૧૨. સત્તસતિકક્ખન્ધકં

દસવત્થુકથા

૪૪૭. સત્તસતિકક્ખન્ધકે વડ્ઢેન્તિ કટસિન્તિ એત્થ કટસીસદ્દો સુસાનભૂમિવાચકોતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘પુનપ્પુનં કળેવરં નિક્ખિપમાના ભૂમિં વડ્ઢેન્તી’’તિ. તત્થ કળેવરન્તિ દેહં. તઞ્હિ કળે અઙ્ગપચ્ચઙ્ગાનં અવયવે સમ્પિણ્ડેત્વા વરિયતિ ઇચ્છિયતીતિ કળેવરન્તિ વુચ્ચતિ. એવં ઘોરં કટસિં વડ્ઢેન્તાવ પુનબ્ભવં આદિયન્તીતિ યોજના.

૪૫૪. પાપકં નો આવુસો કતન્તિ એત્થ નોસદ્દો અમ્હસદ્દકારિયો, છટ્ઠીકત્તા ચ હોતીતિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘આવુસો અમ્હેહિ પાપકં કત’’ન્તિ.

૪૫૫. ‘‘પિયવચન’’ન્તિ ઇમિના કતમેન ત્વં ભૂમિ-વિહારેનાતિ એત્થ ભૂમિસદ્દો પિયવાચકો રુળ્હીસદ્દોતિ દસ્સેતિ. ‘‘આમન્તેતી’’તિ ઇમિના આલપનપદન્તિ દસ્સેતિ. આવુસો ભૂમીતિ અત્થો. કુલ્લવિહારો નામ મેત્તાવિહારો, સો ચ હેટ્ઠિમઝાનત્તયે યુત્તત્તા ઉત્તાનવિહારોતિ આહ ‘‘ઉત્તાનવિહારેના’’તિ.

૪૫૭. સાવત્થિયાતિ સાવત્થિનગરે. સુત્તવિભઙ્ગેતિ પદભાજનીયે. પટિક્ખિત્તભાવં વિત્થારેન્તો આહ ‘‘તત્ર હી’’તિઆદિ. તત્રાતિ સુત્તવિભઙ્ગે, પટિક્ખિત્તં હોતીતિ સમ્બન્ધો. તત્રાતિ ‘‘સન્નિધિકારકે અસન્નિધિકારકસઞ્ઞી’’તિઆદિવચને. એકે આચરિયા એવં મઞ્ઞન્તીતિ યોજના. કિન્તિ મઞ્ઞન્તીતિ આહ ‘‘યો પન ભિક્ખૂ’’તિઆદિ. અલોણકં યમ્પિ આમિસન્તિ યોજના. તેનાતિ પુરેપરિગ્ગહિતલોણેન. તન્તિ આમિસં. તદહુપટિગ્ગહિતમેવાતિ તસ્મિં અહનિ પટિગ્ગહિતમેવ. તસ્માતિ યસ્મા તદહુપટિગ્ગહિતમેવ, તસ્મા. વદતોતિ વદન્તસ્સ, ભગવતો વચનેનાતિ સમ્બન્ધો. એત્થાતિ અલોણકામિસપરિભુઞ્જને, દુક્કટેન ભવિતબ્બં ઇતિ મઞ્ઞન્તીતિ યોજના. તેતિ એકે આચરિયા. દુક્કટેનપીતિ પિસદ્દેન પગેવ પાચિત્તિયેનાતિ દસ્સેતિ. હીતિ સચ્ચં, યસ્મા વા. એત્થાતિ યાવજીવિકયાવકાલિકેસુ. યાવજીવિકં ન તદહુપટિગ્ગહિતં, યાવકાલિકમેવ તદહુપટિગ્ગહિતન્તિ યોજના. તદહુપટિગ્ગહિતઞ્ચ યાવકાલિકન્તિ સમ્બન્ધો. તં દુક્કટં તુમ્હે યદિ મઞ્ઞથાતિ યોજના. યાવજીવિકમિસ્સન્તિ લોણસઙ્ખાતેન યાવજીવિકેન સંસટ્ઠં. બ્યઞ્જનમત્તન્તિ વિકાલે ન કપ્પતીતિ બ્યઞ્જનમત્તં.

એત્થાતિ ‘‘યાવકાલિકેન ભિક્ખવે’’તિઆદિવચને (મહાવ. ૩૦૫) તદહુપટિગ્ગહિતં યાવજીવિકન્તિ યોજના. યાવકાલિકસ્સ ગતિ વિય ગતિ એતસ્સાતિ યાવકાલિકગતિકં. તસ્મા દુક્કટં ન હોતીતિ સમ્બન્ધો. એત્થાતિ પુરેપટિગ્ગહિતલોણેન આમિસપરિભુઞ્જને. તદહુપટિગ્ગહિતં યાવકાલિકેન સમ્ભિન્નરસં યાવજીવિકન્તિ યોજના. તન્તિ યથાવુત્તં યાવજીવિકં, વિકાલભોજનપાચિત્તિયા એવ કારણં હોતીતિ યોજના. એવન્તિ તથા, અજ્જ પટિગ્ગહિતમ્પિ યાવજીવિકન્તિ સમ્બન્ધો. અપરજ્જુ પટિગ્ગહિતેન યાવકાલિકેનાતિ યોજના. તન્તિ યાવજીવિકેન સમ્મિસ્સં યાવકાલિકં, અજાનન્તોપીતિ સમ્બન્ધો. ઇદન્તિ યથાવુત્તં યાવકાલિકં. તતોતિ સન્નિધિભોજનપાચિત્તિયતો. હીતિ સચ્ચં. ‘‘સાવત્થિયા સુત્તવિભઙ્ગે’’તિ ઇદં બ્યાકરણં પરિસુદ્ધન્તિ યોજના.

‘‘રાજગહે ઉપોસથસંયુત્તે’’તિ ઇદં વચનં વુત્તન્તિ સમ્બન્ધો. ઉપોસથસંયુત્તેતિ ઉપોસથેન સમ્બન્ધે ઉપોસથક્ખન્ધકે. કિં સન્ધાય વુત્તન્તિ આહ ‘‘ન ભિક્ખવે…પે… દુક્કટસ્સાતિ (મહાવ. ૧૪૧) એતં સન્ધાયા’’તિ. અતિસારેતિ અતિક્કમિત્વા સરણે ગમને પવત્તનેતિ અત્થો. નિમિત્તત્થે ચેતં ભુમ્મં. ‘‘ચમ્પેય્યકે વિનયવત્થુસ્મિ’’ન્તિ ઇદં વુત્તન્તિ સમ્બન્ધો. ‘‘ચમ્પેય્યક્ખન્ધકે આગત’’ન્તિ ઇમિના ચમ્પેય્યે આગતં ચમ્પેય્યકન્તિ વચનત્થં દસ્સેતિ.

ધમ્મિકન્તિ ભૂતેન પવત્તં. સુત્તવિભઙ્ગે હિ યસ્મા આગતન્તિ સમ્બન્ધો. દસાયેવાતિ દસાયમેવ, આધારે ચેતં ભુમ્મં. વિદત્થિમત્તાતિ વિદત્થિપમાણા. દસાય વિનાતિ દસં વજ્જેત્વા. તં પમાણન્તિ વિદત્થિત્તયસઙ્ખાતં તં પમાણં કરોન્તસ્સ વુત્તપાચિત્તિયં આપજ્જતીતિ સમ્બન્ધો. ‘‘તં અતિક્કામયતો છેદનકં પાચિત્તિય’’ન્તિ (પાચિ. ૫૩૩) ઇદં વચનં આગતમેવ હોતીતિ યોજના. સબ્બત્થાતિ સબ્બસ્મિં સત્તસતિકક્ખન્ધકે.

ઇતિ સમન્તપાસાદિકાય વિનયસંવણ્ણનાય

સત્તસતિકક્ખન્ધકવણ્ણનાય

યોજના સમત્તા.

દ્વિવગ્ગસઙ્ગહાતિ મહાવગ્ગચૂળવગ્ગવસેન દ્વીહિ વગ્ગેહિ સઙ્ગહિતા. દ્વાવીસતિપભેદનાતિ મહાવગ્ગે દસ, ચૂળવગ્ગે દ્વાદસાતિ એવં દ્વાવીસતિપકારા. પઞ્ચક્ખન્ધદુક્ખપ્પહાયિનોતિ પઞ્ચક્ખન્ધસઙ્ખાતં દુક્ખં પજહનસીલસ્સ, ભગવતોતિ સમ્બન્ધો. આસાપીતિ ઇચ્છાપિ. અયં પનેત્થ યોજના-પઞ્ચક્ખન્ધદુક્ખપ્પહાયિનો ભગવતો સાસને દ્વિવગ્ગસઙ્ગહા દ્વાવીસતિપભેદના યે ખન્ધકા ભગવતા વુત્તા, તેસં ખન્ધકાનં એસા વણ્ણના અન્તરાયં વિના યથા સિદ્ધા, એવં તથા પાણીનં કલ્યાણા આસાપિ સિજ્ઝન્તૂતિ.

ઇતિ સમન્તપાસાદિકાય વિનયસંવણ્ણનાય

ચૂળવગ્ગસંવણ્ણનાય

યોજના સમત્તા.

જાદિલઞ્છિતનામેન, નેકાનં વાચિતો મયા;

ચૂળવગ્ગખન્ધકસ્સ, સમત્તો યોજનાનયોતિ.

નમો તસ્સ ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ

પાચિત્યાદિયોજના