૯. અપરિનિપ્ફન્નકથાવણ્ણના

૯૧૭-૯૧૮. અનિચ્ચાદિકો ભાવોતિ અનિચ્ચસઙ્ખારપટિચ્ચસમુપ્પન્નતાદિકો ભાવો ધમ્મો પકતિ એતસ્સાતિ અત્થો. દુક્ખઞ્ઞેવ પરિનિપ્ફન્નન્તિ ‘‘દુક્ખસચ્ચં સન્ધાય પુચ્છા કતા, ન દુક્ખતામત્ત’’ન્તિ અયમત્થો વિઞ્ઞાયતિ ‘‘ન કેવલઞ્હિ પઠમસચ્ચમેવ દુક્ખ’’ન્તિ વચનેન. તથા સતિ પરવાદિના ચક્ખાયતનાદીનં અઞ્ઞેસઞ્ચ તંસરિક્ખકાનં ધમ્માનં પરિનિપ્ફન્નતા નાનુજાનિતબ્બા સિયા. કસ્મા? તેસમ્પિ હિ દુક્ખસચ્ચેન સઙ્ગહો, ન ઇતરસચ્ચેહિ. યઞ્હિ સમુદયસચ્ચતો નિબ્બત્તં, તં નિપ્પરિયાયતો દુક્ખસચ્ચં, ઇતરં સઙ્ખારદુક્ખતાય દુક્ખન્તિ ઇમમત્થં દસ્સેન્તો ‘‘ન કેવલઞ્હી’’તિઆદિમાહ. તત્થ ન હિ અનુપાદિન્નાનીતિ ઇમિના ચક્ખાયતનાદીનં સમુદયસચ્ચેન સઙ્ગહાભાવમાહ. લોકુત્તરાનીતિ ઇમિના નિરોધમગ્ગસચ્ચેહિ. યદિ એવમેત્થ યુત્તિ વત્તબ્બા, કિમેત્થ વત્તબ્બં? સભાવો હેસ પરવાદિવાદસ્સ, યદિદં પુબ્બેનાપરમસંસન્દનં. તથા હિ સો વિઞ્ઞૂહિ પટિક્ખિત્તો. તથા ચેવ તં અમ્હેહિ તત્થ તત્થ વિભાવિતં. એતન્તિ ‘‘રૂપં અપરિનિપ્ફન્નં, દુક્ખઞ્ઞેવ પરિનિપ્ફન્ન’’ન્તિ યદેતં તયા વુત્તં, એતં નો વત રે વત્તબ્બે. કસ્મા? રૂપસ્સ ચ દુક્ખત્તા. રૂપઞ્હિ અનિચ્ચં દુક્ખાધિટ્ઠાનઞ્ચ. તેન વુત્તં ‘‘યદનિચ્ચં તં દુક્ખં. સંખિત્તેન પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા દુક્ખા’’તિ ચ.

અપરિનિપ્ફન્નકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

તેવીસતિમવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

કથાવત્થુપકરણ-અનુટીકા સમત્તા.

નમો તસ્સ ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ