અધિકરણભેદં
ઉક્કોટનભેદાદિકથાવણ્ણના
૩૪૧. ‘‘અલં આવુસો’’તિ અત્તપચ્ચત્થિકે સઞ્ઞાપેત્વાતિ પત્તચીવરાદિઅત્થાય અલં ભણ્ડનાદિકરણન્તિ વિવાદાદીસુ દોસદસ્સનમત્તેન સઞ્ઞાપેત્વા અઞ્ઞમઞ્ઞં ખમાપેત્વા વૂપસમેન્તિ, ન પન અઞ્ઞમઞ્ઞં આપત્તાનાપત્તિદસ્સનવસેનાતિ અધિપ્પાયો. તેનાહ ‘‘પાળિમુત્તકવિનિચ્છયેનેવા’’તિ.
વિસમાનિ કાયકમ્માદીનિ નિસ્સિતો ભિક્ખુ વિસમનિસ્સિતો નામ, મિચ્છાદિટ્ઠિનિસ્સિતો ગહનનિસ્સિતો, બલવન્તે પુરિસે નિસ્સિતો બલવનિસ્સિતો નામાતિ દસ્સેન્તો ‘‘એકો વિસમાની’’તિઆદિમાહ.
ઉક્કોટનભેદાદિકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
અધિકરણનિદાનાદિવણ્ણના
૩૪૨. આપત્તિં નિસ્સાય ઉપ્પજ્જનકઆપત્તિવસેનાતિ પરેસં, અત્તનો ચ આપત્તિં પટિચ્છાદેન્તાનં વજ્જપટિચ્છાદીનં પારાજિકાદિઆપત્તિમેવ સન્ધાય વુત્તં, ન સબ્બાપત્તિયો. કિચ્ચં નિસ્સાય ઉપ્પજ્જનકકિચ્ચાનન્તિ ઉક્ખેપનીયાદિકમ્મં નિસ્સાય ઉપ્પજ્જનકાનં તદનુવત્તિકાય ભિક્ખુનિયા યાવતતિયાનુસ્સાવનાનં કિચ્ચાનં વસેન, ન સબ્બેસં કિચ્ચાનં વસેનાતિ.
૩૪૪. પાળિયં ‘‘કતિહિ અધિકરણેહી’’તિ પુચ્છાય ‘‘એકેન અધિકરણેન કિચ્ચાધિકરણેના’’તિ વુત્તં. ‘‘કતિસુ ઠાનેસૂ’’તિ પુચ્છાય ‘‘તીસુ ઠાનેસુ સઙ્ઘમજ્ઝે, ગણમજ્ઝે, પુગ્ગલસ્સ સન્તિકે’’તિ વુત્તં. ‘‘કતિહિ સમથેહી’’તિ પુચ્છાય ‘‘તીહિ સમથેહી’’તિ વુત્તં. તીહિપિ એતેહિ એકો વૂપસમનપ્પકારોવ પુચ્છિતો, વિસ્સજ્જિતો ચાતિ વેદિતબ્બો.
૩૪૮. વિવાદાધિકરણં હોતિ અનુવાદાધિકરણન્તિઆદીસુ વિવાદાધિકરણમેવ અનુવાદાધિકરણાદિપિ હોતીતિ પુચ્છાય વિવાદાધિકરણં વિવાદાધિકરણમેવ હોતિ, અનુવાદાદયો ન હોતીતિ વિસ્સજ્જનં.
અધિકરણનિદાનાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
સત્તસમથનાનાત્થાદિવણ્ણના
૩૫૪. અધિકરણપુચ્છાવિસ્સજ્જને પાળિયં વિપચ્ચયતાય વોહારોતિ વિરૂપવિપાકાય અઞ્ઞમઞ્ઞં દુક્ખુપ્પાદનાય કાયવચીવોહારો. મેધગન્તિ વુદ્ધિપ્પત્તો કલહો.
અનુસમ્પવઙ્કતાતિ વિપત્તિચોદનાય અનુ અનુ સંયુજ્જનવસેન નિન્નતા.
અબ્ભુસ્સહનતાતિ અતિવિય સઞ્જાતુસ્સાહતા. અનુબલપ્પદાનન્તિ ચોદકાનમ્પિ ઉપત્થમ્ભકરણં. કમ્મસઙ્ગહાભાવેનાતિ સઙ્ઘસમ્મુખતાદિમત્તસ્સ સમ્મુખાવિનયસ્સ સઙ્ઘાદીહિ કત્તબ્બકિચ્ચેસુ સઙ્ગહાભાવા.
સત્તસમથનાનાત્થાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
અધિકરણભેદવણ્ણનાનયો નિટ્ઠિતો.
દુતિયગાથાસઙ્ગણિકં
ચોદનાદિપુચ્છાવિસ્સજ્જનાવણ્ણના
૩૫૯. દુતિયગાથાસઙ્ગણિકાય ‘‘ચોદના કિમત્થાયા’’તિઆદિકા પુચ્છા ઉપાલિત્થેરેન કતા. ‘‘ચોદના સારણત્થાયા’’તિઆદિવિસ્સજ્જનં ભગવતા વુત્તં. ઉપાલિત્થેરો સયમેવ પુચ્છિત્વા વિસ્સજ્જનં અકાસીતિપિ વદન્તિ.
મન્તગ્ગહણન્તિ તેસં વિચારણાગહણં, સુત્તન્તિકત્થેરાનં, વિનયધરત્થેરાનઞ્ચ અધિપ્પાયગહણન્તિ અત્થો. પાટેક્કં વિનિચ્છયસન્નિટ્ઠાપનત્થન્તિ તેસં પચ્ચેકં અધિપ્પાયં ઞત્વા તેહિ સમુટ્ઠાપિતનયમ્પિ ગહેત્વા વિનિચ્છયપરિયોસાપનત્થન્તિ અધિપ્પાયો.
‘‘મા ખો તુરિતો અભણી’’તિઆદિના અભિમુખે ઠિતં કઞ્ચિ અનુવિજ્જકં ઓવદન્તેન વિય થેરેન અનુવિજ્જકવત્તં કથિતં.
અનુયુઞ્જનવત્તન્તિ અનુયુજ્જનક્કમં, તં પન યસ્મા સબ્બસિક્ખાપદવીતિક્કમવિસયેપિ તંતંસિક્ખાપદાનુલોમેન કત્તબ્બં, તસ્મા ‘‘સિક્ખાપદાનુલોમિક’’ન્તિ વુત્તં. અત્તનો ગતિં નાસેતીતિ અત્તનો સુગતિગમનં વિનાસેતિ.
અનુસન્ધિત-સદ્દો ભાવસાધનોતિ આહ ‘‘અનુસન્ધિતન્તિ કથાનુસન્ધી’’તિ. વત્તાનુસન્ધિતેનાતિ એત્થાપિ એસેવ નયો. વત્તાનુસન્ધિતેનાતિ આચારાનુસન્ધિના, આચારેન સદ્ધિં સમેન્તિયા પટિઞ્ઞાયાતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘યા અસ્સ વત્તેના’’તિઆદિ.
પાળિયં સઞ્ચિચ્ચ આપત્તિન્તિઆદિ અલજ્જિલજ્જિલક્ખણં ભિક્ખુભિક્ખુનીનં વસેન વુત્તં તેસઞ્ઞેવ સબ્બપ્પકારતો સિક્ખાપદાધિકારત્તા. સામણેરાદીનમ્પિ સાધારણવસેન પન સઞ્ચિચ્ચ યથાસકં સિક્ખાપદવીતિક્કમનાદિકં અલજ્જિલજ્જિલક્ખણં વેદિતબ્બં.
કથાનુસન્ધિવચનન્તિ ચુદિતકઅનુવિજ્જકાનં કથાય અનુસન્ધિયુત્તં વચનં ન જાનાતિ, તેહિ એકસ્મિં કારણે વુત્તે સયં તં અસલ્લક્ખેત્વા અત્તનો અભિરુચિતમેવ અસમ્બન્ધિતત્થન્તિ અત્થો. વિનિચ્છયાનુસન્ધિવચનઞ્ચાતિ અનુવિજ્જકેન કતસ્સ આપત્તાનાપત્તિવિનિચ્છયસ્સ અનુગુણં, સમ્બન્ધવચનઞ્ચ.
ચોદનાદિપુચ્છાવિસ્સજ્જનાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.