૪. અત્તકામપારિચરિયસિક્ખાપદવણ્ણના

૨૯૦. ચતુત્થે પરેહિ પત્તે પાતિયમાનાનં ભિક્ખાપિણ્ડાનં પાતો સન્નિપાતોતિ પિણ્ડપાતોતિ ભિક્ખાહારો વુચ્ચતિ, તંસદિસતાય અઞ્ઞોપિ યો કોચિ ભિક્ખાચરિયં વિના ભિક્ખૂહિ લદ્ધો પિણ્ડપાતોત્વેવ વુચ્ચતિ. પતિ એતિ એતસ્માતિ પચ્ચયોતિ આહ ‘‘પતિકરણટ્ઠેન પચ્ચયો’’તિ. રોગદુક્ખાનં વા પટિપક્ખભાવેન અયતિ પવત્તતીતિ પચ્ચયો. સપ્પાયસ્સાતિ હિતસ્સ. નગરપરિક્ખારેહીતિ નગરં પરિવારેત્વા રક્ખણકેહિ. રાજૂનં ગેહપરિક્ખેપો પરિખા ઉદ્દાપો પાકારો એસિકા પલિઘો અટ્ટોતિ ઇમે સત્ત નગરપરિક્ખારાતિ વદન્તિ. સેતપરિક્ખારોતિ વિસુદ્ધિસીલાલઙ્કારો. અરિયમગ્ગો હિ ઇધ ‘‘રથો’’તિ અધિપ્પેતો, તસ્સ ચ સમ્માવાચાદયો અલઙ્કારટ્ઠેન ‘‘પરિક્ખારા’’તિ વુત્તા. ચક્કવીરિયોતિ વીરિયચક્કો. જીવિતપરિક્ખારાતિ જીવિતસ્સ પવત્તિકારણાનિ. સમુદાનેતબ્બાતિ સમ્મા ઉદ્ધં આનેતબ્બા પરિયેસિતબ્બા.

૨૯૧. ઉપચારેતિ યત્થ ઠિતો વિઞ્ઞાપેતું સક્કોતિ, તાદિસે ઠાને. કામો ચેવ હેતુ ચ પારિચરિયા ચ અત્થોતિ પાળિયં ‘‘અત્તનો કામં, અત્તનો હેતું, અત્તનો અધિપ્પાયં, અત્તનો પારિચરિય’’ન્તિ (પારા. ૨૯૨) વુત્તેસુ ઇમેસુ ચતૂસુ પદેસુ કામો, હેતુ, પારિચરિયા ચ અટ્ઠકથાયં વુત્તે પઠમે અત્થવિકપ્પે વિગ્ગહવાક્યાધિપ્પાયસૂચનતો અત્થો. સેસન્તિ અધિપ્પાયપદમેકં. બ્યઞ્જનન્તિ બ્યઞ્જનમત્તં, પઠમવિકપ્પાનુપયોગિતાય વચનમત્તન્તિ અત્થો. દુતિયે અત્થવિકપ્પેપિ એસેવ નયો.

યથાવુત્તમેવ અત્થં પદભાજનેન સંસન્દિત્વા દસ્સેતું ‘‘અત્તનો કામં અત્તનો હેતું અત્તનો પારિચરિયન્તિ હિ વુત્તે જાનિસ્સન્તિ પણ્ડિતા’’તિઆદિ આરદ્ધં. ઇદં વુત્તં હોતિ – ‘‘અત્તનો હેતુ’’ન્તિ વુત્તે અત્તનો અત્થાયાતિ અયમત્થો વિઞ્ઞાયતિ, ‘‘અત્તનો કામં અત્તનો પારિચરિય’’ન્તિ વુત્તે કામેન પારિચરિયાતિ અયમત્થો વિઞ્ઞાયતિ. તસ્મા ઇમેહિ તીહિ પદેહિ અત્તનો અત્થાય કામેન પારિચરિયા અત્તકામપારિચરિયાતિ ઇમં અત્થવિકપ્પં વિઞ્ઞૂ જાનિસ્સન્તિ. ‘‘અત્તનો અધિપ્પાય’’ન્તિ વુત્તે પન અધિપ્પાય-સદ્દસ્સ કામિત-સદ્દેન સમાનત્થભાવતો અત્તના અધિપ્પેતકામિતટ્ઠેન અત્તકામપારિચરિયાતિ ઇમમત્થં વિકપ્પં વિઞ્ઞૂ જાનિસ્સન્તિ.

એતદગ્ગન્તિ એસા અગ્ગા. દુટ્ઠુલ્લવાચાસિક્ખાપદેપિ (પારા. ૨૮૫) કામં ‘‘યાચતિપિ આયાચતિપી’’તિ એવં મેથુનયાચનં આગતં, તં પન દુટ્ઠુલ્લવાચસ્સાદરાગવસેન વુત્તં, ઇધ પન અત્તનો મેથુનસ્સાદરાગવસેનાતિ અયં વિસેસો.

વિનીતવત્થૂસુ ‘‘અગ્ગદાનં દેહી’’તિ ઇદં અત્તનો અત્થાય વુત્તં, દુટ્ઠુલ્લવાચાસિક્ખાપદે પન પરત્થાયપિ વુત્તે સીસં એતીતિ વેદિતબ્બં. સુભગાતિ ઇસ્સરિયાદીહિ સુન્દરેહિ ભગેહિ સમન્નાગતા. મનુસ્સિત્થી, તથાસઞ્ઞિતા, અત્તકામપારિચરિયાય રાગો, તેન કામપારિચરિયયાચનં, તઙ્ખણવિજાનનન્તિ ઇમાનેત્થ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ.

અત્તકામપારિચરિયસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.