય્યનકે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞી ઉજ્ઝાપનકે ખિય્યનકે આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

અનુપસમ્પન્નં ઉજ્ઝાપેતિ વા ખિય્યતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. ઉપસમ્પન્નં સઙ્ઘેન અસમ્મતં સેનાસનપઞ્ઞાપકં વા ભત્તુદ્દેસકં વા યાગુભાજકં વા ફલભાજકં વા ખજ્જભાજકં વા અપ્પમત્તકવિસ્સજ્જકં વા અવણ્ણં કત્તુકામો, અયસં કત્તુકામો, મઙ્કુકત્તુકામો, ઉપસમ્પન્નં વા અનુપસમ્પન્નં વા ઉજ્ઝાપેતિ વા ખિય્યતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અનુપસમ્પન્નં સઙ્ઘેન સમ્મતં વા અસમ્મતં વા સેનાસનપઞ્ઞાપકં વા ભત્તુદ્દેસકં વા યાગુભાજકં વા ફલભાજકં વા ખજ્જભાજકં વા અપ્પમત્તકવિસ્સજ્જકં વા અવણ્ણં કત્તુકામો, અયસં કત્તુકામો, મઙ્કુકત્તુકામો, ઉપસમ્પન્નં વા અનુપસમ્પન્નં વા ઉજ્ઝાપેતિ વા ખિય્યતિ વા, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞી આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૭. અનાપત્તિ પકતિયા છન્દા દોસા મોહા ભયા કરોન્તં ઉજ્ઝાપેતિ વા ખિય્યતિ વા, ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

ઉજ્ઝાપનકસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં તતિયં.