૯. પણીતભોજનસિક્ખાપદવણ્ણના

૨૫૭-૨૫૯. નવમે પણીતસંસટ્ઠાનિ ભોજનાનિ પણીતભોજનાનિ. યથા હિ આજઞ્ઞયુત્તો રથો ‘‘આજઞ્ઞરથો’’તિ વુચ્ચતિ, એવમિધાપિ પણીતસંસટ્ઠાનિ સત્તધઞ્ઞનિબ્બત્તાનિ ભોજનાનિ ‘‘પણીતભોજનાની’’તિ વુત્તાનિ. યેહિ પન પણીતેહિ સંસટ્ઠાનિ, તાનિ ‘‘પણીતભોજનાની’’તિ વુચ્ચન્તિ, તેસં પભેદદસ્સનત્થં ‘‘સેય્યથિદં, સપ્પિ નવનીત’’ન્તિઆદિ પાળિયં વુત્તં. ‘‘યેસં મંસં કપ્પતી’’તિ ઇદઞ્ચ પાચિત્તિયવત્થુપરિચ્છેદદસ્સનત્થં વુત્તં, ન પન કપ્પિયવત્થુપરિચ્છેદદસ્સનત્થં. ન હિ અકપ્પિયમંસસત્તાનં સપ્પિઆદીનિ ન કપ્પન્તિ. એકઞ્હિ મનુસ્સવસાતેલં ઠપેત્વા સબ્બેસં ખીરસપ્પિનવનીતવસાતેલેસુ અકપ્પિયં નામ નત્થિ. સપ્પિભત્તન્તિ એત્થ કિઞ્ચાપિ સપ્પિસંસટ્ઠં ભત્તં સપ્પિભત્તં, સપ્પિ ચ ભત્તઞ્ચ સપ્પિભત્તન્તિપિ વિઞ્ઞાયતિ, અટ્ઠકથાસુ પન ‘‘સાલિભત્તં વિય સપ્પિભત્તં નામ નત્થી’’તિ કારણં વત્વા દુક્કટસ્સેવ દળ્હતરં કત્વા વુત્તત્તા ન સક્કા અઞ્ઞં વત્તું. અટ્ઠકથાચરિયા એવ હિ ઈદિસેસુ ઠાનેસુ પમાણં.

મૂલન્તિ કપ્પિયભણ્ડં સન્ધાય વુત્તં. અનાપત્તીતિ વિસઙ્કેતત્તા સબ્બાહિયેવ આપત્તીહિ અનાપત્તિ. કેચિ પન ‘‘પાચિત્તિયેનેવ અનાપત્તિ વુત્તા, સૂપોદનવિઞ્ઞત્તિદુક્કટં પન હોતિયેવા’’તિ વદન્તિ, તં ન ગહેતબ્બં. કપ્પિયસપ્પિના અકપ્પિયસપ્પિનાતિ ચ ઇદં કપ્પિયાકપ્પિયમંસાનં વસેન વુત્તં, તસ્મા કપ્પિયમંસસપ્પિના અકપ્પિયમંસસપ્પિનાતિ એવમેત્થ અત્થો ગહેતબ્બો. નાનાવત્થુકાનીતિ સપ્પિનવનીતાદીનં વસેન વુત્તં.

૨૬૧. મહાનામસિક્ખાપદેન કારેતબ્બોતિ એત્થ –

‘‘અગિલાનેન ભિક્ખુના ચતુમાસપચ્ચયપવારણા સાદિતબ્બા અઞ્ઞત્ર પુનપવારણાય અઞ્ઞત્ર નિચ્ચપવારણાય, તતો ચે ઉત્તરિ સાદિયેય્ય, પાચિત્તિય’’ન્તિ (પાચિ. ૩૦૬) –

ઇદં મહાનામસિક્ખાપદં નામ. ઇમિના ચ સિક્ખાપદેન સઙ્ઘવસેન ગિલાનપચ્ચયપવારણાય પવારિતટ્ઠાને સચે તત્થ રત્તીહિ વા ભેસજ્જેહિ વા પરિચ્છેદો કતો હોતિ, એત્તકાયેવ રત્તિયો એત્તકાનિ વા ભેસજ્જાનિ વિઞ્ઞાપેતબ્બાનીતિ. અથ તતો રત્તિપરિયન્તતો વા ભેસજ્જપરિયન્તતો વા ઉત્તરિ ન ભેસજ્જકરણીયેન વા ભેસજ્જં અઞ્ઞભેસજ્જકરણીયેન વા અઞ્ઞં ભેસજ્જં વિઞ્ઞાપેન્તસ્સ પાચિત્તિયં વુત્તં. તસ્મા અગિલાનો ગિલાનસઞ્ઞી હુત્વા પઞ્ચ ભેસજ્જાનિ વિઞ્ઞાપેન્તો ન ભેસજ્જકરણીયેન ભેસજ્જં વિઞ્ઞાપેન્તો નામ હોતીતિ ‘‘મહાનામસિક્ખાપદેન કારેતબ્બો’’તિ વુત્તં. એતાનિ પાટિદેસનીયવત્થૂનીતિ પાળિયં આગતસપ્પિઆદીનિ સન્ધાય વુત્તં. પાળિયં અનાગતાનિ પન અકપ્પિયસપ્પિઆદીનિ ભિક્ખુનીનમ્પિ દુક્કટવત્થૂનીતિ વેદિતબ્બં. સૂપોદનવિઞ્ઞત્તિયન્તિ ભિક્ખૂનં પાચિત્તિયવત્થૂનિ ભિક્ખુનીનં પાટિદેસનીયવત્થૂનિ ચ ઠપેત્વા અવસેસવિઞ્ઞત્તિં સન્ધાય વુત્તં. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ. પણીતભોજનતા, અગિલાનતા, અકતવિઞ્ઞત્તિયા પટિલાભો, અજ્ઝોહરણન્તિ ઇમાનિ પનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ.

પણીતભોજનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.