૮. સન્નિધિકારકસિક્ખાપદવણ્ણના

૨૫૩. અપરજ્જુ સન્નિધિ નામ હોતીતિ અત્થો. અજ્જ પટિગ્ગહિતન્તિ ન કેવલં પટિગ્ગહિતમેવ, અથ ખો ઉગ્ગહિતકમ્પિ, તેનેવ અટ્ઠકથાયં ‘‘પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સાતિ એવં સન્નિધિકતં યં કિઞ્ચિ યાવકાલિકં વા યામકાલિકં વા અજ્ઝોહરિતુકામતાય ગણ્હન્તસ્સ પટિગ્ગહણે તાવ આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ વુત્તં. યદિ તં પઠમમેવ પટિગ્ગહિતં, ‘‘પટિગ્ગહણે તાવા’’તિ ન વત્તબ્બં, તસ્મા વેદિતબ્બમેતં ‘‘અત્તનો કાલે ગહિતં અજ્જ પટિગ્ગહિત’ન્તિ વુત્ત’’ન્તિ.

એત્થાહ – યથા પઞ્ચ ભેસજ્જાનિ ઉગ્ગહિતકાનિ અનધિપ્પેતાનિ. સત્તાહાતિક્કમે અનાપત્તિ અનજ્ઝોહરણીયત્તા, તથા ઇધાપિ ઉગ્ગહિતકં નાધિપ્પેતન્તિ? એત્થ વુચ્ચતિ – ભેસજ્જસિક્ખાપદે (પારા. ૬૧૮ આદયો) ઉગ્ગહિતકં નાધિપ્પેતન્તિ યુત્તં અત્તનો કાલાતિક્કમનમત્તેન તત્થ આપત્તિપ્પસઙ્ગતો. એત્થ ન યુત્તં અત્તનો કાલાતિક્કમનમત્તેન આપત્તિપ્પસઙ્ગાભાવતો. અજ્ઝોહરણેનેવ હિ એત્થ આપત્તીતિ અધિપ્પાયો, તસ્મા અનુગણ્ઠિપદમતેન અજ્જ ઉગ્ગહેત્વા પુનદિવસે ભુઞ્જન્તો દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ.

તત્રાયં વિચારણા – અત્તના ભુઞ્જિતુકામો અજ્જ ઉગ્ગહેત્વા પુનદિવસે ભુઞ્જતિ, દ્વે આપત્તિયો આપજ્જતિ. સામણેરાદીનંયેવ અત્થાય ઉગ્ગહેત્વા ગહિતં પુનદિવસે પટિગ્ગહેત્વા ભુઞ્જન્તો આપત્તિયા ન કારેતબ્બોતિ. પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સાતિ એત્થાયમધિપ્પાયો – સચે બેલટ્ઠસીસો વિય દુતિયતતિયાદિદિવસત્થાય અજ્જ પટિગ્ગહેત્વા સામણેરાદીનં ગોપનત્થાય દેતિ, તસ્સ પુનદિવસે અજ્ઝોહરણત્થં પટિગ્ગહણે આપત્તિ દુક્કટસ્સાતિ સમ્ભવતિ. સયમેવ સચે તં ગોપેત્વા ઠપેતિ, પુનદિવસે પતિતં કચવરં દિસ્વા વિમતિવસેન વા પટિગ્ગણ્હતો પટિગ્ગહણતોવ આપત્તિ દુક્કટસ્સાતિ સમ્ભવતિ. નો ચે પટિગ્ગણ્હાતિ, તં દુક્કટં નત્થિ. ‘‘ઇદઞ્હિ ‘એકં પાદં અતિક્કામેતિ, આપત્તિ થુલ્લચ્ચયસ્સા’તિઆદિ વિયા’’તિ વુત્તં. યો પન એકપ્પહારેનેવ દ્વેપિ પાદે અતિક્કામેતિ, તસ્સ તં થુલ્લચ્ચયં નત્થિ, એવંસમ્પદમિદન્તિ વેદિતબ્બં. એત્થ પટિગ્ગહિતભાવં અવિજહન્તમેવ સન્નિધિં જનેતીતિ ધમ્મસિરિત્થેરો, તં ‘‘પટિગ્ગણ્હાતિ, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ પાળિયા વિરુજ્ઝતિ. કપાલેન પીતો પન સ્નેહો અબ્બોહારિકો. કિઞ્ચાપિ ઉણ્હે ઓતાપેન્તસ્સ પગ્ઘરતિ, તથાપિ ‘‘ભેસજ્જસિક્ખાપદે વિયા’’તિ વુત્તં. ઇતરથા કપાલેન પીતા સપ્પિઆદયોપિ સત્તાહાતિક્કમે આપત્તિં જનેય્યુન્તિ. સયં પટિગ્ગહેત્વાતિ ઇધાપિ પુબ્બે વુત્તવિધિયેવ. દુદ્ધોતપત્તકથાપિ એતેન સમેતિ વિય. આહારત્થાયાતિ કાલેપિ લબ્ભતિ. પકતિઆમિસેતિ કપ્પિયામિસે. સામિસેન મુખેન અજ્ઝોહરતો દ્વેતિ ‘‘હિય્યો પટિગ્ગહિતયામકાલિકં અજ્જ પુરેભત્તં સામિસેન મુખેન અજ્ઝોહરતો દ્વે પાચિત્તિયાની’’તિ લિખિતં. અજ્જ પટિગ્ગહિતં યાવકાલિકમ્પિ હિ યામાતિક્કન્તપાનકેન સંસટ્ઠં સન્નિધિં કરોતિ. અકપ્પિયમંસેસુ મનુસ્સમંસે થુલ્લચ્ચયં, સેસમંસે દુક્કટઞ્ચ વડ્ઢતિ.

૨૫૫. સત્તાહકાલિકં યાવજીવિકં આહારત્થાયાતિ કાલેપિ દુક્કટમેવ સન્નિધિં અનાપજ્જનતોતિ કેચિ. તદહુ પટિગ્ગહિતં તદહુ પુરેભત્તં વટ્ટતીતિ ચે? ન, પાળિયમ્પિ અટ્ઠકથાયમ્પિ વિસેસસ્સ નત્થિતાય. ભેસજ્જસિક્ખાપદે પુરેભત્તં યથાસુખં પરિભુઞ્જનં વુત્તન્તિ ચે? આહારે સપ્પિઆદિ સઙ્ગહં યાતિ, તેન તગ્ગતિકવસેન વુત્તં, ન ભેસજ્જવસેન વુત્તન્તિ ઉપતિસ્સો.

સન્નિધિકારકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.