૮. સન્નિધિકારકસિક્ખાપદવણ્ણના

૨૫૨-૩. અટ્ઠમે તાદિસન્તિ અસૂપબ્યઞ્જનં. યાવકાલિકં વા યામકાલિકં વા…પે… પાચિત્તિયન્તિ એત્થ કિઞ્ચાપિ પાળિયં ખાદનીયભોજનીયપદેહિ યાવકાલિકમેવ સઙ્ગહિતં, ન યામકાલિકં. તથાપિ ‘‘અનાપત્તિ યામકાલિકં યામે નિદહિત્વા ભુઞ્જતી’’તિ ઇધ ચેવ –

‘‘યામકાલિકેન, ભિક્ખવે, સત્તાહકાલિકં…પે… યાવજીવિકં તદહુપટિગ્ગહિતં યામે કપ્પતિ, યામાતિક્કન્તે ન કપ્પતી’’તિ (મહાવ. ૩૦૫) –

અઞ્ઞત્થ ચ વુત્તત્તા, ‘‘યામકાલિક’’ન્તિ વચનસામત્થિયતો ચ ભગવતો અધિપ્પાયઞ્ઞૂહિ અટ્ઠકથાચરિયેહિ યામકાલિકં સન્નિધિકારકકતં પાચિત્તિયવત્થુમેવ વુત્તન્તિ દટ્ઠબ્બં. યન્તિ પત્તં, ઘંસનકિરિયાપેક્ખાય ચેતં ઉપયોગવચનં. અઙ્ગુલિલેખા પઞ્ઞાયતીતિ સિનેહાભાવેપિ પત્તસ્સ સુચ્છવિતાય પઞ્ઞાયતિ. યન્તિ યાવકાલિકં, યામકાલિકઞ્ચ. અપરિચ્ચત્તમેવાતિ નિરપેક્ખતાય અનુપસમ્પન્નસ્સ અદિન્નં, અપરિચ્ચત્તઞ્ચ યાવકાલિકાદિવત્થુમેવ સન્ધાય વદતિ, ન પન તગ્ગતપટિગ્ગહણં. ન હિ વત્થું અપરિચ્ચજિત્વા તત્થગતપટિગ્ગહણં પરિચ્ચજિતું સક્કા, ન ચ તાદિસં વચનમત્થિ. યદિ ભવેય્ય, ‘‘સચે પત્તો દુદ્ધોતો હોતિ…પે… ભુઞ્જન્તસ્સ પાચિત્તિય’’ન્તિ વચનં વિરુજ્ઝેય્ય. ન હિ ધોવનેન આમિસં અપનેતું વાયમન્તસ્સ પટિગ્ગહણે અપેક્ખા વત્તતિ. યેન પુનદિવસે ભુઞ્જતો પાચિત્તિયં જનેય્ય, પત્તે પન વત્તમાના અપેક્ખા તગ્ગતિકે આમિસેપિ વત્તતિ એવનામાતિ આમિસે અનપેક્ખતા એત્થ ન લબ્ભતિ, તતો આમિસે અવિજહિતપટિગ્ગહણં પુનદિવસે પાચિત્તિયં જનેતીતિ ઇદં વુત્તં. અથ મતં ‘‘યદગ્ગેનેત્થ આમિસાનપેક્ખતા ન લબ્ભતિ. તદગ્ગેન પટિગ્ગહણાનપેક્ખાપિ ન લબ્ભતી’’તિ. તથા સતિ યત્થ આમિસાપેક્ખા અત્થિ, તત્થ પટિગ્ગહણાપેક્ખાપિ ન વિગચ્છતીતિ આપન્નં, એવઞ્ચ પટિગ્ગહણે અનપેક્ખવિસ્સજ્જનં વિસું ન વત્તબ્બં સિયા. અટ્ઠકથાયઞ્ચેતમ્પિ પટિગ્ગહણવિજહનકારણત્તેન અભિમતં સિયા, ઇદં સુટ્ઠુતરં કત્વા વિસું વત્તબ્બં ચીવરાપેક્ખાય વત્તમાનાયપિ પચ્ચુદ્ધારેન અધિટ્ઠાનવિજહનં વિય. એતસ્મિઞ્ચ ઉપાયે સતિ ગણ્ઠિકાહતપત્તેસુ અવટ્ટનતા નામ ન સિયાતિ વુત્તોવાયમત્થો. તસ્મા યં વુત્તં સારત્થદીપનિયં ‘‘યં પરસ્સ પરિચ્ચજિત્વા અદિન્નમ્પિ સચે પટિગ્ગહણે નિરપેક્ખનિસ્સજ્જનેન વિજહિતપટિગ્ગહણં હોતિ, તમ્પિ દુતિયદિવસે વટ્ટતી’’તિઆદિ (સારત્થ. ટી. પાચિત્તિયકણ્ડ ૩.૨૫૨-૨૫૩), તં ન સારતો પચ્ચેતબ્બં.

પકતિઆમિસેતિ ઓદનાદિકપ્પિયયાવકાલિકે. દ્વેતિ પુરેભત્તં પટિગ્ગહિતં યામકાલિકં પુરેભત્તં સામિસેન મુખેન ભુઞ્જતો સન્નિધિપચ્ચયા એકં, યામકાલિકસંસટ્ઠતાય યાવકાલિકત્તભજનેન અનતિરિત્તપચ્ચયા એકન્તિ દ્વે પાચિત્તિયાનિ. વિકપ્પદ્વયેતિ સામિસનિરામિસપક્ખદ્વયે. થુલ્લચ્ચયઞ્ચ દુક્કટઞ્ચાતિ મનુસ્સમંસે થુલ્લચ્ચયં, સેસેસુ દુક્કટં. યાવકાલિકયામકાલિકતા, સન્નિધિભાવો, તસ્સ અજ્ઝોહરણન્તિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ.

સન્નિધિકારકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.