૨. અઞ્ઞવાદકસિક્ખાપદં

૯૪. તેન સમયેન બુદ્ધો ભગવા કોસમ્બિયં વિહરતિ ઘોસિતારામે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા છન્નો અનાચારં આચરિત્વા સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ – ‘‘કો આપન્નો, કિં આપન્નો, કિસ્મિં આપન્નો, કથં આપન્નો, કં ભણથ, કિં ભણથા’’તિ? યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ આયસ્મા છન્નો સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરિસ્સતિ – કો આપન્નો, કિં આપન્નો, કિસ્મિં આપન્નો, કથં આપન્નો, કં ભણથ, કિં ભણથા’’તિ…પે… સચ્ચં કિર ત્વં, છન્ન, સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરસિ – કો આપન્નો, કિં આપન્નો, કિસ્મિં આપન્નો, કથં આપન્નો, કં ભણથ, કિં ભણથાતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરિસ્સસિ – કો આપન્નો, કિં આપન્નો, કિસ્મિં આપન્નો, કથં આપન્નો, કં ભણથ, કિં ભણથાતિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા…પે… ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘તેન હિ, ભિક્ખવે, સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો અઞ્ઞવાદકં રોપેતુ. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, રોપેતબ્બં. બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૯૫. ‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો અઞ્ઞવાદકં રોપેય્ય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ. સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો અઞ્ઞવાદકં રોપેતિ. યસ્સાયસ્મતો ખમતિ છન્નસ્સ ભિક્ખુનો અઞ્ઞવાદકસ્સ રોપના, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.

‘‘રોપિતં સઙ્ઘેન છન્નસ્સ ભિક્ખુનો અઞ્ઞવાદકં. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

અથ ખો ભગવા આયસ્મન્તં છન્નં અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

‘‘અઞ્ઞવાદકે પાચિત્તિય’’ન્તિ.

એવઞ્ચિદં ભગવતા ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં હોતિ.

૯૬. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા છન્નો સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો ‘‘અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરન્તો – ‘‘આપત્તિં આપજ્જિસ્સામી’’તિ તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેતિ. યે તે ભિક્ખૂ અપ્પિચ્છા…પે… તે ઉજ્ઝાયન્તિ ખિય્યન્તિ વિપાચેન્તિ – ‘‘કથઞ્હિ નામ આયસ્મા છન્નો સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેસ્સતી’’તિ…પે… સચ્ચં કિર ત્વં, છન્ન, સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેસીતિ? ‘‘સચ્ચં, ભગવા’’તિ. વિગરહિ બુદ્ધો ભગવા…પે… કથઞ્હિ નામ ત્વં, મોઘપુરિસ, સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેસ્સસિ! નેતં, મોઘપુરિસ, અપ્પસન્નાનં વા પસાદાય…પે… વિગરહિત્વા…પે… ધમ્મિં કથં કત્વા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘તેન હિ, ભિક્ખવે, સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો વિહેસકં રોપેતુ. એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, રોપેતબ્બં. બ્યત્તેન ભિક્ખુના પટિબલેન સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

૯૭. ‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેતિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો વિહેસકં રોપેય્ય. એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, ભન્તે, સઙ્ઘો. અયં છન્નો ભિક્ખુ સઙ્ઘમજ્ઝે આપત્તિયા અનુયુઞ્જીયમાનો તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેતિ. સઙ્ઘો છન્નસ્સ ભિક્ખુનો વિહેસકં રોપેતિ. યસ્સાયસ્માતો ખમતિ છન્નસ્સ ભિક્ખુનો વિહેસકસ્સ રોપના, સો તુણ્હસ્સ; યસ્સ નક્ખમતિ, સો ભાસેય્ય.

‘‘રોપિતં સઙ્ઘેન છન્નસ્સ ભિક્ખુનો વિહેસકં. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

અથ ખો ભગવા આયસ્મન્તં છન્નં અનેકપરિયાયેન વિગરહિત્વા દુબ્ભરતાય…પે… એવઞ્ચ પન, ભિક્ખવે, ઇમં સિક્ખાપદં ઉદ્દિસેય્યાથ –

૯૮. ‘‘અઞ્ઞવાદકે વિહેસકે પાચિત્તિય’’ન્તિ.

૯૯. અઞ્ઞવાદકો નામ સઙ્ઘમજ્ઝે વત્થુસ્મિં વા આપત્તિયા વા અનુયુઞ્જીયમાનો તં ન કથેતુકામો તં ન ઉગ્ઘાટેતુકામો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ – ‘‘કો આપન્નો, કિં આપન્નો, કિસ્મિં આપન્નો, કથં આપન્નો, કં ભણથ, કિં ભણથા’’તિ. એસો અઞ્ઞવાદકો નામ.

વિહેસકો નામ સઙ્ઘમજ્ઝે વત્થુસ્મિં વા આપત્તિયા વા અનુયુઞ્જીયમાનો તં ન કથેતુકામો તં ન ઉગ્ઘાટેતુકામો તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેતિ. એસો વિહેસકો નામ.

૧૦૦. આરોપિતે અઞ્ઞવાદકે સઙ્ઘમજ્ઝે વત્થુસ્મિં વા આપત્તિયા વા અનુયુઞ્જીયમાનો તં ન કથેતુકામો તં ન ઉગ્ઘાટેતુકામો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ – ‘‘કો આપન્નો, કિં આપન્નો, કિસ્મિં આપન્નો, કથં આપન્નો, કં ભણથ, કિં ભણથા’’તિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. આરોપિતે વિહેસકે સઙ્ઘમજ્ઝે વત્થુસ્મિં વા આપત્તિયા વા અનુયુઞ્જીયમાનો તં ન કથેતુકામો તં ન ઉગ્ઘાટેતુકામો તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. રોપિતે અઞ્ઞવાદકે સઙ્ઘમજ્ઝે વત્થુસ્મિં વા આપત્તિયા વા અનુયુઞ્જીયમાનો તં ન કથેતુકામો તં ન ઉગ્ઘાટેતુકામો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરતિ – ‘‘કો આપન્નો, કિં આપન્નો, કિસ્મિં આપન્નો, કથં આપન્નો, કં ભણથ, કિં ભણથા’’તિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. રોપિતે વિહેસકે સઙ્ઘમજ્ઝે વત્થુસ્મિં વા આપત્તિયા વા અનુયુઞ્જીયમાનો તં ન કથેતુકામો તં ન ઉગ્ઘાટેતુકામો તુણ્હીભૂતો સઙ્ઘં વિહેસેતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ.

૧૦૧. ધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞી અઞ્ઞવાદકે વિહેસકે, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે વેમતિકો અઞ્ઞવાદકે વિહેસકે, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. ધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞી અઞ્ઞવાદકે વિહેસકે, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. અધમ્મકમ્મે ધમ્મકમ્મસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે વેમતિકો, આપત્તિ દુક્કટસ્સ. અધમ્મકમ્મે અધમ્મકમ્મસઞ્ઞી, આપત્તિ દુક્કટસ્સ.

૧૦૨. અનાપત્તિ અજાનન્તો પુચ્છતિ, ગિલાનો વા ન કથેતિ; ‘‘સઙ્ઘસ્સ ભણ્ડનં વા કલહો વા વિગ્ગહો વા વિવાદો વા ભવિસ્સતી’’તિ ન કથેતિ; ‘‘સઙ્ઘભેદો વા સઙ્ઘરાજિ વા ભવિસ્સતી’’તિ ન કથેતિ; ‘‘અધમ્મેન વા વગ્ગેન વા નકમ્મારહસ્સ વા કમ્મં કરિસ્સતી’’તિ ન કથેતિ; ઉમ્મત્તકસ્સ, આદિકમ્મિકસ્સાતિ.

અઞ્ઞવાદકસિક્ખાપદં નિટ્ઠિતં દુતિયં.