સબ્બસઙ્કલનનયકથાવણ્ણના

૮૭૩. પરિવારે મુખાગતા કત્થપઞ્ઞત્તિવારાદયો અટ્ઠ વારા, તેયેવ પચ્ચય-સદ્દેન યોજેત્વા વુત્તા અટ્ઠપચ્ચયવારાતિ વિભઙ્ગદ્વયે વિસું વિસું દસ્સિતા સોળસ પરિવારા અસ્સાતિ સોળસપરિવારો, તસ્સ સોળસપરિવારસ્સ. સબ્બં સઙ્કલનં નયન્તિ સબ્બેસં વુત્તાનં સઙ્કલનનયાનં સઙ્ગહેતબ્બતો સબ્બં સઙ્કલભેદનં નયં.

૮૭૫. કાયિકા છબ્બિધાતિ પઠમપારાજિકાપત્તિ, કુટિકરણે પયોગે દુક્કટાપત્તિ, એકં પિણ્ડં અનાગતે થુલ્લચ્ચયાપત્તિ, તસ્મિં આગતે સઙ્ઘાદિસેસાપત્તિ, વિકાલભોજને પાચિત્તિયાપત્તિ, પઠમપાટિદેસનીયાપત્તીતિ છબ્બિધા.

તથા વાચસિકાપિ ચાતિ ચતુત્થપારાજિકા, કુટિયા કારાપને પુબ્બગતિયો, પદસોધમ્મપાચિત્તિયં, દવકમ્યતાય હીનેન ખુંસનં, તસ્સ દુબ્ભાસિતન્તિ તથા છબ્બિધા.

છાદેન્તસ્સ ચ તિસ્સોતિ ભિક્ખુનિયા વજ્જપટિચ્છાદિકાય પારાજિકં, ભિક્ખુનો સઙ્ઘાદિસેસછાદને પાચિત્તિયં, અત્તનો દુટ્ઠુલ્લચ્છાદને દુક્કટન્તિ તિસ્સો ચ.

પઞ્ચ સંસગ્ગપચ્ચયાતિ કાયસંસગ્ગે ભિક્ખુનિયા પારાજિકં, ભિક્ખુનો સઙ્ઘાદિસેસો, કાયેન કાયપટિબદ્ધે થુલ્લચ્ચયં, નિસ્સગ્ગિયેન કાયપટિબદ્ધે દુક્કટં, અઙ્ગુલિપતોદકે પાચિત્તિયન્તિ કાયસંસગ્ગપચ્ચયા પઞ્ચ આપત્તિયો.

૮૭૭. ભિક્ખુનિયા વજ્જપટિચ્છાદિકાય પારાજિકં, ભિક્ખુસ્સ સઙ્ઘાદિસેસપટિચ્છાદકસ્સ પાચિત્તિયન્તિ દુટ્ઠુલ્લચ્છાદને દુવે.

૮૭૯. ‘‘ગામન્તરે ચતસ્સોવા’’તિઆદિ પટિનિદ્દેસતો ચ વિઞ્ઞાયતિ.

૮૮૧. વજન્તિયાતિ ગચ્છન્તિયા.

૮૮૫. યા પન ભિક્ખુની રત્તન્ધકારે અપ્પદીપે હત્થપાસે પુરિસેન સદ્ધિં યદિ સલ્લપેય્ય, તસ્સા પાચિત્તિ. દૂરે ઠિતા હત્થપાસં વિજહિત્વા ઠિતા વદેય્ય ચે, દુક્કટમેવાતિ યોજના.

૮૮૬. યા પન ભિક્ખુની છન્ને પટિચ્છન્નટ્ઠાને દિવા પુરિસેન સદ્ધિં અસ્સ પુરિસસ્સ હત્થપાસે ઠિતા વદેય્ય સલ્લપેય્ય, તસ્સા પાચિત્તિ. હત્થપાસં વિજહિત્વા વદેય્ય ચે, દુક્કટમેવાતિ યોજના.

૮૯૧. સનિસ્સગ્ગા ચ પાચિત્તીતિ નિસ્સજ્જનવિનયકમ્મસહિતાયેવ પાચિત્તિ.

૮૯૩. ઇધ ઇમસ્મિં સાસને.

૮૯૬. દુવિન્નન્તિ દ્વિન્નં.

૮૯૮. સમાનસંવાસકભૂમિ નામ પકતત્તસ્સ ભિક્ખુનો સમાનલદ્ધિકસ્સ એકસીમાયં ઠિતભાવો. નાનાપદં પુબ્બં એતિસ્સાતિ નાનાપદપુબ્બિકા, નાનાસંવાસકભૂમીતિ અત્થો. ઉક્ખિત્તનાનાલદ્ધિકનાનાસીમગતા નાનાસંવાસકભૂમિ. ઇમા દ્વેયેવ સંવાસકભૂમિયો હિ મહેસિના કારુણિકેન વુત્તાતિ યોજના.

૮૯૯. દુવિન્નન્તિ પારિવાસિકમાનત્તચારીનં દ્વિન્નં પુગ્ગલાનં. દ્વયાતીતેનાતિ કામસુખલ્લિકાનુયોગઅત્તકિલમથાનુયોગસઙ્ખાતં અન્તદ્વયં અતિક્કમ્મ મજ્ઝિમાય પટિપદાય ઠિતેન. અથ વા સસ્સતુચ્છેદદ્વયં અતિક્કન્તેન.

૯૦૦. ‘‘દ્વઙ્ગુલપબ્બપરમં આદાતબ્બ’’ન્તિ ચ તથેવ ‘‘દ્વઙ્ગુલં વા દુમાસં વા’’તિ ચ દ્વઙ્ગુલા દુવે પઞ્ઞત્તાતિ યોજના.

૯૦૫. આણત્તિયા મનુસ્સમારણં, આણત્તિયા અદિન્નાદાનમ્પીતિ યોજના.

૯૦૭. તિસ્સો ઓભાસનાયિમાતિ ઇમા તિસ્સો મેથુનાધિપ્પાયપ્પકાસના.

૯૦૮. સઙ્ઘાદિસેસો એવ સઙ્ઘાદિસેસતા.

૯૧૦. વનપ્પતિ નામ પુપ્ફં વિના ફલન્તી નિગ્રોધઉદુમ્બરઅસ્સત્થપિલક્ખકાદિરુક્ખજાતિ, ઇધ પન વનજેટ્ઠો રક્ખિતગોપિતચેતિયરુક્ખો વનપ્પતીતિ અધિપ્પાયો. થુલ્લતાતિ થુલ્લચ્ચયં.

૯૧૨. વિસ્સટ્ઠીતિ વિસ્સજ્જિ સમ્ભવધાતુ. છડ્ડનેતિ ઉપક્કમિત્વા મોચને. ‘‘હરિતે ઉચ્ચારં પસ્સાવં છડ્ડને’’તિ પદચ્છેદો.

૯૧૩. કિં પમાણમેતાસન્તિ કિત્તકા.

૯૧૫. ભિક્ખુ ભિક્ખુનિયા સદ્ધિન્તિ એત્થ ભિક્ખૂતિ સામિવચનપ્પસઙ્ગે પચ્ચત્તં, ભિક્ખુનોતિ અત્થો. ગાથાબન્ધવસેન વા વણ્ણલોપો.

૯૧૮. દુતિયાય હત્થપાસકં.

૯૨૨. ‘‘યાવતતિયકે તિસ્સો આપત્તિયો’’તિ (પરિ. અટ્ઠ. ૪૭૬ અત્થતો સમાનં) પદસ્સ નિદ્દેસે ‘‘થુલ્લચ્ચયં સિયા સઙ્ઘ-ભેદકસ્સાનુવત્તિનો’’તિ પઠન્તિ. ‘‘તિણ્ણં સઙ્ઘભેદાનુવત્તાકાનં કોકાલિકાદીનં સઙ્ઘાદિસેસો’’તિ અટ્ઠકથાયં વુત્તત્તા તથા પાઠો ન ગહેતબ્બો.

૯૨૩. યાવતતિયકેતિ તિણ્ણં પૂરણી તતિયા, કમ્મવાચા, યાવતતિયાય કમ્મવાચાય પરિયોસાને આપજ્જિતબ્બા આપત્તિ યાવતતિયકા નામ.

૯૨૬. ‘‘અવસ્સુતસ્સ…પે… કિઞ્ચી’’તિ ઇદં ગરુકાપત્તિયા વત્થુદસ્સનં. ‘‘સબ્બં મંસં અકપ્પિય’’ન્તિ ઇદં થુલ્લચ્ચયદુક્કટાનં વત્થુદસ્સનં.

૯૨૭. ‘‘વિઞ્ઞાપેત્વાન…પે… ભોજનમ્પિ ચા’’તિ ઇદં પાટિદેસનીયવત્થુદસ્સનં. ‘‘લસુણમ્પિ ચા’’તિ ઇદં પાચિત્તિયવત્થુદસ્સનં. ‘‘એકતો અજ્ઝોહરન્તિયા’’તિ પદચ્છેદો.

૯૩૦. રત્તચિત્તેન ઇત્થિયા અઙ્ગજાતં ઓલોકેન્તસ્સ દુક્કટં વુત્તન્તિ યોજના.

૯૩૧. સમ્માવત્તનાવ સમ્માવત્તનકા. તેચત્તાલીસ વત્તના દ્વાસીતિક્ખન્ધકવત્તાનં પરિપૂરણટ્ઠાને દસ્સિતા.

૯૩૨. અદસ્સનઅપટિકમ્મે આપન્નાપત્તિયા દુવે પુગ્ગલા, પાપિકાય દિટ્ઠિયા અપ્પટિનિસ્સગ્ગે આપન્નાપત્તિયા એકોતિ ઇમે તયો ઉક્ખિત્તપુગ્ગલા.

૯૩૪. દૂસકોતિ ભિક્ખુનિદૂસકો. કણ્ટકોતિ કણ્ટકસામણેરો.

૯૩૭. દદેય્યચ્ચેવમાદિકાતિ ઞત્તિકાલે ‘‘સઙ્ઘો દદેય્યા’’તિઆદિભેદા ઞત્તિકપ્પના, ઞત્તિકિરિયાતિ અત્થો. દેતિ સઙ્ઘો કરોતીતિઆદીતિ કમ્મવાચાકાલે ‘‘સઙ્ઘો દેતી’’તિ વા ‘‘કરોતી’’તિ વા આદિભેદા વચનકમ્મસ્સ અનિટ્ઠિતત્તા વિપ્પકતપચ્ચુપ્પન્નં નામ સિયા.

૯૩૮. દિન્નં કતં પનિચ્ચાદીતિ કમ્મવાચાય નિટ્ઠિતાય ‘‘દિન્નં સઙ્ઘેના’’તિ વા ‘‘કતં સઙ્ઘેના’’તિ વાતિઆદિવચનં અતીતકરણં નામ સિયા.

૯૩૯. સઙ્ઘેતિ સઙ્ઘમજ્ઝે.

‘‘કારણેહિ પન દ્વીહિ, સઙ્ઘો ભિજ્જતિ નઞ્ઞથા’’તિ કસ્મા વુત્તં, નનુ ‘‘પઞ્ચહુપાલિ, આકારેહિ સઙ્ઘો ભિજ્જતિ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? કમ્મેન, ઉદ્દેસેન, વોહરન્તો, અનુસ્સાવનેન, સલાકગ્ગાહેના’’તિ (પરિ. ૪૫૮) વુત્તત્તા, અટ્ઠકથાયઞ્ચ (પરિ. અટ્ઠ. ૪૫૮) ‘‘પઞ્ચહિ કારણેહી’’તિ વચનતો ચ ઇધ ઇમેહિ દ્વીહેવ કારણેહિ સઙ્ઘભેદકથનં અયુત્તન્તિ? વુચ્ચતે – નાયુત્તં પુબ્બપયોગકારકવસેન વુત્તત્તા. તથા હિ અટ્ઠકથાયં –

‘‘કમ્મેનાતિ અપલોકનાદીસુ ચતૂસુ કમ્મેસુ અઞ્ઞતરેન કમ્મેન. ઉદ્દેસેનાતિ પઞ્ચસુ પાતિમોક્ખુદ્દેસેસુ અઞ્ઞતરેન ઉદ્દેસેન. વોહરન્તોતિ કથયન્તો, તાહિ તાહિ ઉપપત્તીહિ ‘અધમ્મં ધમ્મો’તિઆદીનિ અટ્ઠારસ ભેદકરવત્થૂનિ દીપેન્તો. અનુસ્સાવનેનાતિ ‘નનુ તુમ્હે જાનાથ મય્હં ઉચ્ચાકુલા પબ્બજિતભાવં, બહુસ્સુતભાવઞ્ચ, માદિસો નામ ઉદ્ધમ્મં ઉબ્બિનયં સત્થુસાસનં કરેય્યાતિ ચિત્તે ઉપ્પાદેતું તુમ્હાકં યુત્તં, કિં મય્હં અવીચિ નીલુપ્પલવનમિવ સીતલો, કિમહં અપાયતો ન ભાયામી’તિઆદિના નયેન કણ્ણમૂલે વચીભેદં કત્વા અનુસ્સાવનેન. સલાકગ્ગાહેનાતિ એવં અનુસ્સાવેત્વા તેસં ચિત્તં ઉપત્થમ્ભેત્વા અનિવત્તિધમ્મે કત્વા ‘ગણ્હથ ઇમં સલાક’ન્તિ સલાકગ્ગાહેન.

‘‘એત્થ ચ કમ્મમેવ, ઉદ્દેસો વા પમાણં, વોહારાનુસ્સાવનસલાકગ્ગાહા પન પુબ્બભાગા. અટ્ઠારસવત્થુદીપનવસેન હિ વોહરન્તે તત્થ રુચિજનનત્થં અનુસ્સાવેત્વા સલાકાય ગહિતાયપિ અભિન્નોવ હોતિ સઙ્ઘો. યદા પન એવં ચત્તારો વા અતિરેકે વા સલાકં ગાહેત્વા આવેણિકં કમ્મં વા ઉદ્દેસં વા કરોતિ, તદા સઙ્ઘો ભિન્નો નામ હોતી’’તિ (પરિ. અટ્ઠ. ૪૫૮) –

વુત્તત્તા સલાકગ્ગાહકમ્માનિ દ્વે પધાનકારણાનીતિ ઇધ તાનેવ દસ્સિતાનિ.

નનુ ચ સલાકગ્ગાહોપિ સઙ્ઘભેદસ્સ પુબ્બભાગો વુત્તો, ઉદ્દેસકમ્માનેવ પધાનભાવેન વુત્તાનિ, તસ્મા કથમસ્સ સલાકગ્ગાહસ્સ પધાનકારણભાવોતિ? વુચ્ચતે – ઉદ્દેસકમ્માનિપિ સલાકગ્ગાહે સિદ્ધે અવસ્સમ્ભવનતો અત્થસાધનપયોગેન વિના અસિદ્ધાનેવ હોન્તીતિ સો પધાનભાવેન ઇધ ગહિતો, ઉદ્દેસો પન પઞ્ઞત્તકમ્મપુબ્બઙ્ગમત્તા કમ્મેનેવ સઙ્ગહિતોતિ ઇધ વિસું ન વુત્તોતિ દટ્ઠબ્બં.

૯૪૧. પયુત્તાયુત્તવાચાયાતિ પચ્ચયુપ્પાદનત્થાય પયુત્તા ચ સા સક્યપુત્તિયભાવસ્સ અયુત્તા અનનુરૂપા ચાતિ પયુત્તાયુત્તા, સાયેવ વાચાતિ પયુત્તાયુત્તવાચા, તાય.

૯૪૪. યા ભિક્ખુની વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જતિ, તસ્સા ચ પાટિદેસનીયં સિયાતિ યોજના.

૯૪૫. અનામયોતિ અગિલાનો.

૯૪૬. ‘‘દસસતાની’’તિઆદિગાથાય રત્તીનન્તિ એત્થ ‘‘સત’’ન્તિ સેસો. છાદનકિરિયાય અચ્ચન્તસંયોગે ઉપયોગવચનં. દસસતાનિ આપત્તિયો રત્તીનં સતં છાદેત્વાતિ યોજના. એવં કત્તબ્બયોજનાયં –

‘‘દસ સતં રત્તિસતં, આપત્તિયો છાદયિત્વાન;

દસ રત્તિયો વસિત્વાન, મુચ્ચેય્ય પારિવાસિકો’’તિ. (પરિ. ૪૭૭) –

અયં પરિવારગાથાપમાણં. એકદિવસં સતંસઙ્ઘાદિસેસાપત્તિયો આપજ્જિત્વા દસદિવસે છાદનવસેન સતંદિવસે સહસ્સસઙ્ઘાદિસેસાપત્તિયો છાદયિત્વાતિ અત્થો. અયમેત્થ સઙ્ખેપત્થો – યો દસદિવસે સતં સઙ્ઘાદિસેસા આપત્તિયો આપજ્જિત્વા દસદિવસે પટિચ્છાદેતિ, તેન રત્તિસતં આપત્તિસહસ્સં પટિચ્છાદિતં હોતીતિ. દસ રત્તિયો વસિત્વાનાતિ ‘‘સબ્બાવ તા આપત્તિયો દસાહપટિચ્છન્ના’’તિ પરિવાસં યાચિત્વા દસ રત્તિયો વસિત્વાતિ અત્થો. મુચ્ચેય્ય પારિવાસિકોતિ પરિવાસં વસન્તો ભિક્ખુ અત્તના વસિતબ્બપરિવાસતો મુચ્ચેય્ય, મુત્તો ભવેય્યાતિ અત્થો.

૯૪૭. પારાજિકાનિ અટ્ઠેવાતિ અગ્ગહિતગ્ગહણેન. તેવીસ ગરુકાતિ ભિક્ખૂહિ અસાધારણા ભિક્ખુનીનં દસ, ભિક્ખુનીહિ અસાધારણા ભિક્ખૂનં છ, ઉભિન્નં સાધારણા સત્તાતિ એવં તેવીસ સઙ્ઘાદિસેસા.

૯૪૮. વુત્તાનીતિ યથાવુત્તાનિ નિસ્સગ્ગિયાનિ. દ્વેચત્તાલીસ હોન્તીતિ ભિક્ખુવિભઙ્ગાગતા તિંસ, ભિક્ખૂહિ અસાધારણા ભિક્ખુનીનં આદિતો દ્વાદસ ચાતિ દ્વાચત્તાલીસ નિસ્સગ્ગિયાનિ હોન્તિ. અટ્ઠાસીતિસતં પાચિત્તિયા પુબ્બે દસ્સિતાવ.

૯૪૯. સુસિક્ખેનાતિ સુટ્ઠુ સિક્ખિતઅધિસીલાદિતિવિધસિક્ખેન ભગવતા.

૯૫૦. સુપઞ્ઞેનાતિ સોભણા દસબલચતુવેસારજ્જછઅસાધારણાદયો પઞ્ઞા યસ્સ સો સુપઞ્ઞો, તેન. યસસ્સિનાતિ અટ્ઠઅરિયપુગ્ગલસમૂહસઙ્ખાતપરિવારયસા ચ સબ્બલોકબ્યાપકગુણઘોસસઙ્ખાતકિત્તિયસા ચ તેન સમન્નાગતત્તા યસસ્સિના. અડ્ઢુડ્ઢાનિ સતાનિ ભવન્તીતિ યથાદસ્સિતગણનાય પિણ્ડવસેન પઞ્ઞાસાધિકાનિ તીણિ સતાનિ ભવન્તીતિ અત્થો. સુપઞ્ઞેન યસસ્સિના ગોતમેન પઞ્ઞત્તાનિ સબ્બાનિ સિક્ખાપદાનિ અડ્ઢુડ્ઢાનિ સતાનિ ભવન્તીતિ યોજના.

૯૫૧. એતેસુ સિક્ખાપદેસુ યો સારભૂતો વિનિચ્છયો વત્તબ્બો, સો સકલો મયા સમાસેન સબ્બથા સબ્બાકારેન વુત્તોતિ યોજના.

૯૫૨. ઇદં ઉત્તરં નામ પકરણં.

૯૫૩. તસ્માતિ મયા વિચારેત્વા વુત્તત્તાવ. અત્થેતિ વચનત્થભાવત્થાદિભેદે અત્થે વા. અક્ખરબન્ધે વાતિ અક્ખરસઙ્ખાતપદબન્ધે વા. વિઞ્ઞાસસ્સ કમેપિ વાતિ ઉદ્દેસવસેન ગન્થનિક્ખેપસ્સ કમેપિ. કઙ્ખા ન કાતબ્બાતિ ‘‘યથાઅધિપ્પેતસ્સ ઇદં વાચકં નુ ખો, અવાચક’’ન્તિ વા ‘‘ઇદમયુત્તં નુ ખો, યુત્ત’’ન્તિ વા ‘‘ઇદમધિકં નુ ખો, ઊન’’ન્તિ વા ‘‘ઇદમઘટ્ટિતક્કમં નુ ખો, ઘટ્ટિતક્કમ’’ન્તિ વા ‘‘ઇદં વિરુદ્ધસમયં નુ ખો, અવિરુદ્ધસમય’’ન્તિ વા ‘‘ઇદં દુરુત્તં નુ ખો, સુવુત્ત’’ન્તિ વા ‘‘ઇદં સત્થકં નુ ખો, નિરત્થક’’ન્તિ વા કઙ્ખા વિમતિ યેન કેનચિ ન કાતબ્બા. બહુમાનતાતિ ‘‘વિનયો સંવરત્થાયા’’તિઆદિના (પરિ. ૩૬૬) નિદ્દિટ્ઠપયોજનપરમ્પરાય મૂલકારણત્તા મહતી સમ્માના કાતબ્બાતિ અત્થો.

૯૫૪. યો ભિક્ખુ સઉત્તરં ઉત્તરપકરણેન સહિતં વિનયસ્સવિનિચ્છયં નામ પકરણં જાનાતિ ધમ્મતો ચેવ અત્થતો ચ વિનિચ્છયતો ચ સબ્બથા અવબુજ્ઝતિ, સો ભિક્ખુ અત્તના સિક્ખિતબ્બાય સિક્ખાય સબ્બસો વિઞ્ઞાતત્તા સિક્ખાપકેન આચરિયેન વિનાપિ સિક્ખિતું સમત્થોતિ. નિસ્સયં વિમુઞ્ચિત્વાતિ આચરિયુપજ્ઝાયે નિસ્સાય વાસં મુઞ્ચિત્વા. યથાકામઙ્ગતો સિયાતિ યાદિસા યાદિસા અત્તના ગામિતા, તત્થ તત્થ ગમનારહો ભવેય્યાતિ અત્થો.

૯૫૫. નિસ્સયં દાતુકામેન. સહ વિભઙ્ગેન સવિભઙ્ગં. સહ માતિકાય સમાતિકં. ઇદં સઉત્તરં વિનયવિનિચ્છયપકરણં સુટ્ઠુ વાચુગ્ગતં કત્વા ગન્થતો સુટ્ઠુ પગુણં વાચુગ્ગતં કત્વા અત્થતો, વિનિચ્છયતો ચ સમ્મા જાનિત્વા એવં દાતબ્બન્તિ યોજના.

૯૫૬-૭. યો ભિક્ખુ ઇમં સઉત્તરં વિનયવિનિચ્છયપકરણં વાચાય પઠતિ, મનસા ચિન્તેતિ, અઞ્ઞેહિ વુચ્ચમાનં સુણાતિ, અત્થં પરિપુચ્છતિ, પરં વાચેતિ, નિચ્ચં અત્થં ઉપપરિક્ખતિ યથાપરિપુચ્છિતમત્થં હેતુઉદાહરણપવત્તિવસેન ઉપગન્ત્વા સમન્તતો ઇક્ખતિ પઞ્ઞાય નિયમેતિ વવત્થપેતિ, તસ્સ પન ભિક્ખુસ્સ વિનયનિસ્સિતા સબ્બેવ અત્થા આપત્તાનાપત્તિકપ્પિયાકપ્પિયાદિપભેદા સબ્બે અત્થા હત્થે આમલકં વિય કરતલે અમલમણિરતનં વિય ઉપટ્ઠહન્તિ પાકટા ભવન્તીતિ યોજના. નત્થિ એતસ્સ મલન્તિ અમલં, અમલમેવ આમલકન્તિ મણિરતનં વુચ્ચતિ.

૯૫૮. નત્થિ એતેસં બુદ્ધીતિ અબુદ્ધી, અબુદ્ધી ચ તે જના ચાતિ અબુદ્ધિજના, અબુદ્ધિજનાનં સારં અવસારં ઓસીદનં દદાતિ આદદાતિ કરોતીતિ અબુદ્ધિજનસારદં, બુદ્ધિવિરહિતાનં અગાધં ગમ્ભીરં. તેહિ અલદ્ધપતિટ્ઠં અમતસાગરં સદ્દત્થરસામતસ્સ, નિબ્બાનામતસ્સ વા પટિલાભકારણત્તા સાગરસદિસં પરમં ઉત્તમં ઇમં ઉત્તરં સાગરં આસન્નપચ્ચક્ખં ઉત્તરપકરણસઙ્ખાતં સમુદ્દસાગરં સારદો હુત્વા ઉત્તરં ઉત્તરન્તો પરિયોસાપેન્તો નરો ભિક્ખુ હિ યસ્મા વિનયપારગો વિનયપિટકસ્સ પરિયન્તં ગતો હુત્વા પારગો પારં સંસારસ્સ પારસઙ્ખાતં નિબ્બાનં ગચ્છન્તો સિયા ભવેય્યાતિ યોજના.

૯૫૯. અતોતિ તસ્માદેવ કારણા અવપૂરતોરતો પાપપૂરતો નિરાસઙ્કતાય ઓરતો નિવત્તો પાપભીરુકો નરો તમં વિધૂય પાપભીરુકતાય એવ ચિત્તપરિયુટ્ઠાનવસેન ઉપ્પજ્જનકં મોહન્ધકારં તદઙ્ગપહાનવસેન વિધમેત્વા. સબ્બઙ્ગણકમ્મદં સબ્બેસં રાગાદીનં અઙ્ગણાનં કમ્મં તદઙ્ગાદિપહાનં દદાતિ આવહતીતિ ‘‘સબ્બઙ્ગણકમ્મદ’’ન્તિ લદ્ધનામં સુખસ્સ પદં લોકિયલોકુત્તરસ્સ સુખસ્સ કારણં ગુણસંહિતં સીલાદીહિ અત્થભૂતેહિ ગુણેહિ સંહિતં યુત્તં ગુણપ્પકાસકં હિતં અમતોસધં વિય સબ્બદોસસબ્બબ્યાધિરહિતતાય અજરાઅમતાદિગુણાવહત્તા હિતં ઇમં ઉત્તરં નામ પકરણં સક્કચ્ચં આદરો હુત્વા નિચ્ચં સતતં સિક્ખે ‘‘એવં પરિચયન્તં કરોમી’’તિ ચિન્તેત્વા એકન્તેન યથાવુત્તપયોજનસાધનયોગ્ગં કત્વા અજ્ઝેનાદિવસેન સિક્ખેય્ય એવ, ન અજ્ઝુપેક્ખકો ભવેય્યાતિ યોજના.

૯૬૦. પટુભાવકરે પાતિમોક્ખસંવરસીલપૂરણે, સાસનપચ્ચત્થિકાભિભવને ચ પટુભાવં છેકત્તં વેસારજ્જં કરોતિ અત્તાનં ધારેન્તાનં લજ્જિપુગ્ગલાનન્તિ પટુભાવકરે પરમે તતોયેવ ઉત્તમે પિટકે વિનયપિટકે પટુતં પાટવં પઞ્ઞાકોસલ્લં અભિપત્થયન્તેન પટુના યતિના નિમ્મલપ્પવત્તિકેન પટુના વિધિના છેકેન સારેન વિધાનેન ઇદં સઉત્તરં વિનયવિનિચ્છયપકરણં સતતં નિરન્તરં પરિયાપુણિતબ્બં ઉગ્ગહણધારણપરિપુચ્છાચિન્તનાદિવસેન સિક્ખિતબ્બન્તિ યોજના.

ઇતિ ઉત્તરે લીનત્થપકાસનિયા

સબ્બસઙ્કલનનયકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

નિગમનકથાવણ્ણના

૯૬૧-૩. મહેસિનો તિવિધસ્સાપિ સાસનસ્સ સુચિરટ્ઠિતિકામેન અતિચિરકાલપ્પવત્તિં ઇચ્છન્તેન ધીમતા પસત્થતરઞાણેન સુદ્ધચિત્તેન લાભસક્કારનિરપેક્ખતાય પરિસુદ્ધજ્ઝાસયેન બુદ્ધદત્તેન બુદ્ધદત્તાભિધાનેન આચરિયવરેન રચિતો.

પજ્જવસેન ગન્થતો, અત્થતો ચેવ પરમુત્તરો ઉત્તરો વિનિચ્છયો અન્તરાયં અન્તરેન અજ્ઝત્તિકં, બાહિરં વા અન્તરાયં વિના યથા સિદ્ધિં ઉપાગતો પરિનિટ્ઠાનં પત્તો, તથા સત્તાનં ધમ્મસંયુતા કુસલૂપસંહિતા સઙ્કપ્પા મનોરથા સિજ્ઝન્તુ અન્તરાયં વિના નિપ્પજ્જન્તુ, એતેન ઉત્તરવિનિચ્છયરચનામયેન મહતા પુઞ્ઞોદયેન ચતૂહિ સઙ્ગહવત્થૂહિ જનં રઞ્જેતીતિ ‘‘રાજા’’તિ સઙ્ખં ગતો મહીપાલો મહિં પથવિસન્નિસ્સિતં જનકાયં સમ્મા ઞાયેન દસ રાજધમ્મે અકોપેન્તો પાલેતુ. દેવો પજ્જુન્નો કાલે થાવરજઙ્ગમાનં ઉપયોગારહકાલે સમ્મા પવસ્સતુ અવુટ્ઠિઅતિવુટ્ઠિકં અકત્વા સમ્મા પવચ્છતુ.

૯૬૪. સેલિન્દો સિનેરુપબ્બતરાજા યાવ તિટ્ઠતિ યાવ લોકે પવત્તતિ, ચન્દો સકલજનપદનયનસાયનો યાવ વિરોચતિ યાવ અત્તનો સભાવં જોતેતિ, તાવ યસસ્સિનો ગોતમસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ સદ્ધમ્મો પરિયત્તિપટિપત્તિપટિવેધવસેન તિવિધો સદ્ધમ્મો તિટ્ઠતુ પવત્તતુ.

૯૬૫. સીહાદીનં, દાહાદીનઞ્ચ બાહિરજ્ઝત્તિકાનં પરિસ્સયાનં ખમનં સહનં અભિભવિત્વા પવત્તનં ખન્તિ. સોરચ્ચન્તિ સોભને રતોતિ સુરતો, સુરતસ્સ ભાવો સોરચ્ચં. સુન્દરં અખણ્ડતાદિગુણસમન્નાગતં સીલં અસ્સાતિ સુસીલો. સુસીલસ્સ ભાવો.

નિગમનકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ઉત્તરવિનિચ્છયટીકા નિટ્ઠિતા.

ઇતિ વિનયત્થસારસન્દીપની નામ વિનયવિનિચ્છયવણ્ણના,

લીનત્થપકાસની નામ ઉત્તરવિનિચ્છયવણ્ણના ચ

સમત્તા.

પચ્છા ઠપિતગાથાયો

થેરેન થિરચિત્તેન, સાસનુજ્જોતનત્થિના;

પુઞ્ઞવા ઞાણવા સીલી, સુહજ્જો મુદુકો તથા.

યો સીહળારિમદ્દેસુ, ચન્દિમા સૂરિયો વિય;

પાકટો સીવલિત્થેરો, મહાતેજો મહાયસો.

તેન નીતા સીહળા યા, ઇધ પત્તા સુધીમતા;

એસા સંવણ્ણના સીહ-ળક્ખરેન સુલિક્ખિતા.

રેવતો ઇતિ નામેન, થેરેન થિરચેતસા;

અરિમદ્દિકે રક્ખન્તેન, પરિવત્તેત્વાન સાધુકં.

લિખાપિતા હિતત્થાય, ભિક્ખૂનં અરિમદ્દિકે;

એસા સંવણ્ણના સુટ્ઠુ, સન્નિટ્ઠાનમુપાગતા;

તથેવ સબ્બસત્તાનં, સબ્બત્થો ચ સમિજ્ઝતૂતિ.