૨૧૪. ભણ્ડાગારસમ્મુતિઆદિકથા

૩૪૩. યો વિહારો વા યો અડ્ઢયોગો વા હોતિ, સો વિહારાદિકો સમ્મનિતબ્બોતિ યોજના. ‘‘આરામિકસામણેરાદીહી’’તિ પદં વિવિત્તત્થે અપાદાનં, કરણમ્પિ યુજ્જતિ. પચ્ચન્તસેનાસનં પન ન સમ્મનિતબ્બં ચોરાદિઉપદ્દવત્તા. વિહારમજ્ઝેયેવાતિ ભણ્ડાગારવિહારમજ્ઝેયેવ.

યસ્સાતિ ભણ્ડાગારસ્સ. ઇદં પદં ‘‘છદનાદીસૂ’’તિ પદે સામી, ‘‘નત્થી’’તિ પદે સમ્પદાનં. યસ્સ પનાતિ ભણ્ડાગારસ્સ પન. યત્થ કત્થચીતિ યસ્મિં કસ્મિંચિ ઠાને. યેનાતિ પતિતહેતુના. મૂસિત્વા ખાદતીતિ મૂસિકો. આદિસદ્દેન ગોધામઙ્ગુસાદયો સઙ્ગણ્હાતિ. ઉપ ભુસં, ઉપગુહિત્વા વા ચિનન્તીતિ ઉપચિકા. તન્તિ ઓવસ્સનાદિં. હીતિ સચ્ચં, યસ્મા વા. એવન્તિઆદિ નિગમનં.

ચીવરપટિગ્ગાહકાદીહીતિ આદિસદ્દેન ચીવરનિદહકભણ્ડાગારિકે સઙ્ગણ્હાતિ. તત્થાતિ તેસુ. ચીવરપટિગ્ગાહકેન ન ગણ્હિતબ્બન્તિ સમ્બન્ધો. તાવાતિ ચીવરનિદહકભણ્ડાગારિકાનં, તેહિ વા પઠમં. યં યન્તિ ચીવરં. તથેવાતિ યથા વિસું વિસું કત્વા ગણ્હતિ, તથેવ. ચીવરનિદહકેનાપીતિ પિસદ્દો ન કેવલં પટિગ્ગાહકેનેવ, અથ ખો નિદહકેનપીતિ સમ્પિણ્ડેતિ. તથેવાતિ યથા નિદહકો આચિક્ખતિ, તથેવ. તતોતિ તેહિ ચીવરેહિ, વિભત્તઅપાદાનં, તેસુ ચીવરેસુ વા નિદ્ધારણં. તદેવાતિ સઙ્ઘેન વુત્તચીવરમેવ.

ઇતીતિઆદિ નિગમનં. ભગવતા અનુઞ્ઞાતોતિ સમ્બન્ધો. ભણ્ડાગારન્તિ ભણ્ડસ્સ ઠપનોકાસં અગારં. ભણ્ડાગારિકોતિ ભણ્ડાગારે નિયુત્તો. બાહુલ્લિકતાયાતિ પચ્ચયબાહુલ્લેન નિયુત્તભાવત્થં. એવં સન્તે કિમત્થાય અનુઞ્ઞાતોતિ આહ ‘‘અપિ ચા’’તિઆદિ. અનુગ્ગહાય અનુઞ્ઞાતોતિ સમ્બન્ધો. હીતિ વિત્થારો. નેવ જાનેય્યુન્તિ યોજના. દ્વે દ્વે વા ચીવરેતિ સમ્બન્ધો. સઙ્ગહં કાતુન્તિ સઙ્ઘેન સઙ્ગહં કાતું.

ન વુટ્ઠાપેતબ્બોતિ એત્થ અત્થુદ્ધારવસેન અઞ્ઞેપિ અવુટ્ઠાપનીયે દસ્સેન્તો આહ ‘‘અઞ્ઞેપી’’તિઆદિ. હીતિ વિત્થારો. તત્થાતિ ચતૂસુ. સઙ્ઘો પન દેતીતિ સમ્બન્ધો. ઉપકારતાય ચાતિ સઙ્ઘસ્સ ઉપકારતાય ચ. એત્થ ચ પુરિમેસુ તીસુ એકોયેવ હેતુ, પચ્છિમે પન દ્વે હેતવોતિ દટ્ઠબ્બં.

સમ્મુખીભૂતેનાતિ અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ મુખે સંવિજ્જમાનો, સન્નિપતિતો વા સમ્મુખો, સમ્મુખો હુત્વા ભૂતો સમ્મુખીભૂતો. ભૂસદ્દયોગત્તા અકારસ્સીકારો હોતિ, અન્તોઉપચારસીમાયં ઠિતો સઙ્ઘો. તમત્થં દસ્સેન્તો આહ ‘‘અન્તોઉપચારસીમાયં ઠિતેના’’તિ. કોલાહલન્તિ બહુજનેહિ સન્નિપતિત્વા એકતો કતં અબ્યત્તસદ્દં. તદાકારં દસ્સેન્તો આહ ‘‘અમ્હાક’’ન્તિઆદિ. ‘‘ચીવરભાજકેસૂ’’તિઆદિના અગતિગમનાકારં દસ્સેતિ, તં સુવિઞ્ઞેય્યમેવ. તુલાભૂતોતિ તુલાય સદિસો હુત્વા ભૂતો, તુલાય સદિસભાવં પત્તો વા. મજ્ઝત્તોતિ મજ્ઝે ઠિતો અત્તા સભાવો એતસ્સાતિ મજ્ઝત્તો.

ઇદન્તિ ચીવરં. ઘનન્તિ નિરન્તરં. તનુકન્તિ વિરળં. એત્થ ‘‘ઉચ્ચિનિત્વા’’તિ ઇમિના વત્થસ્સ પમાણેન ઉચ્ચિનનં દસ્સેતિ. ‘‘તુલયિત્વા’’તિ ઇમિના અગ્ઘેન તુલનં દસ્સેતિ. વણ્ણાવણ્ણં કત્વાતિ વણ્ણઞ્ચ અવણ્ણઞ્ચ ખુદ્દકઞ્ચ પમાણં, મહન્તઞ્ચ પમાણં કત્વાતિ અત્થો. એકચ્ચાનિ ચીવરાનિ અપ્પગ્ઘાનિ હોન્તિ, એકચ્ચાનિ મહગ્ઘાનીતિ વુત્તં હોતિ. દસદસઅગ્ઘનકન્તિ દસહિ દસહિ કહાપણેહિ અગ્ઘનકં. યન્તિ ચીવરં, બન્ધિત્વાતિ નવગ્ઘનકં એકગ્ઘનકેન, અટ્ઠગ્ઘનકઞ્ચ દ્વિઅગ્ઘનકેન બન્ધિત્વાતિ અત્થો. સમે પટિવીસેતિ સમપમાણે પટિવીસે ઠપેત્વા, ઇમિના ‘‘વણ્ણાવણ્ણ’’ન્તિ એત્થ વણ્ણસદ્દો પમાણત્થોતિ દીપેતિ. દસ દસ ભિક્ખૂતિ ઇદં ઉપલક્ખણવસેન વુત્તં અઞ્ઞેનાકારેનાપિ ગણેતું સક્કુણેય્યત્તા. ભણ્ડિકન્તિ ચીવરભણ્ડેન નિયુત્તં પુટં. કુસોતિ સલાકદણ્ડો.

અત્તિસ્સરાતિ અત્તનાવ અત્તાનં ઇસ્સરા. અઞ્ઞેસં વત્તપટિપત્તિન્તિ સમ્બન્ધો. ઉપડ્ઢભાગોતિ ભિક્ખૂનં લદ્ધભાગતો ઉપડ્ઢો ભાગો. યે પનાતિ સામણેરા પન. સમભાગોતિ ભિક્ખૂનં ભાગેન સમો ભાગો. ઇદઞ્ચાતિ ‘‘ઉપડ્ઢપટિવીસ’’ન્તિ વચનઞ્ચ, કથિતન્તિ સમ્બન્ધો. સમકમેવાતિ ભિક્ખુસામણેરાનં સમપમાણમેવ. તત્રુપ્પાદવસ્સાવાસિકન્તિ તસ્મિં વિહારે ઉપ્પાદેન મૂલેન ઉપ્પાદિતં વસ્સાવાસિકં. ફાતિકમ્મન્તિ વડ્ઢનકમ્મં ‘‘યત્તકેન વિનયાગતેન સમ્મુઞ્જનિબન્ધનાદિના હત્થકમ્મેન વિહારસ્સ ઊનતા ન હોતિ, તત્તકં કત્વાતિ અત્થો. એતન્તિ ફાતિકમ્મં કત્વા ગહણં. હીતિ સચ્ચં. એત્થાતિ તત્રુપ્પાદવસ્સાવાસિકગહણે. સબ્બેસન્તિ અખિલાનં ભિક્ખુસામણેરાનં. ભણ્ડાગારિકચીવરેપીતિ ભણ્ડાગારે ઠપિતે અકાલચીવરેપિ. પિસદ્દેન તત્રુપ્પાદવસ્સાવાસિકમપેક્ખતિ. સામણેરા ઉક્કુટ્ઠિં કરોન્તીતિ સમ્બન્ધો. અપહરિતકન્તિ હરિતવિરહિતં. રઙ્ગછલ્લિન્તિ રજનચ્છવિં. એતન્તિ ઉક્કુટ્ઠિકરણતો સમભાગદાનં, વુત્તન્તિ સમ્બન્ધો. યે ચાતિ સામણેરા ચ. વિરજ્ઝિત્વા કરોન્તીતિ કત્તબ્બકાલેસુ અકત્વા યથિચ્છિતક્ખણે કરોન્તિ. તેતિ સામણેરે. સમપટિવીસો દાતબ્બોતિ ‘‘કરિસ્સામા’’તિ પટિઞ્ઞાતમત્તેન સમો પટિવીસો દાતબ્બો.

‘‘સકં ભાગં દાતુ’’ન્તિ ઇદં વુત્તન્તિ સમ્બન્ધો. કિં સન્ધાય વુત્તન્તિ આહ ‘‘ભણ્ડાગારતો…પે… સન્ધાયા’’તિ. પહતાયાતિ પહરિતબ્બાય, પહનિતબ્બાય વા. તસ્માતિ યસ્મા સન્ધાય વુત્તં, તસ્મા. અનીહટેસૂતિ ભણ્ડાગારતો અનીહરિતેસુ. ઇમસ્સ ભિક્ખુનોતિ ઉત્તરિતુકામસ્સ ઇમસ્સ ભિક્ખુનો. તુલાયાતિ માનેન.

તેસૂતિ સાટકેસુ, એકો સાટકોતિ યોજના. સબ્બેસુ પાતિતેસૂતિ સમ્બન્ધો. એત્તકેનાતિ દ્વાદસગ્ઘનકેન. તં સુત્વાતિ ભિક્ખૂનં તં વચનં સુત્વા. સબ્બત્થાતિ સબ્બસ્મિં સઙ્ઘગણસન્તકે. અનુપ્પદાનેન ખિપિયતિ પક્ખિપિયતીતિ અનુક્ખેપન્તિ દસ્સેન્તો આહ ‘‘અનુક્ખેપં નામા’’તિઆદિ. યત્તકં અગ્ઘન્તિ સમ્બન્ધો. તત્તકેન અગ્ઘેન અગ્ઘનકેતિ યોજના. વિકલ્લકાતિ વિકલસ્સ ભાવો વિકલ્લં, ચીવરપુગ્ગલાનં અપહોનકભાવો, તદેવ વિકલ્લકા. ‘‘તત્થા’’તિ પાઠસેસો, તેસુ દ્વીસુ વિકલ્લકેસૂતિ અત્થો. અત્થીતિ સંવિજ્જન્તિ, નિપાતોયં. છિન્દન્તેહિ ચ દાતબ્બાનીતિ સમ્બન્ધો. દાતબ્બાનીતિ ચ છિન્દિતબ્બાનિ. દાસદ્દો હિ અવખણ્ડનત્થો. દાતુન્તિ અવખણ્ડિતું. એવન્તિઆદિ નિગમનં. એત્થાતિ એતેસુ વિકલ્લકેસુ. તન્તિ ચીવરં. અથાતિ તોસિતતો પરં. તત્થાતિ એકસ્સ ભિક્ખુનો કોટ્ઠાસે. સામણકન્તિ સમણસ્સ અનુરૂપં. યોતિ ભિક્ખુ. તેનાતિ પરિક્ખારેન. ઇદમ્પીતિ અઞ્ઞં સામણકસ્સ પરિક્ખારસ્સ ઠપનમ્પિ. પિસદ્દેન પુરિમં વત્થછિન્દનમપેક્ખતિ.

વગ્ગન્તિ સમૂહં. અટ્ઠ વા નવ વા ભિક્ખૂ હોન્તીતિ યોજના. તેસન્તિ અટ્ઠન્નં વા નવન્નં વા. એવન્તિઆદિ નિગમનં. અયં અપહોનકભાવોતિ યોજના. પુન ચીવરસ્સેવ વિકલ્લકભાવં દસ્સેન્તો આહ ‘‘અથવા’’તિઆદિ. એત્થ પુરિમનયે ચીવરસ્સ ચ પુગ્ગલસ્સ ચ વિકલ્લકં હોતિ, પચ્છિમે ચીવરસ્સેવાતિ અયમેતેસં વિસેસો.