૧૭૯. કપ્પિયભૂમિઅનુજાનનકથા

૨૯૫. બહારામકોટ્ઠકેતિ એત્થ સમીપત્થે ભુમ્મવચનન્તિ આહ ‘‘બહારામકોટ્ઠકસમીપેતિ આરામકોટ્ઠકસ્સ બહિ સમીપેતિ અત્થો’’તિ. અચ્છન્તીતિ વસન્તિ. એતન્તિ ‘‘પચ્ચન્તિમ’’ન્તિ એતં વચનં. ધુરવિહારોપીતિ પધાનવિહારોપિ. તત્થ તત્થાતિ તસ્મિં તસ્મિં ઠાને. અનુપગેયેવાતિ પાતોયેવ. ઓરવસદ્દન્તિ ઉચ્ચરવસઙ્ખાતં સદ્દં. કપિલસુત્તપરિયોસાનેતિ સુત્તનિપાતે (સુ. નિ. અટ્ઠ. ૨.કપિલસુત્તવણ્ણના) સઙ્ગહિતસ્સ કપિલસુત્તસ્સ પરિયોસાને. પઞ્ચસતાનં કેવટ્ટપુરિસાનન્તિ સમ્બન્ધો.

ઉસ્સાવનન્તિકાદીસુ એવં વિનિચ્છયો વેદિતબ્બોતિ યોજના. યો વિહારો કરિયતીતિ સમ્બન્ધો. ભૂમિયા ગતિ વિય ગતિ એતેસન્તિ ભૂમિગતિકા. પતિટ્ઠાપેન્તેહિ બહૂહિ ભિક્ખૂહિ પતિટ્ઠાપેતબ્બોતિ સમ્બન્ધો. નિચ્છારેન્તેહિ ભિક્ખૂહીતિ યોજના. સયન્તિ ભિક્ખુ. તં પનાતિ ‘‘સઙ્ઘસ્સ કપ્પિયકુટિં અધિટ્ઠામી’’તિ વચનં પન. અવત્વાપીતિ પિસદ્દો તથા ‘‘વત્વાપી’’તિ અત્થં સમ્પિણ્ડેતિ. અટ્ઠકથાસૂતિ મહાઅટ્ઠકથાદીસુ તીસુ અટ્ઠકથાસુ. એત્થાતિ ઉસ્સાવનન્તિકકુટિયં. ‘‘સમકાલં વટ્ટતી’’તિ વચનં દળ્હીકરોન્તો આહ ‘‘સચે હી’’તિઆદિ. વચનેતિ ‘‘કપ્પિયકુટિં કરોમા’’તિ વચને. તસ્મિન્તિ થમ્ભે. તેનેવાતિ અકતભાવેનેવ. હીતિ સચ્ચં. એત્થાતિ બહૂસુ.

યતોતિ ઇટ્ઠકસિલામત્તિકાપિણ્ડતો. વુત્તનયેનેવાતિ ‘‘બહૂહિ સમ્પરિવારેત્વા કપ્પિયકુટિં કરોમા’’તિ વુત્તનયેનેવ. ઇટ્ઠકાદયોતિ ‘‘કપ્પિયકુટિં કરોમા’’તિ અધિટ્ઠાતબ્બઇટ્ઠકાદયો. અન્ધકટ્ઠકથાયં વુત્તન્તિ સમ્બન્ધો. તથાતિ યથા અન્ધકટ્ઠકથાયં વુત્તં, તથા. થમ્ભાદીનિ ઉક્ખિપિત્વા પતિટ્ઠાપનઞ્ચ ‘‘કપ્પિયકુટિં કરોમા’’તિ સાવનઞ્ચ અન્તં પરિયોસાનમેતિસ્સાતિ ઉસ્સાવનન્તિકા.

તાસૂતિ દ્વીસુ ગોનિસાદિકાસુ. યત્થાતિ કુટિયં. નેવ આરામો પરિક્ખિત્તો હોતીતિ સમ્બન્ધો. પુન યત્થાતિ કુટિયં. અયન્તિ કુટિ. ઉભયત્થાપીતિ આરામવિહારગોનિસાદિકાસુ દ્વીસુપિ. બહુતરં પરિક્ખિત્તોપિ પરિક્ખિત્તોયેવ નામાતિ યોજના. એત્થાતિ ઉપડ્ઢપરિક્ખિત્તબહુતરપરિક્ખિત્તઆરામે. ગાવો પવિસિત્વા યથાસુખં નિસીદન્તિ એત્થાતિ ગોનિસાદા ગોસાલા. ગોનિસાદા વિયાતિ ગોનિસાદિકા કુટિ.

મનુસ્સા વદન્તીતિ સમ્બન્ધો. એસાતિ કુટિ. વુત્તેપીતિ પિસદ્દે, ‘‘કપ્પિયકુટિં દેમા’’તિ વાક્યં અપેક્ખતિ. અન્ધકટ્ઠકથાયં વુત્તન્તિ સમ્બન્ધો. યસ્મા વટ્ટતિ, તસ્માતિ યોજના. તેસન્તિ સેસસહધમ્મિકદેવમનુસ્સાનં. તેહીતિ સેસસહધમ્મિકદેવમનુસ્સેહિ. પુનપિ વુત્તં, કિં વુત્તન્તિ આહ ‘‘ભિક્ખુસ્સ…પે… હોતી’’તિ. અપીતિ તદઞ્ઞેસં. તન્તિ વચનં. હીતિ સચ્ચં, યસ્મા વા. સઙ્ઘસ્સ સન્તકમેવ વા ભિક્ખુસ્સ સન્તકમેવ વાતિ યોજના. ઇતિ તસ્મા સુવુત્તન્તિ સમ્બન્ધો. ગહપતીનં સન્તકં ગહપતિ કુટિ. ‘‘કમ્મવાચં સાવેત્વા’’તિ ઇદં ઉપલક્ખણમત્તં કમ્મવાચમવત્વા અપલોકનેનપિ કપ્પિયત્તા. કમ્મવાચાય વા અપલોકનેન વા સમ્મનિતબ્બાતિ સમ્મુતિ કુટિ. ઇતિસદ્દો પરિસમાપનત્થો.

યં આમિસં વુત્થં, સબ્બં તં આમિસન્તિયોજના. અકપ્પિયભૂમિયં સહસેય્યપહોનકે ગેહે વુત્થં ઠપિતન્તિ સમ્બન્ધો. યં પન સઙ્ઘિકં વા પુગ્ગલિકં વા અત્થીતિ યોજના. તેસંયેવાતિ ભિક્ખુભિક્ખુનીનમેવ. એકરત્તમ્પિ ઠપિતં યં સન્તકં અત્થીતિ યોજના. તન્તિ સઙ્ઘિકાદિ. તત્થાતિ અકપ્પિયભૂમિયં સહસેય્યપહોનકગેહે. એતન્તિ અન્તોવુત્થઅન્તોપક્કસઙ્ખાતં યાવયામકાલિકં, ‘‘ન કપ્પતી’’તિ બ્યતિરેકસ્સ અન્વયં દસ્સેન્તો આહ ‘‘સત્તાહકાલિકં પના’’તિઆદિ.

તત્રાતિ પુરિમવચનાપેક્ખં. તત્ર વચનેતિ હિ અત્થો. સામણેરો દેતીતિ સમ્બન્ધો. યંકિઞ્ચિ તણ્ડુલાદિકં આમિસન્તિ યોજના. મુખસન્નિધિ નામાતિ આપત્તિયા મુખો ઉપાયો સન્નિધિ નામાતિ અત્થો. તત્થાતિ મહાપચ્ચરિયં, મુખસન્નિધિઅન્તોવુત્થેસુ વા. ભિક્ખુ પચિત્વા પરિભુઞ્જતીતિ સમ્બન્ધો. આમિસસંસટ્ઠન્તિ આમિસેન સંસગ્ગં.

જહિતવત્થુકાતિ જહિતં વત્થુ એતાસન્તિ જહિતવત્થુકા. ઉસ્સાવનન્તિકા કતાતિ સમ્બન્ધો. સાતિ ઉસ્સાવનન્તિકા. યો યોતિ થમ્ભો વા ભિત્તિપાદો વા. ઇટ્ઠકાદીહિ કતા ઉસ્સાવનન્તિકાતિ યોજના. ચયસ્સાતિ અધિટ્ઠાનસ્સ. યેહિ પન ઇટ્ઠકાદીહીતિઆદિસદ્દેન થમ્ભસિલામત્તિકાયો સઙ્ગણ્હાતિ. તદઞ્ઞેસૂતિ તેહિ અધિટ્ઠિતઇટ્ઠકાદીહિ અઞ્ઞેસુ.

પાકારાદિપરિક્ખેપેતિ ઉપચારસીમાપરિચ્છિન્નસ્સ આરામસ્સ પાકારાદિના પરિક્ખેપે કતે. પાકારાદીતિ આદિસદ્દેન વતિં સઙ્ગણ્હાતિ. કપ્પિયકુટિં લદ્ધું વટ્ટતીતિ ગોનિસાદિકાય અભાવેન સેસાસુ તીસુ કપ્પિયકુટીસુ યંકિઞ્ચિ કપ્પિયકુટિં લદ્ધું વટ્ટતીતિ અત્થો. તત્થ તત્થાતિ તસ્મિં તસ્મિં ઠાને. ઇતરા પનાતિ ઉસ્સાવનન્તિકગોનિસાદિકાહિ અઞ્ઞા. દ્વેતિ ઉભો ગહપતિસમ્મુતિયો, જહિતવત્થુકાવ હોન્તીતિ સમ્બન્ધો. પક્ખપાસકમણ્ડલન્તિ દ્વે પક્ખે અપતનત્થાય પસતિ બન્ધતીતિ પક્ખપાસકો, મણ્ડલન્તિ છદનકોટિગોપાનસીનં ઉપરિ ઠપિતકટ્ઠવિસેસો, પક્ખપાસકો ચ મણ્ડલઞ્ચ પક્ખપાસકમણ્ડલં.

યત્રાતિ યસ્મિં ઠાને. અનુપસમ્પન્નસ્સ દત્વાતિ અનપેક્ખવિસ્સજ્જનેન અનુપસમ્પન્નસ્સ દત્વા. ચીવરવિકપ્પનં વિય સાપેક્ખવિસ્સજ્જનમ્પિ વટ્ટતીતિ વદન્તિ. તત્રાતિ પુરિમવચનાપેક્ખં. સોતિ કરવીકતિસ્સત્થેરો, પસ્સિત્વા પુચ્છીતિ સમ્બન્ધો. થેરોતિ મહાસિવત્થેરો. લૂખદિવસેતિ અસિનિદ્ધદિવસે. તતોતિ બ્રવનતો, પરન્તિ સમ્બન્ધો. નન્તિ મહાસિવત્થેરં. પમુખેતિ ગબ્ભસ્સ પમુખે. તન્તિ સબ્બિકુમ્ભિં. બહીતિ વિહારસ્સ બહિ. સોતિ મહાસિવત્થેરો.