૪. પટિસારણીયકમ્મકથા
૩૩. સુધમ્મવત્થુસ્મિં એવમત્થો વેદિતબ્બોતિ યોજના. અનપલોકેત્વાતિ એત્થ અપપુબ્બો લોકસદ્દો આપુચ્છનત્થોતિ આહ ‘‘ન આપુચ્છિત્વા’’તિ.
૩૪. કિન્તિ કિં નામ ખાદનીયભોજનીયં. વોતિ તુમ્હેહિ. ગહપતીતિ આલપનપદં. થેરાનં અત્થાયાતિ સમ્બન્ધો. પટિયત્તન્તિ પટિયાદિતં. ‘‘એતં અવોચા’’તિ ઇમિના એતદવોચાતિ એત્થ નિગ્ગહિતાદેસસન્ધિં દસ્સેતિ. યદિદન્તિ સદ્દો ‘‘તિલસંગુળિકા’’તિ પદેન યોજિતત્તા ઇત્થિલિઙ્ગોતિ આહ ‘‘યા અય’’ન્તિ. તિલસક્ખલિકાતિ તિલેન સંસટ્ઠા સક્ખલિકા. ‘‘સા નત્થી’’તિ ઇમિના ઉત્તરવાક્યે યંસદ્દસ્સ પુબ્બવાક્યે તંસદ્દાપેક્ખતં દસ્સેતિ. એકો પુરિસોતિ સમ્બન્ધો. પૂવિયોતિ પૂવં, પૂવેન વા કયવિક્કયો. તેનાતિ કારણેન. નન્તિ ગહપતિં. થેરોતિ સુધમ્મત્થેરો. યદેવ કિઞ્ચીતિ એત્થ કિઞ્ચિ એવ યં વચનન્તિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘કિઞ્ચિદેવ તિલસંગુળિકાવચન’’ન્તિ. ઇદન્તિ ઇમં અત્થં. સોતિ કુક્કુટપોતકો. કાકવસ્સિતન્તિ કાકસ્સ વસ્સિતં, નેવ અકાસીતિ સમ્બન્ધો. તયાપીતિ પિસદ્દો કુક્કુટપોતકં અપેક્ખતિ. નેવ ભિક્ખુવચનં વુત્તં, ન ગિહિવચનં વુત્તં, ઇતિ ઇમમત્થં દસ્સેતીતિ યોજના.
અધમ્મકમ્માદિદ્વાદસકકથા
૩૯. પુરિમેહિ કમ્મેહીતિ સમ્બન્ધો. તત્થાતિ અઙ્ગેસુ. યથા પરિસક્કિયમાને ગિહિનો લાભં ન લભન્તીતિ યોજના. પરિપુબ્બો સક્કધાતુ પરક્કમત્થોતિ આહ ‘‘પરક્કમન્તો’’તિ. તત્થાતિ અનત્થાદીસુ. અત્થભઙ્ગોતિ ગિહીનં અત્થસ્સ ભઙ્ગો. અવસનન્તિ ગિહીનં અવસનં. ગિહીનન્તિ એત્થ સામ્યત્થે સામિવચનન્તિ આહ ‘‘ગિહીનં સન્તિકે’’તિ. યથા કરિયમાને સચ્ચો હોતિ, એવં ન કરોતીતિ યોજના. એકઙ્ગેનાપીતિ પિસદ્દો સમ્ભાવનત્થો, તતો અધિકેહિ અઙ્ગેહિ કા નામ કથાતિ દસ્સેતિ. એત્થાતિ પટિસારણીયકમ્મે. પટિમુખં અત્તનો દોસં સરાપેતબ્બં અનેન વિનયકમ્મેનાતિ પટિસારણીયં, તમેવ કમ્મં પટિસારણીયકમ્મં.