નમો તસ્સ ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ

વિનયવિનિચ્છયટીકા

(પઠમો ભાગો)

ગન્થારમ્ભકથા

(ક)

આદિચ્ચવંસમ્બરપાતુભૂતં;

બ્યામપ્પભામણ્ડલદેવચાપં;

ધમ્મમ્બુનિજ્ઝાપિતપાપઘમ્મં;

વન્દામહં બુદ્ધ મહમ્બુવન્તં.

(ખ)

પસન્નગમ્ભીરપદાળિસોતં;

નાનાનયાનન્તતરઙ્ગમાલં;

સીલાદિખન્ધામિતમચ્છગુમ્બં;

વન્દામહં ધમ્મ મહાસવન્તિં.

(ગ)

સીલોરુવેલં ધુતસઙ્ખમાલં;

સન્તોસતોયં સમથૂમિચિત્તં;

પધાનકિચ્ચં અધિચિત્તસારં;

વન્દામહં સઙ્ઘ મહાસમુદ્દં.

(ઘ)

યે તન્તિધમ્મં મુનિરાજપુત્તા;

યાવજ્જકાલં પરિપાલયન્તા;

સંવણ્ણનં નિમ્મલમાનયિંસુ;

તે પુબ્બકે ચાચરિયે નમામિ.

(ઙ)

યો ધમ્મસેનાપતિતુલ્યનામો;

તથૂપમો સીહળદીપદીપો;

મમં મહાસામિમહાયતિન્દો;

પાપેસિ વુડ્ઢિં જિનસાસનમ્હિ.

(ચ)

ટીકા કતા અટ્ઠકથાય યેન;

સમન્તપાસાદિકનામિકાય;

અઙ્ગુત્તરાયટ્ઠકથાય ચેવ;

સત્થન્તરસ્સાપિ ચ જોતિસત્થં.

(છ)

નિકાયસામગ્ગિવિધાયકેન;

રઞ્ઞા પરક્કન્તિભુજેન સમ્મા;

લઙ્કિસ્સરેનાપિ કતોપહારં;

વન્દે ગરું ગારવભાજનં તં.

(જ)

નમસ્સમાનોહમલત્થમેવં;

વત્થુત્તયં વન્દિતવન્દનેય્યં;

યં પુઞ્ઞસન્દોહમમન્દભૂતં;

તસ્સાનુભાવેન હતન્તરાયો.

(ઝ)

યો બુદ્ધઘોસાચરિયાસભેન;

વિઞ્ઞુપ્પસત્થેનપિ સુપ્પસત્થો;

સો બુદ્ધદત્તાચરિયાભિધાનો;

મહાકવી થેરિયવંસદીપો.

(ઞ)

અકાસિ યં વિનયવિનિચ્છયવ્હયં;

સઉત્તરં પકરણમુત્તમં હિતં;

અપેક્ખતં વિનયનયેસુ પાટવં;

પુરાસિ યં વિવરણમસ્સ સીહળં.

(ટ)

યસ્મા ન દીપન્તરિકાનમત્થં;

સાધેતિ ભિક્ખૂનમસેસતો તં;

તસ્મા હિ સબ્બત્થ યતીનમત્થં;

આસીસમાનેન દયાલયેન.

(ઠ)

સુમઙ્ગલત્થેરવરેન યસ્મા;

સક્કચ્ચ કલ્યાણમનોરથેન;

નયઞ્ઞુનારઞ્ઞનિવાસિકેન;

અજ્ઝેસિતો સાધુગુણાકરેન.

(ડ)

આકઙ્ખમાનેન ચિરપ્પવત્તિં;

ધમ્મસ્સ ધમ્મિસ્સરદેસિતસ્સ;

ચોળપ્પદીપેન ચ બુદ્ધમિત્ત-

ત્થેરેન સદ્ધાદિગુણોદિતેન.

(ઢ)

તથા મહાકસ્સપઅવ્હયેન;

થેરેન સિક્ખાસુ સગારવેન;

કુદિટ્ઠિમત્તેભવિદારકેન;

સીહેન ચોળાવનિપૂજિતેન.

(ણ)

યો ધમ્મકિત્તીતિ પસત્થનામો;

તેનાપિ સદ્ધેન ઉપાસકેન;

સીલાદિનાનાગુણમણ્ડિતેન;

સદ્ધમ્મકામેનિધ પણ્ડિતેન.

(ત)

સદ્ધેન પઞ્ઞાણવતા વળત્તા-;

મઙ્ગલ્યવંસેન મહાયસેન;

આયાચિતો વાણિજભાણુનાપિ;

વરઞ્ઞુના સાધુગુણોદયેન.

(થ)

તસ્મા તમારોપિય પાળિભાસં;

નિસ્સાય પુબ્બાચરિયોપદેસં;

હિત્વા નિકાયન્તરલદ્ધિદોસં;

કત્વાતિવિત્થારનયં સમાસં.

(દ)

અવુત્તમત્થઞ્ચ પકાસયન્તો;

પાઠક્કમઞ્ચાપિ અવોક્કમન્તો;

સંવણ્ણયિસ્સામિ તદત્થસારં;

આદાય ગન્થન્તરતોપિ સારં.

(ધ)

ચિરટ્ઠિતિં પત્થયતા જનાનં;

હિતાવહસ્સામલસાસનસ્સ;

મયા સમાસેન વિધીયમાનં;

સંવણ્ણનં સાધુ સુણન્તુ સન્તોતિ.

ગન્થારમ્ભકથાવણ્ણના

૧-૫.

.સુવિપુલામલસદ્ધાપઞ્ઞાદિગુણસમુદયાવહં સકલજનહિતેકહેતુજિનસાસનટ્ઠિતિમૂલભૂતં વિનયપ્પકરણમિદમારભન્તોયમાચરિયો પકરણારમ્ભે રતનત્તયપ્પણામપકરણાભિધાનાભિધેય્યકરણપ્પકારપયોજનનિમિત્તકત્તુપરિમાણાદીનિ દસ્સેતુમાહ ‘‘વન્દિત્વા’’તિઆદિ. તત્થ રતનત્તયં નામ.

‘‘ચિત્તીકતં મહગ્ઘઞ્ચ, અતુલં દુલ્લભદસ્સનં;

અનોમસત્તપરિભોગં, રતનં તેન વુચ્ચતી’’તિ. (દી. નિ. અટ્ઠ. ૨.૩૩; સં. નિ. અટ્ઠ. ૩.૫.૨૨૩; ખુ. પા. અટ્ઠ. ૬.૩; સુ. નિ. અટ્ઠ. ૧.૨૨૬; મહાનિ. અટ્ઠ. ૫૦) –

નિદ્દિટ્ઠસભાવં

‘‘બુદ્ધો સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં, ધમ્મો લોકુત્તરો નવ;

સઙ્ઘો મગ્ગફલટ્ઠો ચ, ઇચ્ચેતં રતનત્તય’’ન્તિ. –

વિભાવિતપ્પભેદં સકલભવદુક્ખવિનિવારણં તિભવેનેકપટિસરણં વત્થુત્તયં.

તસ્સ પણામો નામ પણામકિરિયાનિપ્ફાદિકા ચેતના. સા તિવિધા કાયપણામો વચીપણામો મનોપણામોતિ. તત્થ કાયપણામો નામ રતનત્તયગુણાનુસ્સરણપુબ્બિકા અઞ્જલિકમ્માદિકાયકિરિયાવસપ્પવત્તિકા કાયવિઞ્ઞત્તિસમુટ્ઠાપિકા ચેતના. વચીપણામો નામ તથેવ પવત્તા નાનાવિધગુણવિસેસવિભાવનસભાવથોમનાકિરિયાવસપ્પવત્તિકા વચીવિઞ્ઞત્તિસમુટ્ઠાપિકા ચેતના. મનોપણામો નામ ઉભયવિઞ્ઞત્તિયો અસમુટ્ઠાપેત્વા કેવલં ગુણાનુસ્સરણેન ચિત્તસન્તાનસ્સ તન્નિન્નતપ્પોણતપ્પબ્ભારતાય ગારવબહુમાનનવસપ્પવત્તિસાધિકા ચેતના.

ઇમસ્સ તાવ રતનત્તયપણામસ્સ દસ્સનં યથાધિપ્પેતત્થસાધનત્થં. ગુણાતિસયયોગેન હિ પણામારહે રતનત્તયે કતો પણામો પુઞ્ઞવિસેસભાવતો ઇચ્છિતત્થાભિનિપ્ફત્તિવિબન્ધકેન ઉપઘાતકેન, ઉપપીળકેન ચ અપુઞ્ઞકમ્મેન ઉપનીયમાનસ્સ ઉપદ્દવજાલસ્સ વિનિવારણેન યથાલદ્ધસમ્પત્તિનિમિત્તકસ્સ પુઞ્ઞકમ્મસ્સ અનુબલપ્પદાનેન ચ તબ્બિપાકસન્તતિયા આયુસુખબલાદિવડ્ઢનેન ચ ચિરકાલપ્પવત્તિહેતુકોતિ યથાધિપ્પેતપકરણનિપ્ફત્તિનિબન્ધનકો હોતિ. અથાપિ સોતૂનઞ્ચ વન્દનીયવન્દનાપુબ્બકેનારમ્ભેન અનન્તરાયેન ઉગ્ગહણધારણાદિક્કમેન પકરણાવબોધપ્પયોજનસાધનત્થં. અપિચ સોતૂનમેવ વિઞ્ઞાતસત્થુકાનં ભગવતો યથાભૂતગુણવિસેસાનુસ્સવનેન સમુપજાતપ્પસાદાનં પકરણે ગારવુપ્પાદનત્થં, અવિઞ્ઞાતસત્થુકાનં પન પકરણસ્સ સ્વાખ્યાતતાય તપ્પભવે સત્થરિ ગારવુપ્પાદનત્થઞ્ચ સોતુજનાનુગ્ગહમેવ પધાનં કત્વા આચરિયેહિ ગન્થારમ્ભે થુતિપ્પણામપરિદીપકાનં ગાથાવાક્યાનં નિક્ખેપો વિધીયતિ. ઇતરથા વિનાપિ તન્નિક્ખેપં કાયમનોપણામેનાપિ યથાધિપ્પેતપ્પયોજનસિદ્ધિતો કિમેતેન ગન્થગારવકરેનાતિ અયમેત્થ સઙ્ખેપો. વિત્થારતો પન પણામપ્પયોજનં સારત્થદીપનિયાદીસુ (સારત્થ. ટી. ૧.ગન્થારમ્ભકથાવણ્ણના; વિ. વિ. ટી. ૨.ગન્થારમ્ભકથાવણ્ણના) દસ્સિતનયેનેવ ઞાતબ્બં.

અભિધાનકથનં પન વોહારસુખત્થં. અભિધેય્યસ્સ સમુદિતેન પકરણેન પટિપાદેતબ્બસ્સ કથનં પકરણસ્સ આરભિતબ્બસભાવદસ્સનત્થં. વિદિતાનિન્દિતસાત્થકસુકરાનુટ્ઠાનાભિ ધેય્યમેવ હિ પકરણં પરિક્ખકજના આરભિતબ્બં મઞ્ઞન્તીતિ. કરણપ્પકારસન્દસ્સનં સોતુજનસમુસ્સાહનત્થં. અનાકુલમસંકિણ્ણતાદિપ્પકારેન હિ વિરચિતં પકરણં સોતારો સોતુમુસ્સહન્તીતિ. પયોજનકથનં પન પકરણજ્ઝાયને સોતુજનસમુત્તેજનત્થં. અસતિ હિ પયોજનકથને અવિઞ્ઞાતપ્પયોજના અજ્ઝાયને બ્યાવટા ન હોન્તીતિ. નિમિત્તકથનં સરિક્ખકજનાનં પકરણે ગારવુપ્પાદનત્થં. પસત્થકારણુપ્પન્નેયેવ હિ પકરણે સરિક્ખકા ગારવં જનેન્તીતિ.

કત્તુકથનં પુગ્ગલગરુકસ્સ પકરણે ગારવો પુગ્ગલગારવેનપિ હોતૂતિ. પરિમાણકથનં અસજ્ઝાયનાદિપસુતાનં સમ્પહંસનત્થં. પકરણપરિમાણસ્સવનેન હિ તે સમ્પહટ્ઠા ‘‘કિત્તકમિદમપ્પકં ન ચિરેનેવ પરિસમાપેસ્સામા’’તિ સજ્ઝાયનાદીસુ વત્તન્તીતિ. આદિ-સદ્દેન સક્કચ્ચસવનનિયોજનં સઙ્ગહિતં, તં સબ્બસમ્પત્તિનિદાનસુતમયઞાણનિપ્ફાદનત્થં. અસક્કચ્ચં સુણમાનસ્સ ચ સવનાભાવતો તંહેતુકસ્સ સુતમયઞાણસ્સાપિ અભાવોતિ. તથા હિ વિક્ખિત્તચિત્તો પુગ્ગલો સબ્બસમ્પત્તિયા વુચ્ચમાનોપિ ‘‘ન મયા સુતં, પુન ભણિતબ્બ’’ન્તિ ભણતિ.

તત્થ પઠમગાથાયં તાવ ‘‘વન્દિત્વા’’તિ ઇમિના તિવિધોપિ પણામો અવિસેસતો દસ્સિતો. વિસેસતો પન ‘‘સેટ્ઠં, અપ્પટિપુગ્ગલં, ભવાભાવકરં, નિરઙ્ગણ’’ન્તિ ઇમેહિ ચતૂહિ પદેહિ વચીપણામો, ‘‘સિરસા’’તિ ઇમિના કાયપ્પણામો, ‘‘બુદ્ધં, ધમ્મં, ગણઞ્ચા’’તિ ઇમેહિ પન તીહિ પદેહિ પણામકિરિયાય કમ્મભૂતં રતનત્તયં દસ્સિતન્તિ દટ્ઠબ્બં.

‘‘વિનયસ્સવિનિચ્છય’’ન્તિ ઇમિના અભિધાનં દસ્સિતં અલુત્તસમાસેન વિનયવિનિચ્છયનામસ્સ દસ્સનતો. તસ્સ અન્વત્થભાવેન સદ્દપ્પવત્તિનિમિત્તભૂતં સકલેનાનેન પકરણેન પટિપાદેતબ્બમભિધેય્યમ્પિ તેનેવ દસ્સિતં. ‘‘સમાસેના’’તિ ચ ‘‘અનાકુલમસંકિણ્ણં, મધુરત્થપદક્કમ’’ન્તિ ચ એતેહિ કરણપ્પકારો દસ્સિતો. ‘‘હિતત્થાયા’’તિ ચ ‘‘પટુભાવકરં વિનયક્કમે’’તિ ચ ‘‘અપારં ઓતરન્તાન’’ન્તિઆદિના ચ પયોજનં. ‘‘ભિક્ખૂનં ભિક્ખુનીન’’ન્તિ ઇમિના બાહિરનિમિત્તં દસ્સિતં. અબ્ભન્તરનિમિત્તં પન બાહિરનિમિત્તભૂતભિક્ખુભિક્ખુનિવિસયા કરુણા, સા આચરિયસ્સ પકરણારમ્ભેનેવ વિઞ્ઞાયતીતિ વિસું ન વુત્તા. ‘‘પવક્ખામી’’તિ ઇમિના સમાનાધિકરણભાવેન લબ્ભમાનો ‘‘અહ’’ન્તિ સુદ્ધકત્તા સામઞ્ઞેન દસ્સિતો. વિસેસતો પન પકરણાવસાને –

‘‘રચિતો બુદ્ધદત્તેન, સુદ્ધચિત્તેન ધીમતા;

સુચિરટ્ઠિતિકામેન, સાસનસ્સ મહેસિનો’’તિ. (ઉ. વિ. ૯૬૧) –

ઇમાય ગાથાય ચેવ ‘‘ઇતિ તમ્બપણ્ણિયેન પરમવેય્યાકરણેન તિપિટકનયવિધિકુસલેન પરમકવિવરજન હદયપદુમવનવિકસનકરેન કવિવરાસભેન પરમરતિકરવરમધુરવચનુગ્ગારેન ઉરગપુરેન બુદ્ધદત્તેન રચિતોયં વિનયવિનિચ્છયો’’તિ (વિ. વિ. ૩૧૮૩) ઇમિના વાક્યેન ચ દસ્સિતો – ‘‘માદિસાપિ કવી હોન્તિ, બુદ્ધદત્તે દિવઙ્ગતે’’તિઆદિના પચ્છિમકેહિ ચ પસત્થતરેહિ કવિવરેહિ અભિત્થુતગુણો ભદન્તબુદ્ધદત્તાચરિયો વેદિતબ્બો. હેતુકત્તા ચ તત્થેવ વક્ખમાનો પકરણજ્ઝેસને કતાધીનો બુદ્ધસીહમહાથેરો, સો –

‘‘વુત્તસ્સ બુદ્ધસીહેન;

વિનયસ્સ વિનિચ્છયો;

બુદ્ધસીહં સમુદ્દિસ્સ;

મમ સદ્ધિવિહારિકં;

કતોયં પન ભિક્ખૂનં;

હિતત્થાય સમાસતો’’તિ. (વિ. વિ. ૩૧૭૭-૩૧૭૮) –

એવં દસ્સિતો.

ઉત્તરપ્પકરણસ્સ હેતુકત્તા પન સઙ્ઘપાલમહાથેરો, સોપિ –

‘‘ખન્તિસોરચ્ચસોસિલ્ય-બુદ્ધિસદ્ધાદયાદયો;

પતિટ્ઠિતા ગુણા યસ્મિં, રતનાનીવ સાગરે.

‘‘વિનયાચારયુત્તેન, તેન સક્કચ્ચ સાદરં;

યાચિતો સઙ્ઘપાલેન, થેરેન થિરચેતસા.

‘‘સુચિરટ્ઠિતિકામેન, વિનયસ્સ મહેસિનો;

ભિક્ખૂનં પાટવત્થાય, વિનયસ્સવિનિચ્છયે;

અકાસિં પરમં એતં, ઉત્તરં નામ નામતો’’તિ. (ઉ. વિ. ૯૬૫-૯૬૮) –

એવં દસ્સિતો. ન કેવલમેતે દ્વેયેવ મહાથેરા હેતુકત્તારો, અથ ખો મહાવંસાદીસુ –

‘‘બુદ્ધસ્સ વિય ગમ્ભીર-

ઘોસત્તા તં વિયાકરું;

‘બુદ્ધઘોસો’તિ યો સો હિ;

બુદ્ધો વિય મહીતલે’’તિ. –

આદિના નયેન અભિત્થુતગુણો તિપિટકપરિયત્તિયા અટ્ઠકથાકારો ભદન્તબુદ્ધઘોસાચરિયો ચ અનુસ્સુતિવસેન ‘‘હેતુકત્તા’’તિ વેદિતબ્બો.

કથં? અયં કિર ભદન્તબુદ્ધદત્તાચરિયો લઙ્કાદીપતો સજાતિભૂમિં જમ્બુદીપમાગચ્છન્તો ભદન્તબુદ્ધઘોસાચરિયં જમ્બુદીપવાસિકેહિ પટિપત્તિપરાયનેહિ યુત્તબ્યત્તગુણોપેતેહિ મહાથેરવરેહિ કતારાધનં સીહળટ્ઠકથં પરિવત્તેત્વા સકલજનસાધારણાય મૂલભાસાય તિપિટકપરિયત્તિયા અટ્ઠકથં લિખિતું લઙ્કાદીપં ગચ્છન્તં અન્તરામગ્ગે દિસ્વા સાકચ્છાય સમુપપરિક્ખિત્વા સબ્બલોકાતીતેન અસદિસેન પણ્ડિચ્ચગુણેન રતનનિધિદસ્સને પરમદલિદ્દો વિય બલવપરિતોસં પત્વા અટ્ઠકથમસ્સ કાતુકામતં ઞત્વા ‘‘તુમ્હે યથાધિપ્પેતપરિયન્તલિખિતમટ્ઠકથં અમ્હાકં પેસેથ, મયમસ્સા પકરણં લિખામા’’તિ તસ્સ સમ્મુખા પટિજાનિત્વા તેન ચ ‘‘સાધુ તથા કાતબ્બ’’ન્તિ અજ્ઝેસિતો અભિધમ્મટ્ઠકથાય અભિધમ્માવતારં, વિનયટ્ઠકથાય સઉત્તરં વિનયવિનિચ્છયપકરણઞ્ચ અકાસીતિ અનુસ્સુય્યતેતિ.

‘‘સમાસેના’’તિ ઇમિના ચ પરિમાણમ્પિ સામઞ્ઞેન દસ્સિતં વિત્થારપરિમાણે તસ્સ પરિમાણસામઞ્ઞસ્સ વિઞ્ઞાયમાનત્તા. વિસેસતો પન પરિચ્છેદપરિમાણં ગન્થપરિમાણન્તિ દુવિધં. તત્થ પરિચ્છેદપરિમાણં ઇમસ્મિં પકરણે કથાવોહારેન વુચ્ચતિ.

સેય્યથિદં? – પારાજિકકથા સઙ્ઘાદિસેસકથા અનિયતકથા નિસ્સગ્ગિયકથા પાચિત્તિયકથા પાટિદેસનીયકથા સેખિયકથાતિ ભિક્ખુવિભઙ્ગકથા સત્તવિધા, તતો અનિયતકથં વજ્જેત્વા તથેવ ભિક્ખુનિવિભઙ્ગકથા છબ્બિધા, મહાખન્ધકકથાદિકા ભિક્ખુનિક્ખન્ધકકથાવસાના વીસતિવિધા ખન્ધકકથા, કમ્મકથા, કમ્મવિપત્તિકથા, પકિણ્ણકવિનિચ્છયો, કમ્મટ્ઠાનભાવનાવિધાનન્તિ વિનયવિનિચ્છયે કથાપરિચ્છેદો સત્તતિંસ.

ઉત્તરપ્પકરણે ચ વુત્તનયેન ભિક્ખુવિભઙ્ગે સત્તવિધા કથા, ભિક્ખુનિવિભઙ્ગે છબ્બિધા, તદનન્તરા વિપત્તિકથા, અધિકરણપચ્ચયકથા, ખન્ધકપઞ્હાકથા, સમુટ્ઠાનસીસકથા, આપત્તિસમુટ્ઠાનકથા, એકુત્તરનયકથા, સેદમોચનકથા, વિભઙ્ગદ્વયનિદાનાદિકથા, સબ્બઙ્ગલક્ખણકથા, પરિવારસઙ્કલનકથાતિ છત્તિંસ કથાપરિચ્છેદા.

નિસ્સન્દેહે પન ‘‘અટ્ઠતિંસ કથાપરિચ્છેદા’’તિ વુત્તં, તં એકુત્તરનયે અદસ્સિતેહિપિ દ્વાદસકપન્નરસકનયેહિ સહ સોળસપરિચ્છેદે ગહેત્વા અપ્પકં ઊનમધિકં ગણનૂપગં ન હોતીતિ કત્વા વુત્તન્તિ દટ્ઠબ્બં. ઉભયત્થ કથાપરિચ્છેદપરિમાણં તેસત્તતિવિધં હોતિ. નિસ્સન્દેહે ‘‘પઞ્ચસત્તતિવિધા’’તિ વચને પરિહારો વુત્તનયોવ. ગન્થપરિમાણં પન વિનયવિનિચ્છયે અસીતિગન્થાધિકાનિ ચત્તારિ ગન્થસહસ્સાનિ, ઉત્તરે પઞ્ઞાસગન્થાધિકાનિ નવ ગન્થસતાનિ હોન્તિ. તેન વુત્તં ઉત્તરાવસાને –

‘‘ગાથા ચતુસહસ્સાનિ, સતઞ્ચ ઊનવીસતિ;

પરિમાણતોતિ વિઞ્ઞેય્યો, વિનયસ્સવિનિચ્છયો.

પઞ્ઞાસાધિકસઙ્ખાનિ, નવ ગાથાસતાનિ હિ;

ગણના ઉત્તરસ્સાયં, છન્દસાનુટ્ઠુભેન તૂ’’તિ. (ઉ. વિ. ૯૬૯-૯૭૦);

ઇચ્ચેવં વિનયવિનિચ્છયો ઉત્તરો ચાતિ દ્વે પકરણાનિ તિંસાધિકાનિ પઞ્ચગાથાસહસ્સાનિ. એત્થ ચ વિનયવિનિચ્છયો નામ ઉભતોવિભઙ્ગખન્ધકાગતવિનિચ્છયસઙ્ગાહકપકરણં. તતો પરં પરિવારત્થસઙ્ગાહકપકરણં ઉત્તરો નામ. તેનેવ વક્ખતિ –

‘‘યો મયા રચિતો સારો, વિનયસ્સવિનિચ્છયો;

તસ્સ દાનિ કરિસ્સામિ, સબ્બાનુત્તરમુત્તર’’ન્તિ. (ઉ. વિ. ૨)