અન્તરપેય્યાલં
કતિપુચ્છાવારવણ્ણના
૨૭૧. પટિનિદ્દેસન્તિ પુનપ્પુનં નિદ્દિસનં. આપત્તિક્ખન્ધેહિ વિનીતાનિ સંવરાનીતિ અત્થો. એતેહિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ. ‘‘આરકા’’તિ નિવત્તિઅત્થેન વુત્તત્તા તં પુન સરૂપેન વત્તુકામો ‘‘ભુસા વા’’તિ આહ. ‘‘ગેહં ધૂમેન પુણ્ણં આધૂમિત’’ન્તિઆદીસુ વિય રાગાદિવેરં મણતિ વિનાસેતિ. એતાયાતિ વિરતિયા. વેલ ચલને. નિય્યાનં મગ્ગં સિનોતિ બન્ધતીતિ સેતુ. ‘‘સેતુઘાતોતિ વીતિક્કમપટિપક્ખભૂતા વિરતિ, તદત્થનિબ્બત્તિકરચિત્તુપ્પાદો વા’’તિ વુત્તં. ‘‘ધમ્મસ્સવનગ્ગન્તિ ધમ્મં સુણન્તાનં સમૂહ’’ન્તિ લિખિતં. સચે ન ગચ્છતિ, વિક્ખિત્તો વા નિસીદતિ. કાયપ્પાગબ્ભિયં કાયદુચ્ચરિતં. ‘‘પમાદે’’તિ વત્વા તદત્થં દસ્સેતું ‘‘સતિવિપ્પવાસે’’તિ વુત્તં.
૨૭૨-૩. સપરસન્તાને વાતિ સસન્તાને વા પરસન્તાને વા. તથા વિવદન્તા પનાતિ ભેદકરવત્થૂનિ નિસ્સાય વિવદન્તા. ઉભયેહિપીતિ થેરનવેહિ. નન્તિ મેત્તં કાયકમ્મં. યેસં પુગ્ગલાનં પિયં કરોતિ, તેસં મેત્તાકાયકમ્મસઙ્ખાતો ધમ્મો. એત્તકન્તિ આમિસવિભત્તિદસ્સનં. અસુકસ્સ ચાતિ પુગ્ગલવિભત્તિદસ્સનં. ‘‘દુસ્સીલસ્સ અદાતુમ્પિ વટ્ટતી’’તિ વુત્તત્તા એવ અલજ્જિપરિભોગો વારિતો. સબ્બેસં દાતબ્બમેવાતિ સન્નિટ્ઠાનેન અજાનન્તેન વિભાગં અકત્વા દાતબ્બભાવં દીપેતીતિ એકે. ‘‘સબ્બેસં દાતબ્બમેવા’’તિ વુત્તં અટ્ઠકથાસુ. તત્થ ‘‘અલજ્જિઉક્ખિત્તકાનં પરિભોગસીસેન સહત્થા ન દાતબ્બં, દાપેતબ્બન્તિ અપરે’’તિ વુત્તં. વિચિનિત્વા દાનં વિચેય્ય દાનં. યસ્મા અયં વિસેસો કાતબ્બોયેવાતિ અયં કરોતિ, તસ્મા પુગ્ગલવિભાગો ન કતોતિ સમ્બન્ધો. પકતિવણ્ણેન વિસભાગવણ્ણેન. ‘‘ઇદં નામ આપન્નો’’તિ પરેહિ અપરામસિતબ્બતો અપરામટ્ઠાનિ. અનુલોમેહિ ગહિતસઙ્ખારારમ્મણેહિ નિબ્બાનારમ્મણં કત્વા નિય્યાતિ.
છઆપત્તિસમુટ્ઠાનવારાદિવણ્ણના
૨૭૬. ‘‘પઠમેન આપત્તિસમુટ્ઠાનેન દુબ્ભાસિતં આપજ્જેય્યાતિ ન હીતિ વત્તબ્બ’’ન્તિ વુત્તં વાચાચિત્તવસેનેવાપજ્જિતબ્બતો.
૨૭૭. કુટિં કરોતીતિ એત્થ સઞ્ચરિત્તમવત્વા દુક્કટથુલ્લચ્ચયસઙ્ઘાદિસેસાનં એકસ્મિં વત્થુસ્મિં પટિપાટિયા ઉપ્પત્તિદસ્સનત્થમિદં વુત્તં. ન હિ સઞ્ચરિત્તે એવ આપજ્જતિ. ‘‘ઇમિના પન નયેન સબ્બત્થ પટિપાટિયા અગ્ગહણે કારણં વેદિતબ્બ’’ન્તિ વુત્તં.
૨૮૩. વિવેકદસ્સિનાતિ તદઙ્ગવિવેકાદિપઞ્ચવિધવિવેકદસ્સિના.
૨૮૪. અત્તનો દુટ્ઠુલ્લન્તિ સઙ્ઘાદિસેસં.
૨૮૮. વિવાદાધિકરણપચ્ચયાતિ અઞ્ઞેહિ, અત્તના વા પુબ્બભાગે આપન્નપચ્ચયાતિ અત્થો. ઓમસતીતિ ‘‘અયં ધમ્મો, અયં વિનયો’’તિ વિવદન્તો ‘‘ત્વં કિં જાનાસી’’તિઆદિના ઓમસતિ. તીહિ સમથેહિ સમ્મુખાવિનયપટિઞ્ઞાતકરણતિણવત્થારકેહિ. ‘‘સમ્મુખાવિનયઞ્ચેત્થ સબ્બત્થ ઇચ્છિતબ્બતો ‘સમ્મુખાવિનયેન ચેવ પટિઞ્ઞાતકરણેન ચા’તિઆદિના દ્વીહિપિ યોજિતં. એસ નયો સબ્બત્થા’’તિ વુત્તં.
૨૯૧. ઠપેત્વા સત્ત આપત્તિયોતિ એત્થ ‘‘કિઞ્ચાપિ અવસેસા નત્થિ, તથાપિ પટિપાટિયા પાટવજનનત્થં પુચ્છા કતા’’તિ વુત્તં.
અન્તરપેય્યાલં નિટ્ઠિતં.