૨. વિલેખનસિક્ખાપદવણ્ણના
૪૩૮. આપત્તિઞ્ચ સતિસમ્મોસાયાતિ એત્થ ચ-સદ્દો કત્તબ્બઞ્ચ ન કરોતીતિ દીપેતિ, ન ચત્તારિ એવાતિ વુત્તં હોતિ. રટ્ઠેકદેસો જનપદો. બુદ્ધકાલે અરિટ્ઠકણ્ટકા સાસનપચ્ચત્થિકા. ‘‘નાલં અન્તરાયાયા’’તિ વચનેન હિ તે ભગવતો અસબ્બઞ્ઞુતં દીપેન્તિ. પરિનિબ્બુતે ભગવતિ દસવત્થુદીપકા વજ્જિપુત્તકા. તે હિ વિનયસાસનપચ્ચત્થિકા. પરૂપહારાદિવાદા પન સુત્તન્તાભિધમ્મપ્પચ્ચત્થિકા. કે પન તે? એકચ્ચે મહાસઙ્ઘિકાદયો, ન સબ્બેતિ દીપનત્થં ‘‘પરૂપહારા…પે… વાદા’’તિ વિસેસનવચનમાહ. તત્થ યે કુહકા પાપિચ્છકા અભૂતં ઉલ્લપિત્વા પટિલદ્ધવરભોજનાનિ ભુઞ્જિત્વા મુટ્ઠસ્સતી નિદ્દં ઓક્કમિત્વા સુક્કવિસ્સટ્ઠિં પત્તા, અઞ્ઞેહિ તં દિસ્વા ‘‘અત્થિ અરહતો સુક્કવિસ્સટ્ઠી’’તિ વુત્તે ‘‘મારકાયિકા ઉપસંહરન્તી’’તિ વત્વા જનં વઞ્ચેન્તિ. યે ચ સમ્માપટિપન્ના અકુહકા, તેપિ તં વચનં સુત્વા કેચિ તંદિટ્ઠિકા હોન્તિ અધિમાનિનો ચ. અત્તનો સુક્કવિસ્સટ્ઠિં પસ્સિત્વાપિ નાધિમુચ્ચન્તિ, અનધિગતે અધિકતસઞ્ઞિનોવ હોન્તિ. તથા અત્થિ અરહતો અઞ્ઞાણકઙ્ખાવિતરણા નામગોત્તાદીસુ વિય સચ્ચેસુ પરવિતરણા પરેહિ પઞ્ઞત્તા નામાનીતિ અધિપ્પાયો યથાસમ્ભવં યોજેતબ્બો. તત્થ વિનયધરો ‘‘અટ્ઠાનમેતં, ભિક્ખવે, અનવકાસો, યં અરહતો અસુચિ મુચ્ચેય્ય (કથા. ૩૧૩; મહાવ. ૩૫૩). દિટ્ઠધમ્મા…પે… અપરપ્પચ્ચયા સત્થુસાસને’’તિઆદીનિ (મહાવ. ૩૦) સુત્તપદાનિ દસ્સેત્વા તે સાસનપચ્ચત્થિકેસુ નિગ્ગહિતં નિગ્ગણ્હાતીતિ અધિપ્પાયો. ઇતરે ‘‘પરિયત્તિ મૂલ’’ન્તિ વાદિનો. ‘‘પાતિમોક્ખે ઉદ્દિસ્સમાને’’તિ નિદાનવસેન વુત્તં. તથાગતસ્સ વિભઙ્ગપદાનિ સિદ્ધાનિ. સિદ્ધેયેવ કિં ઇમસ્સ અઙ્ગાનિ? ગરહિતુકામતા ઉપસમ્પન્નસ્સ સન્તિકે સિક્ખાપદવિવણ્ણનઞ્ચાતિ.
વિલેખનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.