૩. વસ્સૂપનાયિકક્ખન્ધકવણ્ણના
વસ્સૂપનાયિકાનુજાનનકથાવણ્ણના
૧૮૪. મહાઅટ્ઠકથાયમ્પિ ‘‘સઙ્કાસયિસ્સન્તી’’તિ પાઠો, દીપવાસિનો ‘‘સઙ્કાપયિસ્સન્તી’’તિ પઠન્તિ કિર. ‘‘કતિ નુ ખો વસ્સૂપનાયિકા’’તિ ચિન્તાયં ‘‘કિં નિમિત્ત’’ન્તિ વુત્તે ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, વસ્સં ઉપગન્તુ’’ન્તિ યં વસ્સૂપગમનં વુત્તં, તં ‘‘ઇમં તેમાસં વસ્સં ઉપેમી’’તિ વત્વા ઉપગન્તબ્બં. વસ્સાનમાસા ચ ચત્તારો. તત્થ પઠમં તેમાસં, પચ્છિમં તેમાસન્તિ દુવિધં તેમાસં. તેનાયં તેસં ભિક્ખૂનં ચિન્તા અહોસિ.
વસ્સાનેચારિકાપટિક્ખેપાદિકથાવણ્ણના
૧૮૫. અનપેક્ખગમનેન વા અઞ્ઞત્થ અરુણં ઉટ્ઠાપનેન વા આપત્તિ વેદિતબ્બાતિ એત્થ પઠમં તાવ સો સત્તાહં અનાગતાય પવારણાય સકરણીયો પક્કમતિ. ‘‘આગચ્છેય્ય વા સો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ તં આવાસં ન વા આગચ્છેય્ય, તસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પુરિમિકા ચ પઞ્ઞાયતિ, પટિસ્સવે ચ અનાપત્તી’’તિ વચનતો ઓરં સન્ધાય વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. તથા હિ ‘‘સો તદહેવ અકરણીયો પક્કમતિ, સકરણીયો પક્કમતિ, તસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પુરિમિકા ચ ન પઞ્ઞાયતિ, પટિસ્સવે ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ (મહાવ. ૨૦૭) વુત્તં.
સત્તાહકરણીયાનુજાનનકથાવણ્ણના
૧૮૭-૮. દુતિયં પન ‘‘સો તં સત્તાહં બહિદ્ધા વીતિનામેતિ, તસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પુરિમિકા ચ ન પઞ્ઞાયતિ, પટિસ્સવે ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ વચનતો સત્તાહતો પરં વેદિતબ્બં. તથા હિ ‘‘સો તં સત્તાહં અન્તો સન્નિવત્તં કરોતિ, તસ્સ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો પુરિમિકા ચ પઞ્ઞાયતિ, પટિસ્સવે ચ અનાપત્તી’’તિ (મહાવ. ૨૦૭) વુત્તં. સતિપિ કારણદ્વયે વસ્સચ્છેદકારણાભાવે આપત્તિ વેદિતબ્બા, તસ્મા તીણિપિ એતાનિ વચનાનિ યથાસમ્ભવં યોજિતાનિ વિગ્ગહાનિ હોન્તિ. તીણિ પરિહીનાનીતિ તાસં નત્થિતાય.
પહિતેયેવઅનુજાનનકથાવણ્ણના
૧૯૯. ‘‘અનુજાનામિ ભિક્ખવે, સઙ્ઘકરણીયેન ગન્તું, સત્તાહં સન્નિવત્તો કાતબ્બો’’તિ વચનતો અન્તોવસ્સે સંહારિકભાવેન ગન્તું વટ્ટતિ. તત્થ ધમ્મછન્દવસેનપિ આગતે સઙ્ઘસ્સ આયમુખં વિનસ્સતિ. તતો ‘‘સેનાસનાનિ કત્વા’’તિ ચ વુત્તં. આગતન્તિ આગમનં. ભાવેત્થ તપચ્ચયોયં. સઙ્ઘકરણીયેન ગન્તુન્તિ એત્થ ‘‘સેનાસનપટિસંયુત્તેસુ એવ સઙ્ઘકરણીયેસુ, ન અઞ્ઞેસૂ’’તિ ધમ્મસિરિત્થેરો વદતિ કિર. અટ્ઠકથાયમ્પિ તં પદં ઉદ્ધરિત્વા ‘‘યં કિઞ્ચિ ઉપોસથાગારાદીસુ સેનાસનેસૂ’’તિઆદિના સેનાસનમેવ દસ્સિતં, તસ્મા ઉપપરિક્ખિતબ્બં.
અનિમન્તિતેન ગન્તું ન વટ્ટતીતિ તસ્સ રત્તિચ્છેદો ચ દુક્કટાપત્તિ ચ હોતિ, તં ‘‘વસ્સચ્છેદો’’તિ ચ વદન્તિ. નિમન્તિતોયેવ નામ હોતીતિ એત્થ ઉપાસકેહિ ‘‘ઇમસ્મિં નામ દિવસે દાનાદીનિ કરોમ, સબ્બે સન્નિપતન્તૂ’’તિ કતાયપિ કતિકાય ગન્તું વટ્ટતિ. પવારણાય નવમિતો પટ્ઠાય પંસુકૂલિકચીવરં પરિયેસિતું કાવીરપટ્ટને વિય સબ્બેસં ગન્તું વટ્ટતિ અનુસંવચ્છરં નિયમતો ઉપાસકેહિ સજ્જિત્વા ઠપનતો. વુત્તમ્પિ ચેતં અન્ધકટ્ઠકથાયં ‘‘ભિક્ખુસઙ્ઘેન વા કતિકા કતા ‘સમન્તા ભિક્ખૂ ગચ્છન્તૂ’તિ, ઘોસનં વા કતં ઉપાસકેહિ, તત્થ ગચ્છન્તસ્સ રત્તિચ્છેદો નત્થીતિ તથા ‘અનુસંવચ્છરં આગચ્છન્તૂ’તિ સકિં નિમન્તિતેપિ વટ્ટતી’’તિ ચ ‘‘ચીવરકાલતો પટ્ઠાય નિયમં કત્વા સમન્તતો આગતાનં સજ્જેત્વા દાનતો કાવીરપટ્ટને ઘોસેત્વા કરણાકારો પઞ્ઞાયતીતિ અપરે’’તિ ચ. આચરિયા પન એવં ન વદન્તિ.
અન્તરાયેઅનાપત્તિવસ્સચ્છેદકથાવણ્ણના
૨૦૧. ‘‘સચે દૂરં ગતો હોતિ, સત્તાહવારેન અરુણો ઉટ્ઠાપેતબ્બો’’તિ વચનતો ‘યસ્મિં અન્તરાયે સતિ વસ્સચ્છેદં કાતું વટ્ટતિ, તસ્મિં અન્તરાયેવ વસ્સચ્છેદમકત્વા સત્તાહકરણીયેન વીતિનામેતું વટ્ટતીતિ દીપિતન્તિ અપરે’’તિ વુત્તં. વિનયધરા પન ન ઇચ્છન્તિ, તસ્મા ‘‘સત્તાહવારેન અરુણો ઉટ્ઠાપેતબ્બો’’તિ ઇદં તત્રુપ્પાદાદિનિમિત્તં વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. તં સન્ધાય ‘‘આચરિયા પન એવં ન વદન્તી’’તિ વુત્તં. ગાવું વાતિ બલિબદ્ધં વા. બહિસીમાય ઠિતાનન્તિ તેહિ ખણ્ડસીમાય ઠિતેહિપીતિ ઉપતિસ્સત્થેરો. વસ્સચ્છેદે અસ્સ વસ્સચ્છેદસ્સ. વિહારા અઞ્ઞત્થ વુટ્ઠાપેન્તેહિ તત્થેવ સન્નિપતિત્વા ‘‘ઇમિના ચ ઇમિના ચ કારણેન ઇમસ્મિં નામ પદેસે ઇમં વિહારં નેત્વા વુટ્ઠાપેમા’’તિ અનુસ્સાવેત્વાવ કાતબ્બન્તિ.
વજાદીસુવસ્સૂપગમનકથાવણ્ણના
૨૦૩. વજેન સદ્ધિં ગતસ્સ વસ્સચ્છેદે અનાપત્તીતિ વસ્સચ્છેદો ન હોતીતિ કિર અધિપ્પાયો. સત્થસ્સ અવિહારત્તા ‘‘ઇમસ્મિં વિહારે’’તિ અવત્વા ‘‘ઇધ વસ્સં ઉપેમી’’તિ એત્તકં વત્તબ્બં. ‘‘સત્થે પન વસ્સં ઉપગન્તું ન વટ્ટતીતિ ‘ઇમસ્મિં વિહારે ઇમં તેમાસ’ન્તિ વા ‘ઇધ વસ્સં ઉપેમી’તિ વા ન વટ્ટતિ, આલયકરણમત્તેનેવ વટ્ટતીતિ અધિપ્પાયો’’તિ લિખિતં. તં પન અટ્ઠકથાય વિરુજ્ઝતિ. ‘‘ઇધ વસ્સં ઉપેમીતિ તિક્ખત્તું વત્તબ્બ’’ન્તિ હિ વુત્તં. અટ્ઠકથાવચનમ્પિ પુબ્બાપરં વિરુજ્ઝતીતિ ચે? ન, અધિપ્પાયાજાનનતો. સત્થો દુવિધો ઠિતો, સઞ્ચારોતિ. તત્થ ઠિતે કુટિકાય ‘‘ઇધ વસ્સં ઉપેમી’’તિ વત્વા વસિતબ્બં. ઇદઞ્હિ સન્ધાય ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સત્થે વસ્સં ઉપગન્તુ’’ન્તિ વુત્તં, સઞ્ચારિમ્હિ પન સત્થે કુટિકાય અભાવતો વસ્સં ઉપગન્તું ન વટ્ટતિ. સતિ સિવિકાય વા સકટકુટિકાય વા વટ્ટતિ, તથા વજેપિ. તીસુ ઠાનેસુ ભિક્ખુનો નત્થિ વસ્સચ્છેદે આપત્તિ.
પવારેતુઞ્ચ લભતીતિ એત્થાયં વિચારણા – ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, યેન વજો, તેન ગન્તુ’’ન્તિ ઇદં કિં વસ્સરક્ખણત્થં વુત્તં, ઉદાહુ વસ્સચ્છેદાપત્તિરક્ખણત્થન્તિ? કિઞ્ચેત્થ યદિ વસ્સરક્ખણત્થં, ‘‘ન, ભિક્ખવે, અસેનાસનિકેન વસ્સં ઉપગન્તબ્બ’’ન્તિ ઇદં વિરુજ્ઝતિ. અથ વસ્સચ્છેદાપત્તિરક્ખણત્થં વુત્તન્તિ સિદ્ધં ન સો પવારેતું લભતીતિ, કા પનેત્થ યુત્તિ? યતો અયમેવ તિવિધો પવારેતું લભતિ, નેતરો. વાળેહિ ઉબ્બાળ્હાદિકો હિ ઉપગતટ્ઠાનાપરિચ્ચાગા લભતિ. પરિચ્ચાગા ન લભતીતિ અયમેત્થ યુત્તિ. યેન ગામો, તત્થ ગતોપિ પવારેતું લભતીતિ એકેનાતિ આચરિયો. યો હિ પુબ્બે ‘‘ઇધ વસ્સં ઉપેમી’’તિ ન ઉપગતો, ‘‘ઇમસ્મિં વિહારે’’તિ ઉપગતો, સો ચ પરિચ્ચત્તો. અઞ્ઞથા વિના વિહારેન કેવલં ગામં સન્ધાય ‘‘ઇધ વસ્સં ઉપેમી’’તિ ઉપગન્તું વટ્ટતીતિ. આપજ્જતૂતિ ચે? ન, ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, વજે સત્થે નાવાય વસ્સં ઉપગન્તુ’’ન્તિ વચનં વિય ‘‘ગામે ઉપગન્તુ’’ન્તિ વચનાભાવતો. યસ્મા ‘‘તીસુ ઠાનેસુ ભિક્ખુનો નત્થિ વસ્સચ્છેદે આપત્તી’’તિ વચનં તત્થ વસ્સૂપગમનં અત્થીતિ દીપેતિ તદભાવે છેદાભાવા, તસ્મા ‘‘સત્થે પન વસ્સં ઉપગન્તું ન વટ્ટતી’’તિ કુટિયા અભાવકાલં સન્ધાય વુત્તન્તિ સિદ્ધં. તીસુ ઠાનેસુ ભિક્ખુનો નત્થિ વસ્સચ્છેદે આપત્તીતિ ‘‘તેહિ સદ્ધિં ગચ્છન્તસ્સેવ નત્થિ, વિરુજ્ઝિત્વા ગમને આપત્તિ ચ, પવારેતુઞ્ચ ન લભતી’’તિ લિખિતં, તસ્મા યં વુત્તં અટ્ઠકથાયં ‘‘અથ સત્થો અન્તોવસ્સેયેવ ભિક્ખુના પત્થિતટ્ઠાનં પત્વા અતિક્કમતિ…પે… અન્તરા એકસ્મિં ગામે તિટ્ઠતિ વા વિપ્પકિરતિ વા’’તિઆદિ, તં એત્તાવતા વિરુજ્ઝિત્વા ગતાનમ્પિ વિરુજ્ઝિત્વા ગમનં ન હોતિ, તસ્મા પવારેતબ્બન્તિ દસ્સનત્થન્તિ વેદિતબ્બં.
તત્થ ‘‘પદરચ્છદનં કુટિં કત્વા ઉપગન્તબ્બ’’ન્તિ વચનતો સેનાસનત્થાય રુક્ખં આરુહિતું વટ્ટતીતિ સિદ્ધં હોતિ, ન પાળિવિરોધતોતિ ચે? ન, તપ્પટિક્ખેપેનેવ સિદ્ધત્તા, ઇમસ્સ ઇધ પુનપિ પટિક્ખેપનતો. ‘‘ન, ભિક્ખવે, અસેનાસનિકેન વસ્સં ઉપગન્તબ્બ’’ન્તિ ઇમિના પટિક્ખેપેન સિદ્ધે ‘‘ન, ભિક્ખવે, અજ્ઝોકાસે વસ્સં ઉપગન્તબ્બ’’ન્તિ પટિક્ખેપો વિય સિયાતિ ચે? ન, અજ્ઝોકાસસ્સ અસેનાસનભાવાનુમતિપ્પસઙ્ગતો. અજ્ઝોકાસો હિ ‘‘અજ્ઝોકાસે પલાલપુઞ્જે’’તિ વચનતો સેનાસનન્તિ સિદ્ધં. ચતુસાલઅજ્ઝોકાસે વસન્તોપિ ‘‘ચતુસાલાય વસતી’’તિ વુચ્ચતિ, તસ્મા તત્થ વટ્ટતીતિ આપજ્જતિ, તસ્મા ઇધ અસેનાસનિકો નામ અત્તના વા પરેન વા અત્તનો નિબદ્ધવાસત્થં અપાપિતસેનાસનિકોતિ વેદિતબ્બં. અઞ્ઞથા દ્વિન્નં પટિક્ખેપાનં અઞ્ઞતરાતિરેકતા ચ રુક્ખમૂલેપિ નિબ્બકોસેપિ વસ્સં ઉપગન્તું વટ્ટતીતિ ચ, અપાપિતસેનાસનિકેનાપિ ગબ્ભે વસિતું વટ્ટતીતિ ચ આપજ્જતિ, સદ્વારબન્ધમેવ સેનાસનં ઇધ અધિપ્પેતન્તિ કથં પઞ્ઞાયતીતિ ચે? નિદાનતો. અયઞ્હિ અસેનાસનિકવસ્સૂપગમનાપત્તિ ‘‘તેન ખો પન સમયેન ભિક્ખૂ અસેનાસનિકા વસ્સં ઉપગચ્છન્તિ, સીતેનપિ ઉણ્હેનપિ કિલમન્તી’’તિ ઇમસ્મિં નિદાને પઞ્ઞત્તા, તસ્મા સીતાદિપટિક્ખેપમેવ ઇધ સેનાસનન્તિ અધિપ્પેતબ્બન્તિ સિદ્ધં. એવં સન્તે સિદ્ધં પુબ્બપક્ખનિદસ્સનન્તિ ચે? ન, પુબ્બે અપરત્થપવત્તિસૂચનતો. દુતિયજ્ઝાનનિદ્દેસે ‘‘વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા અવિતક્કં અવિચાર’’ન્તિ (દી. નિ. ૧.૨૨૮; મ. નિ. ૧.૨૭૧) વચનાનિ નિદસ્સનં. અજ્ઝોકાસપટિક્ખેપનિદાનેન બહિઅજ્ઝોકાસોવ પટિક્ખિત્તો, ન ચતુસાલાદિમજ્ઝગતો અજ્ઝોકાસોતિ આપજ્જતિ, તસ્મા ન નિદાનં પમાણન્તિ ચે? ન, નિયમતો. કિઞ્ચિ હિ સિક્ખાપદં નિદાનાપેક્ખં હોતીતિ સાધિતમેતં. ઇદં સાપેક્ખં, ઇદં અનપેક્ખન્તિ કથં પઞ્ઞાયતિ, ન હિ એત્થ ઉભતોવિભઙ્ગે વિય સિક્ખાપદાનં પદભાજનં, અનાપત્તિવારો વા અત્થીતિ? ઇધાપિ દેસનાવિધાનતો પઞ્ઞાયતિ. ‘‘દેવે વસ્સન્તે રુક્ખમૂલમ્પિ નિબ્બકોસમ્પિ ઉપધાવન્તી’’તિ હિ ઇમેહિ દ્વીહિ નિદાનવચનેહિ બહિ વા અન્તો વા સબ્બં ઓવસ્સકટ્ઠાનં ઇધ અજ્ઝોકાસો નામ. અનોવસ્સકટ્ઠાનમ્પિ અનિબ્બકોસમેવ ઇધ ઇચ્છિતબ્બન્તિ સિદ્ધં હોતિ. તેન ન ઉપગન્તબ્બન્તિ ન આલયકરણપટિક્ખેપો, ‘‘ઇધ વસ્સં ઉપેમી’’તિ વચનપટિક્ખેપો. છવસરીરં દહિત્વા છારિકાય, અટ્ઠિકાનઞ્ચ અત્થાય કુટિકા કરીયતીતિ અન્ધકટ્ઠકથાવચનં. ‘‘ટઙ્કિતમઞ્ચોતિ કસિકુટિકાપાસાણઘર’’ન્તિ લિખિતં. ‘‘અકવાટબદ્ધસેનાસને અત્તનો પાપિતે સભાગટ્ઠાને સકવાટબદ્ધે વસતિ ચે, વટ્ટતી’’તિ વુત્તં. પયોગોપિ અત્થિ, ‘‘અસેનાસનિકેન વસ્સં ન ઉપગન્તબ્બ’’ન્તિ પાળિ ચ અટ્ઠકથા ચ, તસ્મા ઉપપરિક્ખિતબ્બં.
અધમ્મિકકતિકાદિકથાવણ્ણના
૨૦૫. મહાવિભઙ્ગે વુત્તન્તિ એત્થ અયં અન્ધકટ્ઠકથાવચનં ઊનપન્નરસવસ્સેન સામણેરેન ઇધ વિહારે ન વત્થબ્બા, ન પંસુકૂલં આહિણ્ડિતબ્બં, ન ચોળભિક્ખા ગહેતબ્બા, ન અઞ્ઞવિહારે ભુઞ્જિતબ્બં, ન અઞ્ઞસ્સ ભિક્ખુસ્સ વા ભિક્ખુનિયા વા સન્તકં ભુઞ્જિતબ્બં, અઞ્ઞમઞ્ઞં નેવ આલપેય્યામ ન સલ્લપેય્યામ, ન સજ્ઝાયિતબ્બં, મત્તિકાપત્તેન વટ્ટતિ, ન અપરિપુણ્ણપરિક્ખારસ્સ વાસોતિ.
૨૦૬. મુસાવાદોતિ વિસંવાદો અધિપ્પેતો. કેચિ ‘‘વિસંવાદનવસેન પટિસ્સુણિત્વાતિ વુત્ત’’ન્તિ ચ, ‘‘રઞ્ઞો વુત્તવચનાનુરૂપતો મુસાવાદોતિ ગહટ્ઠા ગણ્હન્તીતિ વુત્ત’’ન્તિ ચ વદન્તિ.
૨૦૭. ‘‘પુરિમિકા ચ ન પઞ્ઞાયતિ. કસ્મા? ‘દુતિયે વસામી’તિ ચિત્તે ઉપ્પન્ને પઠમસેનાસનગ્ગાહો પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. પુન ‘પઠમે એવ વસામી’તિ ચિત્તે ઉપ્પન્ને દુતિયો પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. ઉભયાવાસે વિધાનં નત્થી’’તિ લિખિતં. પોરાણગણ્ઠિપદે પન ‘‘પઠમં ગહિતટ્ઠાને અવસિત્વા અઞ્ઞસ્મિં વિહારે સેનાસનં ગહેત્વા દ્વીહતીહં વસતિ, તતો પઠમગ્ગાહો પટિપ્પસ્સમ્ભતીતિ પુરિમિકા ચ ન પઞ્ઞાયતિ. પચ્છિમગ્ગાહો ન પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. ઇદઞ્હિ દિવસવસેન પટિપ્પસ્સમ્ભનં નામ હોતિ. અથ પચ્છિમં તેમાસં અઞ્ઞસ્મિં વસતિ, પુરિમિકા ચ ન પઞ્ઞાયતિ, ઇદં સેનાસનગ્ગાહાનં વસેન પટિપ્પસ્સમ્ભનં નામા’’તિ વુત્તં. ઉભોપેતે અત્થવિકપ્પા ઇધ નાધિપ્પેતા. યત્થાયં પટિસ્સુતો, તત્થ પુરિમિકા ચ ન પઞ્ઞાયતિ, પટિસ્સવે ચ આપત્તિ દુક્કટસ્સ. કત્થ પન પુરિમિકા પઞ્ઞાયતીતિ? અન્તરામગ્ગે દ્વીસુ આવાસેસુ યત્થ તદહેવ પચ્છિમગ્ગાહો, તત્થ પઠમં ગહિતટ્ઠાને સત્તાહકરણીયેન ગચ્છતો ન વસ્સચ્છેદો, સો તદહેવ અકરણીયો પક્કમતીતિઆદિમ્હિ ‘‘કરણીયં નામ સત્તાહકરણીય’’ન્તિ લિખિતં.
પાળિમુત્તકરત્તિચ્છેદવિનિચ્છયે ‘‘ધમ્મસ્સવનાદી’’તિ વુત્તં. આદિમ્હિ ચતૂસુ વારેસુ નિરપેક્ખપક્કમનસ્સાધિપ્પેતત્તા ‘‘સત્તાહકરણીયેના’’તિ ન વુત્તં તસ્મિં સતિ નિરપેક્ખગમનાભાવતો. તત્થ પુરિમા દ્વે વારા વસ્સં અનુપગતસ્સ વસેન વુત્તા, તસ્મા ઉપગતસ્સ તદહેવ સત્તાહકરણીયેન ગન્ત્વા અન્તોસત્તાહં આગચ્છતો ન વસ્સચ્છેદોતિ સિદ્ધં. પચ્છિમા દ્વે વારા ઉપગતસ્સ નિરપેક્ખગમનવસેન વુત્તા, ‘‘સત્તાહં અનાગતાય પવારણાય સકરણીયો પક્કમતી’’તિ તતો બહિદ્ધા સત્તાહં વીતિનામેન્તસ્સ વસ્સચ્છેદોતિ દસ્સનત્થં વુત્તં. તત્થ ‘‘અકરણીયો પક્કમતી’’તિ વચનાભાવા વિના રત્તિચ્છેદકારણેન ગન્તું ન વટ્ટતીતિ સિદ્ધં. પવારેત્વા પન ગન્તું વટ્ટતિ પવારણાય તંદિવસસન્નિસ્સિતત્તા. તત્થ ન વા આગચ્છેય્યાતિ અન્તરાયેન. આચરિયો પન ‘‘ન પુન ઇધાગચ્છામી’તિ નિરપેક્ખોપિ સકરણીયોવ ગન્તું લભતીતિ દસ્સનત્થં અકરણીયો’તિ ન વુત્ત’’ન્તિ વદતિ. ‘‘સીહળદીપે કિર ચૂળપવારણા નામ અત્થિ, તં પવારણં કત્વા યથાસુખં સકરણીયા ગચ્છન્તિ, પયોગઞ્ચ દસ્સેન્તી’’તિ વુત્તં. ‘‘તત્થ છ અરુણા અન્તોવસ્સે હોન્તિ, એકો બહિ, તસ્મા સો તેમાસં વુત્થો હોતીતિ અપરે’’તિ ચ, ‘‘આચરિયો એવં ન વદતી’’તિ ચ વુત્તં. સબ્બત્થ વિહારં ઉપેતીતિ અત્તનો વસ્સગ્ગેન પત્તગબ્ભં ઉપેતીતિ પોરાણા. અસતિયા પન વસ્સં ન ઉપેતીતિ એત્થ ‘‘ઇમસ્મિં વિહારે ઇમં તેમાસ’’ન્તિ અવચનેન. ‘‘અટ્ઠકથાયં વુત્તરત્તિચ્છેદકારણં વિના તિરોવિહારે વસિત્વા આગચ્છિસ્સામીતિ ગચ્છતોપિ વસ્સચ્છેદ’’ન્તિ લિખિતં.
૨૦૮. પટિસ્સુતો હોતિ પચ્છિમિકાયાતિ અન્તરા પબ્બજિતભિક્ખુના, છિન્નવસ્સેન વા પટિસ્સુતો, અઞ્ઞેન પન પુરિમં અનુપગન્ત્વા પચ્છિમિકાયં પટિસ્સવો ન કાતબ્બો. રત્તિચ્છેદે સબ્બત્થ વસ્સચ્છેદોતિ સન્નિટ્ઠાનં કત્વા વદન્તિ. કેચિ પન ન ઇચ્છન્તિ. તં સાધેતું અનેકધા પપઞ્ચેન્તિ. કિં તેન.
વસ્સૂપનાયિકક્ખન્ધકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.