૩. પટિપદાસુત્તવણ્ણના

૩. મિચ્છા પટિપજ્જતિ એતાયાતિ મિચ્છાપટિપદા, વટ્ટગામિમગ્ગો દુક્ખાવહત્તા. તં મિચ્છાપટિપદં. તેનાહ ‘‘અનિય્યાનિકપટિપદા’’તિ. સો પુઞ્ઞાભિસઙ્ખારો કથં મિચ્છાપટિપદા હોતીતિ? સમ્પત્તિભવે સુખાવહોવ હોતીતિ અધિપ્પાયો. વટ્ટસીસત્તાતિ વટ્ટપક્ખિયાનં ઉત્તમઙ્ગભાવતો. અન્તમસોતિ ઉક્કંસપરિયન્તં સન્ધાય વદતિ અવકંસપરિયન્તતો. ‘‘ઇદં મે પુઞ્ઞં નિબ્બાનાધિગમાય પચ્ચયો હોતૂ’’તિ એવં નિબ્બાનં પત્થેત્વા પવત્તિતં. પણ્ણમુટ્ઠિદાનમત્તન્તિ સાકપણ્ણમુટ્ઠિદાનમત્તં. અપ્પત્વાતિ અન્તોગધહેતુ એસ નિદ્દેસો, અપાપેત્વાતિ અત્થો. યદગ્ગેન વા પટિપજ્જનતો અરહત્તં પત્તોતિ વુચ્ચતિ, તદગ્ગેન તદાવહા પટિપદાપિ પત્તાતિ વુચ્ચતીતિ ‘‘અપ્પત્વા’’તિ વુત્તં. અનુલોમવસેનાતિ અનુલોમપટિચ્ચસમુપ્પાદવસેન. પટિલોમવસેનાતિ એત્થાપિ એસેવ નયો. પટિપદા પુચ્છિતાતિ એતેન પટિપદા દેસેતું આરદ્ધાતિ અયમ્પિ અત્થો સઙ્ગહિતો યથારદ્ધસ્સ અત્થસ્સ કથેતુકમ્યતાપુચ્છાય ઇધાગતત્તા. અનુલોમપટિચ્ચસમુપ્પાદદેસનાયમ્પેત્થ બ્યતિરેકમુખેન અવિજ્જાદિનિરોધા પન વિજ્જાય સતિ હોતિ સઙ્ખારાનં અસમ્ભવોતિ વુત્તં ‘‘નિબ્બાનં ભાજિત’’ન્તિ. સરૂપેન પન તાય વટ્ટમેવ પકાસિતં. વક્ખતિ હિ પરિયોસાને ‘‘વટ્ટવિવટ્ટમેવ કથિત’’ન્તિ. નિય્યાતનેતિ નિગમને. ફલેનાતિ પત્તબ્બફલેન પટિપદાય સમ્પાપકહેતુનો દસ્સિતત્તા. યથા હિ તિવિધો હેતુ ઞાપકો, નિબ્બત્તકો, સમ્પાપકોતિ, એવં તિવિધં ફલં ઞાપેતબ્બં, નિબ્બત્તેતબ્બં, સમ્પાપેતબ્બન્તિ. તસ્મા પત્તબ્બફલેન નિબ્બાનેન તંસમ્પાપકહેતુભૂતાય પટિપદાય દસ્સિતત્તાતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘ફલેન હેત્થા’’તિઆદિ. અયં વુચ્ચતીતિ એવં નિબ્બાનફલા અયં ‘‘સમ્માપટિપદા’’તિ વુચ્ચતિ. અસેસવિરાગા અસેસનિરોધાતિ સમુચ્છેદપ્પહાનવસેન અવિજ્જાય અસેસવિરજ્જનતો અસેસનિરુજ્ઝનતો ચ. પદદ્વયેનપિ અનુપ્પાદનિરોધમેવ વદતિ. તઞ્હિ નિબ્બાનં. દુતિયવિકપ્પે અયં એત્થ અધિપ્પાયો – યેન મગ્ગેન કરણભૂતેન અસેસનિરોધો હોતિ, અવિજ્જાય અસેસનિરોધો યં આગમ્મ હોતિ, તં મગ્ગં દસ્સેતુન્તિ. એવઞ્હિ સતીતિ એવં પદભાજનસ્સ નિબ્બાનસ્સ પદત્થે સતિ. સાનુભાવા પટિપદા વિભત્તા હોતીતિ અવિજ્જાય અસેસનિરોધહેતુપટિપદા તત્થ સાતિસયસામત્થિયસમાયોગતો સાનુભાવા વિભત્તા હોતિ. મિચ્છાપટિપદાગહણેનેત્થ વટ્ટસ્સપિ વિભત્તત્તા વુત્તં ‘‘વટ્ટવિવટ્ટમેવ કથિત’’ન્તિ.

પટિપદાસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.