૨. ઓમસવાદસિક્ખાપદવણ્ણના

૧૩. ‘‘પુન અરે પત્તેતિ પુન તં ઠાનં પરિવટ્ટેત્વા આગતે અઞ્ઞસ્મિં અરે’’તિ લિખિતં. પતિટ્ઠિતારપ્પદેસન્તિ ભૂમિં. પુન અરેતિ પુન તસ્મિંયેવ અરે ભૂમિં પત્તેતિ અત્થોતિ કેચિ, તં ન સુન્દરં વિય. જાપિતોતિ પરાજિતો, ‘‘પરાજિતો’’તિ વા પાઠો. પાપેસીતિ અભિભવસિ. મનાપં ભાસમાનસ્સ બ્રાહ્મણસ્સ ગરું ભારં. ઉદબ્બહીતિ આકડ્ઢીતિ અત્થો, અનાદરત્થે વા સામિવચનં. ધનઞ્ચ નં અલાભેસીતિ યથા સો ધનં અલભિ, તથા અકાસીતિ અધિપ્પાયો.

૧૫. પુબ્બેતિ નિદાને. અવકણ્ણકન્તિ છિન્નકણ્ણકનામં. જવકણ્ણકન્તિ વઙ્કકણ્ણકનામં. ધનિટ્ઠકં ધનવડ્ઢકનામં, સિરિવડ્ઢકનામં કુલવડ્ઢકસ્સેવ નામં. તચ્છકકમ્મન્તિ ખણનકમ્મકારા કોટ્ઠકા, પાસાણકમ્મકારાતિ કેચિ. ‘‘મુદ્દાતિ પબ્બગણના. ગણનાતિ મહાગણના’’તિ પોરાણગણ્ઠિપદે વુત્તં. ‘‘મધુમેહં ઓમેહ’’ન્તિ લિખિતં. થૂલકાયસ્સ મંસૂપચયોતિ એકે. યભ મેથુને. વીતરાગતાદીહિ અક્કોસન્તોપિ કિલેસેહેવ કિર અક્કોસતિ નામ, તથા ‘‘સોતાપન્નો’’તિ અક્કોસન્તો આપત્તિયા અક્કોસતિ નામાતિ એકે. લિઙ્ગાયત્તત્તા અચ્ચોદાતાદિપિ લિઙ્ગમેવ જાતં.

૧૬. સબ્બત્થ વદેતીતિ ઉદ્દેસો. ભણતીતિ વિત્થારો. વદેતીતિ વા ઇમિના પરવિઞ્ઞાપનં દીપેતિ.

૨૬. અઞ્ઞાપદેસવારેસુ પન ‘‘એવં વદેતી’’તિ વુત્તં. કસ્મા? પુબ્બે દસ્સિતઉદ્દેસક્કમનિદસ્સનત્થં. પુબ્બેપિ ‘‘હીનેન હીનં, હીનેન ઉક્કટ્ઠં, ઉક્કટ્ઠેન હીનં, ઉક્કટ્ઠેન ઉક્કટ્ઠ’’ન્તિ જાત્યાદીસુ એકેકસ્મિં ચતુધા ચતુધા દસ્સિતઉદ્દેસક્કમસ્સ નિદસ્સનં ‘‘એવ’’ન્તિ ઇમિના કરોતિ. ‘‘હીનેન હીનં વદેતી’’તિ વુત્તટ્ઠાનેયેવ હિ ‘‘એવં વદેતી’’તિ વુત્તે સો આકારો નિદસ્સિતો હોતીતિ અધિપ્પાયો. અઞ્ઞથા અઞ્ઞાપદેસેન સો આકારો ન સમ્ભવતીતિ આપજ્જતિ. ન સમ્ભવતિ એવાતિ ચે? ન, વિસેસકારણાભાવા, તત્થ અનાપત્તિપ્પસઙ્ગતો, અનિયમનિદ્દેસેન અનિયમત્થસમ્ભવતો ચ. ‘‘સન્તિ ઇધેકચ્ચે ચણ્ડાલા’’તિઆદિના હિ અનિયમનિદ્દેસેન ચણ્ડાલં વા અચણ્ડાલં વા સન્ધાય ભણન્તસ્સ આપત્તીતિ અનિયમત્થો સમ્ભવતીતિ અધિપ્પાયો. યદિ એવં એત્તકમેવ વત્તબ્બં તાવતા પુબ્બે દસ્સિતઉદ્દેસક્કમનિદસ્સનસિદ્ધિતોતિ? ન, ‘‘વદેતી’’તિ ઇમિના અયોજિતે ‘‘એવ’’ન્તિ પદે ઇમં નામ આકારં દસ્સેતીતિ અનવબોધતો. અઞ્ઞાપદેસનયેપિ પરવિઞ્ઞાપનેયેવ દુક્કટપાચિત્તિયં વિયાતિ નિયમનપયોજનં વા ‘‘વદેતી’’તિ પદન્તિ વેદિતબ્બં. અથ વા અત્તનો સમીપે ઠત્વા અઞ્ઞં ભિક્ખું આણાપેન્તો હીનેન હીનં વદેતિ ભણતિ, આપત્તિ પાચિત્તિયસ્સ. સચે સયં હીનો હીનેન હીનં ચણ્ડાલં…પે… પુક્કુસં ‘‘પુક્કુસો’’તિ ભણતિ આપત્તિ વાચાય વાચાય પાચિત્તિયસ્સ, એસ નયો અઞ્ઞાપદેસવારેસુપીતિ યોજના વેદિતબ્બા. અયમત્થો દુટ્ઠદોસેસુ પરિયેસિતબ્બો. અઞ્ઞથા ‘‘વદેતિ ભણતી’’તિ એતેસં અઞ્ઞતરં ઉભયત્થ અનઞ્ઞાપદેસવારઅઞ્ઞાપદેસવારેસુ, વિસેસેન વા અઞ્ઞાપદેસવારેસુ નિરત્થકં આપજ્જતિ વિનાયેવ તેન વચનસિલિટ્ઠતાસમ્ભવતો. અત્તતો પાળિયં અવુત્તત્તા પનેત્થ ‘‘સાણત્તિક’’ન્તિ વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં. તત્રાયં પદસન્ધિ વદેતીતિ વદ ઇતીતિ. અસમ્મુખા વદન્તસ્સ દુક્કટં ‘‘સમ્મુખા પન સત્તહિપિ આપત્તિક્ખન્ધેહિ વદન્તસ્સ દુક્કટ’’ન્તિ અન્ધકટ્ઠકથાયં વુત્તત્તા. દવકમ્યતા નામ કેળિ, તં દસ્સેતું ‘‘હસાધિપ્પાયતા’’તિ વુત્તં. ‘‘અસમ્મુખાપિ દવકમ્યતાય વદન્તસ્સ દુબ્ભાસિતમેવા’’તિ આચરિયા વદન્તિ. પાપગરહિતાય કુજ્ઝિત્વાપિ વદન્તસ્સ દુક્કટં, અસમ્મુખા અનાપત્તીતિ.

ઓમસવાદસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.